Фридрих Хазенихрль: Австриялық физик және оның өмірі мен еңбектері
Friedrich Hasenöhrl
Фридрих Хазенорль (1874-1915) – австриялық физик, Вена университетінде оқыған. Зерттеулері: сұйықтардың диэлектрлік тұрақтылығы, Мосотти-Клазиус формуласы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австрия физигі (1874–1915)
Austrian physicist (1874–1915)
Фридрих Хасенорль (30 қараша 1874 – 7 қазан 1915) – австриялық физик.
Friedrich Hasenöhrl (; 30 November 1874 – 7 October 1915) was an Austrian physicist.
Өмір
Фридрих Хасенорль 1874 жылы Австрия-Венгрия империясының Вена қаласында дүниеге келді. Оның әкесі заңгер болса, анасы белгілі аристократтар отбасынан шыққан. Бастауыш білім алғаннан кейін, ол Вена университетінде Иосиф Стефан (1835–1893) және Людвиг Болцман (1844–1906) басшылығымен табиғаттану және математиканы оқыды. 1896 жылы Франц Серафин Экнердің жетекшілігімен "Сұйықтардағы диэлектрлік тұрақтының температуралық коэффициенті және Мосотти-Клаузиус формуласы" тақырыбында диссертация қорғап, доктор ғылымын бітірді. Ол Лейдендегі төмен температуралық зертханада Хайке Камерлинг Оннеспен бірге жұмыс істеді, сондай-ақ Х. А. Лоренцпен достық қарым-қатынас орнатты. 1907 жылы Вена университетінде Болцманның орнын басып, Теориялық физика кафедрасын басқарды. Оның көптеген көрнекті шәкірттері болды, әсіресе Эрвин Шредингерге зор әсер етті, ол кейін кванттық механикаға қосқан үлесі үшін Нобель сыйлығын жеңіп алды. Шредингер өзінің өмірбаяндық еңбегінде "Фриц Хасенорль менің әкем Рудольфтан басқа ешкімге де осыншалықты зор әсер еткен жоқ" деп мәлімдеді. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол бірден Австрия-Венгрия армиясына ерікті болып қосылды. Тирольде итальяндықтарға қарсы оберлейтенант шенімен шайқасты. Ол жараланып, жазылып, қайта майданға оралды. 1915 жылдың 7 қазанында, 40 жасында Плаут тауында (Фолгария) шабуыл кезінде гранатадан қаза тапты.
Friedrich Hasenöhrl was born in Vienna, Austria Hungary in 1874. His father was a lawyer and his mother belonged to a prominent aristocratic family. After his elementary education, he studied natural science and mathematics at the University of Vienna under Joseph Stefan (1835–1893) and Ludwig Boltzmann (1844–1906). In 1896, he attained a doctorate under Franz Serafin Exner with a thesis titled "Über den Temperaturkoeffizienten der Dielektrizitätskonstante in Flüssigkeiten und die Mosotti Clausius'sche Formel". He worked under Heike Kamerlingh Onnes in Leiden at the low temperature laboratory, and there he also befriended H. A. Lorentz. In 1907 he became Boltzmann's successor at the University of Vienna as the head of the Department of Theoretical Physics. He had a number of illustrious pupils there and had an especially significant impact on Erwin Schrödinger, who later won the Nobel Prize for Physics for his contributions to quantum mechanics. In an autobiography, Schrödinger claimed "no other human being had a greater influence on me than Fritz Hasenöhrl, except perhaps my father Rudolph". When the First World War broke out in 1914, he volunteered at once into the Austria Hungarian army. He fought as Oberleutnant against the Italians in Tyrol. He was wounded, recovered and returned to the front. He was then killed by a grenade in an attack on Mount Plaut (Folgaria) on 7 October 1915 at the age of 40.
Түсіндірмелері
Бұл нәтижеге және оның релятивистік формуладан ауытқуына әр түрлі түсіндірмелер бар. Энрико Ферми және басқалар бұл мәселені электромагниттік массаның белгілі 4/3 проблемасына ұқсас деп санайды. Яғни, егер Хасенёрл қабықты өз есептеулеріне релятивистік теорияға сәйкес қосса, онда 4/3 көбейткіші 1-ге тең болар еді. Бірақ ол мұны істей алмады, себебі оның релятивистік механикасы болмады, ол қабықты модельдеуге мүмкіндік берер еді. Екінші жағынан, Стивен Боун және Тони Ротман 2011 жылы (ал Боун 2012 жылы) мәселенің әртүрлі шешімдерінің тарихи шолуын жасап, жоғарыдағы түсіндірме жеткіліксіз екенін айтты. Қуыс проблемасының толық релятивистік сипаттамасы мен шешімін ұсынғаннан кейін ("тұрақты жылдамдық жағдайында" және "баяу үдеу жағдайында"), олар былай деп жазды:
There are different explanations for this result and its deviation from the relativistic formula Enrico Fermi and others argued that this problem is analogous to the so called 4/3 problem of electromagnetic mass. That is, if Hasenöhrl had included the shell in his calculations in a way consistent with relativity, the pre factor of 4/3 would have been 1, so yielding He could not have done this, since he did not have relativistic mechanics, with which he could model the shell. On the other hand, Stephen Boughn and Tony Rothman in 2011 (and Boughn in 2012), who gave a historical account of different solutions to the problem, argued that the above explanation is insufficient. After providing a complete relativistic description and solution of the cavity problem (in the "constant velocity case" and "slow acceleration case"), they wrote: