Кіріспе

Доминикандық бейсболшы Самуэль Пералта Соса (12 қараша 1968 жылы туған) – доминикандық-америкалық бұрынғы кәсіби бейсболшы, оң жақтан ойнайтын. Ол 18 маусым бойы Үлкен Лига бейсболында (MLB) өнер көрсетті, негізінен Чикаго Кабс командасы үшін. Техас Рейнджерс және Чикаго Уайт Сокс командаларында ойнағаннан кейін, Соса 1992 жылы Кабс командасына қосылды және ойынның ең үздік соққышыларының бірі ретінде танылды. Соса 1354-ші ойынында 400-ші хоум-ранын соқты, 5273-ші соққысында бұл көрсеткішке жетті, бұл көрсеткіш Ұлттық лига тарихындағы кез келген ойыншыдан жылдам. Ол MLB тарихында 600 хоум-ран соққан тоғыз ойыншының бірі. 1998 жылы Соса, Марк МакГвайрмен бірге, Роджер Маристің бір маусымдағы хоум-ран рекордын күшпен жаңаруға тырысқанда халықаралық деңгейде танымал болды. Кабс командасымен Соса 7 рет All-Star атанды және көптеген командалық рекордтарды сақтап тұрды. Ол өзінің мансабын Балтимор Ориолс және Рейнджерс командаларында екінші рет аяқтады. Рейнджерс командасында Соса 600-ші хоум-ранын соқты, MLB тарихында бұл көрсеткішке жеткен бесінші ойыншы болды. Соса шетелде туған MLB ойыншылары арасында хоум-рандар саны бойынша екінші орында тұр және 1900 жылдан бері бір маусымда (2001) 160 RBI көрсеткен үш Ұлттық лига ойыншысының бірі. Ол сондай-ақ бір маусымда үш рет 60 немесе одан да көп хоум-ран соққан жалғыз ойыншы, ол 1998, 1999 және 2001 жылдары орындады. Ол сол маусымдардың ешқайсысында хоум-рандар бойынша лига көшбасшысы болмады, бірақ 2000 жылы 50 хоум-ранмен, ал 2002 жылы 49 хоум-ранмен лига көшбасшысы атанды. 2005 жылы өткен Конгресс отырысында Соса, өзінің адвокаты арқылы, ойыншылық карьерасында өнімділікті арттыратын препараттарды қолданғанын жоққа шығарды.

Ерте өмір

Соса Доминикан Республикасында дүниеге келген. Консуэлодағы Батей қауымдастығында туылғанымен, оның ресми тіркелген туған жері Сан-Педро-де-Макорис, ол "жақын маңдағы ең үлкен қала" еді. Сосаны отбасы мен достары "Майки" деп атайды. Оның анасының әжесі оның туған есімін Самуил деп ұсынды, сондай-ақ оның лақап атын да ойлап тапты: "[Ол] өзі ұнатып көретін телесериалда осы есімді естіп, сол сәттен бастап оны Майки деп атауға шешім қабылдады".

Техас рейнджерлері (1989)

Соса 1989 жылдың 16 маусымында Техас Рейнджерс командасымен үлкен лигада дебют жасады, #17 нөмірін киіп, бастапқы сол жақ қорғаушы ретінде ойынға шықты. Ол Роджер Клеменске қарсы өзінің мансабындағы алғашқы хоум-ранын соқты.

Чикагоның ақ сокс командасы (1989-1991)

1989 жылғы 29 шілдеде «Рейнджерс» клубы Сосаны, Уилсон Альварес пен Скотт Флетчерді Чикагоның «Уайт Сокс» клубына Гарольд Бэйнс пен Фред Манрике үшін саудаластырды. 1990 жылы Соса .233 көрсеткішпен 15 хоум-ран соқты, 70 рет ұпай жинады, 10 трипл соқты және 32 база ұрлады. Ол сондай-ақ 150 рет қате соққы жасады, бұл Америка лигасы бойынша төртінші нәтиже. Соса 1991 жылғы маусымды екі хоум-ран соғып, бес рет ұпаймен көмектесе бастады. Дегенмен, жылдың қалған бөлігінде көрсеткіштері төмендеп, .203 көрсеткішпен 10 хоум-ран соғып, 33 ұпай жинады.

