Канаданың спорт өміріне шолу

Канада спорты: хоккей, лакросс және тағы да көптеген ойындар! Тарихы, негізгі жетістіктері, әуесқойлар спорты, марапаттар туралы толық ақпарат. 🏒🥍🏀⚽️🏈

36 мин оқу

100%

Дереккөз: Sports in Canada — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Канададағы спорт түрлерінің шолуы

Канададағы спорт түрлерінің алуан түрлі бағанасы бар. Канададағы ұйымдастырылған спорттың тамыры 1770 жылдарға дейін жетеді және мұз үстіндегі хоккей, лакросс, баскетбол, бейсбол, футбол, регби және крикет сияқты негізгі кәсіби спорт түрлерінің дамуымен және танымалдылығымен аяқталады. Канаданың ресми ұлттық спорт түрлері – мұз үстіндегі хоккей (қысқы ресми спорт) және лакросс (жазғы ресми спорт). Гольф, бейсбол, теннис, шаңғы спорты, рингет, бадминтон, крикет, волейбол, велосипед, жүзу, боулинг, регби, каноэ, керлинг, сквош және жекпе-жек өнері жасөспірімдер мен әуесқойлар деңгейінде кеңінен танымал. Канаданың Спорттық Даңқ залы канадалық спортшылардың жетістіктерін мойындайды, ал Лу Марш жүлдесі жыл сайын журналистер тобынан таңдалған Канаданың үздік спортшысына табыс етіледі. Канадада тағы да көптеген Спорттық Даңқ залдары бар. Бұл лигалардағы канадалық командаларға Ұлттық хоккей лигасының жеті франшизасы, үш «Жоғары лига футбол» командасы, сондай-ақ «Жоғары лига бейсболы» мен Ұлттық баскетбол қауымдастығының әрқайсысынан бір команда кіреді. Канададағы танымал кәсіби спорт түрлеріне Канада футбол лигасы, Ұлттық лакросс лигасының лакросы және керлинг жатады. Канада жазғы Олимпиада ойындарына қарағанда қысқы Олимпиада ойындарында үлкен жетістіктерге қол жеткізді және 1976 жылғы жазғы Олимпиада ойындары, 1988 жылғы қысқы Олимпиада ойындары, 1994 жылғы баскетболдан әлем чемпионаты, 2007 жылғы FIFA U-20 әлем чемпионаты, 2010 жылғы қысқы Олимпиада ойындары және 2015 жылғы FIFA әйелдер әлем чемпионаты сияқты бірнеше маңызды халықаралық спорттық іс-шараларды қабылдады. Соңғы кезде Канада 2015 жылы Торонтода Панамерикандық және Парапандық-американдық ойындарын қабылдады, ал бұл іс-шаралар елде өткізілген ең ірі спорттық шаралардың бірі болды. Сондай-ақ, ел Мексика мен АҚШ-пен бірлесіп 2026 жылғы FIFA әлем чемпионатын қабылдауға жоспарлап отыр.

Тарих

Канада спорт тарихы дамудың бес кезеңіне бөлінеді: 1840 жылға дейінгі ерте демалыс шаралары; ұйымдастырылған жарыстардың басталуы, 1840–1880 жылдар; ұлттық ұйымдардың құрылуы, 1882–1914 жылдар; әуесқой және кәсіби спорттың қарқынды өсуі, 1914–1960 жылдар; және соңғы ғасырдағы дамулар. Кейбір спорт түрлері, әсіресе шайбалы хоккей, рингет, лакросс және керлинг, әлемдік деңгейде Канадаға тән спорттар ретінде танымал.

Басқару

Федералды және провинциялық үкіметтер екеуі де спортқа белсенді қатысады, олардың құзыреттері спорт саласында қайтадан тоғысады. Спорт Канадасы әдетте спорттағы федералдық қызметті басқарады (немесе кем дегенде үйлестіреді). Федералды үкімет көбінесе халықаралық жарыстар саласында (өкіметтің құзыреті ең анық болатын жерде) жетекші рөл атқаруға тырысады, бірақ кейбір провинциялар, әсіресе Квебек, спорттың барлық деңгейлеріне, тіпті халықаралық деңгейдегі элиталық спортшыларға да белсенді қатысады. Провинциялар көбінесе студенттік спортқа назар аударады, себебі ол провинциялық үкіметтің құзыретіне (білім беру) жатады.

Университет және колледж спорты

U Sports – университет спорттарының ұлттық басқару органы, ал Канада колледждерінің атлетикалық қауымдастығы колледж спорттарын басқарады. U Sports мүше мекемелеріндегі спортқа қатысу деңгейіне әсер ететін фактор – U Sports стипендиясының тек оқу ақысын ғана қамтуы. Осы себепті, Канаданың көптеген дарынды студент-спортшылары АҚШ-қа кетеді, онда Ұлттық атлетикалық колледж қауымдастығы (NCAA) сияқты ұйымдар оқу ақысымен қатар кітаптар, тұрғын үй және жол шығындарын да қамтитын "толық стипендия" ұсынады. Тағы бір себеп – 15-20 жас аралығындағы хоккейшілерге арналған танымал Канада хоккей лигасы (CHL), ол кәсіби Ұлттық хоккей лигасының (NHL) негізгі даму лигасы болып табылады. Дегенмен, CHL командалары CHL-ден кеткен соң U Sports хоккейін таңдаған ойыншыларға қаржылық қолдау көрсетеді.

Ұлттық спорт түрлері

Канадада заң жүзінде екі ұлттық спорт түрі бар: шайбалы хоккей және лакросс. 1964 жылдың мамыр айында Канаданың бұрынғы әуесқойлар хоккей қауымдастығының президенті, содан кейін парламент мүшесі Джек Роксбург Канада парламентінің ешқашан ұлттық ойын жариялағандығын анықтау үшін жан-жақты зерттеу жүргізді және лакросс ресми түрде жарияланды ма дегенді тексерді. Парламенттік құжаттарды қарап шыққаннан кейін, ол ешқандай заң қабылданбағанын анықтады. Canadian Press сол кезде лакросс Канаданың ұлттық ойыны туралы миф 1869 жылы жарық көрген «Лакросс, Канаданың ұлттық ойыны» атты кітаптан туындағанын және 1867 жылы Канаданың лакросс қауымдастығы құрылғанын хабарлады. Оның хоккейді Канаданың ұлттық ойыны деп жариялауға жасаған тырабы 1964 жылғы Ұлы Канада туы туралы пікірталаспен бірге өтті. 1964 жылдың 28 қазанында Роксбург хоккейді Канаданың ұлттық ойыны деп жариялауға қатысты C–132 заң жобасын енгізуді ұсынды. Канаданың лакросс қауымдастығының мүшелері бұл ұсынысқа наразылық білдіріп, оны «әдепсіз» және «шектан тыс» деп атады және оған қарсы күресуге ант берді. 1965 жылдың 11 маусымында Боб Притти лакросты Канаданың ұлттық ойыны деп жариялауға қатысты жеке заң жобасын ұсынып, «Біз ұлттық тулар, ұлттық әндер және басқа ұлттық символдарды қарастырып жатқанда, осы мәселені қазір шешуіміз керек деп ойлаймын» деді. 1967 жылы премьер-министр Лестер Б. Пирсон ұлттық жазғы және қысқы ойындарға атау беруді ұсынды, бірақ ешқандай шешім қабылданбады. Заңнамада маусымдық белгілер болғанымен, екі спорт түрін де әртүрлі маусымдарда ойнауға болады. Лакросс жыл бойы, барлық маусымдарда, жабық және ашық ауада ойнауға болады. Суық мезгілдерде шайбалы хоккей жабық және ашық ауада ойналуы мүмкін, бірақ жылы мезгілдерде ойнау үшін әдетте жабық мұз аренасында кездесетін жасанды мұзды пайдалану қажет.

Мұз үстіндегі хоккей

Мұз хоккейінің қазіргі түрі 19 ғасырдың соңында Канадада пайда болды және ол Канаданың ұлттық ойын түрі болып кеңінен танылады, онда балалар, ерлер және әйелдер әртүрлі деңгейдегі жарыстарға белсенді қатысады. Кәсіби мұз хоккейіндегі ең бағалы жүлде саналатын Стенли кубогы 1893 жылы Канадада пайда болған. Канададағы ұлттық чемпионаттардың маңызды жүлделері – жасөспірімдер арасындағы үздік команда үшін Мемориал кубогы және ересектер арасындағы үздік команда үшін Аллан кубогы. Сонымен қатар, бірнеше басқа да дивизиондарда ұлттық чемпионаттар өткізіледі. Хоккей Канада – Канададағы спорттың ресми басқарушы органы және Халықаралық мұз хоккей федерациясының (IIHF) мүшесі. Кәсіби хоккейшілерден құралған Канада ұлттық ерлер құрамасы жыл сайынғы IIHF ерлер әлем чемпионатында және Олимпиада ойындарында өнер көрсетеді. Ұлттық хоккей лигасы (NHL) – Канада мен АҚШ командаларын қамтитын кәсіби хоккей лигасы. Қазіргі таңда NHL құрамында Канададан жеті команда бар: Калгари Флеймс, Эдмонтон Ойлерс, Монреаль Канадиенс, Оттава Сенаторлары, Торонто Мейпл Лифс, Ванкувер Канукс және Виннипег Джетс. Канадалық NHL командаларының ең көп саны 1990 жылдардың ортасында – сегіз команданы құрады. Кейін, 1995 жылы Квебек Нордикс Колорадо штатының Денвер қаласына, ал 1996 жылы Виннипег Джеттерінің бұрынғы құрамы Аризона штатының Финикс қаласына көшіп кетті. 2011 жылы Атланта Трэшерс Виннипегке көшіп келгеннен кейін NHL Виннипегке қайта оралды және қазіргі Виннипег Джетс аталды. Канадада құрылған лига, құрамындағы ойыншылардың шамамен жартысы канадалық болғандықтан, маңызды канадалық контентті сақтайды. "Хоккей түні Канадада" – канадалық NHL командаларының қатысуымен ұлттық сенбілік кешкі телешоу. Жасөспірімдер арасындағы мұз хокеі де танымал көрермендер спорты болып табылады. Жасөспірімдер арасындағы Канада хоккей лигасы бүкіл ел бойынша көрсетіледі және оның жыл сайынғы Мемориал кубогы чемпионаты танымал телешоуға айналған. Желтоқсан және қаңтар айларында өткізілетін жыл сайынғы IIHF U20 әлем чемпионаты канадалық телекорермендер арасында үлкен сұранысқа ие және танымалдығының арқасында Канадада бірнеше рет өткізілген.

