Кіріспе

Британдық компьютерлік ғалым (1941 жылы туған)
американдық медициналық журналист және автор

Роберт Энтони Ковальски (15 мамыр 1941 жылы туған) – американдық-британдық логик және компьютерлік ғалым, оның зерттеулері адамға бағытталған есептеу модельдерін және адам ойлауының есептеу модельдерін жасаумен айналысады. Ол өзінің мансабының көп бөлігін Ұлыбританияда өткізді.

Білім

Ол Чикаго университетінде, Бриджпорт университетінде (математика бакалавры, 1963), Стэнфорд университетінде (математика магистрі, 1966), Варшава университетінде және Эдинбург университетінде (компьютер ғылымдарының докторы, 1970) білім алды, Дональд Кьюнермен және байланыс графигін дәлелдеу әдісімен жұмыс істеді. Ол логикалық бағдарламалаудағы кері ойлаудың операциялық семантикасын құрайтын SLD ажыратымдылығын және Хорн шарттарының процедуралық интерпретациясын жасады. Мартен ван Эмденмен бірге ол логикалық бағдарламалаудың логикалық семантикасын құрайтын Хорн шарттарының минималды моделін және бекітілген нүктелік семантикасын дамытты. Марек Сергомен бірге ол оқиғалар есебін және құқықтық ойлауға логикалық бағдарламалауты қолдануды жетілдірді. Фариба Садримен бірге ол сенімдері логикалық бағдарламалармен, ал мақсаттары тұтастық шектеулерімен ұсынылған агенттік модельді жасады. Ковальски абдуктивті логикалық бағдарламалауды дамытушылардың бірі болды, онда логикалық бағдарламалар тұтастық шектеулерімен және анықталмаған, абдукцияланатын предикаттармен толықтырылады. Бұл жұмыс Фан Мин Дунг пен Франческа Тонимен бірге көптеген әдепкі логикалардың басылымға негізделген аргументацияның ерекше жағдайлары ретінде қарастырылуы мүмкін екенін көрсетуге әкелді. 1979 жылғы «Проблемаларды шешу логикасы» кітабында Ковальски логикалық қорытындының адамдар мен компьютерлердің екеуі де қолдана алатын проблемаларды шешудің қарапайым және қуатты моделін ұсынатынын айтады. 2011 жылғы «Компьютерлік логика және адам ойлауы: Жасанды интеллектке қалай қол жеткізуге болады» кітабында ол есептеу логикасын қолданудың қарапайым адамдарға тілдік қарым-қатынас дағдыларын жақсартуға көмектесетінін және шешім қабылдау теориясымен біріктірілгенде, оны практикалық проблемаларды шешу қабілеттерін арттыру үшін пайдалануға болатынын көрсетеді. Фариба Садримен бірлесіп, ол өзінің есептеу логикасы бойынша бұрынғы жұмыстарының көп бөлігін біріктіретін LPS (Logic Production Systems) логикалық және компьютерлік тілін жасады. Ол жасанды интеллектті дамытуға деген қызығушылығын жалғастыруда.

Құрметтер мен марапаттар

Ковальски 1991 жылы Американың жасанды интеллект қауымдастығының, 1999 жылы жасанды интеллект жөніндегі Еуропалық үйлестіру комитетінің және 2001 жылы Есептеу машиналары қауымдастығының мүшесі болып сайланды. 2012 жылы ол 2012–2014 жылдарға арналған көрнекті ғалымдарға берілетін Жапония ғылымды дамыту қоғамының сыйлығын алды. 2021 жылы Фариба Садри және Марек Серготпен бірлескен жұмысы үшін алғашқы CodeX сыйлығына ие болды, бұл сыйлық "Британдық азаматтығы туралы заңды формалдау және талдау үшін логикалық бағдарламалауды қолдану жөніндегі еңбектеріне" деген танымы ретінде табысталды. Авторлардың 1986 жылы ACM журналының хабарламаларында жарияланған "Британдық азаматтық туралы заң – логикалық бағдарлама ретінде" атты мақаласы – есептеу құқығы саласындағы алғашқы және ең белгілі жұмыстардың бірі және осы саладағы ең көп сілтеме жасалған мақалалардың бірі болып табылады.