Чикаголық кішкентайлар (1992-2004)

"Ақ соқтар" 1992 жылғы маусымға дейін Соса мен Кен Паттерсонды Чикаго "Кабс" клубына аутфилдер Джордж Белл үшін саудаластырды. Соса "Кабс" сапындағы алғашқы маусымында сегіз хоум-ран соғып, 25 RBI (қосқан доптардың саны) көрсетті. 1993 жылы Соса .261 орташа есеппен 33 хоум-ран соғып, 93 RBI жинады. Ол 38 база ұрлап, жылдамдығын көрсетті және "Кабс" командасының алғашқы "30-30" ойыншысы атанды (30 хоум-ран және 30 база ұрлау). 1994 жылы Соса күшпен және жылдамдықпен ойнады, сонымен қатар соққы беру орташасын жақсартты. Ол .300 орташа есеппен 25 хоум-ран соғып, 70 RBI және 22 база ұрлады. 1995 жылы Соса алғаш рет All-Star ойындарына шақырылды. 144 ойында ол .268 орташа есеппен 36 хоум-ран соғып, 119 RBI көрсетті. Соса 1996 жылы "Кабс" командасымен сәттілігін жалғастырды, .273 орташа есеппен 40 хоум-ран соғып, 100 RBI жинады. Дегенмен, 1997 жылы Соса .251 орташа есеппен, .300 базаға шығу пайызымен ойнады және 174 страйк-аутпен лигада көш бастады, бірақ 36 хоум-ран соғып, 119 RBI көрсетті. Оң жақтағы алаңдағы күшті және жылдам ойыншы ретінде танымал болған ол 1998 жылы бейсболдың ең үздік ойыншыларының біріне айналды. Осы маусымда Соса мен Марк МакГвайр "хоум-ран рекордын қууға" қатысты, екеуінің де хоум-ран соғу қабілеті ұлттық назар аударды, олар Роджер Маристің 61 хоум-раннан тұратын бір маусымдық рекордын бұзуға тырысты. Жылдың басында Соса МакГвайрден айтарлықтай артта қалды, мамыр айында бір кезде 16 хоум-ранға дейін артта қалды. Бірақ қуғын-сүргін барысында Соса 10 тамызда 46 хоум-ран соғып МакГвайрмен теңесті. Алайда МакГвайр сәл алға шығып, 8 қыркүйекте 62 хоум-ран соғып, рекорды бірінші болып бұзды. Соса 13 қыркүйекте МакГвайрмен тағы да 62 хоум-ран соғып теңесті. Он бір күннен кейін, маусымның соңғы екі ойынында екеуі де 66 хоум-ран соғып теңесті. Соса маусымды 66 хоум-ранмен аяқтады, МакГвайрдың 70 хоум-ранынан кейін қалды. Осы маусымда "Кабс" командасының комментаторы Чип Карей оны "Сламмин' Сэмми" деп атады, бұл лақап тез тарады. Сэмми орташа есеппен және соққы беру пайызы бойынша карьералық рекордтарды жаңартты, тиісінше .308 және .647 көрсетті. Соса сондай-ақ RBI және ұпай жинау бойынша лигада көш бастады. Сондай-ақ 1998 жылы Сосаның 416 жалпы базасы 1948 жылы Стэн Музиалдың 429 базасынан бері бір маусымдағы ең көп көрсеткіш болды. Сосаның маусым айындағы өнері, ол 20 хоум-ран соғып, 47 ұпай жинап, .842 соққы беру пайызын көрсетті, тарихындағы ең үлкен шабуылдық көрсеткіштердің бірі болды. Соса 1998 жылы "Кабс" командасын плей-оффқа жеткізгені үшін Ұлттық лиганың ең құнды ойыншысы атанды, Сент-Луис жазушылары МакГвайрға дауыс бергеннен басқа барлық бірінші орынға дауыс берді. Ол МакГвайрмен бірге Sports Illustrated журналының 1998 жылғы "Жылдың спортшысы" сыйлығын бөлісті. Сосаның құрметіне Нью-Йоркте тикер лентасының парады өтті, сондай-ақ ол АҚШ президенті Билл Клинтонның 1999 жылғы мемлекеттік хабарламасында қонақ ретінде шақырылды. 