Кіріспе
Алисия Киздің күнделігі – американдық әнші Алисия Киздің екінші студиялық альбомы. Ол 2003 жылдың 2 желтоқсанында J Records лейблі арқылы жарық көрді. Альбом бірнеше жазу студиясында жазылды, ал өндірісін негізінен Алисия Киз жүзеге асырды, сонымен қатар Канье Уэст пен Керри Бразерс-Жр. да үлес қосты, олар оны "R&B альбомы" деп сипаттады. Жарық көргеннен кейін «Алисия Киздің күнделігі» музыка сыншыларынан көбінесе жағымды пікірлер алды. Альбом АҚШ Billboard 200 чартында бірінші орынға дебют жасады, алғашқы аптада 618 000 дана сатылды. Бұл Алисия Киздің АҚШ-тағы екінші тікелей бірінші орынға шығуы болды және он топқа кірген үш сингл тудырды. «Алисия Киздің күнделігі» 47-ші жылдық Грэмми сыйлығында Алисия Кизге үш Грэмми сыйлығын әкелді. Альбом АҚШ-та бес миллионнан астам, ал әлем бойынша сегіз миллионнан астам дана сатылды. 2023 жылы альбом 20 жылдығына орай тоғыз қосымша трекпен «The Diary Of Alicia Keys 20» деген атаумен қайта шығарылды. 66-шы жылдық Грэмми сыйлығында альбом «Үздік иммерсивті аудиоальбом» номинациясында жеңіске жетті.
Негіздер мен даму
Киздің тұңғыш студиялық альбомы Songs in A Minor 2001 жылдың 5 маусымында жарық көрді. АҚШ Billboard 200 чартының жоғарғы сатысында дебют жасап, 6,2 миллионнан астам дана сатылды және Киз 44-ші жылдық Grammy марапатында бес Grammy сыйлығын жеңіп алды, осылайша Лорин Хиллмен бірге бір марапатта ең көп Grammy сыйлығын жеңген әйел әртіс ретінде теңесті (кейін Бьонсе мен Адель бұл көрсеткішті жаңартты). Альбомды насихаттау үшін Киз 2001–2002 жылдары Songs in A Minor Tour турнесіне шықты; тур кезінде ол екінші студиялық альбомына әндер жаза бастады. Songs in A Minor альбомының үлкен танымалдылығына байланысты «Алисия Кистің күнделігі» альбомына осы жетістікті қайталау немесе одан асып түсу үшін үлкен қысым болды. Дегенмен, Киз Songs in A Minor альбомын жасау және оны қолдау үшін гастрольдеу тәжірибесі, сондай-ақ өзінің ән жазу және музыкалық шеберлігіне сенімділігіне байланысты ешқандай қысым сезінбеді, сонымен қатар альбомда көптеген қонақ әртістерді де қаламайтын. Бұл мәселеде сөз сөйлеген альбомның қатысушыларының бірі Керри Бразерс 2018 жылы былай деді:
"Біз жасаған жұмысымызды өте жақсы көрдік және барлығының бірден түсінетініне сенімді болмадық, себебі Columbia компаниясымен болған қиындықтар мен олардың оны түсінбеуіне байланысты, ол өз уақыты үшін бірегей болды. Бұл хип-хоп, джаз, R&B, классикалық және соул музыкасының үйлесімі болды, бірақ бұл жаңа үйлесім еді. Ол Мэри Джей Блайдж сияқты емес, Эрика Баду сияқты емес, Мисси Эллиот сияқты емес еді. Содан кейін адамдар: «Екінші альбом туралы не ойлайсыз? Екінші курсқа түсуден қорқасыз ба?» деп сұрайтын. Бізде мұндай қысым болған емес. Біз алғашқы альбомда қалағанымызды жасадық, енді тағы да солай жасайық және жаңадан үйренген нәрселерімізді де сынап көрейік. Бұл басты нәрсе еді, өйткені әр альбомды жасау кезінде біз қазіргі музыканы немесе радионы тыңдамайтынбыз. Біз әрқашан оны