Кіріспе
Фримонт-стрит-эксперимент (Fremont Street Experience, FSE) – Невада штатының Лас-Вегас қаласының орталық бөлігінде орналасқан жаяу жүргіншілерге арналған сауда орталығы және көңіл көтеру орны. FSE Фримонт көшесінің батыс бес блогын, соның ішінде көп жылдар бойы "Глиттер Гулч" деп белгілі болған аймақты, және басқа да іргелес көшелердің бір бөлігін қамтиды. Басты көрікті жері – 90 фут (27 метр) биіктігі мен төрт блокқа, шамамен 1375 футқа (419 метр) созылған барельді күмбезбен жабылған шатыр. Лас-Вегас казиноларының сыртқы жарығын ешқашан сөндірмейтіні мәлім болғанымен, әрбір шоу ғимараттардың, оның ішінде казинолардың да шатыр астындағы жарығын сөндіруден басталады. Әр шоу алдында қауіпсіздік мақсатында, Экспериенстен өтетін екі бағытты көше жабылады. Сонымен қатар, үш сахнада концерттер ұйымдастырылады. Бұл орын Лас-Вегас қаласының орталық бөлігіндегі маңызды туристік орталыққа айналды, және SlotZilla зиплайн аттракционы мен қаланың жыл сайынғы Жаңа жылдық тойының, әсем фейерверктермен бірге көрсетілетін экранда, өтетін орны болып табылады.
The Fremont Street Experience (FSE) is a pedestrian mall and attraction in downtown Las Vegas, Nevada. The FSE occupies the westernmost five blocks of Fremont Street, including the area known for years as "Glitter Gulch", and portions of some other adjacent streets. The central attraction is a barrel vault canopy, 90 feet (27 m) high at the peak and four blocks, or approximately 1375 feet (419 m), in length. While Las Vegas is known for never turning the outside casino lights off, each show begins by turning off the lights on all of the buildings, including the casinos, under the canopy. Before each show, one bidirectional street that crosses the Experience is blocked off for safety reasons. Concerts, usually free, are also held on three stages. The venue has become a major tourist attraction for downtown Las Vegas, and is also the location of the SlotZilla zip line attraction and the city's annual New Year's Eve party, complete with fireworks on the display screen.
Тарих
Фримонт көшесі Лас-Вегастың алғашқы қонақ үйіне (1906 жылы «Невада» қонақ үйі, қазіргі «Голден Гейт»), алғашқы телефонына (1907), алғашқы асфальтталған көшесіне (1925), алғашқы Невада ойын лицензиясына (15 E. Фримонт көшесіндегі «Нортерн Клабқа» берілген), алғашқы светофорға, алғашқы лифтқа (1932 жылы «Апачи» қонақ үйі) және алғашқы биік ғимаратқа (1956 жылы «Фримонт» қонақ үйі) ие болды. «Хорсшу» кілем төселген алғашқы казино болды, ал «Голден Наггет» казино ретінде жобаланған алғашқы құрылыс еді. Көп жылдар бойы Фримонт көшесінің батыс жағы Лас-Вегастың шамдарын көрсетуді қалаған өндірушілер үшін ең көп бейнеленген аймақ болды. Көптеген неондық белгілердің болуы осы аймаққа «Жылыңғыр шатқал» деген лақап ат берді. 