Кіріспе
Адам Трой Данн (1979 жылғы 9 қарашада туған), "Үлкен есек" деген лақап атымен белгілі, – американдық бұрынғы кәсіби бейсболшы, сол жақтан ойнайтын және бірінші базадағы ойыншы. Ол "Синциннати Редс", "Аризона Даймондбэкс", "Вашингтон Нэшнлз", "Чикаго Уайт Сокс" және "Окленд Атлетикс" командаларында MLB (Жоғары бейсбол лигасы) үшін ойнады. Ол екі рет MLB All-Star атанды. Дан сол қолмен соққы беретін және оң қолмен лақтыратын. Оның бойы 6 фут (2 метр) және салмағы... Ол Фрэнк Робинсон мен Кен Гриффи-младшиймен бірдей – ашылу күнінде соғылған бес рекордық хоум-ранмен (үйге соққы) тең. 2012 жылғы 18 тамызда ол мансабында 400 хоум-ран соққан 50-ші MLB ойыншысы болды. Ол зейнеткерлікке шыққан кезде барлық уақыттағы страйк-аут тізімінде үшінші орында тұрды (2379), ал төртінші орында – бір ойында кемінде төрт страйк-аут жасаған ойыншылардың ішінде (19 рет), Бо Джексонмен бірдей. Сондай-ақ, ол 2012 жылы орнатып, бір маусымдағы ең көп страйк-аут рекордын (222) ұстап тұр.
Adam Troy Dunn (born November 9, 1979), nicknamed "Big Donkey", is an American former professional baseball left fielder and first baseman. He played in Major League Baseball (MLB) for the Cincinnati Reds, Arizona Diamondbacks, Washington Nationals, Chicago White Sox, and Oakland Athletics. He is a two time MLB All Star. Dunn batted left handed and threw right handed. He is 6 feet (2 m) in height and weighs He is tied for most opening day home runs at eight with Frank Robinson and Ken Griffey Jr., and on August 18, 2012, he became the 50th MLB player to hit 400 career home runs. He also ranked third on the all time strikeout list at the time of his retirement, with 2,379, and fourth for the most Golden sombreros (at least four strikeouts in a game) at 19, tied with Bo Jackson. He also holds the American League record for most strikeouts in a season with 222, which he set in 2012.
Әуесқой мансап
Данн Техас штатының Нью-Кейни орта мектебінде ерекше көзге түсетін ойыншы болды. Орта мектепті бітіргеннен кейін, 1998 жылғы Басты Лига бейсбол драфтының екінші раундында (жалпы 50-ші нөмір) «Синсинати Редс» командасы Даннды таңдады. Бұрын Данн Остин қаласындағы Техас университетінде футбол ойнауға уәде берген болатын. «Редс» командасы мен Данн арасындағы келісім оған жаз бойы екінші лигада бейсбол ойнауға және тамыз айында Остинге футболға дайындалу үшін оралуға мүмкіндік берді. Данн бірінші курста «қызыл жейде» статусын алып, Майор Эпплвайттың дублері болды. Техасқа жаңадан келген жұлдыз ойыншы Крис Симмс командаға қосылғанда, Данннан «тайт-энд» позициясына ауысуы сұралды. Осының салдарынан, 1999 жылы ол бейсболға толыққандай назар аудару үшін «Лонгхорнс» командасынан кетіп қалды.
Кәсіби мансап
Жоғары страйктар санына қарамастан, Данн жақсы тәпсілікті көрсетті. Карьерасы бойы ол бір соққыға жұмсалатын доптар саны бойынша жоғары лиганың көшбасшыларының қатарында болды. Оның карьералық соққы беру орташа көрсеткіші .237 болса да, Данн карьерасын .360-тан жоғары базаға шығу көрсеткішімен аяқтады. Ол жыл сайын лигадағы доптар саны және страйктар бойынша көшбасшылардың арасында болды. Baseball Reference деректері бойынша, оның бір хоум-ранға шаққандағы соққы санының қатынасы 14.89-ды құрады, бұл оны барлық уақытта 11-орынға қойды.