өшіріп, сүйікті классикалық альбомдарымызға оралып, оларды шабыт көзі ретінде пайдаланғанбыз. Бізде сенімділік болды, өйткені «софморелік құлдыраудан» зардап шеккен көптеген әртістер өздерінің алғашқы альбомын бақылауға алмаған адамдар еді. Егер алғашқы альбом жақсы болса, оларға өздері қалаған нәрселерін жасауға рұқсат берілді, бұл лейблдің назар аудару үшін олардан талап еткен нәрседен өзгеше болуы мүмкін. Алисияның мұндай жағдайға түсуіне қатысы жоқ. Ол бастапқыда-ақ шығармашылық бақылауды өзінде ұстады. Әрине, біз жақсардық және өстік, мен продюсер ретінде, ол продюсер ретінде, тіпті ән жазуда да, сондықтан екінші альбомға қайта оралдық. Біз жабдықты жаңарттық және ақыры бірнеше нағыз аспаптарды сатып алдық." Продюсерлердің арасында Киз Керри Бразерс, Дж., Канье Уэст, Тимбаланд, Дре & Видал, Изи Мо Би, Д'Уэйн Виггинс және Кумасимен жұмыс істеді. Dre & Vidal тобының Андре Харрис Дре мен Видал Usher-дің Confessions (2004) альбомында жұмыс істеп жатқанда, олар Кизбен «студияда жолдары шағылысқандығын» айтты. Lellow, Киздің екінші жағы, альбомда «So Simple» әнінде пайда болды. Бауырластар: «Lellow – оның басқа бір жағы. Ол хип-хоп режимінде болған кезде біз оны осылай атағанбыз, сондықтан оның әнін бір тоналдықта жазып, оны жоғарырақ көтеру үшін дыбысын өзгерттік». Лирикалық тұрғыдан альбом романтикалық қарым-қатынастардың күрделілігін зерттейді. Алайда кейбір әндер әлеуметтік мәселелерге де тоқталады, мысалы, материализм («Егер мен сені таппасам») және соғыс («Оян»). «Karma» альтернативтік хип-хоп әні мүйіздік аспаптармен толықталған; онда Иоганн Брамстың D мажордағы скрипка концерті, Op. 77-ден үзінділер қолданылған. «Карма» түсінігіне негізделген әнде баяулаушы бұрынғы сүйіктісі оны бұрын тастап кеткеніне қарамастан қарым-қатынасын қайта жаңғыртуға тырысады, бірақ ол алға жылжыды; сүйікті енді ол бір кезде болған жағдайда, ал бас тартуының орнына оның әділ жазасын алады («не болса, соның нәтижесі болады»). Үшінші трек «Heartburn» «Блэксплойтинг саундтрегінің жарылғыш мыс аспаптары мен шатастырған гитараларын көреген продюсер Тимбаландтың ықпалымен жазылған битке үйлестіреді». Кейс Альяның қазасы мен 11 қыркүйектегі шабуылдардан «If I Ain't Got You» атты алтыншы тректі жазуға шабыттанды, өйткені бұл оқиғалар оған өмірде шынымен маңызды нәрсені түсінуге көмектесті. Соул джаз әні материализмді айыптайды: «Кейбіреулер алмаз жүзіктерді қалайды / Кейбіреулер бәрін қалайды / Бірақ бәрі ештеңе емес / Егер менде сен болмаса, иә». Альбомның тайтл-трегі «Diary» әнінде Тони! Тони! Toné! бас, фортепиано, гитара, орган және Вурлицерде ойнайды, ал Джермен Пол қосымша дауысты қамтамасыз етеді; Стокли Уильямс бастапқыда осы жолды орындауға жоспарланған, бірақ оны Пол алмастырды. Slant Magazine басылымының Саль Цинкемани бұл әнді Марвин Гей мен Стиви Уодердің шығармаларын еске түсіретінін айтты. «Оян» әнінен кейін «So Simple» әні келеді, онда Киздің екінші жағы Lellow қатысады, оның куплетерінде Киздің