1992 жылы Лас-Вегас казино нарығының 80 пайызы Лас-Вегас жолағында орналасты. Лас-Вегастың орталық қаласындағы қонақ үйлер мен казинолар өздерінің бизнесіне көбірек келушілерді тарту үшін тарту еткізігіш құрылыс салуға тырысты. Paramount Pictures компаниясының басшысы Стэнли Джаффи өмірлік өлшемдегі «Старшип Энтерпрайз» салу туралы ұсынысты мақұлдамағаннан кейін, «Фримонт Стрит Эксипириенс» жобасы таңдалды. FSE, LLC – Фримонт Стрит тәжірибесін қаржыландыруға, дамытуға және басқаруға жауапты жеке корпорация ретінде орталық қалалық қонақ үй/казино компаниялары тобының (сегіз қонақ үй/казинодан тұрады) меншігіндегі және басқарылатын кооперативтік кәсіпорын. Бұл архитектор Джон Жерденің Лас-Вегастағы екінші жобасы болды, оның фирмасына Лас-Вегас қаласы орталық аудан үшін шоу тұжырымдамасын жасау үшін шамамен 900 000 доллар төледі. Жерденің жобасында шатырдан ілініп тұратын аспандағы шеру болды. Бұл тұжырымдама «Фримонт Стрит Эксипириенс» және Лас-Вегас қаласы тарапынан да қабылданды. Ақырында Жерденің аспандағы шеру тұжырымдамасы тоқтатылды, бірақ шатырдың сәулеттік дизайны жүзеге асырылды. Жергілікті сәулетші Мэри Козловски Architect Inc. Жерденің аспандағы шеру тұжырымдамасымен байланысты келесі мәселелерді атады: Перспектива: Шерудың төменгі жағынан көрінісі тұжырымдаманы іске асыруға мүмкін емес етті, жобаны дұрыс көру үшін келушілердің үшінші немесе төртінші қабаттағы көрініс нүктесі сияқты жоғарырақ тұруы қажет болды. Жел: Фримонт көшесінің үстіндегі шатырдың орнатылуы жел туннелін құрады, бұл жүзушілер үшін қауіпті жағдайға әкелді. Сонымен қатар, желдің әсерінен арқандар алға-артқа қозғалып, үйлесімді қозғалыс пайда болуы мүмкін, бұл шатырдың құрылымының күрт бұзылуына және адам өліміне әкелуі мүмкін. Құм: Шөл құмы мен аспандағы шерудың механикалық жүйелерінің үйлесімі аттракционды күтуді қиындатады. Шоудың жаңа тұжырымдамасы тез арада қажет болды, өйткені қаражат қазірдің өзінде қол жетімді болды және жалпы кесте белгіленді. Шоудың қазіргі тұжырымдамасын Лас-Вегаста өскен және Фримонт көшесін жақсы білетін және сүйетін сәулетші Мэри Козловски ойлап тапты. Бұл – әлемдегі ең үлкен және әсерлі шатырдың астындағы жарық шоуы. Atlandia Design компаниясының атқарушы вице-президенті Питер Смит бұл идеяның әдемілігі мен тиімділігін мойындады. Жерде, FSE және Лас-Вегас қаласы шоу тұжырымдамасын қабылдады. Козловскидің тұжырымдамасы әр «жарық» үшін төрт түсті шамдардың комбинациясын пайдалануды қамтыды, бұл түстердің толық спектрін қамтамасыз етті. Young Electric Sign Company компаниясы сынақ панельдерін жасауға және соңғы орнатуға көмектесті. «Фримонт Стрит Эксипириенс» ашылғаннан кейін, шамдардың дұрыс жұмыс істеп тұрғанын тексеру үшін оларды әр түн сайын тексеріп отырды. Бұл үлкен жұмысты орындау үшін шатырдың ұзындығы панельдерге бөлінді. Әр панельді төрт түсті шамдардың әрқайсысын жеке-жеке қосу арқылы тексерді. Содан кейін лифттегі жөндеуші жарық шықпаған шамдарды ауыстыратын. Ең қымбат шамды ауыстыруға