Кіріспе

HVDC Itaipu – Бразилиядағы Итайпу су электр стансасынан Сан-Паулу аймағына дейінгі жоғары кернеулі тұрақты ток желісі. Жоба екі ±600 кВ биполюстік желіден тұрады, олардың әрқайсысының қуаты 3150 МВт құрайды және 50 Гц жиілігімен Итайпу тоғанының Парагвай жағынан (Парана штатындағы Фоз-ду-Игуасу қаласының жанында) Сан-Паулу штатындағы Сан-Роке қаласына жақын орналасқан Ибиуна түрлендіргіш стансасына қуат жеткізеді. Жүйе 1984 және 1987 жылдар аралығында бірнеше кезеңдермен пайдалануға берілді және әлемдегі ең маңызды HVDC орналымдарының бірі болып табылады. 1985 жылы бірінші биполюстік желі аяқталғаннан кейін, ол қуат беру сыйымдылығы және кернеуі бойынша әлемдегі ең ірі HVDC жүйесі атанды. Бұл атақ 2010 жылы Қытайдағы Сянцзяба тоғаны мен Шанхай арасындағы ±800 кВ, 6400 МВт HVDC желісі салыныс аяқталғанға дейін 25 жыл бойы сақталды. Бұл жүйе сондай-ақ микропроцессорларды қолданатын цифрлық басқару жабдықтарын пайдаланған алғашқы HVDC схемаларының бірі болды, соның арқасында нақты уақытты бақылау жүйелерінде маңызды жаңалықтар енгізілді. Дегенмен, алғашқы жылдары сенімділік мәселелеріне тап болды, көптеген түрлендіргіш трансформаторлары бұзылып, бір ауыр түрлендіргіш өрті болды. Бірақ қазіргі уақытта сенімділіктің жақсарғаны туралы хабарлар тарады.

Техникалық сипаттама

Жоғары кернеулі тұрақты ток (ЖЖҚ) таңдалды, өйткені бұл техника басқа жүйелерге (айнымалы ток сияқты) қарағанда аз шығындармен ұзақ беріліс желілерін қамтамасыз етеді, сонымен қатар Парагвайдың 50 Гц кірісі мен Бразилияның 60 Гц кірісі және пайдаланушы желісін өзара алмастыруға мүмкіндік береді. Екі желі де ±600 кВ кернеуде жұмыс істейді және ұзындығы 818 (солтүстік желі) және 807 (оңтүстік желі) шақырым болатын әуе желілері ретінде салынған. Қауіптерді азайту үшін екі желінің арақашықтығы соңғы станциялардан кем дегенде 10 км болуын қамтамасыз етеді. Әрқайсысы ±600 кВ тұрақты ток және 2625 А тогы үшін 3150 МВт қуатына жобаланған. Желілер 4 x 689 мм² (шамамен 30 мм диаметрлі) АКСР (алюминий-тәңіртек қосқан сым) материалынан жасалған.

Кіріп келетін қуат 500 кВ айнымалы ток түрінде, 50 Гц генераторлардан (Фоз-ду-Игуасу су электр стансасы). Шығатын қуат 345 және 500 кВ, 60 Гц айнымалы ток түрінде Оңтүстік/Оңтүстік-Шығыс желісіне (Ибиуна, Сан-Паулу) беріледі. ABB тобы ұсынған түрлендіргіш жабдықтарында екі полюске он екі импульстік көпірден тұратын тиристорлық клапандар қолданылады. ЖЖҚ жүйесімен қатар, екі 765 кВ айнымалы ток желісі бөгеттің Бразилия жағындағы 60 Гц генераторларынан Сан-Паулу аймағына қуат жеткізеді. Жолдың 1/3 бөлігінде, Ивайпоранда қаласында, 500 кВ, 60 Гц айнымалы тоққа бұрылыс бар, ол Оңтүстік желісіне жеткізіледі. 1989 жылы және одан кейін Іваипоранда (желінің 1/3 бөлігінде) және Итаберада (желінің 2/3 бөлігінде) сериялық конденсаторларды енгізу арқылы қуаты 4300 МВт-тан 6300 МВт-қа дейін артты.

Сенімділік

Алғашқы бірнеше жылында жобада қуат түрлендіргіш трансформаторларының көптеген істен шығуына тап болды, коммерциялық пайдаланудың бірінші жылында алты, ал алғашқы төрт жылда он екі трансформатор істен шықты. Жүйенің барлық трансформаторларына түзетулер енгізілуі керек болды, бұл өнімділіктің айқын жақсаруына әкелді, келесі 4-10 жылдар аралығында ешқандай істен шығу тіркелмеді.

Электродтар

Әрбір бипольді монополь ретінде де пайдалануға болады және жерге қосу электродымен жабдықталған. Екі бипольдің электрод сызықтары ағаш бағаналарға орнатылған және 2 x 689 мм² 1272 MCM өткізгіштерден тұрады. Foz do Iguaçu станциясының электродтары Santa Terezinha de Itaipu және Alvorada do Iguaçu қалаларында орналасқан, ал конвертерлік станциямен 15,5 км және 16 км ұзындықтағы желілер арқылы байланысқан. San Roque станциясының электродтары Córrego Boa Vista және (орны көрсетілмеген) қалаларында орналасқан, ал конвертерлік станциямен 66 км және 67,2 км ұзындықтағы желілер арқылы байланысқан.