1998 жылы "Кабс" командасы 1989 жылдан бері алғаш рет пост-маусымға қатысты. "Кабс" командасы NL Wild Card командасы ретінде қатысты, бірақ NLDS-де "Атланта Брэйвз" командасына есе жіберді. 1999 жылғы маусымда Соса 63 хоум-ран соғып, 65 хоум-ран соққан Марк МакГвайрдан кейін қалды. 2000 жылғы маусымда Соса лигада 50 хоум-ран соғып, көшбасшы атанды. Ол хоум-ран соққандары үшін Бейб Рут сыйлығын алды. 2001 жылы ол 64 хоум-ран соғып, үш рет 60 немесе одан көп хоум-ран соққан алғашқы ойыншы болды. Алайда, ол сол маусымдардың ешқайсысында лиганы басқармады; 2001 жылы ол 73 хоум-ран соққан Барри Бондстан кейін қалды, бұл МакГвайрдың 1998 жылы орнатқан 70 хоум-раннан тұратын рекордын бұзды. 2001 жылы ол жеке рекордтарын (146 ұпай, 160 RBI, 116 база, .437 базаға шығу пайызы, .737 соққы беру пайызы және .328 орташа есеп) бойынша жаңартты. Бейсбол лигасы оның 76 таяқшасын тәркілеп, сынақтан өткізді; барлығы таза екені анықталды, ішінде пробка жоқ. Өткен жылдары Атақ-даңқ залына жіберген бес таяқша да тексерілді, олардың барлығы да таза болды. Соса пробкасы бар таяқшаны қателікпен қолданғанын, оны тек жаттығу кезінде қолданғанын мәлімдеді және оқиға үшін кешірім сұрады. Кейіннен "Кабс" командасының бас жаттықтырушысы Дасти Бейкермен сұхбат кезінде ол өз командасында пробкасы бар таяқшаларды қолдануға қатаң тыйым салынғанын айтты. 6 маусымда Соса сегіз ойынға жалақысыз шығарылды, ол 11 маусымда шағымданғаннан кейін жеті ойынға дейін қысқартылды (қайтадан жалақысыз). Соса маусымды 40 хоум-ранмен аяқтады және 2003 жылы "Флорида Марлинс" командасына қарсы NLCS-де тағы екеуін соқты, жеті ойыннан кейін командаға есе жіберді. 2004 жылдың мамыр айында Сан-Диегодағы Петко Парк стадионындағы ойын алдында журналистермен сөйлесіп жатқанда Соса таңқаларлық жарақат алды. Ол қатты жұмсады, арқасы ауырды. Оған арқа бұлшық еттерінің спазмы диагнозы қойылды және ол аурулар тізіміне енгізілді. Ол 35 хоум-ран соғып, өзінің ең жақсы жылдарынан айтарлықтай төмен көрсеткіштерді көрсетті. 2004 жылғы маусымның соңында командадан шығарылған Соса 1995 жылдан 2004 жылға дейін 479 хоум-ран соқты, бұл тарихында 10 жыл ішінде ең көп хоум-ран соққан ойыншы рекорды. Ол сондай-ақ "Кабс" командасының көптеген рекордтарын иеленеді және бір айда соққан ең көп хоум-ран (1998 жылдың маусымында 20 хоум-ран) рекордын ұстап тұр. Оның мансабы әдемі емес аяқталды, өйткені ол маусымның соңғы ойынында (Чикагода өткен) өзінің тілегі бойынша ойнамады, Соса Уригли Филд стадионынан ойын аяқталғанға дейін кетіп қалды деген хабар тарады. Соса Бейкерден ойнамауға рұқсат алғанын мәлімдеді, ал Бейкер бұрынғы жаттықтырушы көмекшісі Сэнди Крум (екі ойыншының арасындағы делдал ретінде тағайындалған) Сосаның біраз шаршағандығын және соңғы ойында ойнағысы келмейтінін айтқанын, бірақ ол Сосаның старттық құрамда ойнамайтын ойыншылармен бірге құрамда болады деп күткенін айтты.

Балтимор Ориольс (2005)

2005 жылдың 28 қаңтарында «Cubs» командасы Сосаны «Балтимор Ориолс» командасына ішкі ойыншы-аутфилдер Джерри Хейрстон-младший, ішкі ойыншы Майк Фонтенот және RHP Дейв Кроутерспен алмастырды. Келісімді жеңілдету үшін Соса және оның агенті 2006 жылғы жалақысына кепілдік берген бапты жоюға келісті, ал ойыншылар кәсіби одағы бұл келісімге қарсылық білдірмейтінін мәлімдеді. Келісім бойынша Соса 2005 жылғы маусымда 17,875 миллион доллар тапты, ал «Cubs» оның жалақысының 7 миллион долларын төледі. 2005 жылы «Ориолс» командасында 500 хоум-ран соққан Рафаэль Палмейромен бірге ойнаған Соса мен Палмейро тарихында 500 хоум-ран соққан клуб мүшелерінің алғашқы өкілдері болды. Соса 2005 жылғы маусымды .221 batting average және 14 хоум-ранмен аяқтады, бұл 1992 жылдан бергі оның ең нашар көрсеткіші болды және 2001 жылдан кейін соққы орташасы, хоум-рандар, жалпы базалар мен RBI көрсеткіштерінің төмендеуіне себеп болды. 2005 жылдың 7 желтоқсанында «Ориолс» оған төрелік келісімшарты ұсынбауға шешім қабылдады, осылайша оның «Балтимор Ориолс» командасындағы өмірі аяқталды және ол еркін агент мәртебесіне ие болды. 2005 жылы The Sporting News басылымы 1999 жылғы «Бейсболдың 100 ең ұлы ойыншысы» кітабының жаңартылған нұсқасын жариялады. Соса алғашқы басылымда болмаған, бірақ 2005 жылғы жаңартуда, оның мансабының жалпы көрсеткіштері едәуір жоғары болғандықтан, ол 95-орынға ие болды. Соса тоғыз жыл қатарынан 35 немесе одан да көп хоум-ран соғып, 100-ден астам RBI көрсеткішін жинады, барлығы «Чикаго Cubs» командасымен. Сол жылы Соса Доминикан Республикасының президенті Леонель Фернандеспен бірге АҚШ, Жапония және Тайваньға барған бірнеше дипломатиялық сапарларға қатысты.

Техас рейнджерлері (2007)

Тексас Рейнджерс, Сосаның алғашқы командасы, оны 2007 жылдың 30 қаңтарында 500 000 долларлық кіші лига келісіміне қол қойды. Бұл келісімді Соса өткен жылы Ұлттық лигадан (Nationals) бас тартып кеткен еді. Келісімге көктемгі жаттығуларға шақыру кірді, онда Соса Нельсон Круз, Джейсон Боттс және басқа жаңа ойыншылармен/талапкерлермен құрамға түсу үшін бақ сынасты. Соса көктемгі жаттығуларда сәтті өнер көрсетіп, команданың 25 ойыншыдан тұратын тізіміне енді. 2007 жылғы маусымды Рейнджерс командасының белгілі соққышы (designated hitter) және кейде оң жақтағы ойыншы ретінде бастады. Сонымен қатар, Чикаго Кабс жаңа тартушы (pitcher) Джейсон Маркиске Сосаның 21-нөмірін берді, ол сәйкессіздікке байланысты Сосаның 600-ші мансаптық хоум-ранын өткізіп алған еді. Бұл Сосаның Кабс командасындағы жетістіктеріне, соның ішінде команданың барлық уақыттағы хоум-ран көшбасшысы мәртебесіне байланысты алаңдаушылық тудырды. 2007 жылдың 26 сәуірінде Соса өзінің 45-ші үлкен лига стадионында хоум-ран соғып, тарихқа енді. Ол сондай-ақ, 2007 жылдың мамыр айында Рейнджерс пен Тампа Бей Девил Рейс арасындағы ресми маусымдық ойындар өткен Флорида штатының Орландо қаласына жақын орналасқан Диснейдің спорттық кешеніндегі (Wide World of Sports) "Боллпарк" стадионында да хоум-ран соқты, бірақ 2000 жылы Токио Домындағы Кабс пен Метс арасындағы екі ресми маусымдық ойында гол соқпады. 2007 жылдың 20 маусымында Соса Чикаго Кабс командасына қарсы өткен лига аралық (interleague) ойында Джейсон Маркистен хоум-ран соқты. Соса Бейб Рут, Уилли Мейс, Хэнк Аарон және Барри Бондстан кейін тарихта 600 ресми маусымдық хоум-ран соққан бесінші ойыншы болды. Бұл хоум-ран Сосаның Кабс командасына қарсы соққан алғашқы голы болды, нәтижесінде ол МЛБ-ның барлық активті командаларына қарсы хоум-ран соқты. Соса – Кабс командасының барлық уақыттағы хоум-ран көшбасшысы, ол бұл командамен 545 хоум-ран соқты.