дауысы жоғары дыбыспен шығарылғандай болады. Әннің мәтіні бұрынғы сүйіктісімен қайта табысуға тырысатын баяулаушының тарихын айтады. Он бірінші трек, нео-соул балладасы «When You Really Love Someone», сүйікті адамы үшін жасалуға тиіс құрбандықтар туралы айтады. «Feeling U, Feeling Me» атты интерлюд Стиви Уодердің Innervisions альбомынан алынған «қырылдаған синтезатормен» толықталған. «Samsonite Man» нео-соул әні, латын перкуссиясы мен гитарасы бар. Әннің мәтіні қарым-қатынасын аяқтауға және сүйіктісіне кете беруге айтатын баяулаушының тарихын баяндайды; кейін бұл ән Киздің анасы мен оның әкесі арасындағы қарым-қатынас туралы екені белгілі болды, ол Киз екі жасқа толғанда оларды тастап кеткен. Альбомның британдық және жапондық нұсқаларында «Streets of New York (City Life)» атты бонус трек бар, ол Nas және Rakim қатысқан хип-хоп әні. Nas-тың «N. Y. State of Mind» әнінен үзінділерді пайдаланатын бұл ән Нью-Йорк қаласына деген құрметті білдіреді. Киз 2003 жылдың 20 қарашасында Vibe Awards марапатында осы әнді орындау үшін АҚШ-қа оралды, содан кейін 26 қараша және 2 желтоқсан күндері Good Morning America, 1 желтоқсан күні AOL Broadband Rocks! Live, 2 желтоқсан күні Total Request Live және 4 және 5 желтоқсан күндері The Tonight Show with Jay Leno бағдарламаларында өнер көрсетті. «Алисия Кистің күнделігі» альбомы алғаш рет 2003 жылдың 1 желтоқсанында халықаралық саудаға түсті, содан кейін J Records компаниясы оны келесі күні АҚШ-та шығарды; оның бонус DVD-сі бар шешімді басылымы да бірдей күні жарық көрді. АҚШ-тағы промо-тур 2004 жылы да жалғасты, Киз 13 ақпанда WGCI FM's Big Jam Slow Jams іс-шарасында өнер көрсетті. Германияда Киз 28 ақпанда Wetten, dass ? бағдарламасында «You Don't Know My Name» әнін орындады. Содан кейін Киз 2004 жылдың наурыз айынан сәуір айына дейін Солтүстік Америкада Beyoncé және Missy Elliott есімді әртістермен бірге Verizon Ladies First Tour турнесіне қатысты. 7 мамырда Todays Toyota Concert Series бағдарламасында өнер көрсеткеннен кейін Киз бес айлық халықаралық турнеге шықты, ол Еуропа, Азия және Австралиядағы түрлі өнер орындарында және фестивальдерде өтті. Ол АҚШ-та да өнер көрсетуін жалғастырды, 8 маусымда The Early Shows Summer Concert Series бағдарламасында «If I Ain't Got You» және «Diary» әндерін орындады, 29 тамызда 2004 жылғы MTV Video Music Awards марапатында «If I Ain't Got You» әнін, 8 қыркүйекте 2004 жылғы Fashion Rocks іс-шарасында «Heartburn» әнін орындады. Қыркүйек айында АҚШ-тан тыс жерлерде альбомның екі дискілі арнайы нұсқасы (сонымен қатар коллекционерлік турлік нұсқасы) жарық көрді. Киз 15 қыркүйекте 2004 жылғы World Music Awards марапатында «Karma» әнін, 14 қарашада 2004 жылғы American Music Awards марапатында, 8 желтоқсанда 2004 жылғы Billboard Music Awards марапатында орындады. 13 ақпанда 2005 жылы 47-ші жылдық Grammy марапатында «If I Ain't Got You» әнін орындағаннан кейін Киз 2005 жылдың ақпан айынан сәуір айына дейін Diary Tour турнесіне шықты.