шамамен 15 доллар қажет болды. Шатырдың құны 63 миллион долларға жетеді деп күтілді. Орталық қалалық казино иелері жобаны қаржыландыруға 18 миллион доллар бөлді және олар қала орталығындағы қонақ үйлердің көпшілігі үшін бөлме салығын екі пайызға көтеруді қолдады. Лас-Вегас қайта құру агенттігі де автокөлік тұрағын салуға және көшелерді жақсартуға шамамен 27,6 миллион доллар беруге келісті. Қала Лас-Вегас конвенция және келушілер бюросының жобаның қалған 6 миллион долларын төлеуін қалады. 1994 жылдың 7 қыркүйегінде Фримонт көшесінің бес блоктық бөлігі автомобильдер үшін мәңгілік жабылып, 16 қыркүйекте іргетас қаланды. Содан кейін көшені қазу және тірек бағаналарын орнату жұмыстары желтоқсан айына дейін жалғасты. 1995 жылдың 15 ақпанында қабырғалық конструкциялар жеткізіліп, шатырдың құрылысы басталды. Соңғы бөлік 1995 жылдың шілдесінде орнатылды. Ресми қоғамдық алдын ала қарау Невада симфониясымен бірге өтті. Жарық шоуы 1995 жылдың 14 желтоқсанында ашылды. Бірінші Жаңа жылдық кеш 1995 жылдың 31 желтоқсанында өткізілді. 1996 жылы «Асьенда» қонақ үй казиносынан алынған жылқы мен шабандоздың неондық белгісі FSE-нің шығыс кіреберісіне, Лас-Вегас бульвары мен Фримонт көшесінің қиылысына орнатылды. Оны Неон мұражайы қосты. 2000-жылдардың басында тұрақты сахналар қосылды, бұл әр шара үшін уақытша сахналарды әкелу қажеттігін жойды. 2001 жылдың маусымында дыбыс жүйесі жаңартылды. 2004 жылдың 14 маусымында 17 миллион долларлық жаңарту ашылды, онда 12,5 миллион LED дисплейі және түпнұсқа шамдардан гөрі көбірек түс комбинациялары болды, ол шамдардан тұрды. Бастапқы 70 миллион долларлық инвестиция және үздіксіз жақсартулар орталық қаланың сәтті және жалғасып жатқан дамуына әкелді. Лас-Вегас қаласы мен орталық қалалық казинолар пайда тапты, өйткені қала орталығына келушілердің 60 пайыздан астамы шатыр үстіндегі жарық шоуы мен сахналық қойылымдарға тартылып, жақын жердегі казинолардың тартымдылықтарынан ләззат алады. 2019 жылдың мамырында 32 миллион долларлық бейне экранын жаңарту жұмысы басталды және алты айдан кейін аяқталуы жоспарланған. Жаңа LED шамдары экранды төрт есе жоғары ажыратымдылыққа және бұрынғыдан жеті есе жарқыратады. Жаңартуды Иллинойс штатындағы Watchfire Signs компаниясы жобалады және салған. Сонымен қатар, келушілерге Фримонт көшесінде ойналатын келесі әнді таңдауға мүмкіндік беретін және оларға телефондарында шатыр шоуын көруге мүмкіндік беретін смартфон қосымшасы әзірленді. 2019 жылдың қарашасында Фримонт көшесінің тарихы бойынша суреттерді көрсететін 27 футынан 14 футынан тұратын жаңа LED белгісіне қатысты жоспарлар жарияланды. 32 миллион долларлық жаңартудың бөлігі болған белгі Лас-Вегас бульвары мен Фримонт көшесінің шығыс жағында орнатылып, келесі айда пайдалануға берілуі күтілді. Шатырдың бейне дисплейіне қатысты жұмыстар 2019 жылдың желтоқсанында аяқталды, ал ресми ашылу Жаңа жылдық түніне жоспарланған.