The modern form of ice hockey began in Canada in the late 19th century, and is widely considered Canada's national pastime, with high levels of participation by children, men and women at various levels of competition. The Stanley Cup, considered the premiere trophy in professional ice hockey, originated in Canada in 1893. Prominent trophies for national championships in Canada are the Memorial Cup for the top junior age men's team and the Allan Cup for the top men's senior team. There are national championships in several other divisions of play. Hockey Canada is the sport's official governing body in Canada and is a member of the International Ice Hockey Federation (IIHF). A Canadian national men's team, composed of professionals, competes in the annual IIHF Men's World Championship and in the Olympics. The National Hockey League (NHL) is a professional hockey league that includes teams from both Canada and the United States. Presently, the NHL includes seven teams in Canada: the Calgary Flames, Edmonton Oilers, Montreal Canadiens, Ottawa Senators, Toronto Maple Leafs, Vancouver Canucks, and the Winnipeg Jets. The Canadian NHL presence peaked with eight teams in the mid 1990s, before the Quebec Nordiques relocated to Denver, Colorado in 1995 and a previous incarnation of the Winnipeg Jets relocated to Phoenix, Arizona in 1996. The NHL returned to Winnipeg in 2011 when the Atlanta Thrashers relocated and became the current Winnipeg Jets. The league, founded in Canada, retains a substantial Canadian content as roughly half of its players are Canadian. Hockey Night in Canada is a longtime national Saturday night television broadcast featuring Canadian NHL teams. Junior age ice hockey is also a popular spectator sport. The junior age Canadian Hockey League is broadcast nationally and its annual Memorial Cup championship is a popular television event. The annual IIHF World U20 Championship, played during December and January, is popular among Canadian television viewers and has been held in Canada numerous times due to its popularity.

Лакросс

Алғашқы халықтар бұл спортты 500 жылдан астам бұрын ойнай бастады. Бүгінде лакросс тек қана халықтың мәдениетінің ажырамас бөлігі болып қала отырып, сонымен қатар Канада мен АҚШ-тың солтүстік-шығысында ондаған мың адам ойнайды. "Жаратушының ойыны" ретінде басталып, қазіргі заманғы ойынның кең танылуына дейін, лакросс ұзақ және даулы жолдан өтіп, Канаданың ресми ұлттық жазғы спорты ретінде мойындалуына жетті. 1925 жылы құрылған Канадалық лакросс қауымдастығы – Канададағы лакросс спортын басқарушы орган. Ол ерлер мен әйелдер арасындағы лакросс пен қорап лакроссы бойынша ұлттық жасөсперімдер және ересектер чемпионаттарын өткізеді. Сондай-ақ, ол 2003 жылы өткен бірінші World Indoor Lacrosse Championship-ке қатысты. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, Канададағы жалғыз кәсіби лакросс лигасы – Ұлттық лакросс лигасы, ол қорап лакроссы деп аталатын ойынның бір түрін ойнайды. Лиганың он үш франшизасының бесеуі Канадада орналасқан: «Ванкувер Уорриорс», «Калгари Рафнекс», «Саскачеван Раш», «Торонто Рок» және «Галифакс Тандэрбердс». 2006 жылғы лакросс әлем чемпионаты Онтарио штатының Лондон қаласында өтті. Финалда Канада АҚШ-ты 15:10 есебімен жеңіп, АҚШ-тың 28 жылдық жеңіс тізбегін үзді. Барлық уақыттағы ең үздік лакросс ойыншыларының бірі – Гэри Гейт Британдық Колумбиядағы Виктория қаласында дүниеге келді және лакросс бойынша барлық маңызды чемпионаттарды жеңіп алды. Канадалық лакросс даңқы зал лакросс спортшыларының үлкен жетістіктерін мойындайды.

Бейсбол

Әлемдегі алғашқы бейсбол ойыны 1838 жылғы 4 маусымда Онтарио штатының Бичвилл қаласында өтті. Бейсбол АҚШ-пен күшті байланысты болғанымен, Канадада бастапқыда пайда болды. Әлемдегі ең көне бейсбол алаңы – Онтарионың Лондон қаласындағы Лабатт-парк. Бұл жартылай кәсіби Интеркаунты бейсбол лигасының «Лондон Майорс» командасының үй стадионы. Қазіргі уақытта «Торонто Блю Джейс» Канаданың жалғыз үлкен бейсбол лигасының командасы, ол 1977 жылы құрылған. «Монреаль Экспос» (Канададағы алғашқы MLB командасы) 1969 жылдан 2004 жылға дейін Монреальде ойнады, содан кейін Вашингтонға көшіп, «Вашингтон Нэшнлс» аталды. «Блю Джейс» 1992 жылы әлем сериясының ойынын қабылдаған алғашқы американдық емес команда және 1992 және 1993 жылдары әлем сериясын жеңген жалғыз американдық емес команда. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында «Блю Джейс» үлкен бейсбол лигасының командалары арасында көрермендер саны бойынша көшбасшы болды. Канадада кәсіби бейсболдың тарихы ұзақ, ол 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында «Лондон Текумсес», «Монреаль Роялс» және «Торонто Мейпл Лифс» сияқты командалармен басталды. Олардың үшеуі де Ұлттық бейсбол қауымдастығының ең жақсы 100 кіші лига командасының тізіміне енді. Көптеген канадалықтар үлкен лигаларда ойнады, ал кейбіреулері бейсболдағы ең жоғары наградаларды жеңіп алды. Фергюсон Дженкинс 1971 жылы лиганың ең үздік питчері ретінде Ұлттық лиганың Сай Янг сыйлығын жеңіп алды, ал 1991 жылы (АҚШ) Бейсбол Даңқы залына енгізілген алғашқы канадалық болды. Ларри Уокер 2020 жылы Бейсбол Даңқы залына енгізілді, ол 1997 жылғы маусымда Ұлттық лиганың ең құнды ойыншысы атанды және лиганың үш мәрте соққы шебері болды. 2000 жылдан бері Эрик Гане 2003 жылы Ұлттық лиганың Сай Янг сыйлығын жеңіп алды, Джейсон Бей 2004 жылы жылдың жаңа ойыншысы атанды, ал Джастин Морно (Американ лигасы, 2006), Джои Вотто (Ұлттық лигасы, 2010) және Фредди Фриман (Ұлттық лигасы, 2020) ең құнды ойыншы атағын жеңіп алды. Канада ұлттық бейсбол командасы Әлемдік бейсбол классигінің барлық турнирлеріне қатысты. 2006 жылғы Әлемдік бейсбол классигінде команда бірінші кезеңде АҚШ командасын жеңіп, канадалықтардың кейбіреулері бұл жеңісті «Мұңдағы керемет» деп атады (1980 жылғы АҚШ Олимпиадалық хоккей командасының «Мұңдағы керемет» сөзіне сілтеме). Алайда команда әлі бірінші кезеңнен әрі өте алмады. MLB-ге енетін кіші лигалардағы жалғыз канадалық команда – Солтүстік-Батыс лигасының «Ванкувер Канадианс» (Жоғары А) командасы. Канадада бірнеше тәуелсіз кіші лига командалары, сондай-ақ жартылай кәсіби және студенттік бейсбол командалары бар (Канададағы бейсбол командаларының тізімін қараңыз). Канадалық бейсболдың жетістіктері Канада бейсбол Даңқы залында танылады.

The world's first documented baseball game took place in Beachville, Ontario, on June 4, 1838. Although more strongly associated with the United States, baseball has existed in Canada from the very beginning. The world's oldest baseball park still in operation is Labatt Park in London, Ontario. It is home to the London Majors of the semi pro Intercounty Baseball League. Presently, the Toronto Blue Jays are Canada's only Major League Baseball team, founded in 1977. The Montreal Expos (the first MLB team in Canada) played in Montreal from 1969 until 2004 when they moved to Washington, D. C., and became the Washington Nationals. The Blue Jays were the first non American team to host a World Series Game (in 1992) and the only non American team to win the World Series (back to back in 1992 and 1993). The Blue Jays had the highest attendance in Major League Baseball during the late 1980s and early 1990s. Professional baseball has a long history in Canada, beginning with teams such as the London Tecumsehs, Montreal Royals, and Toronto Maple Leafs in the late 19th and early 20th centuries. All three were included on the National Baseball Association's top 100 minor league teams. A number of Canadians have played in the major leagues, and several have won the highest honours in baseball. Ferguson Jenkins won the National League Cy Young Award in 1971 as the best pitcher in the league, and in 1991 became the first Canadian inducted in the (U. S.) Baseball Hall of Fame. Larry Walker, inducted in 2020, was National League MVP for the 1997 season and was the league's batting champion 3 times. Since 2000, Éric Gagné won the National League Cy Young Award in 2003, Jason Bay was the first Canadian to be named rookie of the year in 2004, and Justin Morneau (American League, 2006), Joey Votto (National League, 2010) and Freddie Freeman (National League, 2020) have won MVP honours. The Canada national baseball team has participated in all editions of the World Baseball Classic. In the 2006 World Baseball Classic, the team upset Team USA in first round play, which some people in Canada call the "Miracle on Dirt" (a play on the phrase "Miracle on Ice" for the 1980 U. S. Olympic Hockey team). However, the team has yet to progress past the first round. The only Canadian team in MLB affiliated minor leagues is the Vancouver Canadians of the Northwest League (High A). There are a number of independent minor league teams, as well as semi professional and collegiate baseball teams in Canada (see List of baseball teams in Canada). Great achievements in Canadian baseball are recognized by the Canadian Baseball Hall of Fame.