Цинциннати қызылдары
Дэнн 2001 жылдың 20 шілдесінде MLB дебютін жасады және тамыз айында 12 гол соғу арқылы бір айда ең көп хоум-ран соққан Ұлттық лиганың жаңашыл рекордын орнатты. Жаңа маусымында Дэнн 66 ойында ойнап, 19 хоум-ран соғып, 43 RBI-мен .262 көрсеткіш жинады. 2001 жылы Ұлттық лиганың «Жыл жаңашылы» дауыс беруде Дэнн бір дауыс алып, Буд Смитпен бірге төртінші орынды бөлісті. 2002 жылы Дэнн .249 соққымен 26 хоум-ран, 76 RBI, сондай-ақ мансабындағы ең жоғары 128 уокты және .400 базалық пайызды көрсетті. Маусым ортасында Дэнн 17 хоум-ран және 54 RBI-мен .300-ге жетті, бұл оған 2002 жылғы Ұлттық лиганың «Жұлдыздар» командасына ілігуіне мүмкіндік берді. Сол ойында Дэнн орталық алаңға допты соқты, ол ойынды аяқтауға бірнеше фут қана қалып қойды (ойын тарихтағы таймен аяқталды). Ол өзінің жалғыз пластинкадағы келесі мүмкіндігінде де уокты алды. Дэннның 2003 жылғы маусымы бұрынғы «Жұлдыз» кампаниясынан күрт төмендеді, өйткені ол 27 хоум-ран және 57 RBI-мен .215 соқты. Плитадағы қиындықтарымен қатар, Дэнн барлық бас лиганың аутфилдері арасында 10 қателікпен көш бастады және тамыздың ортасында суға секіруге тырысқанда бас бармағын жарақаттады, нәтижесінде маусымның қалған бөлігін өткізіп алуға мәжбүр болды. Дэннның ең өнімді маусымы 2004 жылы болды, ол мансаптық көрсеткіштерін жаңартты: соққы пайызы (.266), хоум-рандар (46), ұпайлар (105), соққылар (151), слаггинг пайызы (.569) және базалық плюс слаггинг (OPS) (.957). 2004 жылдың 30 қыркүйегінде Дэнн тағы да Бас лига бейсболының рекордтар кітабына енді. Сол күні Дэнн Чикаго Кабс оң қолы Марк Приорға қарсы үш рет соққыға ұшырады, маусымдық жиынтығын 191-ге дейін көтеріп, Бобби Бондстың 1970 жылы орнатылған 189 бір маусымдық соққы рекордын басып өтті. Ол маусымды 195 соққымен аяқтады және 34,3% соққы пайызына ие болды, екеуі де MLB-дегі барлық ойыншылардың арасында көш бастады. Райан Ховард 2007 жылдың 27 қыркүйегінде оны бұншалықты басып өткенше ол рекордты ұстады. 2004 жылдың 10 тамызында Дэнн Ұлы американдық доп паркі тарихындағы ең ұзақ хоум-ран соқты, ол тікелей орталыққа 535 футқа дейін соғылып, беткейшінің көзінен секіріп, Огайо өзенінің Кентуккиге жататын бөлігіне түсті. Дэннның 2004 жылы соққан 46 хоум-раны Цинциннати Редс тарихында төртінші орынды иеленді. Сол жылы ол «Атақ-даңқ залына» енген екінші базамен Джо Морганмен бірге бір маусымда 100 ұпай жинаған, 100 RBI және 100 уокты алған жалғыз «қызыл» ойыншысы болды. Дэннның 2005 жылғы маусымы өткен жылғыдан ұқсас болды, өнімділікте аздап төмендеді, өйткені ол .247 соққымен 40 хоум-ран және 101 RBI соқты, соққылар (168) және соққы пайызы (30,9%) бойынша тағы да көш бастады. 40 хоум-ран көрсеткішіне екінші рет жеткенімен, Дэнн «қызылдар» тарихында бірнеше маусымда 40 хоум-ран соққан төртінші ойыншы болды. 