Кіріспе

Неміс философы және филологы (1778–1841)

Георг Антон Фридрих Аст (29 желтоқсан 1778 – 31 желтоқсан 1841) – неміс философы және филологы.

Өмірбаян

Аст Гота қаласында дүниеге келген. Ол сол жерде және Йена университетінде білім алып, 1802 жылы Йенада жеке оқытушы болды. 1805 жылы Ландшут университетінде классикалық әдебиет профессоры болды, онда ол 1826 жылға дейін қызмет етті, содан кейін Мюнхенге ауыстырылды. Өмірінің соңына дейін, 1841 жылы қайтыс болғанға дейін сонда тұрды. Оның еңбегін мойындап, Бавария ғылым академиясы оны мүше және сарай кеңесшісі етіп тағайындады. Ол негізінен өмірінің соңғы жиырма бес жылында Платонның диалогтарын зерттеуімен танымал. Оның "Платонның өмірі мен жазбалары" (1816) – Фридрих Шлейермахердің кіріспелері мен Нибур және Вольфтың тарихи күмәндігіне негізделген – Платонның өмірі мен шығармаларына қатысты алғашқы сын-тексерулердің бірі болды. Дәстүрге сенімсіздік танытып, ол ең жақсы диалогтардың бірнешеуін өзінің өлшемі ретінде қабылдады және ішкі дәлелдер бойынша жалған деп танылғандарды ғана емес (Эпиномис, Минос, Теагис, Ривалес, Клитофон, Гиппарх, Эриксиас, Хаттар мен анықтамалар), сонымен қатар Мено, Эутидем, Чармид, Лизис, Лахес, Бірінші және Екінші Алькибиад, Үлкен және Кіші Гиппиас, Ион, Эвтифро, Аполлогия, Крито және тіпті (Аристотельдің нақты айғауына қарсы) Заңдарды да жоққа шығарды. Шынайы диалогтарды ол үш топқа бөлді: ең ертедегісі, негізінен поэтикалық және драмалық элементтермен ерекшеленеді, яғни Протагор, Федр, Горгий, Федон; екіншісі, диалектикалық тереңдікпен ерекшеленеді, яғни Театет, Софист, Мемлекет қайраткері, Парменид, Кратил; және үшінші топ, екі қасиетті үйлесімді біріктіреді, яғни Филеб, Симпозиум, Республика, Тимей, Критий. Бұл еңбекке Платонның еңбектерінің толық жинағы (2 том, 1819–1832) латын тіліне аудармасымен және түсіндірмелерімен қоса берілді. Оның соңғы еңбегі – "Платондық лексикон" (3 том, 1834–1839), ол құнды және толыққанды. Эстетикалық еңбектерінде ол Шеллингтің көзқарастарын Винкельман, Лессинг, Кант, Гердер, Шиллер және басқалармен үйлестірді. Оның философия тарихы түпнұсқалық емес, сыншылдықпен ерекшеленеді, бірақ философия тарихы пікірлер тарихы емес, тұтас ақыл-ойының тарихы деген қағиданы бекітуі қызығушылық тудырады; ол ойды дамыту принципін тұжырымдауға тырысқан алғашқылардың бірі болды. Платон туралы еңбектерінен басқа, ол эстетика бойынша "Kunstlehre жүйесі" (1805) және "Aesthetik негіздері" (1807); философия тарихы бойынша "Философия негіздері" (1807, 1809 жылы қайта басылды, бірақ көп ұзамай ұмытылды), "Философия тарихының негіздері" (1807 және 1825) және "Философия тарихының негізгі сәттері" (1829); филологияда "Филология негіздері" (1808) және "Грамматика, герменевтика және сын негіздері" (1808) жазды. Ол Мюнхенде қайтыс болды.