Perspective: The view of the parade from below made the concept unworkable — to properly view the project would require that visitors stand at a raised elevation such as a third or fourth floor vantage point. Wind: The addition of the canopy over Fremont Street would create a wind tunnel causing a dangerous condition for people on the floats who would be trapped. Also the potential for harmonic motion as the floats swung back and forth in the wind potentially resulting in massive structural failure of the canopy and fatalities. Sand: The combination of desert sand and the mechanical systems of the sky parade would make the attraction difficult to maintain. A new concept for the show was necessary quickly as funds were already available and the overall schedule was set. The concept for the show as it now exists was conceived by architect Mary Kozlowski who had grown up in Las Vegas and knew and loved Fremont Street. It was a light show on the underside of the canopy — the world's largest and most spectacular. Peter Smith, executive vice president of Atlandia Design, recognized the beauty and practicality of the concept. Jerde, FSE and the City of Las Vegas embraced the show concept. Kozlowski's concept was to use a combination of four colored light bulbs per "light" which allowed a full spectrum of colors. The Young Electric Sign Company assisted in creating the test panels and in the final installation. After the Fremont Street Experience opened, the light bulbs were checked nightly to ensure that all were functioning properly. To accomplish this massive undertaking, the length of the canopy was divided into panels. Each panel was checked by separately turning on each of the four colored light bulbs. A maintenance worker on a lift would then replace any bulbs that were out. The most expensive bulb cost nearly $15 to replace. The canopy was expected to cost $63 million. Downtown casino owners pledged $18 million to help pay for the project, and they supported a two percent increase on room tax for most downtown hotels. The Las Vegas Redevelopment Agency also agreed to provide approximately $27.6 million to build a parking garage and pay for street improvements. The city wanted the Las Vegas Convention and Visitors Authority to pay a remaining $6 million for the project. On September 7, 1994, a five block section of Fremont Street was closed to automobile traffic for good, and groundbreaking was held on September 16. After that, the digging up of the street and the installation of the support poles continued into December. On February 15, 1995, the space frames were brought in and the roof began to take shape. The last piece was installed in July 1995. The official public preview was held in conjunction with the Nevada Symphony. The light show was opened on December 14, 1995. The first New Year's party was held on December 31, 1995. In 1996, a horse and rider neon sign from the Hacienda hotel casino was placed at the FSE's east entrance, at the intersection of Las Vegas Boulevard and Fremont Street. It was added by the Neon Museum. Permanent stages were added in the early 2000s, eliminating the need to bring in temporary stages for every event. The sound system was upgraded in June 2001. On June 14, 2004, a $17 million upgrade was unveiled that would feature a 12.5 million LED display and more color combinations than the original display, which was composed of incandescent lighting. The initial $70 million investment and the continued improvements have resulted in successful and ongoing downtown redevelopment. The City of Las Vegas and the downtown casinos have benefited as more than 60% of visitors to the downtown area are lured by the overhead light show and stage shows and stay to enjoy the attractions of the nearby casinos. A $32 million renovation of the video screen began in May 2019 and was scheduled to conclude six months later. New LED lights would make the screen four times the resolution and seven times brighter than before. The upgrade was designed and constructed by the Illinois based Watchfire Signs. Also in development was a smartphone app that would allow visitors to choose the next song to be played on Fremont Street, and would also allow them to watch the canopy show on their phone. In November 2019, plans were announced for a new LED sign, 27 feet by 14 feet, that would show images of Fremont Street throughout its history. The sign, part of the $32 million renovation, would be built on the east side of Main Street and Fremont Street, and was expected to be operational the following month. Work on the canopy video display was concluded as of December 2019, with the official unveiling scheduled for New Year's Eve.
Viva Vision (Жанды көрініс)
Viva Vision шоуын қамтитын LED дисплейінің "шатыры" Фримонт көшесінің Тәжірибелік алаңы бойымен Мейн-стриттен Төртінші көшеге дейін созылады. Шатырды көтеріп тұрған 16 бағана бар, олардың әрқайсысының салмағы 26 000 фунт, ал 400 000 фунтқа дейін салмақты ұстай алады және 43 000 тіреуге ие. Шатырдың жалпы ауданы 130 000 шаршы футты құрайды, бұл әлемдегі ең үлкен бейне экраны. Алғашқыда шатырдың астында 2,1 миллионға жуық шам болған. 2004 жылғы жаңарту аяқталғаннан кейін, 12 миллионнан астам LED шамдар шатырды жарықтандырады. 2019 жылдың 31 желтоқсанында жаңа, одан да жетілдірілген сандық шатыр ашылды. Watchfire Signs компаниясы (Данильвиль, Иллинойс штаты) жасаған ең жаңа Viva Vision дисплейі бұрынғы LED нұсқасынан жеті есе жарық және төрт есе жоғары ажыратымдылыққа ие. 49 миллионнан астам энергияны үнемдейтін LED шамдары мен 5000 нит жарықтығы бар жаңа шатыр күндіз де шоуларды көрсетуге мүмкіндік береді. Шатырдың ішінде 220 динамик орналасқан, олар 550 000 ватт қуатпен жұмыс істейді. Жарық және дыбыс шоулары Viva Vision бейне экранында күн сайын сағат 18:00-ден 02:00-ге дейін көрсетіледі.