Баскетбол

Баскетбол Канадада терең тамырлар тартқан. Оның авторы, Джеймс Найсмит – канадалық. Ол Онтарио штатының Альмонте қаласында дүниеге келген. 1891 жылы ойынның алғашқы матчына қатысқан 10 ойыншының ішінде Квебек провинциясынан келген канадалық студенттер болды. Баскетбол Канаданың бірнеше аймағында, әсіресе Новая Шотландия, Оңтүстік Альберта және соңғы кезде Оңтүстік Онтариода кең таралған. Новая Шотландияда баскетболдың танымалдығы жоғары мектептер мен колледж деңгейінде байқалады. Новая Шотландияда үш үздік колледж баскетбол командасы бар. Сент-Мэри университеті, Акадия университеті және Сент-Франциск Ксавье университеті U Sports ерлер чемпионатында сәйкесінше 22, 21 және 13 рет өнер көрсеткен. Карлтон университеті соңғы жылдары U Sports чемпионатында үстемдік танытып, 2003 жылдан бері 17 жылдың ішінде 14 рет жеңіске жетті. Найсмит Мемориалдық баскетбол даңқы залына төрт канадалық және бір натурализацияланған канадалық енгізілді: Найсмит және ұзақ жылдар бойы АҚШ колледждерінде жаттықтырған Пит Ньюэлл – үлесі үшін; 1500-ден астам АҚШ колледж ойындарын төрешілік еткен Эрни Куигли – төреші ретінде; және 1950-ші жылдардың басында Вашингтон университетінің жұлдызы болған, кейін НБА-да карьера жасаған Боб Хоубрегс. Ньюэлл 1960 жылғы АҚШ Олимпиада командасының бас жаттықтырушысы ретінде де даңқ залында ерекше аталады. Бұл команда олимпиадада жеңіске жетіп, 2010 жылы бірлік ретінде даңқ залына енгізілді. Соңғы канадалық, Найсмит даңқы залына енген – Оңтүстік Африкада туып, бірақ бала кезінен Британдық Колумбияның Виктория қаласында өскен, екі мәрте НБА-ның ең құнды ойыншысы атанған Стив Нэш, ол 2016 жылы даңқталды. Ұлттық баскетбол лигасы (НБА) өзінің алғашқы ойынын 1946 жылғы 1 қарашада Торонтоның Maple Leaf Gardens аренасында өткен «Нью-Йорк Никс» және «Торонто Хаскис» командалары арасындағы матч деп санайды. 1995 жылы НБА Канадаға «Торонто Рэпторс» және «Ванкувер Гриззлис» командаларын қосып, кеңейді. «Гриззлис» 2001 жылы Теннесси штатының Мемфис қаласына көшті, бірақ «Рэпторс» Scotiabank Arena-да әлі де көп көрермендерді қызықтыруда. «Рэпторс» 2019 жылы алғашқы НБА титулын жеңіп алды. Осы маусымда НБА командаларында 16 канадалық ойыншы (14-і елде туған, 2-і натурализацияланған) болды, бұл – рекордтық көрсеткіш. Бұл көрсеткіш АҚШ-тан басқа бір елден келген ойыншылардың саны бойынша да рекорд болып табылады.

Basketball has very strong roots in Canada. The inventor, James Naismith, was Canadian; born in Almonte, Ontario, he was working as a physical education instructor in Massachusetts when he created the game in 1891. As many as 10 of the players in that first game were Canadian students from Quebec. Basketball is a popular sport in parts of Canada, especially in Nova Scotia, Southern Alberta, and more recently Southern Ontario. The popularity of basketball in Nova Scotia is at the high school and college level. Nova Scotia is home to three perennially strong college basketball programs. Saint Mary's University, Acadia University, and St. Francis Xavier University have made 22, 21, and 13 appearances in the U Sports men's championship, respectively. Carleton University has dominated the U Sports championship in recent years, winning 14 titles in 17 years from 2003 to the present. Four Canadian born individuals and one naturalized Canadian have been inducted to the Naismith Memorial Basketball Hall of Fame—Naismith and longtime U. S. college coach and instructor Pete Newell as contributors; Ernie Quigley, who officiated over 1,500 U. S. college games, as a referee; and Bob Houbregs, a superstar at the University of Washington in the early 1950s who went on to a career in the NBA. Newell is also separately recognized by the Hall as the head coach of the 1960 USA Olympic team, which won a gold medal in overwhelming fashion and was inducted as a unit in 2010. The most recent Canadian to enter the Naismith Hall is Steve Nash, born in South Africa but raised from early childhood in Victoria, British Columbia, a two time NBA MVP who was inducted in 2016. The National Basketball Association (NBA) recognizes its first ever game as being a contest between the New York Knickerbockers and Toronto Huskies at Toronto's Maple Leaf Gardens on November 1, 1946. The NBA expanded into Canada in 1995 with the addition of the Toronto Raptors and Vancouver Grizzlies. The Grizzlies moved to Memphis, Tennessee in 2001, but the Raptors continue to draw healthy crowds at Scotiabank Arena. The Raptors won their first NBA title in 2019. A record 16 Canadian players—14 born in the country and two naturalized—were on NBA rosters at the start of the This was also a record for the number of players from any single non U. S. country at the start of any NBA season.

Канадалық футбол

Канадада "футбол" термині канадалық футболды білдіреді, ол АҚШ-та ойналатын американдық футболға ұқсас, бірақ одан ерекшеленетін, гридронға негізделген ойын. Канадалық футболдың тамыры 1860 жылдардың басында регби футболынан бастау алады, бірақ уақыт өте келе канадалық футбол деп аталатын ерекше ережелер жиынтығы қалыптасты. Құжатталған алғашқы футбол матчы 1861 жылдың 9 қарашасында Торонто университетінің Университет колледжінде өтті. Торонто университетінің студенттері қатысқан ойында (Сэр) Уильям Мюлок, кейін мектептің канцлері де болды. Одан кейін университетте футбол клубы құрылды, бірақ оның сол кездегі ойын ережелері белгісіз. 1864 жылы Торонтодағы Тринити колледжінде Ф. Барлоу Камберленд және Фредерик А. Бетун регби футболына негізделген ережелерді жасады. Дегенмен, қазіргі заманғы канадалық футболдың 1865 жылы Монреальде өткен регби ойынынан бастау алғаны қабылданған, онда британдық армия офицерлері жергілікті тұрғындармен ойнады. Ойынға қызығушылық біртіндеп артты және 1868 жылы Монреаль футбол клубы құрылды, ол Канададағы алғашқы университет емес футбол клубы болды. Бұл "регби футболы" көп ұзамай Монреальдегі Макгилл университетінде танымал болды. Макгилл 1874 жылы Гарвард университетіне қарсы ойынға шақырды. Сол сәттен бастап АҚШ мен Канадада бұл спорт түрлі жолмен дами бастады. Канадалық футбол лигасы (CFL), Канададағы жалғыз кәсіби лига, және Канада футболы, әуесқойлардың басқару органы, 1884 жылға және Канадалық регби футбол одағының құрылуына дейін тамырларын жасайды. Қазіргі уақытта Торонто Аргонавтс және Гамильтон Тайгер Кэтс сияқты командалар да осы ұзақ тарихқа ие. CFL чемпионаты – Грей Кап, елдегі ең ірі спорттық оқиға болып саналады және Канадалық теледидар үй шаруашылықтарының шамамен үштен бірі оны тамашалайды. Тоғыз CFL командасы: BC Lions, Calgary Stampeders, Edmonton Elks, Saskatchewan Roughriders, Winnipeg Blue Bombers, Hamilton Tiger Cats, Toronto Argonauts, Ottawa Redblacks және Montreal Alouettes. Қазіргі уақытта Атлантик Скунерс (Halifax негізінде) командасы жоспарлау кезеңінде. Канадалық футбол орта мектептерде, жастар лигаларында, колледждерде, жартылай кәсіби және әуесқой деңгейлерде де ойналады. Канадалық жастар футбол лигасы және Квебек жастар футбол лигасы 18-22 жас аралығындағы ойыншыларға арналған. U Sports жүйесіндегі жоғары оқу орындары Ваньер кубогы үшін күреседі. Канадада үш әйелдер лигасы бар: теңіздік әйелдер футбол лигасы, Орталық Канада әйелдер футбол лигасы және Батыс Канада әйелдер футбол лигасы. WWCFL – Альберта, Саскачеван және Манитоба штаттарында жеті командадан тұратын ең ірі әйелдер лигасы. Алберта футбол лигасы сияқты үлкен лигалар да соңғы жылдары танымалдылығын арттырып келеді. Канадалық футболдағы үлкен жетістіктер Канада футбол даңқында танылады, ол Онтарионың Гамильтон қаласындағы Тим Хортонс стадионында орналасқан.

In Canada, the term "football" is used to refer to Canadian football, a gridiron based game closely related to but distinct from American football as played in the United States. Canadian football has its origins in Rugby football beginning in the early 1860s, but, over time, a unique code known as Canadian football developed. The first documented football match was a game played at University College, University of Toronto on November 9, 1861. One of the participants in the game involving University of Toronto students was (Sir) William Mulock, later Chancellor of the school. A football club was formed at the university soon afterward, although its rules of play at this stage are unclear. In 1864, at Trinity College, Toronto, F. Barlow Cumberland and Frederick A. Bethune devised rules based on rugby football. However, modern Canadian football is widely regarded as having originated with a game of rugby played in Montreal, in 1865, when British Army officers played local civilians. The game gradually gained a following, and the Montreal Football Club was formed in 1868, the first recorded non university football club in Canada. This "rugby football" soon became popular at Montreal's McGill University. McGill challenged Harvard University to a game, in 1874. The game grew separately in parallel from this point onward in the U. S. and Canada. Both the Canadian Football League (CFL), the sport's only professional league in Canada, and Football Canada, the governing body for amateur play, trace their roots to 1884 and the founding of the Canadian Rugby Football Union. Currently active teams such as the Toronto Argonauts and Hamilton Tiger Cats have similar longevity. The CFL's championship game, the Grey Cup, is the country's single largest sporting event and is watched by nearly one third of Canadian television households. The nine CFL teams are the BC Lions, Calgary Stampeders, Edmonton Elks, Saskatchewan Roughriders, Winnipeg Blue Bombers, Hamilton Tiger Cats, Toronto Argonauts, Ottawa Redblacks, and Montreal Alouettes. A tenth team, the Halifax based Atlantic Schooners, is currently in the planning stages. Canadian football is also played at the high school, junior, collegiate, semi professional, and amateur levels. The Canadian Junior Football League and Quebec Junior Football League are for players aged 18–22. Post secondary institutions in U Sports compete for the Vanier Cup. Canada also has three women's leagues: the Maritime Women's Football League, the Central Canadian Women's Football League, and the Western Women's Canadian Football League. The WWCFL is the biggest women's league, featuring seven teams in Alberta, Saskatchewan, and Manitoba. Senior leagues such as the Alberta Football League have also grown in popularity in recent years. Great achievements in Canadian football are recognized by the Canadian Football Hall of Fame; located at Tim Hortons Field in Hamilton, Ontario.

Крикет

Канадада крикет туралы ең алғашқы хабарлар 1785 жылға дейін жетеді, онда Монреальде ойындар өткен сияқты. 1834 жылы Торонтода клуб құрылғанда крикеттің ұйымдастырылған түрде ойналғаны туралы алғашқы сілтеме бар, сондай-ақ Гамильтон мен Гуэлф қалаларында матчтар өткізілгені туралы хабарлар келген. Америка Құрама Штаттарымен бірге, Канада 1884 жылдың қыркүйегінде өткен алғашқы халықаралық крикет матчының екі қатысушысының бірі болды. 1867 жылы Канаданың премьер-министрі Джон А. Макдональд және оның кабинеті крикетті Канаданың алғашқы ресми спорты деп жариялады.

