Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
3D интерактивті векторлық графиканы көрсетуге арналған файл форматы, тілдің жаңа нұсқасы.
File format for representing 3D interactive vector graphics
the language's successor
VRML (Virtual Reality Modeling Language, «вермаль» деп немесе әріптерімен айтылады, бастапқыда – 1995 жылға дейін Виртуалды шындық таңбалау тілі деп белгіленген) – үш өлшемді (3D) интерактивті векторлық графиканы көрсетуге арналған стандартты файл форматы, әсіресе Дүниежүзілік желіні ескере отырып жасалған. Ол X3D форматымен ығыстырылды.
VRML (Virtual Reality Modeling Language, pronounced vermal or by its initials, originally—before 1995—known as the Virtual Reality Markup Language) is a standard file format for representing 3 dimensional (3D) interactive vector graphics, designed particularly with the World Wide Web in mind. It has been superseded by X3D.
WRL файл пішімі
VRML – мәтіндік файл форматы, мысалы, 3D көпбұрыш үшін төбелер мен қабырғалар, сондай-ақ бетінің түсі, UV карталанған текстуралар, жылтырлық, мөлдірлік және т.б. сипатталуы мүмкін. URL-дер графикалық компоненттермен байланыстырылуы мүмкін, сондықтан пайдаланушы нақты графикалық компонентті басып алғанда веб-браузер веб-бетті немесе жаңа VRML файлын Интернеттен жүктеуі мүмкін. Виртуалды әлемнің анимациясы, дыбыстары, жарығы және басқа да аспектілері пайдаланушымен өзара әрекеттесе алады немесе таймерлер сияқты сыртқы оқиғалармен іске қосылуы мүмкін. Арнайы Скрипт түйіні VRML файлына бағдарламалық кодты (мысалы, Java немесе ECMAScript тілінде жазылған) қосуға мүмкіндік береді. VRML файлдары көбінесе «әлемдер» деп аталады және кеңейтімі болады (мысалы, ). VRML файлдары қарапайым мәтін түрінде болады және әдетте gzip арқылы жақсы қысылады, бұл Интернетте жылдам тарату үшін пайдалы (кейбір gzip қысылған файлдар басқа кеңейтімді қолданады). Көптеген 3D модельдеу бағдарламалары нысандар мен көріністерді VRML форматында сақтай алады.
VRML is a text file format where, e. g., vertices and edges for a 3D polygon can be specified along with the surface color, UV mapped textures, shininess, transparency, and so on. URLs can be associated with graphical components so that a web browser might fetch a webpage or a new VRML file from the Internet when the user clicks on the specific graphical component. Animations, sounds, lighting, and other aspects of the virtual world can interact with the user or may be triggered by external events such as timers. A special Script Node allows the addition of program code (e. g., written in Java or ECMAScript) to a VRML file. VRML files are commonly called "worlds" and have the extension (for example, ). VRML files are in plain text and generally compress well using gzip, useful for transferring over the Internet more quickly (some gzip compressed files use the extension). Many 3D modeling programs can save objects and scenes in VRML format.
Стандарттау
Web3D консорциумы форматты бірлесіп дамытуды одан әрі ілгерілету үшін құрылды. VRML (және оның мұрагері X3D) Халықаралық стандарттау ұйымы (ISO) және Халықаралық электротехникалық комиссия (IEC) тарапынан халықаралық стандарттар ретінде қабылданды. VRML-дің алғашқы нұсқасы 1994 жылдың қараша айында белгіленді. Бұл нұсқа SGI компаниясы бастапқыда әзірлеген Open Inventor бағдарламалық компонентінің API және файл форматынан туындады және оған өте ұқсас болды. 2.0 нұсқасын әзірлеуге VRML архитектуралық тобы (VAG) жетекшілік етті. 1996 жылдың тамызында жұмыс жобасы жарияланды. VAG және ISO/IEC SC24 арасындағы ресми ынтымақтастық 1996 жылы басталды, ал VRML 2.0 халықаралық стандарт ретінде қабылдану үшін ISO-ға ұсынылды. Қазіргі және толыққанды функционалды нұсқасы – VRML97 (ISO/IEC 14772 1:1997). VRML енді X3D (ISO/IEC 19775 1) арқылы ығыстырылды.
The Web3D Consortium has been formed to further the collective development of the format. VRML (and its successor, X3D), have been accepted as international standards by the International Organization for Standardization (ISO) and the International Electrotechnical Commission (IEC). The first version of VRML was specified in November 1994. This version was specified from, and very closely resembled, the API and file format of the Open Inventor software component, originally developed by SGI. Version 2.0 development was guided by the ad hoc VRML Architecture Group (VAG). A working draft was published in August 1996. Formal collaboration between the VAG and SC24 of ISO/IEC began in 1996 and VRML 2.0 was submitted to ISO for adoption as an international standard. The current and functionally complete version is VRML97 (ISO/IEC 14772 1:1997). VRML has now been superseded by X3D (ISO/IEC 19775 1).
