Кіріспе
Тоқтатылған ойын-сауық жабдықтарын өндіруші
American Machine and Foundry (1970 жылдан кейін AMF, Inc. деп белгілі болған) – Америка Құрама Штаттарының ең ірі ойын-сауық жабдықтары компанияларының бірі, өнімдері бау-бақша жабдықтары, атом реакторлары және яхталар сияқты алуан түрлі болған.
Тарих
Компания 1900 жылы алғашқы автоматтандырылған темекі өндіру машинасының авторы – Руфус Л. Паттерсон кішісі құрған. Бастапқыда Нью-Джерси штатында тіркелген, бірақ Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында жұмыс істеген компания темекі, нан пісіру және тігіш машиналарын өндіруден бастады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін AMF автоматтандырылған боулинг жабдықтарын өндірді, ал боулинг орталықтары табысты бизнеске айналды. 1950 жылы велосипедтерді өндіру қосылды. Компания бір кезде АҚШ-тың «Атомдар бейбітшілік үшін» бағдарламасы үшін теннис ракеткаларынан зерттеу реакторларына дейін көптеген өнімдерді өндіретін ірі кәсіпорын болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін AMF АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр «әскери-өнеркәсіптік кешен» деп атаған құрылымның маңызды бөлігіне айналды. 1950 жылдардың соңында компания вице-президенті Уолтер Беделл Смит болды. Ол бұрын АҚШ армиясының генерал-майоры, Эйзенхауэрдің соғыс кезіндегі штаб бастығы және Гарри Трумэнның Кеңес Одағындағы елшісі қызметін атқарған. Кейіннен ол Орталық барлау агенттігінің төртінші директоры болды. 1980 жылдардың ортасына дейін AMF тұтыну тауарларының қатарына электрмен жұмыс істейтін модельді ұшақтар, шаңғылар, бау-бақша жабдықтары, Бен Хоган гольф таяқшалары, Voit үрмелі доптар, жаттығу велосипедтері мен жаттығу құралдары, Hatteras яхталары, Alcort желкенді қайықтары, Nimble велосипедтері, моторлы велосипедтер, мопедтер және су астында жүзуге арналған жабдықтар кірді. Бір кезде AMF Harley Davidson мотоциклдеріне ие болды. Өндіріс құралдарының тозуы және кейбір өнімдердің сапасын бақылаудағы қиындықтар 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында сатудың төмендеуіне әкелді. Компанияның кең ауқымды әртараптандырылған өндірісін тиімді басқару қиын болды және бірқатар зиянға ұшырағаннан кейін компания өзінің активтерін сатты.
Боулингтік шыналар мен ядролық реакторлар
1943 жылы Паттерсонның ұлы Морехед Паттерсон AMF компаниясын басқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Паттерсон компанияның «дамуы керек немесе құлдырауы керек» деген қорытындыға келді. Жоғары деңгейдегі басшыларды таңдауда шеберлік танытып, Паттерсон АҚШ үкіметінің көрнекті суық соғыс шебері Уолтер Беделл Смитті жұмысқа алды. Оның Пентагон, АҚШ Мемлекеттік департаменті және ЦРУ-дағы жетекші лауазымдары 1950 және 1960 жылдары AMF-ті АҚШ-тың әскери-өнеркәсіптік кешенінің маңызды тірегіне айналдырды. 1950 жылдардың соңында компания Израильдегі Сорек ядролық зерттеу орталығында «шағын 1 МВт бассейн типіндегі реакторды» жобалау және құрылысын жүргізу бойынша келісімшартқа қол қойды, бұл исраилдіктерге қысқа мерзімге Negev ядролық зерттеу орталығын елдің басқа бөлігінде әскери мақсаттар үшін француз көмегімен салу фактісін жасыруға көмектесті. AMF Pinspotter 1952 жылы жетілдіріліп, нарыққа шығарылды және боулингті АҚШ-тағы ең танымал, бәсекелестікке толы спорт түріне айналдыруға септігін тигізді. AMF боулингке қатысты жабдықтардың, оның ішінде кегельдердің, доптардың және басқа да керек-жарақтардың ірі өндірушісі болды, сонымен қатар көптеген боулинг орталықтарына иелік етіп, оларды басқарды. AMF Bowling Products 1988 жылға дейін штаб-пәтерін Огайо штатының Шелби қаласында орналастырды.