Керлинг

Канададағы керлинг жарыстарына Монтананың Бриері (ерлер арасындағы ұлттық чемпионат) және Скотти Турнирі (әйелдер арасындағы ұлттық чемпионат) кіреді. Ерлер мен әйелдер (және аралас командалар) ұлттық чемпиондары жыл сайынғы халықаралық жарыстарға қатысады, онда Канада командалары тарихи түрде үстемдік танытқан (тіпті керлингтің туған жері – Шотландиядан да жоғары). Континенттік кубок Канадаға қарсы Әлем форматінде өтеді. Кәсіби керлинг жарыстарына World Curling Tour-дың бөлігі – Grand Slam of Curling кіреді. Кёрлинг Канада – спорттың ұлттық басқарушы органы; жетістіктері Канаданың Кёрлинг даңқ залымен мойындалады.

Диск спорт түрлері

Канадада ұйымдастырылған диск спорты 1970 жылдардың басында Ирвин Той (Канададағы фризби дистрибьюторы), Канаданың ашық фризби чемпионаты, Торонто (1972–85) және фризби шоу-турларын пайдаланатын кәсіби ойыншылар университеттерде, көрмелерде және спорттық іс-шараларда өнер көрсету арқылы дамыды. Фристайл, диск-ит (адамның итке диск лақтыруы), қос диск алаңы, батырма, алматы және диск-гольф сияқты диск спорты түрлері осы спорттың алғашқы жарыстары болды. Диск-алматы және диск-гольф екі спорт түрі бүкіл әлемде кең танымал және қазір жартылай кәсіби деңгейде өтілуде. Дүниежүзілік ұшу дискі федерациясы, Кәсіби диск-гольф қауымдастығы және Фристайл ойыншылар қауымдастығы – ұшу дискі спортының ережелерін бекітетін және жарыстарды ұйымдастыратын халықаралық ұйымдар. Ultimate Canada – Канададағы диск-алматы спортының ережелерін бекітетін және жарыстарды ұйымдастыратын ұйым. 2013 жылы Торонто Ultimate клубы, құрылтайшы серіктес ретінде, Канаданың алғашқы жартылай кәсіби диск-алматы командасы – Toronto Rush-ты Американың диск-алматы лигасына (AUDL) ұсынды. Олар 18–0 есебімен жеңіліссіз өтіп, AUDL чемпионатын жеңіп алды. 2014 жылы Монреаль Рояль және Ванкувер Риптид AUDL-ге қосылды. 2015 жылдан 2022 жылға дейін Оттава Outlaws AUDL-де өнер көрсетіп, барлығы 26 команданың арасында төртінші канадалық франшиза атанды. 2015 жылы Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) Әлемдік ұшу дискі федерациясына (WFDF) ұшу дискі спортын, соның ішінде диск-алматыны толық мойындады.

Сақина

Рингет алғаш рет 1963 жылы Канадада пайда болды, оны бұрынғы Торонто YMCA директоры және Екінші дүниежүзілік соғыста канадалық солдат болған Сэм Джекс ойлап тапқан. Сэм Джекс Онтарионың Норт-Бей қаласында тұрғанда қыздар үшін арнайы құрылған бұл спорт түрі қазірде барлық жастағы қыздар мен әйелдер арасында кең таралған және ең үлкен жетістіктерін Канада мен Финляндияда көрсетіп келеді. Көптеген ұйымдастырылған спорт түрлерінен өзгеше, рингеттегі барлық жетекші спортшылар – әйелдер, бұл осы спорттың ерекше белгісінің бірі. 1980 жылдары рингет ұлттық тіркелімдер бойынша әйелдер шайбалы хокеейнен озып кетті. Әйелдер шайбалы хокеейі Олимпиадалық спорт түріне енгеннен кейін спорт жас дағдыларын жоғалтса да, 21-ші ғасырда оның танымалдылығы қайта жаңғырды. 2004 жылы құрылған Канаданың жартылай кәсіби рингет лигасы – Ұлттық рингет лигасы (NRL) Солтүстік Америкадағы элиталық әйел спортшыларды бағалайтын және ерлерден өзгеше, алғашқы қысқы командалық спорт лигасы болып табылады. NRL осы спортты таныстырушы лига ретінде жұмыс істейді.

Регби лигасы

Регби лигасы алғаш рет Канадада 20 ғасырда пайда болды, бірақ 1980 жылдардың соңында бұл спорт елден толығымен жоғалып кетті. Дегенмен, 21 ғасырда Канадада ойнауға қызығушылық артып келеді. Халықаралық аренада Канаданы Canadian Wolverines өкілдік етеді. Ішкі жарыстарда Канада Регби Лигасы (CRL) бірнеше әуесқой және жартылай кәсіби клубтар арасында жарыстар ұйымдастырады. Торонто Вольфпак – Канададағы регби футболының кез келген түріндегі алғашқы толық кәсіби командасы 2017 жылы басымдық беретін британдық және француздық регби футбол лигасы жүйесінде ойынға түсті. Бұл команда 3-ші лигадан, League 1-ден бастады, ол Суперлигаға өтуге мүмкіндік береді және тұңғыш маусымында 2-ші лигаға, Чемпионшипке жолдама алды. Вольфпак 2020 жылғы маусымда Суперлигаға көтерілуге екі маусым бұрын Чемпионшипте өнер көрсетті. 2020 жылдың шілдесінде команда COVID-19 пандемиясынан туындаған "үлкен қаржылық қиындықтар" себепті Суперлига маусымының қалған бөлігінен бас тартты. 2020 жылдың қарашасында Вольфпак командасының 2021 жылғы Суперлигаға қайта қабылдануына қатысты өтініші қабылданбады.

Регби одағы

Канадада шамамен 13 000 ересек және екі есе көп жас ойыншы бар. Олардың көп бөлігі Канаданың регби орталығы – Британдық Колумбиядан, сондай-ақ Ньюфаундленд пен Онтариода да күшті өкілдік етеді. Канадалық регби чемпионаты 2009 жылдан бері елдегі регби одағының басты жарысы болып табылады, онда төрт аймақтық қанадалық команда қатысады. 2009 жылы ең үздік екі команда Америка регби чемпионатына ілікті, онда Аргентина және АҚШ ұлттық құрамаларымен күш сынасты. 2010 жылдан 2015 жылға дейін елді ARC-де бір команда – Канада А ұлттық құрамасы ұсынды. 2016 жылдан бастап жарыс Еуропаның Алты Ұлттар Чемпионаты мен Оңтүстік жарты шардың Регби Чемпионаты үлгісінде жаңартылды. Сол кезден бері Канаданың ересек ұлттық құрамасы ARC-де Бразилия, Чили, Уругвай және АҚШ ұлттық құрамаларымен, сондай-ақ Аргентинаның А ұлттық құрамасымен бақ сынасады. Спорттың ішкі басқару органы – Регби Канада бұрынғы ұлттық жарысы, Регби Канада Супер Лигасын, 20 жасқа дейінгі жаңа ұлттық лига, Регби Канада Ұлттық Жастар Чемпионаты пайдасына тоқтатып қойды. Канада құрамасы бүгінгі күнге дейін барлық Регби Әлем Чемпионаттарына қатысты, бірақ 1991 жылғы турнирден басқа, әрбір турнирде тек бір матч жеңіске жетті. 2007 жылғы турнирде топтық кезеңде Жапониямен тең ойнау – ең жақсы нәтижесі болды. Ең маңызды жетістіктер – Шотландия мен Уэльске қарсы танымал жеңістер, сондай-ақ Солтүстік Америкадағы көршілері – АҚШ-қа қарсы жиі жеңістер. Алайда, 2013 жылдан бері АҚШ командалары бәсекелестікте үстемдік танытып, соңғы 12 матчтың 11-ін жеңіп, біреуін тең түсірді. "Қатал" ойын стилімен танымал көптеген қанадалық ойыншылар өздерінің кәсіби мансабын Англия және Франция лигаларында жалғастырады. Торонто Ароуз кәсіби регби одағы клубы 2017 жылдың қыркүйегінде тұсаукесер өткізіп, 2019 жылдан бастап Регбидің Бас Лигасында ойнай бастады. Ontario Blues Регби футбол клубының тәуелсіз бөлімшесі болып табылатын Arrows командасының құрамында көбінесе қанадалық ойыншылар мен қызметкерлер бар. Команданың үй стадионы – Йорк университетінің Кил кампусындағы Йорк Lions стадионы.

Canada has around 13,000 seniors and twice as many junior players spread across the country. Many of these come from Canada's rugby stronghold of British Columbia while also being strong in Newfoundland and Ontario. The Canadian Rugby Championship is the premier domestic rugby union competition since 2009, featuring four regionally based Canadian teams. In 2009, the top two teams advanced to the Americas Rugby Championship, where they faced the A national teams from Argentina and the United States. From 2010 to 2015, the country was represented at the ARC by one team, Canada A. Starting in 2016, the competition was revamped along the lines of Europe's Six Nations Championship and the Southern Hemisphere's Rugby Championship. Since that time, Canada's senior national team has competed in the ARC alongside senior national sides from Brazil, Chile, Uruguay, and the United States, plus Argentina's A national team. The sport's domestic governing body, Rugby Canada, scrapped its previous national competition, the Rugby Canada Super League, in favour of a new national under 20 league, the Rugby Canada National Junior Championship. The Canadian national side have competed in every Rugby World Cup to date, yet have only won one match each tournament with the exception of the 1991 tournament where they reached the quarterfinals; the 2007 tournament when their best result was a draw against Japan in the group stage; and the 2019 tournament, when they went winless in their first three group matches and then saw their final match against Namibia cancelled and scored as a draw due to an impending typhoon. Highlights include famous victories over Scotland and Wales, and until recently frequent wins over their North American neighbours, the United States. However, since 2013, the U. S. has dominated the rivalry, with 11 wins and one draw from the teams' last 12 matches. Known for their trademark "hard nosed" style of play, many Canadian players play their trade professionally in English and French leagues. The Toronto Arrows professional rugby union club debuted September 2017, and started play in Major League Rugby as of 2019. The Arrows team, an independent off shoot of the Ontario Blues Rugby Football Club, features mostly Canadian players and staff. The team's home field is York Lions Stadium on the Keele Campus of York University.