2006 жылғы маусым басталғанға дейін Дэнн 2 жылдық 18 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды, ол оның соңғы екі жылдық төрешілік құқығын сатып алды, сондай-ақ 2008 жылы үшінші жылға клубтық опцияны сатып алды. Дэнн тағы да 40 хоум-ран соқты, бірақ оның орташа көрсеткіші (.234) және RBI (92) тағы да төмендеді. Үшінші маусым қатарынан Дэнн барлық MLB-де соққылар санымен (194) және соққы пайызымен (34,6%) көш бастады. Ол сондай-ақ 12 қателікпен барлық бас лиганың аутфилдеріне көш бастады және сол жақ аутфилдер арасында ең төменгі филдлеу пайызына (0,960) ие болды. Сол маусымның 30 маусымында Дэнн өзінің мансабындағы ең үлкен хоум-рандарының бірімен Цинциннатиде тақырыпқа шықты, ол 9 ұпайлық раллиді аяқтаған үлкен шлем соқты, нәтижесінде Индиандарды жеңіп, «қызылдарды» Сент-Луиспен бірге NL Central жетекшілігінде қалдырды. 2006 жылдың 21 шілдесінде ұзақ жаңбырдан кейін Дэнн клубтан радио хабаршысы Марти Бреннаманға телефон арқылы әзіл-сықақ жасады. Бреннаман эфир уақытын тыңдаушылардан қоңыраулар қабылдай отырып, «Банан телефоны» деп атаған. Дэнн өзін «Милуокидің Адам» деп таныстырды және ақымақ дауыспен сөйледі, ол Бреннаманнан «қызылдардың» бірінші базашысы Скотт Хаттеберг жақсы ойыншы деп ойлағанын сұрады, содан кейін диктордың футболка киіп жүргенін сұрады. Клип вирусқа айналып, Цинциннати радиосында жиі қайталанды. 2012 жылғы сауалнамада «қызылдар» жанкүйерлері бұл сегментті «Мартиді ұрып-соғудың» сүйікті бөлігі деп дауыс берді. 2007 жылы Дэнн формасына оралып, .264 соқты, 40 хоум-ран және 100 RBI көрсеткіштеріне жетті, төрт маусым қатарынан 40 хоум-ран соққан бірінші және жалғыз «қызыл» ойыншысы болды. 2007 жылдың 31 қазанында «қызылдар» Дэнннің 13 миллион долларлық опциясын пайдаланды, оны команданың ең жоғары жалақы алатын ойыншысы етті. Келісімшарт бойынша соңғы маусымға кіріп, Дэнн Аризонаға ауысудан бұрын 32 хоум-ран және 74 RBI-мен .233 соқты. Цинциннатимен өткізген 8 маусымында Дэнн 270 хоум-ран, 646 RBI, 755 уокты және 1212 соққы соқты, олардың барлығы команда тарихындағы алғашқы ондыққа кірді. 2018 жылы ол Цинциннати Редс «Атақ-даңқ залына» енгізілді.
Аризонаның Даймондбекс клубы
2008 жылдың 11 тамызында Данн оң қолды питчер Даллас Бак және кейін аталатын екі ойыншыға алмасып, «Аризона Даймондбэкске» ауыстырылды. Бұл екі ойыншы – қақпашы Уилкин Кастильо және питчер Мика Оуингс. 2008 жылы ол 19,1% жағдайда базаға шықты, бұл үлкен лигадағы ең жоғары көрсеткіш; алайда, ол 651 мүмкіндікте 164 рет страйк аутқа ұшырады, нәтижесінде 31,7% страйк аут көрсеткішіне ие болды. Қорғаныс бойынша, ол барлық үлкен лиганың сол жақ алаңшыларының арасында ең төменгі филдинг пайызына ие болды – 0,968, және басқа NL сол жақ алаңшыларынан көбірек қателіктер (7) жасады. 2008 жылы «Аризонада» ойнаған кезінде Данн .243 орташамен 8 хоумран және 26 RBI соқты, 42 рет базаға шығып, 44 рет страйк аутқа ұшырады. «Цинциннати» және «Аризона» командаларындағы жалпы көрсеткіші бойынша Данн .236 орташамен соқты, және тағы да дәл 40 хоумран мен 100 RBI-ға жетті.