Велосипед өндірісі
1950 жылы Кливленд дәнекерлеу компаниясынан балалар мен жасөспірімдер велосипедтерінің Roadmaster желісін сатып алғаннан кейін, American Machine and Foundry компаниясы жаңа құрылған AMF дөңгелек тауарлары бөлімі арқылы велосипед өндіру бизнесіне енді. 1953 жылы ұзаққа созылған жұмысшылар ереуілінен кейін AMF велосипед өндірісін Кливлендтегі (Огайо штаты) UAW ұйымдастырған зауытынан Арканзас штатының Литтл-Рок қаласындағы жаңа нысанға көшірді. Жаңа зауыт жоғары деңгейде автоматтандырылған және алты жеке жүйеде 1,6 шақырымнан астам конвейерлік белбеулерді, соның ішінде электростатикалық индукциялық бояу операциясын қамтиды. Бөлімшедегі сапа және сыртқы бәсекелестікке қатысты мәселелер 1979 жылғы американдық «Breaking Away» фильмінде нақты бейнеленген, онда Little 500 велосипед жарысында бірдей қолданылған AMF Roadmaster трек велосипедтері пайдаланылды. Бұл өнімдік орналасуға қарамастан, фильмнің басты кейіпкері жеңіл итальяндық Masi жол велосипедін бағалап, ескі Roadmaster-ді «қоқыс» деп қысым жасады. 1997 жылы Roadmaster велосипед бөлімшесі Brunswick Corporation компаниясына сатылды. Алайда, АҚШ-та төмен бағалы, көптеп өндірілетін велосипедтерді өндірудің шетелдік бәсекелестікке төтеп беруге болмайтыны анық болды, сондықтан 1999 жылы Roadmaster велосипедтерінің АҚШ-тағы барлық өндірісі тоқтатылды. Brunswick велосипед бөлімшесі мен Roadmaster брендін Pacific Cycle компаниясына сатты, ол Тайвань және Қытай Халық Республикасынан импортталған велосипедтердің жаңа Roadmaster желісін таратуды бастады. Pacific Cycle компаниясы әлі де Олни нысанын корпоративтік кеңселер үшін, сондай-ақ өнімдік инвентаризация және тарату орталығы ретінде пайдаланады.
Жаңа өнімдер
1949 жылы American Machine and Foundry компаниясы прецельдерді автоматты түрде илеуге арналған машинаны жасады. Бұл машина минутына 50 дананы илеп, байлап шығаратын, ал бұл шебер қолмен илеушілерге қарағанда екі есе жылдам еді. Содан кейін оларды пісіру және тұздау процесінен өткізді. Өзінің ойын-сауық жабдықтарының ассортиментін кеңейту үшін AMF W. J. Voit Rubber Corp. (тезек резеңкесі, су астындағы жабдықтар), Ben Hogan Co. (гольф жабдықтары) және Wen Mac Corp. (моторлы ойыншық ұшақтар) компанияларын сатып алды. 1961 жылға қарай AMF 17 елде 42 зауыт пен 19 ғылыми-зерттеу орталығын басқарып, қашықтан басқарылатын ойыншық ұшақтардан бастап, құрлық аралық баллистикалық зымыраларды (МБЗ) іске қосу жүйелеріне дейін, барлық түрлі өнімдерді шығарып отырды. AMF Титан және Атлас МБЗ-тері үшін ұшыру шахталарын салған, сондай-ақ қатты отынмен жұмыс істейтін Минутмен зымырасын теміржол арқылы іске қосу жүйесін әзірлеген. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында компания ядролық реакторларды салуда General Dynamics компаниясымен шайқасты. AMF Пәкістан мен Иранға алғашқы ядролық реакторларын сатты. 1953 жылы компанияның бас кеңсесі 261 Мэдисон даңғылындағы жаңа Халықаралық стильдегі кеңсе үйіне көшірілді. Атау құқығы берілгендіктен, AMF логотипі Манхэттеннің аспан сызығында пайда болды. Боулинг бөлімі кеңістіктен шығып, 1960 жылы Лонг-Айлендке (Вестбери, Нью-Йорк штаты) көшірілді, ал корпоративтік кеңсе 1971 жылы Нью-Йорк штатындағы Уайт-Плейнс қаласына көшірілді. 1960 жылдардың басында American Machine and Foundry француз SAFEGE компаниясымен серіктестік құрып, американдық қалалар үшін монорельстік жол жүйесін жобалау, салу және сатуға кірісті. AMF монорельсі 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесінде көрсетілді, онда ол көрменің ойын-сауық аймағының үстінен үздіксіз биік тізбек бойынша жүрді. Бұл болашақтың практикалық көлік құралы ретінде таныстырылды. 