Футбол

Канадада футбол 1876 жылдан бері тамыр тасты. Канада Доминионы Футбол Ассоциациясы 1912 жылдың 24 мамырында құрылды және бастапқыда 1912 жылдың 31 желтоқсанында Халықаралық Футбол Федерациясының (FIFA) мүшесі атанды. Бүгінде Канададағы футболдың (кәсіби және әуесқой) басқарушы органы – Канада Футбол Ассоциациясы. Футбол Канададағы ең көп қатысушылар саны бар спорт түрі, тіркелген ойыншылардың саны 847 616 (Канада Футбол 2012 жылдық баяндамасына сәйкес). Еркек және әйелдердің қатысуы шамамен 59/41 пайызды құрайды. 12 аймақтағы 139 ауданда 1456 клуб бар (облыстық және аумақтық мүшелік ассоциациялар). Канаданың жыл сайынғы әуесқойлар арасындағы жарысы – Ұлттық Чемпионат. Ересек ерлер командалары «The Challenge Trophy» үшін, ал ересек әйелдер командалары «The Jubilee Trophy» үшін күреседі. Еркектер арасындағы ұлттық жарыс алғаш рет 1913 жылы өткізілді, ал трофей (Коннот кубогы) Канаданың генерал-губернаторы Коннот герцогының сыйы болды. Әйелдер арасындағы ұлттық жарыс алғаш рет 1982 жылы ұйымдастырылды. Канада Футбол Ассоциациясының жыл сайынғы Ұлттық Чемпионатында U18, U16 және U14 жастағылар арасында да жарыстар өтеді. Барлық деңгейдегі клубтар Ұлттық Чемпионатқа қатысу үшін тиісті провинциялық чемпионаттардан іріктеледі. 1904 жылы Сент-Луис қаласында өткен Олимпиада ойындарында Канада футболдан алтын медаль жеңіп алды. Канада құрамасы Онтарио штатының «Galt FC» клубынан құралды. 1967 жылдан 1988 жылға дейін Канаданың ең үздік ерлер әуесқой футболшылары Олимпиадалық іріктеу турнирлеріне қатысты (бірақ 1980-ші жылдары олардың көпшілігі кәсіби футболшыларға айналды). Канада 1976 жылғы Монреаль Олимпиадасына және 1984 жылғы Лос-Анджелес Олимпиадасына (онда жалпы есепте бесінші орынды иеленді) ие болды. 1990-жылдардың басынан бері ерлер арасындағы Олимпиадалық іріктеу турнирлерінде U23 жастағы ойыншылар (кәсіби және әуесқой/университет студенттері араласқан) қатысады.

Кәсіби футбол

Канаданың жылдық кәсіби жарысы – Канада чемпионаты, ол «Торонто ФК», «Ванкувер Уайткапс ФК», «CF Монреаль», сондай-ақ Канада Премьер-лигасының барлық тоғыз командасы мен «Лига1 Британдық Колумбия», «Лига1 Онтарио» және Квебек Премьер-лигасының чемпиондары арасында өтеді. Ұлттық чемпион КОНКАКАФ Чемпиондар кубогына қатысады, ал одан кейін конфедерация чемпионы жыл сайынғы ФИФА клубтар әлем чемпионатында өнер көрсетеді. «Торонто ФК» MLS кубогын жеңген жалғыз канадалық клуб, ол 2017 жылдың 9 желтоқсанында осы жетістікке қол жеткізді. Канада чемпионатындағы командалардың бір бөлігі АҚШ лигаларында ойнайды. «Торонто ФК», «Ванкувер Уайткапс ФК» және «CF Монреаль» футболдың жоғары лигасында өнер көрсетеді. «FC Эдмонтон» 2017 жылдың соңында тоқтағанға дейін Солтүстік Америка футбол лигасының екінші деңгейінде ойнады, ал «Оттава Фьюри ФК» 2016 жылғы маусымнан кейін NASL-ден үшінші деңгейлі Біріккен футбол лигасына (қазір USL Чемпионаты – USLC) өз еркімен түсіп кетті. «FC Эдмонтон» 2019 жылы Канада Премьер-лигасының алғашқы мүшелері ретінде кәсіби қызметін қайта бастады, ал «Fury FC» 2019 жылғы маусымнан кейін таратылды. Тағы екі канадалық кәсіби команда АҚШ лигаларында ойнайды. MLS командасымен байланысы болғандықтан Канада чемпионатында қатыса алмайтын «Торонто ФК» командасының резервтік құрамы «Торонто ФК II» 2014 жылы USLC деп аталатын лигада ойнай бастады және 2018 жылғы маусымға дейін сол деңгейде қалды. 2019 жылы «TFC II» жаңа үшінші деңгейдегі USL League One лигасына көшіп, 2021 жылғы маусымға дейін сол лигада ойнады, содан кейін MLS резервтік командаларынан құралған үшінші деңгейдегі жаңа MLS Next Pro лигасына (2022) көшті. «Уайткапс ФК» 2022 жылы бес жылдық үзілістен кейін бұрынғы резервтік құрамын «Уайткапс ФК 2» қайта құрды, ол да Next Pro лигасында ойнады. «Whitecaps 2», MLS командасымен байланысы болғандықтан Канада чемпионатында қатыса алмайды және 2023 жылғы маусымнан кейін жаңа атау қабылдайды. Канада Премьер-лигасы (CPL) 2019 жылдың көктемінде басталған кәсіби футбол лигасы. Бастапқыда жеті командадан тұрады, олардың біреуі Торонтоның шеткі қалашықтарында, ал қалғандары Канаданың бас футбол лигасы қызмет көрсетпейтін нарықтарында орналасқан. Сегізінші команда «Атлетико Оттава» 2020 жылы CPL лигасында ойнады, ал «Ванкувер ФК» 2023 жылы лиганың тоғызыншы командасы ретінде дебют жасады. Саскатун мен Виндзор қалалары үшін тағы екі команда жарияланды, бірақ қатысу мерзімі әлі белгілі емес. Лиганың әр командасының құрамында белгілі бір мөлшерде канадалық ойыншылар болуы керек және канадалық талантты дамыту үшін U Sports ойыншыларының жыл сайынғы іріктеуі өтеді. Лиганың соңғы мақсаты – жоғарылау және төмендеу жүйесімен бірнеше дивизион құру. 2023 жылғы маусымнан бастап CPL тұрақты маусымдық кестеде бірінші орын алған команда және плей-оффтың жеңімпазы келесі жылғы КОНКАКАФ Чемпиондар кубогына қатысады. Канаданың ең үздік футболшылары – ерлер мен әйелдер әлемнің әртүрлі лигаларында өнер көрсетеді. Ойыншылар жылдың әртүрлі уақытында, әсіресе ФИФА халықаралық күнтізбесіне сәйкес ұлттық құрамаға шақырылады (кәсіби клубтар ойыншыларды ұлттық міндеттерді орындау үшін босатуға міндетті). Канаданың ұлттық құрамалары Солтүстік, Орталық Америка және Кариб футбол қауымдастығы (CONCACAF) конфедерациясында өнер көрсетеді. Канаданың ұлттық «А» командасы екі рет КОНКАКАФ чемпионатында жеңіске жетті: 1985 жылы 1986 жылғы ФИФА әлем чемпионатына және 2000 жылы ФИФА Конфедерациялар кубогына жолдама алды. 2022 жылы ерлер құрамасы 2022 жылғы ФИФА әлем чемпионатының соңғы CONCACAF іріктеу тобында бірінші орынды иеленді. Сондай-ақ, 2026 жылғы ФИФА әлем чемпионатына да қатысады. Канаданың әйелдер «А» командасы да екі рет КОНКАКАФ чемпионатында жеңіске жетті: 1998 және 2010 жылдары. Канадалық әйелдер алты ФИФА әйелдер әлем чемпионатына қатысқан (Швеция 1995, АҚШ 1999, АҚШ 2003, Қытай 2007, Германия 2011 және 2015 жылы үйлестіруші ретінде) және төрт әйелдер Олимпиадалық футбол турнирлеріне (Пекин 2008, Лондон 2012, Рио 2016 және Токио 2020/21), Лондон мен Риода қола медальдар және Токиода алтын медальдар жеңіп алған. Канада 2015 жылы ФИФА әйелдер әлем чемпионатын да өткізді. Сондай-ақ, елде төрт жастағы жастағы әлем чемпионаты өтті – 1987 жылы ФИФА 17 жасқа дейінгі әлем чемпионаты (жас шегі қазіргі 17 жастың орнына 16 болған кезде), 2002 жылы ФИФА 20 жасқа дейінгі әйелдер әлем чемпионаты (жас шегі 20 жастың орнына 19 болған кезде), 2007 жылы ФИФА 20 жасқа дейінгі әлем чемпионаты және 2014 жылы екінші рет 20 жасқа дейінгі әйелдер әлем чемпионаты. Канада 2026 жылғы ФИФА әлем чемпионатын Мексика мен АҚШ-пен бірлесіп өткізеді.

Canada's annual professional competition is the Canadian Championship, which is contested between Toronto FC, Vancouver Whitecaps FC, CF Montréal, all nine Canadian Premier League teams, and the champions of League1 British Columbia, League1 Ontario, and the Première Ligue de soccer du Québec. The national champion qualifies for the CONCACAF Champions Cup, from which a confederation champion then qualifies for the annual FIFA Club World Cup. Toronto FC is the only Canadian club to have won the MLS Cup, having done so on December 9, 2017. A minority of the teams in the Canadian Championship play in U. S. based leagues. Toronto FC, Vancouver Whitecaps FC and CF Montréal play in Major League Soccer. FC Edmonton played in the second level North American Soccer League until going dormant in late 2017, and Ottawa Fury FC voluntarily dropped from the NASL to the third level United Soccer League, now known as the USL Championship (USLC), after the 2016 season. FC Edmonton ultimately resumed professional operations in 2019 as inaugural Canadian Premier League members, while Fury FC continued in the USLC until folding after the 2019 season. Two other Canadian professional sides play in U. S. based leagues. Toronto FC's reserve side, Toronto FC II, which is ineligible for the Canadian Championship due to its relation to the MLS side, started play in the league now known as the USLC in 2014, and remained at that level through the 2018 season. In 2019, TFC II moved to the new third level USL League One, continuing to play in that league through the 2021 season before moving to the newly established MLS Next Pro, a different third level league made up almost entirely of MLS reserve sides, in 2022. Whitecaps FC revived its former reserve side of Whitecaps FC 2 in 2022 after a five year hiatus, with Whitecaps 2 also playing in Next Pro. Whitecaps 2, also ineligible for the Canadian Championship due to its relationship with the MLS side, will adopt a new name after the 2023 season. The Canadian Premier League (CPL) is a professional soccer league that began play in spring 2019, consisting of an initial seven teams; one is based in the outer suburbs of Toronto, with all others in Canadian markets not served by Major League Soccer. An eighth team, Atlético Ottawa, began CPL play in 2020, while Vancouver FC debuted in 2023 as the league's ninth team. Two more teams have been announced for Saskatoon and Windsor, but no entry dates have been announced. The league has a minimum requirement of Canadian players on each roster and an annual draft of U Sports players, to develop Canadian talent. The eventual goal of the league is to have multiple divisions with promotion and relegation. Effective with the 2023 season, the team that tops the CPL regular season table and the winner of the postseason playoffs qualify for the following year's CONCACAF Champions Cup. Canada's best soccer players—male and female—play in professional leagues around the world. Players are called into the national program at different times of the year, primarily in conjunction with the FIFA International Calendar (when professional clubs are required to release players for national duty). Canada's national teams compete in CONCACAF, the Confederation of North, Central American and Caribbean Association Football. Canada's national "A" team has won two CONCACAF championships: in 1985 to qualify for the 1986 FIFA World Cup and in 2000 to qualify for the FIFA Confederations Cup. In 2022, the men's side finished first in the final CONCACAF qualifying group for the 2022 FIFA World Cup. They have also qualified for the 2026 FIFA World Cup as hosts. Canada's women's "A" team has also won two CONCACAF championships: in 1998 and 2010. The Canadian women have participated in six FIFA Women's World Cups (Sweden 1995, United States 1999, United States 2003, China 2007, Germany 2011 and as hosts in 2015) and four Women's Olympic Football Tournaments (Beijing 2008, London 2012, Rio 2016, and Tokyo 2020/21), winning bronze medals in both London and Rio and gold in Tokyo. Canada also hosted the FIFA Women's World Cup in 2015. The country has also hosted four age grade World Cups—the FIFA U 17 World Cup in 1987 (when the age limit was 16 instead of the current 17), the inaugural FIFA U 20 Women's World Cup in 2002 (when the age limit was 19 instead of 20), the FIFA U 20 World Cup in 2007, and the U 20 Women's World Cup for a second time in 2014. Canada will host the 2026 FIFA World Cup jointly with Mexico and the United States.