Вашингтон ұлттық құрамасы
2009 жылдың 11 ақпанында Данн Вашингтон ұлттық құрамасымен екі жылдық, 20 миллион долларлық келісімге келді. Ұлттық құрама сапындағы алғашқы ойынында ол хоум-ран соғып, төрт рет ұпай әкелді (4 RBI). 2009 жылдың 4 шілдесінде ол мансабындағы 300-ші хоум-ранын соқты. 2009 жылғы маусымда Данн бірінші базаға көшті. Осы жылы Данн .267-дей көрсеткішпен 38 хоум-ран соғып, 105 ұпай (RBI) әкелді. 2010 жылдың 7 шілдесінде Данн мансабында алғаш рет бір ойында үш хоум-ран соқты, нәтижесінде Вашингтон ұлттық құрамасы Падрес командасын 7:6 есебімен жеңді. Ол үш ұпайлық және екі жеке хоум-ран соғып, сол кезде Вашингтон ұлттық құрамасынан Альфонсо Сорианомен бірге осы көрсеткішке жеткен жалғыз ойыншы болды. 2010 жылғы маусымда Даннның өнімділігі 2009 жылмен салыстырғанда сәл төмендеді – ол .260-тай көрсеткішпен 38 хоум-ран соғып, 103 ұпай (RBI) әкелді, бірақ жүріп өту көрсеткіші 17,4%-дан 11,9%-ға төмендесе, страйкаут көрсеткіші 26,5%-дан 30,7%-ға өсті.
Чикагоның "Ақ сокс" клубы
2010 жылдың 2 желтоқсанында Данн «Чикаго Уайт Сокс» клубымен 4 жылға 56 миллион долларлық келісім жасасты. 2011 жылдың 6 сәуірінде Даннға аппендицит операциясы жасалды, нәтижесінде ол бес ойынды өткірді. Аппендицит операциясынан бұрын Данн .286 орташа ұрып, 1 хоумран мен 5 RBI көрсеткен. Бірақ, қайтып келгеннен кейін Данн күрт нашар ойнады, нәтижесінде маусым бойы ойын уақыты азайды. Ол маусымды .159 орташа, .292 базаға шығу көрсеткіші, .277 соққы көрсеткіші, .569 OPS және 177 страйк-аутпен аяқтады, бар болғаны 11 хоумран соғып, 42 RBI тіркеді, бұл оның мансабындағы ең нашар маусымы болды. 177 страйк-аут бір маусымдағы ең көп страйк-аут бойынша жаңа командалық рекордты орнатты, бұрынғы рекордты 175 страйк-аутпен Дейв Николсон көрсеткен. Даннның 2011 жылғы маусымы бас лигадағы кез келген ойыншы үшін ең нашар маусым болды, өйткені ол 496 ойында .159 орташа көрсетті. Бірақ, 1909 жылы «Бруклин Супербас» командасының ойыншысы Билл Берген .139 көрсеткеннен бері, соққы титулына ие болу үшін ең нашар орташа көрсеткіштің алты соққыдан кем болды. 2011 жылға дейін ол барлық белсенді сол жақтан ойнайтын ойыншылардың арасында мансабындағы қателіктер саны бойынша көшбасшы болды, жалпы 60 қателік жасады. 2011 жылы нашар өнер көрсеткеніне наразы болған Данн, «мұндай жағдай қайталанбауы үшін» маусымаралық дайындығын өзгертуге уәде берді. 2012 жылдың мамыр айының соңында Данн өткен жылғы хоумрандар санын асып түсті және Американ лигасында уоктың көшбасшысы болды. 2012 жылы Данн қатарынан 36 ойында страйк-аутқа ұшырады, бұл 2017 жылға дейін позициялық ойыншы үшін рекорд болды, ол кезде «Янкис» командасының жаңа ойыншысы Аарон Джадж қатарынан 37 ойында страйк-аутқа ұшырады. 1 шілдеде Данн өзінің әріптестерімен Канзас-Ситиде өткен 83-ші «All-Star» ойынына сайланды, бұл оның мансабындағы екінші «All-Star» таңдауы және маусымдағы «Уайт Сокс» командасының төрт таңдауының бірі. 24 шілдеде Данн Оскар Гэмбл, Робин Вентура және Джим Томеге қосылып, бір маусымда 30 хоумран соққан төртінші сол жақтан ойнайтын «Уайт Сокс» ойыншысы болды. 