Кіріспе

Джон Мейнард Смиттің "Эволюция және ойындар теориясы" кітабы – британдық эволюциялық биолог Джон Мейнард Смиттің эволюциялық ойындар теориясы туралы еңбегі. Кітап алғаш рет 1982 жылдың желтоқсанында Кембридж университеті баспасынан шықты.

Шолу

Кітапта Джон Мейнард Смит 1970-ші жылдары дамыған эволюциялық ойын теориясы бойынша жұмысты жинақтап көрсетеді, оған ол өте маңызды үлес қосты. Кітап жақсы жазылғандығымен және математикалық тұрғыдан тым қиын еместігімен де атақты. Осы кітаптан алынатын ең маңызды жаңалық – эволюциялық тұрақты стратегия, немесе ЭСС тұжырымдамасының енгізілуі. Бұл тұжырымдамаға сәйкес, мінез-құлықтар жиынтығы эволюциялық уақыт ішінде сақталуы үшін, олар кең таралған кездегі ең пайдалы әрекет болуы керек, сонда ғана ешқандай басқа мінез-құлық олардың орнына келмейді. Мысалы, бақалардың біреуі жұптасу үшін шайқасып, тіпті өліп қалса, бұл ЭСС болар еді, егер өлімге дейін шайқаспайтын қорқақ бақа әрқашан нашар нәтиже көрсетсе (әрине, тіршілікке қабілеті тұрғысынан). Бірақ, өлімге дейін шайқасу ЭСС болмайтын жағдай да болуы мүмкін, себебі егер жеңіліп бара жатқанын сезсе, шайқасуды тоқтатуға бейімделген бақа пайда болуы мүмкін. Бұл бақа шайқасудың пайдасын көреді, бірақ соңғы құнын емес. Сондықтан, "ақылды шайқасуға" себеп болатын мутация өлімге дейін шайқасуға оңай жеңіліс тигізеді. Осыдан көптеген күрделіліктерді құруға болады, ал Мейнард Смит оны анық тілмен және қарапайым математикамен түсіндіруде шебер.