Басқа да командалық спорт түрлері

Канададағы австралиялық футбол – бұл аз дамыған спорт түрі және оны AFL Canada басқарады. Бұл спорт түрі елде 1989 жылдан бері, яғни алғашқы лига құрылғаннан бастап таралған. Спорт тез танымал болып келеді, ал Онтарио Австралиялық футбол лигасы Австралиядан тыс ең ірі лига болып табылады. Канаданың ерлер ұлттық құрамасы мен әйелдер ұлттық құрамасы тұрақты түрде халықаралық матчтар ойнайды және Австралия Футбол Халықаралық кубогында қатысады, бұл Австралиядан басқа барлық елдер үшін әлем чемпионатына тең, себебі осы спортты кәсіби деңгейде ойнайтын жалғыз орын – Австралия. Майк Пайк 2008 жылы Сидней Суанс клубына шақырылған алғашқы канадалық футболшы болды, ал 2012 жылы Суанс клубы AFL-дің ірі финалында жеңіске жеткенде, ол AFL премьер-лигасының (чемпионатты жеңіп алған) командасында ойнаған алғашқы канадалық атанды. Крикет Канадада Британ империясының қалған бөлігіндегідей кеңінен таралған жоқ. Канадаға тестілік матчтар ойнауға рұқсат берілмеген, бірақ ұлттық команда бір күндік халықаралық (ODI) матчтарына және ICC Intercontinental Cup турниріндегі бірінші сыныптық ойындарға басқа тестілік емес командаларға қарсы, АҚШ-пен бәсекелестікпен қатысады. Бұл екі елдің арасындағы матч – крикет тарихындағы ең көне халықаралық матч, ол алғаш рет 1844 жылы өткізілген. Канада 1979, 2003 және 2007 жылғы Крикет әлем чемпионаттарына қатысып, 2011 жылғы Крикет әлем чемпионатына іліккен. 2018 жылдың ақпан айында ICC Солтүстік Америкадағы алғашқы франшизалық Twenty20 лигасы – Global T20 Canada турниріне санкция берді. Канаданың ерлер құрамасы 2018–2020 жылдарғы NORCECA Beach Volleyball Continental Cup жағажай волейболы турниріне қатысты.

Боулинг

Боулинг спорты Канадада бірнеше түрде кездеседі, оның ішінде он доңғалақты және газон боулингі, бірақ ең бастысы – Канадаға тән нұсқасы: бес доңғалақты боулинг. Оны 1909 жыл шамасында Томас Ф. Райан Торонтодағы (Онтарио штаты) өз Торонто боулинг клубында ойлап тапты. Бұл он доңғалақты ойынның тым қиын екендігіне шағымданған клиенттерге жауап ретінде жасалды. Ол бес доңғалақты олардың шамамен 75 пайызына дейін қысқартып, қолға сыятын қатты резеңке шарларды пайдаланды, осылайша бес доңғалақты боулингтің бастапқы нұсқасын құрды. Бес доңғалақты боулинг Канаданың барлық аймақтарында танымал, бірақ басқа елде ойналмайды. Халықаралық шамшаға боулинг қауымдастығы Канада мен АҚШ-та реттейтін шамшаға боулингі, Нова-Скотия және Нью-Брансуик штаттарындағы бірнеше орталықта ойналады. Квебекте, резеңке ленталармен оралған доңғалақтарды қолданатын паукпин боулингінің бір түрі бар, ол француз тілінде "petite quilles" деп аталады.

Бокс

Канада бокс спортынан бірнеше әлем чемпиондарын тәрбиеледі, олардың ішінде ауыр салмақтағы Томми Бернс және Леннокс Льюис бар. Бокс көбінесе Канаданың ірі қалаларындағы жеке спортзалдарда үйреніледі. Канадалық боксшылар Олимпиада ойындарына қатысып, одан кейін көп жағдайда кәсіпқой боксшыларға айналады.

Дзюдо

Жапондық жекпе-жек өнері дзюдо Канадада дерлік бір ғасырдан бері таралған. Канададағы алғашқы дзюдо додзёсы – Тай Ику Додзё, 1924 жылы Ванкуверде Шигетака "Стив" Сасаки құрған. Бүгінде Канада бойынша шамамен 400 клубта 30 000-ға жуық канадалық дзюдо бағдарламаларына қатысады. 1964 жылы жазғы ойындар бағдарламасына қосылғаннан бері канадалықтар дзюдодан бес олимпиадалық медаль жеңіп алды. Дуг Роджерс 1964 жылы +80 кг салмақ дәрежесінде күміс, Марк Бергер 1984 жылы +95 кг салмақ дәрежесінде қола, Николас Гилл 1992 жылы 86 кг салмақ дәрежесінде қола, 2000 жылы 100 кг салмақ дәрежесінде күміс, ал Антуан Валуа Фортье 2012 жылы -81 кг салмақ дәрежесінде қола медальді жеңіп алды. Канадалық дзюдо командасы Гиллдің жетекшілігімен Монреальдегі Ұлттық жаттығу орталығында жаттығады.

Аралас жекпе-жек өнері

Канада UFC және басқа да ұйымдарда көзге түскен бірнеше танымал ММА спортшысын тәрбиеледі. Канада бұрынғы UFC жартылай орта және орта салмақ категорияларының чемпионы Жорж Сент-Пьердің, бұрынғы Bellator MMA жартылай орта салмақ категориясының чемпионы Рори Макдональдтың, сондай-ақ PFL 2022 және 2023 жылғы жеңіл салмақ турнирлерінің чемпионы Оливье Аубин Мерсьенің туған жері.

Күршік

Канадада күрес, демалыс және бәсекелестік спорт түрі ретінде кең таралған. Ол түрлі формаларда келеді, бұл Канаданың әртүрлі және көпмәдениетті құрамын көрсетеді. Орта, жоғары мектептер мен колледждерде еркін күрес және грек-рим күресіне қатысатын көптеген студенттік командалар бар. Мектептерден тыс, халық арасында ең танымал күрес түрлері – дзюдо, бағындыру күресі, бразилиялық джиу-джитсу және самбо. Осы күрес түрлерінің әрқайсысы Канадаға шетелден әкелінген, оларды басқа елдерден көшіп келген жаттықтырушылар мен шетелде оқып, құлшынысымен оралған студенттер таратқан. Осы күрес спорттарының арасындағы белгілі канадалық күрескерлерге мысал ретінде Дэниел Игали (еркін күрес), Николас Гилл, Рон Ангус және Кит Морган (дзюдо), Марк Бочек (бағындыру күресі және бразилиялық джиу-джитсу) жатады. Канада осы күрес түрлерінің барлығында әлем чемпионаттары мен Олимпиада ойындарында жақсы нәтижелер көрсетеді.

Велоспорт

Велоспорт соңғы жылдары кеңіне таралды. Канадада осы спорттың бірнеше жаңа түрі танымал болды, олардың ішінде слопстайл, төрт кросс, тау велосипедімен төмен түсу, топырақтан секіру және фрирайд. Спорттың дамуымен велосипедтердің сапасы мен беріктігі де артты.

Гольф

Канадада гольф кеңінен таралған демалыс спорты болып табылады, және елде жоғары бағаланған бірнеше ойын алаңдары бар. Гольф Канада – басқарушы ұйым, оған 1600-нан астам мүшелік клуб және 300 000-нан астам жеке мүше кіреді. Гольф Канада сонымен қатар Канададағы жалғыз PGA Tour және LPGA Tour турнирлерін өткізеді, сондай-ақ Канаданың Гольф Даңқы залын басқарады. PGA Tour Canada (сонымен қатар Канадалық тур деп те аталады), 2012 жылдың соңынан бері PGA Tour-дың меншігінде және басқаруында болып, кәсіби ойыншылар үшін турнирлер сериясын ұйымдастыратын ұйымды басқарады. 2013 жылы PGA Tour басқаруымен өткен алғашқы маусымында Калифорнияда біліктілік мектебін өткізді, одан кейін Канадада тоғыз турнир өтті. 2014 жылғы маусымда маңызды кеңейтім болды. Үш біліктілік мектебі өткізілді – біреуі Калифорнияда, екіншісі Флоридада, ал үшіншісі Британдық Колумбияда. Британдық Колумбиядағы іріктеуден кейін барлығы Канадада өткен 12 турнир сериясы ұйымдастырылды. Турда ең көп ақша жеңіп алған бес ойыншы келесі маусымда PGA Tour-дың екінші деңгейі – Korn Ferry Tour-ға толық мүшелікке ие болады. Барлығы 28 канадалық PGA және LPGA турларында 81 турнирде жеңіске жетті. Онтариолық Майк Уэйр 2003 жылы Мастерс турнирін жеңіп, гольфтің төрт ірі турнирінің бірін жеңген алғашқы канадалық ер адам болды. 1968 жылы LPGA чемпионатының жеңімпазы Сандра Пост – танылған ірі чемпионатты жеңген алғашқы канадалық әйел болды. 1979 жылдан 2000 жылға дейін ду Мориер Классикасы (қазіргі Канадалық әйелдер Ашық турнирі) LPGA-ның төрт ірі турнирінің бірі болып саналды. Ең соңғы ірі чемпионатты жеңген канадалық, екі жыныстың арасынан Брук Хендерсон болды, ол 2016 жылы KPMG әйелдер PGA чемпионатында және 2022 жылы Evian чемпионатында жеңіске жетті.