Еңбек жолын аяқтаған (2008-2009)

2008 жылдың 28 мамырында Соса өзінің агентіне 2008 жылғы маусымда ешқандай MLB командасына өзінің қызметтерін ұсынбауды тапсырғанын және зейнеткерлікке шығуды жоспарлағанын, бірақ соңында одан бас тарғанын мәлімдеді. 2008 жылдың 25 желтоқсанында Соса зейнеттен қайтып, Бейсбол әлем чемпионатында ойнауға және 2009 жылы үлкен лига клубымен келісімшарт жасау үмітімен еркін агент нарығын қайтадан сынап көруге ниетті екенін хабарлады. Соса үйінде жаттығуларын жалғастырып жатқанын және Бейсбол әлем чемпионатында жақсы өнер көрсетсе, үлкен лига командаларына MLB-де ойнауға әлі де қабілетті екенін дәлелдей алатынына үміттене отырып айтты. Алайда, ол Доминикан Республикасы құрамына ілікпеді. Ол еркін агент статусында қалды және жаңа команда іздеуге белсенді түрде кіріспеді. 2009 жылдың 3 маусымында Соса бейсболдан зейнеткерлікке шығу ниетімен келе жатқанын мәлімдеді. Бұл туралы ол Доминикан Республикасында хабарлап, өзінің көрсеткіштері Бейсбол даңқы залына енуге лайықты екенін еске салып, осы оқиғаны сабырмен күтіп отырғанын айтты.

Дрог-тесттер туралы дау

2009 жылдың 16 маусымында The New York Times газеті Сосаның 2003 жылы бейсболдағы стероидтар жанжалында өнімділікті арттыратын препараттарға оң сынақ нәтижесін көрсеткен ойыншылар тізімінде болғанын хабарлады. Газет мәлімдегендей, бұл ақпарат 2003 жылғы Басты Лига бейсболының допинг-тест нәтижелерімен таныс аты-жөні жарияланбаған адвокаттардан алынған. Бұрын Соса 2005 жылы Конгресс алдындағы тыңдауда Рафаэль Пальмейро, Хосе Кансеко және Марк МакГвайрмен бірге отырған. Оның адвокаты оның атынан куәлік беріп: "Нақты айтуым керек, мен ешқашан заңсыз өнімділікті арттыратын препараттар қолданған емеспін. Мен ешқашан өзімді немесе маған ешкім инъекция жасаған емес. Мен АҚШ-тың немесе Доминикан Республикасының заңдарын бұзған жоқпын. Мен соңғы рет 2004 жылы тексерілдім, және мен тазамын".

Ұлттық бейсбол даңқы залы

ESPN Deportes телеарнасына берген сұхбатында Соса Ұлттық бейсбол даңқы залына енуді "сабырмен күтетінін" айтты, ол 2013 жылы осы құрметке ие болуға мүмкіндік алған еді. 2013 жылдың 9 қаңтарында жарияланған нәтижелерге сәйкес, Соса Американың Бейсбол жазушылар қауымдастығы (BBWAA) тарапынан Нью-Йорктегі Куперстаун қаласындағы Бейсбол даңқы залына сайланбады, ал дауыс берудің бірінші жылында 12,5% дауыс жинады – сайлауға қажетті көрсеткіш 75% құрайды. Келесі жылдары оның дауыс беру көрсеткіші 2015 жылы 6,6%-ға дейін төмендеп, 2021 жылы 17%-ға дейін көтерілді. Кандидаттың белгілі бір жылы кемінде 5,0% дауыс алған жағдайда, келесі дауыс беру бюллетеньдеріне енуге құқығы болады, ал 10 жыл бойы сайланбаған жағдайда BBWAA оны қарастырудан шығарып тастайды. Осылайша, Сосаның соңғы рет дауыс беруге түсуі 2022 жылғы бюллетеньде болды, онда ол дауыстардың 18,5%-ын алды.

Жеке өмір

Соса Доминиканның бұрынғы телеарна бишісі Соня Родригеске үйленген, олардың төрт баласы бар. 2009 жылы Соса музыкалық марапаттаулар көрсетілімінде бірнеше ай бұрынғыдан әлдеқайда ашық түсті болып пайда болды. Осы күрт өзгеріске байланысты қозғалған шу оны испан тіліндегі телеарнаға барып, өзінің ауырып жатқанын, қара терілі болуын жек көретінін немесе жаңа тері түсінің стероид қолданудың салдары екенін жоққа шығаруға мәжбүр етті. Соса ұйықтамас бұрын терісін жұмсартатын және ағартатын крем қолданатынын түсіндірді.