13 тамызда ол 1000-ші RBI-ін тіркеді. 18 тамызда «Канзас-Сити Роялс» командасына қарсы өткен ойында Данн маусымның 35-ші және мансабындағы 400-ші хоумранын соқты, сегізінші иннингте екі ұпайлық соққы соғып, мансабында 400 хоумран соққан 50-ші MLB ойыншысы болды. Данн 2012 жылғы маусымды .204 орташа, 41 хоумран және 96 RBI көрсеткішімен аяқтады. Сондай-ақ, ол уоктың ең көп санымен (105) және страйк-ауттың ең көп санымен (222) бас лигасында көшбасшы болды. Ол 200 страйк-аут клубына қосылған үшінші ойыншы болды және оның страйк-ауттары Американ лигасының жаңа рекордын орнатты, 2009 жылы Марк Рейнольдс көрсеткен бас лига рекордынан бір ғана кем болды. 2014 жылдың 5 тамызында «U.S. Cellular Field» стадионында қалған жанкүйерлердің және «Уайт Сокс» командасының қуанышына орай, Данн «Техас Рейнджерс» командасына 16-0 есебімен жеңілгенде тоғызыншы иннингтің жоғарғы жағында питчингке шықты. Даннның бұл ойыны оның мансабындағы алғашқы питчингтік ойыны болды және ол көңілінен шықпады, өйткені күшті соққы соққысымен оның алғашқы допты, 78 миль/сағат жылдамдықтың допты, «Рейнджерс» командасының шортстопы Элвис Андрусқа соққы берді. Данн питчингке шығып, Леури Гарсия маусымның басында 16 сәуірде питчингке шыққаннан кейін, «Уайт Сокс» командасы үшін бір маусымда екі ойынды питчингке шығарған позициялық ойыншылардың алғашқы реті 1979 жылдан бері болды.
Оукленд Атлетикасы
2014 жылдың 31 тамызында «Ақ соқтар» Даннды Нолан Санбернге айырбастау арқылы «Окленд Атлетикасына» жіберді. Сауда туралы хабарландырылған сағаттар өткен соң, Данн 2014 жылғы маусымнан кейін «бәлкім» зейнетке шығатынын мәлімдеді. 1 қыркүйекте Данн «Окленд» сапындағы алғашқы ойынында алаңға шығып, «Сиэтл Маринерс» командасына қарсы екі ұпайлық хоум-ран соқты. Ол «Атлетика» тарихында командаға келген соң алғашқы ойынында хоум-ран соққан 12-ші ойыншы болды. «А» командасымен алғашқы бірнеше жемісті ойындардан кейін Даннның өнімділігі төмендеп, «Чикагомен» өткен кезеңіне ұқсас болды. «Оклендпен» өткізген 25 ойында ол .212-ге соғып, .316 базаға шығу көрсеткішіне, екі хоум-ран мен 10 ұпайға ие болды. Данн – плей-оффқа қатыспаған 2000-нан астам ойын өткізген 14 ойыншының бірі, өйткені ол 2001 ойын өткізді, ол зейнеткерлікке шыққан кездегі барлық белсенді ойыншылардың арасында ең ұзақ көрсеткіш болды. Маусымның соңғы күні «Атлетика» Американдық лиганың екінші «Уайлд-кард» жолдамасын жеңіп алды, бұл оның плей-офф тізіміне алғашқы (және соңғы) рет енгенін білдірді. Алайда, ол «Уайлд-кард» ойынында алаңға шыққан жоқ, онда «Канзас-Сити Роялс» 9:8 есебімен жеңіске жетті. Ойыннан кейін Данн зейнеткерлікке шыққандығын растады. 2009 жылдың 7 наурызында Торонтода Канадаға қарсы өткен бірінші раундта ол екі ұпайлық хоум-ран соқты және құрбандық соққысымен бір ұпай әкелді. 8 наурызда Данн Крис Ианнеттаның үш ұпайлық триблінен кейін ұпай алды және Венесуэлаға қарсы жеке хоум-ран соқты.