Теннис

Теннис Канадада кең таралған спорт түрі болмаса да, соңғы он жылда бірнеше канадалық ойыншы жетістікке жетті. Милос Раонич тарихымыздағы ең табысты канадалық ерлер ойыншыларының бірі саналады. 2016 жылдың 21 қарашасы бойынша оның мансабындағы ең жоғары көрсеткіші – 3-орын, бұл канадалық ер адам үшін рекордты көрсеткіш. Ол Ашық дәуірде алғаш рет 2016 жылы Аустралия ашық турнирінің жартылай финалына, 2014 жылы Франция ашық турнирінің ширек финалына және 2016 жылы Уимблдон турнирінің финалына өтті. Әйелдер арасындағы жекелей сында Эужени Бушар Канада атынан өнер тауып, 2014 жылы Уимблдон турнирінің финалына жеткен алғашқы канадалық ойыншы болды, бірақ Петра Квитоваға есе жіберді. Ол сондай-ақ 2014 жылы Аустралия ашық турнирі мен Франция ашық турнирінің жартылай финалына жолдама алды. Сол жылы 2014 жылғы маусымда WTA-ның «Ең жақсарған ойыншы» сыйлығын жеңіп алды және №5-ке жетіп, жекелей сында топ-5-ке енген алғашқы канадалық теннисші әйел болды. Канада 2010 жылдардың соңында және 2020 жылдардың басында Денис Шаповалов және Феликс Оже-Алиассим сияқты таланттардың арқасында теннис спортында да табысқа жетті. 2019 жылдың 20 қазанында Шаповалов Стокгольм ашық турнирінде Филип Крайновичті жеңіп, өзінің алғашқы ATP титулын жеңіп алды. Кейін, жылдың соңғы турнирі – Париж Rolex Masters кезінде Шаповалов жартылай финалға жеткеннен кейін жыл соңында топ-20-ға енді. Ол финалға да өтті, бірақ Новак Джоковичке 6:3, 6:4 есебімен ұтылды. Маусымды 15-орында аяқтады. Оже-Алиассим 2022 жылдың 7 қарашасында ATP рейтингінде №6-орынға ие болды. Оже-Алиассим мен Шаповалов 2022 жылы Дэвис кубогын жеңіп алған Канада құрамасының негізгі ойыншылары болды. Еркектер арасында тағы бір танымал ойыншы – бұрынғы Югославияда туылған, бірақ Торонтода өскен Даниэль Нестор. Ол жекелей сында топ-50-ге енген жоқ, бірақ тарихымыздағы ең үздік жұп ойыншыларының бірі болды. Ұзақ кәсіби мансабында (1991–2018 жж.) ол АТР жұптық сынында 91 титул жеңіп алды (Брайан ағайындыларынан кейін), 12 «Үлкен дулыға» жұптық турнирін жеңіп алды, 2000 жылы Себастьен Ларомен бірге жұптық сында Олимпиаданың алтын медалін және АТР финалында төрт титул жеңіп алды. Ол сондай-ақ барлық «Үлкен дулыға» және Мастерс турнирлерінде, АТР финалында және Олимпиаданың алтын медалін жеңген алғашқы ерлер ойыншысы болды. Соңғы жылдары әйелдер теннисінде Бьянка Андрееску 2019 жылы Торонтода өткен Роджерс кубогын жеңіп алды, онда ол Кики Бертенс пен Каролина Плишкованы жеңді. Финалда Серена Уильямс арқасының ауыруына байланысты бірінші сетте 1:3 есебімен ұтылып, матчты тоқтатуға мәжбүр болды. Бұл Бьянкаға екінші WTA титулын және жаңа мансаптық рекордтық 14-орынды сыйлады. Турнирде топ-10-ға енген үш ойыншыны жеңіп, ол топ-10-ға қарсы алғашқы жеті матчында жеңіске жетті. Канадада өткізілетін ең ірі теннис турнирі – Канада ашық турнирі, сонымен қатар Роджерс кубогы деп те аталады. Бұл теннис тарихындағы екінші ескі турнир (Уимблдоннан кейін). Канада ашық турнирінің ерлер сыны – ATP турының 1000 Masters турнирі. Әйелдер сыны – Әйелдер теннис қауымдастығының (WTA) WTA 1000 турнирі. Турнир қатты кортта өтеді. Монреаль және Торонто қалалары жыл сайын турнирді қабылдауды кезекпен алмастырады. 1980 жылдан бастап, тақ жылдары ерлер турнирі Монреальде, ал әйелдер турнирі Торонтода, ал жұп жылдары керісінше өткізіледі. 2011 жылға дейін турнирлер шілде-тамыз айларында бөлек апталарда өткізілсе, қазір екі турнир тамыз айында бір аптада өтеді. Торонто турнирі Aviva орталығында, ал Монреаль турнирі IGA стадионында өтеді.

While tennis is not a huge sport in Canada, there have been several Canadian players who have had success in the last decade. Milos Raonic is regarded as one of the most successful Canadian male players in history. His career high No. 3 ranking, as of November 21, 2016, is the highest ever ranking for a Canadian man. He is the first Canadian male in the Open Era to reach the Australian Open semi finals (2016), the French Open (2014) quarterfinals, and the Wimbledon final (2016). In women's singles, Eugenie Bouchard became the first Canadian born player representing Canada to reach the final of a Grand Slam tournament in singles, finishing runner up to Petra Kvitová at the 2014 Wimbledon Championships. She also reached the semi finals of the 2014 Australian Open and 2014 French Open. Later in the same year she received the WTA Most Improved Player award for the 2014 season and reached a career high ranking of No. 5, becoming the first Canadian female tennis player to be ranked in the top 5 in singles. Canada has also had success in tennis during the late 2010s and into the 2020s with talents such as Denis Shapovalov and Félix Auger Aliassime. On October 20, 2019, Shapovalov beat Filip Krajinović in the Stockholm Open, winning his first ATP title. Later, during the final event of the year, the Paris Rolex Masters, Shapovalov secured a top 20 year end finish after reaching the semi finals. He reached the final as well, but lost to Novak Djokovic 6–3 6–4. He finished the season at a career high ranking of number 15. Auger Aliassime reached a career high ATP singles ranking of No. 6 on November 7, 2022. Auger Aliassime and Shapovalov were centrepieces of Canada's first Davis Cup winning team in 2022. Another notable men's player is Daniel Nestor, born in the former Yugoslavia but raised from early childhood in Toronto, who never broke into the top 50 in singles but was one of the greatest doubles players in history. During his long professional career (1991–2018), he won 91 ATP doubles titles (trailing only the Bryan brothers) and 12 Grand Slam men's doubles events, an Olympic gold medal in men's doubles in 2000 with Sébastien Lareau, and four titles at the ATP Finals. He was also the first men's player to win all Slam and Masters events, the ATP Finals, and an Olympic gold medal. In recent women's tennis, Bianca Andreescu won the 2019 Rogers Cup in Toronto, where she defeated two current top ten players in Kiki Bertens and Karolína Plíšková. In the final, Serena Williams experienced back spasms and was forced to retire while down 1–3 in the first set. This gave Bianca her second WTA title, and a new career high ranking of 14. With the three top ten wins at the tournament, she won her first seven matches against top ten opponents. The largest tennis tournament held in Canada is the Canadian Open, also known as Rogers Cup, and is the second oldest tournament in all of tennis (behind only Wimbledon). The Canadian Open's men's competition is a Masters 1000 event on the ATP tour. The women's competition is a WTA 1000 event on the Women's Tennis Association (WTA) tour. The competition is played on hard courts. The events alternate from year to year between the cities of Montreal and Toronto. Since 1980 in odd numbered years the men's tournament is held in Montreal, while the women's tournament is held in Toronto, and vice versa in even numbered years. Before 2011, they were held during separate weeks in the July–August period; now the two competitions are held during the same week in August. The Toronto tournament is held at the Aviva Centre and the Montreal tournament is held at the IGA Stadium.

Автоспорт

Канадалық Гран-при Формула 1 автосайысы 1967 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді, ал 1978 жылдан бастап Монреальдегі Жиль Вильнёв трассасында ұйымдастырылды. 1987 жылы пиво өндірушілер Лабаттс пен Молсон арасындағы демеушілік дауы, 2009 жылы жарыс FIA күнтізбесіне енбегендігі және соңғы кезде 2020 және 2021 жылдары COVID-19 пандемиясы салдарынан жарыс өткізілмеді. Трасса Канаданың алғашқы Гран-при жүргізушісі, марқұм Жиль Вильнёвтің құрметіне аталған, ал оның ұлы Жак 1997 жылы Формула-1 әлем чемпионатында жеңіске жетті. Бірнеше канадалық американдық чемпионат автокөлік жарыстарында көзге түсті, олардың ішінде 1995 жылғы CART чемпионатының және Индианаполис 500 жарысының жеңімпазы Жак Вильнёв, сондай-ақ 2003 жылғы CART титулын жеңіп, 31 жарыста жеңіс однысқан Пол Трейси есімдері бар. Жарыстар Монт-Тремблант және Моспорт трассаларында, сондай-ақ Торонто, Монреаль, Ванкувер және Эдмонтон қалаларының көшелерінде өткізілді. 2008 жылы Champ Car өзінің көп жылдық қарсыласы Indy Racing League (кейін INDYCAR деп аталды)пен бірігіп, соңғысының ең жоғары деңгейдегі сериясы – IndyCar Series құрылды. Эдмонтон жарысы бірден жаңа серияға көшті, ал Торонто жарысы 2009 жылы қосылды. CASCAR (Канадалық акциялық автокөлік жарыстары қауымдастығы) елдегі әуесқой және кәсіби акциялық автокөлік жарыстарын басқаратын басқару органы болды, ал CASCAR Super Series – елдегі ең жоғары деңгейдегі акциялық автокөлік жарыстары сериясы еді. 2006 жылы NASCAR CASCAR компаниясын сатып алып, Super Series сериясын NASCAR Canadian Tire Series деп қайта атады, қазір ол NASCAR Pinty's Series деп белгілі; алайда, серия Канаданың ең жоғары деңгейдегі акциялық автокөлік жарысы трассасы болып қала береді. 2007 жылы Castrol Canadian Touring Car Championship құрылды. Канада NASCAR үшін АҚШ-тан тыс ең ірі нарық болғандықтан, NASCAR 2007 жылы Circuit Gilles Villeneuve трассасында NAPA Auto Parts 200 Busch Series (қазір Xfinity Series) жарысын өткізді. Жарыс 2012 жылғы маусым аяқталғаннан кейін тоқтатылды. Келесі жылы NASCAR жүк көліктері сериясын Моспорт трассасына Chevrolet Silverado 250 машинасымен әкелді. Канадалықтар американдық чемпионат автокөлік жарыстарында 53 жарыста (оның ішінде 1 Индианаполис 500), Формула 1-де 17 жарыста және NASCAR-дың ең жоғары 3 дивизионында 7 жарыста (1 Кубок сериясында) жеңіске жетті.