blockquote|"During the time we definitely loved what we did and I didn't think everybody would get it right away because of the setbacks with Columbia and them not understanding it because it was unique for its time. It was a combination of hip hop, jazz, R&B, classical, and soul, but it was a new combination of it. It didn't sound like Mary J. Blige, it didn't sound like Erykah Badu, it didn't sound like Missy Elliott. After that, people would ask "How do you feel about the second album? Are you worried about the sophomore jinx?" And we never had that, there was never any of that pressure. We did what we wanted to do the first album, let's just do it again and let's try this new stuff we learned too. That was the main thing because during each album process we didn't listen to any of the current music or radio. We just always tuned it out and went back to our favorite classic albums and used that for inspiration. We had the confidence because a lot of artists that get that "sophomore jinx" are people who didn’t have control over their first album. If that first album did well they were finally allowed to do what they wanted to do which might have been different from what the label might have wanted them to do to get attention. Alicia didn't have to go through that. She had creative control from the jump. Of course, we had gotten better and we had grown, me as a producer, her as a producer, even songwriting, so for the second album it was back to business. We just upgraded a little more equipment and finally bought a couple of real instruments." Among producers, Keys worked with Kerry Brothers, Jr., Kanye West, Timbaland, Dre & Vidal, Easy Mo Bee, D'wayne Wiggins and Kumasi. Dre & Vidal's Andre Harris stated he and Keys "crossed paths in the studio" while Dre & Vidal were working on Usher's album Confessions (2004) and started working together afterwards. Lellow, Keys' alter ego, was introduced on the album, making an appearance on "So Simple". Brothers stated: "Lellow is her alter ego. That was what we called her when she was in her hip hop mode so it's dope they recorded her singing in one key and pitched her up to make it sound high pitched." Lyrically, the album mostly explores complexities of romantic relationships, following their different stages. However, some songs address social issues, such as materialism ("If I Ain't Got You") and war ("Wake Up"). Horn infused alternative hip hop song "Karma" follows; it contains excerpts from Violin Concerto in D major, Op. 77 by Johannes Brahms. Titled after the concept of karma, the song follows the narrator whose former lover wants to restart their relationship despite leaving her before, but she has moved on; the lover is now in the position she was once in, and in being rejected receives his just deserts ("what goes around comes around"). The third track "Heartburn" "marries the explosive brass and choppy guitars of a Blaxploitation soundtrack to a beat bearing the influence of visionary producer Timbaland". Keys was inspired by Aaliyah's death and the September 11 attacks when writing the album's sixth track "If I Ain't Got You", as those events made her realize what's truly important in life. The soul jazz song condemns materialism: "Some people want diamond rings / Some just want everything / But everything means nothing / If I ain't got you, yeah". The album's title track "Diary" features Tony! Toni! Toné! on bass, piano, guitar, organ and Wurlitzer, while Jermaine Paul provides uncredited additional vocals; Stokley Williams was originally set to sing on the track but was replaced by Paul. Sal Cinquemani of Slant Magazine described the song as reminiscent of Marvin Gaye and Stevie Wonder's work. Following the anti war song "Wake Up", "So Simple" is the album's tenth track, featuring an appearance from Keys' alter ego Lellow, whose verses see Keys' voice manipulated to sound high pitched. Its lyrics follow a narrator seeking reconciliation with a former lover. The eleventh track, neo soul ballad "When You Really Love Someone", speaks about sacrifices one must make for their significant other. The interlude "Feeling U, Feeling Me" follows, featuring "a squawky synthesizer straight off Stevie Wonder's Innervisions". "Samsonite