Ойын стилі
Данн мансабында сол жақтағы алаңдағы жайлылығы үшін сынға ұшырады. 2009 жылы Дунн еркін агент болғанда, «Торонто Блю Джейс» командасының бас менеджері Дж.П. Риккарди Дуннды алу туралы сұраққа жауап беріп: «Сіз жігіттің бейсболды аса ұнатпайтынын білесіз бе? Оның ойынға деген құштарлығы жоқ екенін білесіз бе? Ойыншы туралы не білесіз? Кейбір ойыншыларға қызығудың себебі бар, ал кейбіреулеріне жоқ. Біз Адам Даннды алып келсек, сіз қуанбайсыз деп ойлаймын», - деді. Кейін Риккарди өз сөздері үшін кешірім сұрады. 2008 жылы «Редс» командасының комментаторы Марти Бреннаман Даннның шешуші сәттерде соққы берудегі нашарлығын сынап, «Ол хоум-ран соғады, бірақ ұпай жинамайды» деді. 2007 жылы Марти Бреннаман: «Менің ойымша, ол өткен жылы артық салмақта болған. Ол өз орнына қарай басады. Ол алаңнан басады. Сіз одан ешқандай энергия байқамайсыз, бұл мені қатты ренжітеді», - деді. Алайда «Вашингтон Нэшнлс» командасының бас менеджері Майк Риццо былай деді: «Данн – мен жақында естіген ең түсініксіз ойыншы. Оны [Синциннатиде] қате түсінгендеріне сенуге келмейді. Ол жарақат алған күйінде де ойнайды. Егер рұқсат берсеңіз, ол 162 ойын ойнайды. Ол соңғы алты жылдағы ең тұрақты ойыншы». 2012 жылы Данннан оның соққы стилі және ұзаққа созылатын сәтсіздіктер туралы сұрағанда, ол: «Мен нашар ойнағанда, лигадағы ең нашар ойыншымын. Мұнда дау жоқ. Мен осындай қиын кездерге түскенде, жыл сайын «х» рет, мен лигадағы ең нашармын», - деп жауап берді. Страйк-ауттар оны мазалай ма деген сұраққа: «Бұл қай кезде болатынына байланысты. Егер бірінші иннингте екі аут болса, ешкім болмаса, өтірік айтпайын, мен орындыққа отыруға тырысамын. Егер мен страйк-аутқа ұшырасам, жарайды, бірақ егер базада жүгірушілер болса, және сіз де страйк-аутқа ұшырасаңыз, бұл мен үшін жаман». «Нэшнлс» командасы оны 2009 жылғы маусымның ортасында бірінші базаға көшіргеннен кейін, оның UZR/150 көрсеткіші −30.8 болды. Ең жақын көрсеткіш (500-ден астам иннинг) Виктор Мартинесте, −9.1 болды. Дэнн мансабында алғаш рет 2010 жылы бірінші базалық ойыншы ретінде көктемгі жаттығуларға қатысты. All-Star Break-ке дейін оның UZR/150 көрсеткіші −1.1 болды, бұл Альберт Пухольс, Райан Ховард, Марк Тейшейра және Принс Филдерден жоғары көрсеткіш. CBS Sports тілшісі Грегг Дойел Даннның «Редс» командасымен болған уақытын 2010 жылғы «Редс» командасымен салыстыра отырып: «Бұл соңғы жылдардағы ескі, сыралы софтбол командаларынан өзгеше «Редс» командасы. Сол «Редс» командасы Кен Гриффи мен Адам Данн клубтың былғары дивандарында отырып, хоум-ран соғып, аутфилде доптарды дұрыс ойнамай, олар бәрін біліп қойғанын ойлайтын, бірақ олар қалай жеңілу керектігін ғана білетін».
Орын ауыстыру
2005 жылдың желтоқсанында «Қызылдар» клубының менеджері Джерри Наррон баспасөзге танымал бірінші базалық ойыншы Шон Кейсиді солқолды питчер Дейв Уильямсқа алмастыру салдарынан Данн 2006 жылғы маусымда бірінші базаға көшетінін хабарлады. Бірақ, еркін агент бірінші базалық ойыншы Скотт Хаттебергті (ол 2005 жылы «Окленд Атлетикасы» үшін ойнаған) көктемгі жаттығулар кезінде және наурыздың 20-сы күні аутфилдер Вили Мо Пеньяны оңқолды питчер Бронсон Арройоға «Бостон Ред Сокс» клубына ауыстырумен Даннды ауыстыру жоспары күштен шығарылды. Данн бірінші базада ойнағысы келмейтінін айтқан еді. Ник Джонсон «Флорида Марлинс» клубына ауысқаннан кейін, Данн «Вашингтон Нэшнлз» клубының тұрақты бірінші базалық ойыншысы болды. Данн 2013 жылы «Даллас сатып алушылар клубы» фильмінде бармен рөлінде ойнады; ол сонымен қатар фильмге инвестиция салғандардың бірі.