Шығуы, танымалдылығы және бәсекелес техникалық жаңарту
VRML терминін Дейв Раггет 1994 жылы Бірінші Дүниежүзілік Желі Конференциясына ұсынған "Платформадан тәуелсіз виртуалды шындықты қолдау үшін WWW кеңейту" атты мақаласында қолданды. Алғаш рет ол Тим Бернерс Ли құрған WWW94 VRML BOF-та талқыланды, онда Марк Пессе Тони Паризи мен Питер Кеннардпен бірге әзірлеген Лабиринт демо-нұсқасын ұсынды. VRML кең аудиторияға SIGGRAPH курсында таныстырылды, "VRML: 3D-де веб-серфинг жасау" (VRML: Using 3D to Surf the Web) 1995 жылдың тамызында. 1995 жылдың қазан айында Internet World көрмесінде Template Graphics Software (TGS) компаниясы Netscape Communications компаниясының Netscape 2.0 бета-нұсқасы үшін 3D/VRML плагинін көрсетті. 1997 жылы форматтың жаңа нұсқасы – VRML97 (сондай-ақ VRML2 немесе VRML 2.0 деп те аталады) аяқталды және ISO/IEC стандартына айналды. VRML97 интернетте кейбір жеке веб-беттерде және "CyberTown" сияқты сайттарда қолданылды, ол Blaxxun бағдарламалық жасақтамасын пайдалана отырып 3D чат ұсынды, сондай-ақ 1997 жылдан 2001 жылға дейін Vaio компьютерлеріне алдын ала орнатылған Sony SAPARi бағдарламасы да қолданылды. Форматты SGI-дың Cosmo Software компаниясы қолдады; SGI 1998 жылы қайта құрылымдалғанда, бөлімшесі Platinum Technology-дің VREAM бөлімшесіне сатылды, кейін оны бағдарламалық жасақтаманы әзірлемеген және таратпаған Computer Associates сатып алды. Бұл орынды толтыру үшін келесі бірнеше жылда Microsoft Chrome және Adobe Atmosphere сияқты бірнеше меншік Web 3D форматтары пайда болды, бірақ олардың ешқайсысы бүгінгі күні қолдау таппады. VRML мүмкіндіктері көбінесе өзгермеді, ал нақты уақытты 3D графика жақсарды. VRML консорциумы өз атын Web3D консорциумы деп өзгертті және VRML-дің мұрагері – X3D жұмысын бастады. SGI vrml.sgi.com сайтында "Floops" атты VRML кейіпкерінің VRML әлеміндегі тұрақты, қысқа қойылымдарын ұйымдастырды. Floops Protozoa компаниясының туындысы болды. H Anim – анимациялық гуманоидтар үшін стандарт, ол VRML-ге, кейіннен X3D-ге негізделген. H Anim стандартының 1.0 нұсқасын 1998 жылдың наурыз айының соңында ұсыну жоспарланған. VRML кеңінен қолданылмады. Мүмкін, себебі жеткілікті жолақты кеңдік болмады. VRML танымал болған кезде, көптеген пайдаланушылар, жеке және бизнес, баяу қосылатын интернетті пайдаланды. VRML тәжірибесі негізінен білім беру және ғылыми зерттеулер саласында жүргізілді, онда ашық сипаттамалар бағалы. Ол енді X3D ретінде қайта жасалды. MPEG 4 Interactive Profile (ISO/IEC 14496) VRML-ге (қазір X3D-ге) негізделген, ал X3D онымен кері үйлесімді. VRML сонымен қатар 3D модельдерді, әсіресе CAD жүйелерінен алмасу үшін файл форматы ретінде кеңінен қолданылады. OpenVRML VRML-дің кроссплатформалық орындалу ортасын тегін ұсынады. Оның кітапханаларын VRML және X3D қолдауын қосу үшін қолдануға болады, сондай-ақ веб-браузерлерде VRML/X3D әлемдерін көрсету үшін GTK+ плагині бар. 2000-шы жылдары Bitmanagement сияқты көптеген компаниялар VRML-дегі виртуалды эффекттердің сапасын DirectX 9.0c деңгейіне дейін жақсартты, бірақ меншік шешімдерді пайдалану есебінен. Ойынды модельдеу сияқты барлық негізгі мүмкіндіктер аяқталды. Оларға Z буферін төменгі деңгейде орнату арқылы көп рет рендерлеу, BlendOp, AlphaOp, Stencil, Multi texture, HLSL және GLSL қолдауы бар Shader, Texture-ге нақты уақытпен рендерлеу, Multi Render Target (MRT) және PostProcessing кіреді. Көптеген демонстрациялар VRML-дің lightmap, normalmap, SSAO, CSM және нақты уақытты қоршаған ортаның бейнелеуін, сондай-ақ басқа виртуалды эффекттерді қолдайтынын көрсетеді.