Man" is a neo soul song with Latin percussion and guitar. Its lyrics follow a narrator who's ending her relationship and telling her lover to leave; it was later revealed the song was about Keys' father, who abandoned her and her mother when she was two years old. UK and Japanese editions of the album include bonus track "Streets of New York (City Life)", a hip hop song featuring Nas and Rakim. Sampling "N. Y. State of Mind" by Nas, the song is an "affectionate ode" to New York City. Keys returned to the United States to perform the song at the 2003 Vibe Awards on November 20, later performing on Good Morning America on November 26 and December 2, AOL Broadband Rocks! Live on December 1, Total Request Live on December 2, and The Tonight Show with Jay Leno on December 4 and 5. The Diary of Alicia Keys was first released on December 1, 2003, internationally, before being released in the United States the following day by J Records; its limited edition with a bonus DVD was released simultaneously. The US promotional tour continued in 2004, with Keys performing at WGCI FM's Big Jam Slow Jams on February 13. In Germany, Keys performed "You Don't Know My Name" on Wetten, dass ? on February 28. Afterwards, Keys co headlined the Verizon Ladies First Tour with Beyoncé and Missy Elliott in North America from March until April 2004. After performing on Todays Toyota Concert Series on May 7, Keys embarked on a five month international tour which visited various venues and festivals in Europe, Asia and Australia. She continued performing in the United States, performing "If I Ain't Got You" and "Diary" on The Early Shows Summer Concert Series on June 8, "If I Ain't Got You" at the 2004 MTV Video Music Awards on August 29, and "Heartburn" at 2004 Fashion Rocks on September 8. In September, a double disc special edition (also titled collector's tour edition) was released outside the United States. Keys performed "Karma" at the 2004 World Music Awards on September 15, American Music Awards of 2004 on November 14, and the 2004 Billboard Music Awards on December 8. Following her performance of "If I Ain't Got You" at the 47th Annual Grammy Awards on February 13, 2005, Keys toured North America on her Diary Tour from February until April.
Синглдар
"You Don't Know My Name" 2003 жылғы 10 қарашада Alicia Keys-дің "The Diary of Alicia Keys" альбомының жетекші синглы ретінде жарық көрді. Ол АҚШ Billboard Hot 100 хит-парадында үшінші орынға, ал Hot R&B/Hip Hop Songs хит-парадының төбесіне көтерілді, оның екінші Hot R&B/Hip Hop Songs хит-парадындағы бірінші орыны болды. Chris Robinson мен Andrew Young режиссерлік еткен әннің музыкалық видеоклипінде Alicia Keys мейрамханада официант, ал рэпер Mos Def оның сүйіктісі Майкл Харрис рөлін сомдайды. 2005 жылғы 47-ші жылдық Grammy сыйлығында ән "Ең үздік R&B әні" номинациясында Grammy сыйлығын жеңіп алды. "You Don't Know My Name" 2020 жылғы 11 тамызда Recording Industry Association of America (RIAA) ұйымынан АҚШ-та 500,000 дана сатылғаны үшін алтын сертификат алды. "If I Ain't Got You" 2004 жылғы 23 ақпанда екінші сингл ретінде шықты. Ол Billboard Hot 100 хит-парадында төртінші орынға жетті және оның Hot R&B/Hip Hop Songs хит-парадындағы екінші бірінші орыны болды. Ән 2004 жылғы Billboard Hot 100 жыл соңындағы хит-парадында Billboard Hot 100-дегі көрсеткішін басып өтті, үшінші орынға ие болды, ал Hot R&B/Hip Hop Songs жыл соңындағы хит-парадында бірінші орынды иеленді. 47-ші жылдық Grammy сыйлығында ән "Жыл әні" номинациясына ұсынылып, "Ең үздік әйел R&B вокалы" номинациясын жеңіп алды. "Diary" 2004 жылғы 24 мамырда үшінші сингл ретінде жарық көрді. Ол Alicia Keys-дің Billboard Hot 100-дің топ-10 қатарына үшінші рет енген синглы болды, сегізінші орынға жетті, ал Hot R&B/Hip Hop Songs хит-парадында екінші орынды иеленді. "Karma" 2004 жылғы 1 қарашада төртінші және соңғы сингл ретінде шықты. Бұл альбомның Billboard Hot 100 және Hot R&B/Hip Hop Songs хит-парадтарының топ-10 қатарына енбеген жалғыз синглы болды, тиісінше 20 және 17 орындарға ие болды. 2005 жылғы MTV Video Music Awards-та бұл видеоклип Alicia Keys-ке "Ең үздік R&B видеосы" сыйлығын әкелді. "Karma" RIAA ұйымынан екі рет алтын сертификат алды – 2005 жылғы 27 қыркүйекте және 2020 жылғы 11 тамызда.