The Canadian Grand Prix Formula One auto race had been conducted every year since 1967, and since 1978 had been held at the Circuit Gilles Villeneuve in Montreal, apart from 1987 when a dispute arose between brewers Labatts and Molson over sponsorship, again in 2009 when the race was not on the FIA calendar for one year, and most recently in 2020 and 2021 due to the COVID 19 pandemic. The track was named for Canada's first Grand Prix driver, the late Gilles Villeneuve, whose son, Jacques, won the Formula One World championship in 1997. Several Canadians have starred in American Championship Car Racing, most notably Jacques Villeneuve, who won the 1995 CART championship and Indianapolis 500 before moving to Formula One, and Paul Tracy, who captured the 2003 CART title and collected 31 race wins. Races were held in Mont Tremblant and Mosport road courses and on street circuits in Toronto, Montreal, Vancouver and Edmonton. In 2008, Champ Car merged with its long time rival, the Indy Racing League (since renamed INDYCAR), under the banner of the latter body's top series, the IndyCar Series. The Edmonton race was transferred over to the new series immediately, and the Toronto event was added for 2009. CASCAR (the Canadian Association for Stock Car Auto Racing) was the country's governing body for amateur and professional stock car racing, and the CASCAR Super Series was the highest level stock car racing series in the country. In 2006, NASCAR purchased CASCAR and rebranded the Super Series as the NASCAR Canadian Tire Series, now known as the NASCAR Pinty's Series; nevertheless, the series remains Canada's top level stock car racing circuit. In 2007 the Castrol Canadian Touring Car Championship was formed. Because Canada is NASCAR's largest market outside the United States, NASCAR brought the NAPA Auto Parts 200 Busch Series (now Xfinity Series) race to Circuit Gilles Villeneuve in 2007. The race remained on the schedule until being discontinued after the 2012 season. Beginning the next year, NASCAR brought the Truck Series to Mosport with the Chevrolet Silverado 250. Canadians have combined to win 53 races in American Championship Car Racing (Including 1 Indianapolis 500), 17 races in Formula 1 and 7 races in NASCAR's top 3 divisions (1 in the Cup Series).

Родео

Канадалық кәсіби родео қауымдастығы – Канададағы кәсіби родео жарыстарын санкциялайтын басқару органы. Ең мәшһүр жарыс Калгаридегі Stampede, әдетте жыл сайын шілде айында өтеді, ал Канад финалдық родеосы, ұлттық чемпионат, әр жылдың қараша айында ұйымдастырылады.

Атыс спорты

Атыс спорты – Канаданың мәдени мұрасының бір бөлігі. Көптеген канадалықтар осы кең қамтыған спорттың түрлі салаларына қатысуды ұнатады. Соңғы он жылда Канадада атыс спортының танымалдығы артып, қаншама канадалықтар қару-жарақ лицензиясын алуға үміттенеді. Бос уақыт деңгейінде, жеке адамдар мен отбасылар елдің түкпір-түкпіріндегі түрлі жеке және мемлекеттік ату орындарында мергендік дағдыларын жетілдіруге тырысады. Канаданың кең даласы мен ерте кезеңдерінің тарихынан туындаған аулау да кең таралған. Бәсекелестік деңгейінде көптеген канадалықтар Олимпиадалық ойындарға дайындалады. Сонымен қатар, олардың ұйымдары арқылы провинциялық, ұлттық және халықаралық деңгейде әрекет ететін тағы да бірнеше бәсекелестік ату спорт түрлері бар.

Көп спорттық жарыстар

Канаданың қатысуымен немесе Канадада өткен ірі көпсалалы спорттық жарыстар Олимпиада ойындары, Достастық ойындары, Канада ойындары, Жеңіл атлетикадағы әлем чемпионаттары, Пан Америка ойындары және Универсиада болып табылады. Басқаларына Солтүстік Американың халықтарының ойындары, Дүниежүзілік полиция және өрттен қорғау ойындары, сондай-ақ Гей ойындары жатады.

Канада ойындары

Канада ойындары – Канадада екі жылда бір рет өткізілетін жоғары деңгейдегі көп түрлі спорттық жарыс. Ойындар Канаданың қысқы ойындары мен Канаданың жазғы ойындары арасында кезекпен ұйымдастырылады. Спортшылар қатаң түрде тек әуесқойлар болуы керек және өз провинциясы немесе аумағын ұсынады. Құрылғаннан бері Канада ойындары Леннокс Льюис, Катриона Ле Мэй Доан, Хейли Викенхайзер, Сидни Кросби, Мартин Бродеур, Стив Нэш, Сюзанна Годет және Дэвид Линг сияқты Канаданың ең үздік спортшыларын дамытуда маңызды рөл атқарды. Ойындар алғаш рет 1967 жылы Квебек қаласында Канаданың жүз жылдығын тойлау аясында өткізілді. Осыған ұқсас іс-шаралар провинциялық деңгейде де ұйымдастырылады, мысалы, жыл сайынғы BC ойындары.

Достастық ойындары

Канада – барлық Комонвелл ойындарына қатысқан алты мемлекеттің бірі. 1930 жылы Онтарио провинциясының Гамильтон қаласында алғашқы Британ империясы ойындары өткізілді. Канада сондай-ақ 1954 жылы Британдық Колумбия провинциясының Ванкувер қаласында Британ империясы мен Достастық ойындарын, 1978 жылы Альберта провинциясының Эдмонтон қаласында және 1994 жылы Британдық Колумбия провинциясының Виктория қаласында өткізді. Канада Комонвелл ойындарының жалпы медальдар саны бойынша үшінші орында тұр.

Олимпиада ойындары

Канада 1896 жылғы алғашқы ойындар мен 1980 жылғы бойкотталған ойындарды қоспағанда, барлық Олимпиада ойындарында қатысқан. Канада бұған дейін үш рет ойындарды қабылдаған: 1976 жылы Монреальде өткен жазғы Олимпиада, 1988 жылы Калгариде өткен қысқы Олимпиада және 2010 жылы Ванкуверде өткен қысқы Олимпиада. Жазғы ойындарда Канаданың медальдарының көп бөлігі жеңіл атлетика, су спорты (су жүзу, синхронды жүзу және секіру), ескек есу және каноэ/каяк спортынан жеңіліп алынған. Бойкоттан кейінгі кезеңде (1988 жылдан бері) Канаданың медальдар саны бойынша әлемдік рейтингте 19-орында тұр, 1992 жылы ең жоғары көрсеткіші 11-орынды, ал 2000 жылы ең төменгі көрсеткіші 24-орынды құрады. Қысқы ойындарда Канада әдетте медальдар саны бойынша алдыңғы қатардағы елдердің бірі. Канада мұзды хоккей, конькимен жүру (әсіресе қысқа дистанцияда), фигуралы конькимен жүру спортында дәстүрлі түрде күшті, және спорт түрі Олимпиада бағдарламасына енгізілгеннен бері ерлер мен әйелдердің ұлттық керлинг командаларының көпшілігі медальдар жеңіп алған. Канада 1976 жылғы жазғы және 1988 жылғы қысқы ойындарда алтын медаль ала алмағандықтан, Ванкувер Уистлер 2010 жылғы қысқы Олимпиаданы қабылдағаннан кейін Sport Canada және Канада Олимпиада комитеті сияқты бірнеше ұйымдар "Own the Podium – 2010" атты даму бағдарламасын іске қосу үшін бірлесіп жұмыс істеді, бұл бағдарлама Канадаға 2010 жылғы Ойындарда ең көп медаль жеңіп алуға көмектесуге бағытталған. Канада Ванкувер Олимпиадасында ең көп медаль жеңіп алмады (олар АҚШ-тан кейін үшінші орынды иеленді, АҚШ-тың 37 медалі бір қысқы Олимпиададағы ең көп көрсеткіш, ал Германия 26 медальмен екінші орында болды), бірақ ең көп алтын медальді жеңіп алды – 14, бір қысқы Олимпиададағы ең көп көрсеткіш. Калгаридегі Ұлттық спорт мектебі 1994 жылы құрылды және бұл Олимпиада деңгейіндегі спортшыларға арналған Канаданың алғашқы арнайы орта мектебі.

Пан-Америкалық ойындар

Канада 1955 жылы Мексика қаласында өткен екінші Панамерикан ойындарынан бастап барлық Панамерикан ойындарына қатысып келеді. 1967 жылы Канаданың жүз жылдығына арналған бесінші ойындар Виннипег қаласында өтті. Виннипег 1999 жылы да қабылдаушы қала болды. 2015 жылғы ойындарды өткізу үшін Торонто қаласы таңдалды, бұл ойындар 2015 жылдың шілдесінде Торонто және оны қоршаған бірнеше муниципалитеттердегі ареналарда өтті.

Әуесқойлық спорт

Канадалық спортшылар көптеген әуесқой спорт түрлерінде әлемдік деңгейде танымал. Оларға альпий шаңғысы, жарыс шаңғысы, фигуралы сырғанау, еркін стильдегі сырғанау, сноуборд, жылдам сырғанау, рингет, биатлон және керлинг сияқты "қысқы" спорт түрлері жатады. Мұз хокейде Канада 20 және 18 жасқа дейінгі жас топтарындағы ерлер мен әйелдердің ұлттық құрамаларын қолдайды. "Жазғы" спорт түрлерінде канадалықтар регби, футбол, фрисби, жеңіл атлетика және жазғы Олимпиада ойындарында ұсынылатын көптеген басқа спорт түрлеріне қатысады. Канадада көптеген спорт түрлері үшін спорт федерациялары құрылған. Әуесқой спортты қаржыландыруды үкіметтер, жеке компаниялар және жеке тұлғалар қайырымдылық арқылы жүзеге асырады. FANS Foundation сияқты ұйымдар 18 жасқа дейінгі жаңа келгендерге Канададағы әуесқой спорт түрлеріне қатысуға мүмкіндік береді.

Медиа

Канададағы спортты көрсетудегі негізгі телеарналар: CBC Television, Télévision de Radio Canada, The Sports Network (TSN), Réseau des sports (RDS), Sportsnet және The Score. CTVglobemedia жетекші консорциум CBC-ден 2010 жылғы Қысқы және 2012 жылғы Жазғы Олимпиадалардың телеарналық құқықтарын сатып алды. Ірі ұлттық апталық спорттық хабарламаларға "Канададағы Хоккей кеші" және "Жұма күнгі Футбол" жатады. Көптеген ірі қалаларда спорттық радиостанциялар бар, сондай-ақ спутниктік радио арқылы да қол жетімді.