The term VRML was coined by Dave Raggett in a paper called "Extending WWW to support Platform Independent Virtual Reality" submitted to the First World Wide Web Conference in 1994, and first discussed at the WWW94 VRML BOF established by Tim Berners Lee, where Mark Pesce presented the Labyrinth demo he developed with Tony Parisi and Peter Kennard. VRML was introduced to a wider audience in the SIGGRAPH Course, VRML: Using 3D to Surf the Web in August 1995. In October 1995, at Internet World, Template Graphics Software (TGS) demonstrated a 3D/VRML plug in for the beta release of Netscape 2.0 by Netscape Communications. In 1997, a new version of the format was finalized, as VRML97 (also known as VRML2 or VRML 2.0), and became an ISO/IEC standard. VRML97 was used on the Internet on some personal homepages and sites such as "CyberTown", which offered 3D chat using Blaxxun Software, as well as Sony's SAPARi program, which was pre installed on Vaio computers from 1997 to 2001. The format was championed by SGI's Cosmo Software; when SGI restructured in 1998, the division was sold to the VREAM Division of Platinum Technology, which was then taken over by Computer Associates, which did not develop or distribute the software. To fill the void a variety of proprietary Web 3D formats emerged over the next few years, including Microsoft Chrome and Adobe Atmosphere, neither of which is supported today. VRML's capabilities remained largely the same while realtime 3D graphics kept improving. The VRML Consortium changed its name to the Web3D Consortium, and began work on the successor to VRML—X3D. SGI ran a web site at vrml. sgi. com on which was hosted a string of regular short performances of a character called "Floops" who was a VRML character in a VRML world. Floops was a creation of a company called Protozoa. H Anim is a standard for animated Humanoids, which is based around VRML, and later X3D. The initial version 1.0 of the H Anim standard was scheduled for submission at the end of March 1998. VRML has never seen much serious widespread use. One reason for this may have been the lack of available bandwidth. At the time of VRML's popularity, a majority of users, both business and personal, were using slow dial up Internet access. VRML experimentation was primarily in education and research where an open specification is most valued. It has now been re engineered as X3D. The MPEG 4 Interactive Profile (ISO/IEC 14496) was based on VRML (now on X3D), and X3D is largely backward compatible with it. VRML is also widely used as a file format for interchange of 3D models, particularly from CAD systems. A free cross platform runtime implementation of VRML is available in OpenVRML. Its libraries can be used to add both VRML and X3D support to applications, and a GTK+ plugin is available to render VRML/X3D worlds in web browsers. In the 2000s, many companies like Bitmanagement improved the quality level of virtual effects in VRML to the quality level of DirectX 9.0c, but at the expense of using proprietary solutions. All main features like game modeling are already complete. They include multi pass render with low level setting for Z buffer, BlendOp, AlphaOp, Stencil, Multi texture, Shader with HLSL and GLSL support, realtime Render To Texture, Multi Render Target (MRT) and PostProcessing. Many demos shows that VRML already supports lightmap, normalmap, SSAO, CSM and Realtime Environment Reflection along with other virtual effects.
Алғашқы сын
1998 жылдың наурызында ACM журналында жарияланған «3D кеңістіктердегі ойыншылдық – Quake неге VRML-ден жақсы және бұл бағдарламалық жасақтаманы жобалау үшін нені білдіреді» деген эссесінде Клей Ширки VRML-ді «шешімін табуға тырысатын технология» деп сынады, ал «Quake көптеген нәрсені нашар орындаудың орнына бір нәрсені жақсы орындайды». VRML қауымдастығы қауымдастықтың ең жақсы ниеттеріне қарамастан, осындай тартымды нәрсені ойлап таба алмады, тіпті олардың арқасында да. VRML-мен айналысатын мамандар экранда кеңістікті қалай бейнелеу мәселесіне келгенде, ешқандай нақты себеппен ешқандай мәліметтерді жылдамдықпен немесе нысандарды кеңістіктермен салыстыру қажеттілігі тумайды, себебі VRML тек өзі үшін ғана жасалған. Көптеген жағдайларда, нақты, жақын мақсаттағы мәселені шешу жобаның артықшылықтарын анық көрсетеді және оған жеке өмір сүруге жеткілікті түсініктілік береді.
In a March 1998 ACM essay, "Playfulness in 3D Spaces Why Quake is better than VRML, and what it means for software design", Clay Shirky sharply criticised VRML as a "technology in search of a problem", whereas "Quake does something well instead of many things poorly The VRML community has failed to come up with anything this compelling not despite the community's best intentions, but because of them. Every time VRML practitioners approach the problem of how to represent space on the screen, they have no focused reason to make any particular trade off of detail versus rendering speed, or making objects versus making spaces, because VRML isn't for anything except itself. Many times, having a particular, near term need to solve brings a project's virtues into sharp focus, and gives it enough clarity to live on its own."