1971 жылы American Machine and Foundry компаниясы AMF деп қайта аталды. Компания көптеген жылдар бойы Roadmaster велосипедтері, Harley Davidson мотоциклдері (1969–1981), Head қар шаңғылары және теннис ракеткалары (1969–1985), қар мотоциклдері, газон және бақша жабдықтары (соның ішінде Sears Craftsman үшін өндіріс, модельдер әдетте "536" санымен басталады), Ben Hogan гольф клубтары (1960–1985), Voit үрлейтін доптар, жаттығу жабдықтары (жаттығу велосипедтері қоса алғанда), мотоциклдер, мопедтер, SlickCraft моторлы қайықтар (1969–1980), Alcort желкенді қайықтар (Sunfish және Hilu қоса алғанда; 1969–1986), Hatteras Yachts және су астындағы жабдықтар сияқты спорттық және демалыс жабдықтарының кең ассортиментін өндірді. 1970 жылдардың соңында компания өзінің көптеген демалыс өнімдеріне сілтеме жасай отырып, "AMF, біз демалыс күндерін жасаймыз" деген ұранмен телеарнада жарнамалық кампания ұйымдастырды. Бір қысқа мерзімге компания Dewalt Tools (1949–1960) компаниясына ие болды және AMF таңбасымен гимнастика жабдықтарын өндірді. Гимнастика бөлімі кейін American Athletic (AAI) компаниясы болып бөлінді, ол AMF логотипін, бірақ басқа мәтінді пайдаланды. Computrim желісі сияқты жаңа және жақсартылған жаттығу велосипедтері, алғашқы электронды жүрек мониторымен жабдықталды. AMF сондай-ақ Мейсон Ситидегі Atlas Recreational Vehicles компаниясын сатып алды, Айова штаты, бірақ 1970 жылдардың басындағы отын дағдарысынан кейін ауыр зиян шеккеннен кейін таратылды. Бір кезде компания уақытты ауыстырғыштарды жасады және 1970 жылы Ұлыбританияның Venner компаниясын сатып алды.
Құлдырау
1970 жылдардың аяғына қарай компания қиындықтарға ұшырады. Тұрақты басқарушылықтың болмауы (1972 мен 1982 жылдар аралығында компанияда жеті президент болды), ескірген өндіріс құралдары, еңбекақының өсуі және AMF-тің тиімді жұмыс істемеуі, сондай-ақ Нью-Йорктегі Уайт-Плейнс қаласындағы бас кеңсесінен көптеген өнім бөлімдерін басқарудағы қиындықтары сатылым мен пайданың үнемі төмендеуіне себеп болды. Matsushita Electric Industrial (Panasonic брендінің иелері) сияқты ірі жапондық корпорациялардың айырмашылығы, олар нарықтағы жалпы сатылым көлемі бойынша бірінші немесе екінші орында тұра алмайтын кез келген өнім желісін немесе бөлімшесін жабуды қалыпты корпоративтік саясат ретінде қабылдаған, AMF бұрын таныс емес нарықтарда жаңа компанияларды сатып алуды жалғастырды, сонымен бірге өзінің негізгі операцияларын қайта ұйымдастыруға және жаңартуға келмейді. Осының салдарынан 1970 жылдардың аяғы мен 1980 жылдардың басында компания жылына орташа есеппен 8 миллион доллар зиянға ұшырады. Кейбір еншілес компаниялар сатылды, оның ішінде 1981 жылы Harley Davidson. Бір кезде итальяндық суға түсу жабдықтарын өндіруші Mares компаниясы AMF құрамына кірді, бұрын Voit компаниясы жасаған MR 12 реттегішіне құқықтарды алып, оны өндіруді жалғастыра алды. AMF сатылғаннан кейін Mares қайтадан тәуелсіз өндірушіге айналды. Соңында ол Head сияқты, AMF-тің бұрынғы бөлімшесі де бар, спорттық жабдықтар компанияларының халықаралық консорциумының бір бөлігіне кірді. 1985 жылы AMF-ті Миннеаполис қаласында орналасқан, инвестор Ирвин Л. Джейкобс басқаратын Minstar Inc. холдинг компаниясы жаулап алды, содан кейін Джейкобс компанияның әртүрлі бөлімшелерін сата бастады. Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы жеке инвесторлар тобы Commonwealth Ventures 1985 жылы AMF боулинг орталықтары мен боулинг өнімдері бөлімшелерін 225 миллион долларға сатып алып, AMF Bowling Companies, Inc. (кейін AMF Bowling Worldwide деп аталды) құрды.