SlotZilla Zip Line (СлотЗилланың цип-жолы)
Фримонт көшесіндегі SlotZilla – 12 қабаттан тұратын, ойын автоматтарынан шабыттанған сырғанау аттракционы. SlotZilla "flyers" үшін екі деңгейлі сызықтарды ұсынады: төменгі "Zipline" (77 фут биіктікте) және жоғарғы "Zoomline" (114 фут биіктікте). Төменгі сызықтар Фримонт көшесінің жаяулар аллеясының жартысын басып өтеді. Ал жоғарғы сызықтар аллеяның бүкіл ұзындығымен (1750 фут) созылады. Жоғарғы "Zoomline" жолдарымен саяхаттайтындар жатып, "супергерой стилінде" ұшады. SlotZilla құрылысына 17 миллион доллар жұмсалды, және ол үлкен ойыншық текшелер, мартини стаканы, қызғылт фламинго, бейне роликтердің имитациясы, алып қол және екі 37 фут биіктіктегі шоу-қыздың мүсіндерін қамтиды. Мұнаралардың бірінде "Лас-Вегас қаласының орталығына қош келдіңіз" деген жазу орналасқан.
Жаяу жүргіншілер дүкені
Фримонт көшесі 1994 жылдың қыркүйек айында көліктер үшін жабылып, жаяуларға арналған аймаққа айналдырылды. Жарық және дыбыс шоулары өткізілмейтін кезде, сауда орталығының барлық жерінде музыка тартылады. Сонымен қатар, сауда орталығындағы үш сахнада әр түн сайын тегін концерттер мен ойын-сауықтар ұйымдастырылады.
Көлік тұрағы
Фримонт көшесінің шығыс жағында, «Фримонт көшесінің тәжірибесі» меншігінде және басқаруындағы тұрақ алаңы орналасқан. Тұрақ құрылысында шамамен 1430 орын бар.
Неонополис
Неонополис – Фримонт-стрит тәжірибесінен тәуелсіз жұмыс істейтін сауда орталығы. Ол Лас-Вегас бульварының Оңтүстік Фримонт-стритпен қиылысатын FSE жаяу жолдарының соңында орналасқан.
Техникалық мәліметтер
Алғашқы дисплейде сауда орталығының павильондарында орналасқан 32 компьютермен басқарылатын 2,1 миллионға жуық шам болды. Сауда орталығының үстінен ілінген динамиктер арқылы дыбыс жүйесі 350 000 ваттқа дейін қуатты болды. "Шын" сияқты кескіндерді көрсету үшін жаңашылдық қажет болды. Осы қисық, төмен ажыратымдылықтағы кескіндерді жерден көруге болатындай жаңа техникалар әзірленді. Бір түзету – кескіндерді нашарлап кетпеуі үшін дисплейде баяу жылжыту болды. 2001 жылғы дыбыс жүйесінің жаңартылуы қуатты 555 000 ваттқа дейін арттырды. 2004 жылғы жаңарту 12,5 миллион LED дисплейін және бастапқы дисплейге қарағанда көптеген түс комбинацияларын ұсынды. Ескі басқару жүйесі 10 компьютерді пайдаланатын орталық басқару бөлмесімен алмастырылды. 2019 жылғы жаңартуда 49,2 миллионнан астам LED бар, Watchfire Sign компаниясының эксклюзивті цифрлық табло бағдарламалық құралы арқылы қажеттілік бойынша диагностика жүргізіледі, ол Viva Vision шатырының басқару бағдарламалық құралымен үйлесімді жұмыс істейді.
Карта
Фримонт көшесі Басты көше Басты көше Golden Gate CircaPioneer Club 1-ші көше 1-ші көше Golden Nugget Binion's Casino Center Blvd. Казино орталық бульвары Төрт патшайым Фримонт қонақ үйі Казино 3-ші көше 3-ші көше The D 4-ші көше 4-ші көше Неонополис Лас-Вегас бульвары Лас-Вегас бульвары.