Сыни қабылдау
The Diary of Alicia Keys сыншылар тарапынан жағымды баға алды; Metacritic-те 17 сынға негізделген орташа есеп 71-ге тең. The Times газеті альбомды "музыка тарихында оның орнын нығайтты" деп атады. Сыншылар Киздің музыкасын нео-соул және заманауи R&B деп сипаттады. Slant Magazine-ден Саль Цинкемани бұл альбом "А-минордағы әндер" атты нео-соул туындыларының "жетістіктерін" басып өтіп, "модернизм мен классицизмнің шебер үйлесімі, тіпті көше мен әлеуметтік жағдай туралы айтқанда да" екенін айтты. Q журналы оны "керемет соул альбомы деп атады, ол алғашқы пневматикалық ритммен қызықтырады және әрбір әсерлі атмосфера мен терең сезіммен одан әрі тереңдетеді". The New York Times газетінде жарияланған мақаласында Джон Парелес "Алисия Кистің күнделігі соул әндерінің жандаратынын дәлелдеді" деді және альбом "таныс соул дыбыстарын қайталайды, бірақ Мисс Киз өзінің бастауларына қарамастан тайсалмайды және ол жылдам үйренеді" деп қосты. Rolling Stone журналында жазған Роб Шеффилд бұл альбомды "сенімді, ересектерге арналған мәлімдеме деп атады, ол амбициялы жас әйелдің күрделі махаббат өмірі мен музыкалық армандарына толы, Нина Симон мен Арета Франклиннің жазбаларын сіңіріп, 'Харлемдік Ноктюрн' соулы үмітіне лайық өмір сүруге дайын". Blender журналынан Kris Ex оны "шеберлікпен жасалған, қуатты және электрлендіретін" альбом деп сипаттады. Entertainment Weekly журналында жазған Дэвид Браун оның екінші жартысының "бірінен соң бірі келетін, шыншыл, бірақ біркелкі ретро соул фортепиано балладаларының есірткілік жайлы ұйқысына айналғанын" айтты. PopMatters-тен Марк Энтони Нил бұл альбом Киздің шынайы сезімталдығының "ұсынылмаған көріністерін" ғана көрсетіп, "А-минордағы әндерден бері Киздің өнерші ретінде өскенін анық көрсетеді, бірақ альбом қазіргі нарыққа қатысты болу үшін күресіп, байланыссыздықтан зардап шегеді" деді. The Guardian газетінде жазған Алексис Петридис оны шығармашылық тұрғыдан қауіпсіз деп тапты және "ескі жазбаларға сілтемелермен безендірілген, жай ғана баяу әндермен" бұзылғандығын айтты. Uncut Киздің мәтіндерін "клишелер мен еркекке деген қажеттілік айқайларымен" толтырылған бос деп тапты. The Village Voice журналынан Роберт Кристагау альбомды "сәтсіздік" деп бағалады, бұл "жаман жазба, оның егжей-тегжейлеріне көбірек ойланудың қажеті жоқ" дегенді білдіреді.
Шығару тарихы
Алисия Киздің күнделігі айманы Шығарылу күні Нұсқасы Форматы (лар) Лейбл (дер) Сілтеме (лер) Франция 1 желтоқсан 2003 Стандарт, шектеулі Компакт-диск, CD, CD+DVD BMG Германия Біріккен Корольдік RCA АҚШ 2 желтоқсан 2003 J Жапония 3 желтоқсан 2003 Стандарт CD BMG 17 желтоқсан 2003 Шешілген CD+DVD Австралия 6 қыркүйек 2004 Арнайы қос CD Sony BMG Жапония 22 қыркүйек 2004 Германия 27 қыркүйек 2004 Әртүрлі 1 желтоқсан 2023 20 жылдық CD, жүктеу, ағылшын Legacy, RCA