Кіріспе
Канадалық мұзды хоккей ойыншысы (1979 жылы туған)
Эндрю Джеймс Стюарт Ференс (1979 жылдың 17 наурызында туған) – канадалық бұрынғы кәсіби мұзды хоккей қорғаушысы. Ференс «Питтсбург Пингвинз», «Калгари Флеймс», «Бостон Бруинз» және «Эдмонтон Ойлерс» командаларында ойнады. 2011 жылы Ференс «Бруинз» командасының 2011 жылғы алтыншы Стэнли кубогын жеңіп алуына көмектесті. Ференс Эдмонтон қаласында дүниеге келді, бірақ Шервуд Парк қаласында өсті.
WHL және Питтсбург Пингвиндері
Ференс хоккей карьерасын Батыс хоккей лигасысында (WHL) «Портленд Винтерхокс» командасымен бастады. Екі толық маусым ойнағаннан кейін, 1997 жылғы НХЛ дөңгелегінде «Питтсбург Пингвинс» командасы оны жалпы есеп бойынша 208-ші орынға таңдады. Ференс «Орталық скаутинг» жүйесінде тізімде болмаған. Оған жауап ретінде Ференс НХЛ-дің барлық бас менеджерлеріне өзінің НХЛ-де ойнайтынына сенетінін білдіретін хат жіберді және Альберта университетінде жүргізілген тестілеу нәтижелерін қоса тіркеді. Ференс «Портленд» сапында тағы екі маусым ойнады, ал 1999 жылы «Питтсбургке» қосылғанға дейін «Канзас-Сити Блэйдс» командасымен Халықаралық хоккей лигасында (IHL) қысқа ғана уақыт өткізді. 1999 жылдың 1 қазанында «Даллас Старс» командасына қарсы өткен ойында НХЛ-де дебют жасады. Бір айдан кейін, 1999 жылдың 13 қарашасында «Нэшвилл Предаторс» командасына қарсы алғашқы голын соқты. Жаңа маусымын «Питтсбург» және олардың Американдық хоккей лигасының (AHL) филиалы «Уилкс Барр/Скрантон Пингвинс» арасында бөліп, 30 НХЛ ойынында 6 ұпай (2 гол, 4 нәтижелі пас) және 44 AHL ойынында 28 ұпай (8 гол, 20 нәтижелі пас) жинады. Келесі маусымда Ференс екі команда арасында уақытын бөлісуді жалғастырды. Ференс 2001 жылы «Питтсбургпен» алғашқы НХЛ плей-офқа қатысты, 18 ойын өткізіп, 3 гол мен 10 ұпай жинады, бірақ «Нью-Джерси Девилз» командасы «Пингвинс» клубын жеңіп шықты. Үшінші НХЛ маусымында Ференс 75 ойында 11 ұпай жинап, толыққанды НХЛ ойыншысы екенін дәлелдеді.
Калгари Флеймс және НХЛ-дің жабылуы
2003 жылдың 9 ақпанында 2002–03 маусымның ортасында Ференс «Калгари Флеймс» клубына болашақ ойыншылар үшін ауыстырылды. «Калгари» сапындағы қалған маусымда ол 16 ойында 4 нәтижелі пас берді. Келесі маусымда ол «Калгари» үшін 72 ойында 4 гол және 12 нәтижелі паспен 16 ұпай жинады, сондай-ақ 26 плей-офф ойынында 3 нәтижелі пас берді. «Калгари» Стэнли кубогы финалына өтті, бірақ «Тампа Бэй Лайтнинг» клубына есе жіберді. 2004–05 жылғы НХЛ маусымы лок-аут себепті тоқтатылғандықтан, Ференс Чехияда «HC České Budějovice» клубы үшін өнер көрсетті. НХЛ келесі маусымда қайта басталғанда Ференс «Флеймс» клубына оралды. Ол мансабында алғаш рет маусымның барлық 82 ойынына қатысып, 4 гол соғып, 27 нәтижелі пас берді, бұл оның мансабындағы ең жоғары көрсеткіші – 31 ұпай.
Бостон Брюинз
Келесі маусымда, 2007 жылдың 10 ақпанында, ол командаласы Чак Кобасеумен бірге Бостон Бруинз командасына қорғаушы Брэд Стюарт пен орталық шабуылшы Уэйн Праймэу үшін ауыстырылды. Ференс 2008–09 NHL маусымында 1 гол соқты және 15 нәтижелі пас берді. 2010 жылдың 23 наурызында ол Брюинс клубымен үш жылдық келісімшартты ұзартуға келісті, оның жылдық орташа жалақысы 2,25 миллион доллар болды. 2011 жылдың 22 сәуірінде Ференс Монреаль Канадиенс клубына қарсы плей-оффтың бірінші айналымындағы 4-ші ойында Белл-центрдегі жанкүйерлерге жасаған әдепсіз әрекеті үшін 2500 доллар айыппұл төледі. Оқиғадан кейін Ференс алғашқыда бұл "жабдықтың істен шығуы" болғанын айтты, бірақ кейін бұл эмоционалды плей-офф голынан кейін жасалған қасақана әрекет екенін мойындады. Кейбір командаластары бұл оқиғаны олардың әуесқойлар лигасының кубогын жеңудегі шешуші сәт деп есептеді. Брюинс клубы осы серияның 7-ші ойынында Монреаль клубын 4:3 есебімен жеңген кезде, Ференс Канадиенс клубының ойыншысы Джефф Халпернге жасаған күмәнді соққысы үшін көп сынға ілікті, бірақ тәртіптік кеңесте бұл соққыға ешқандай жаза қарастырылмады. 2011 жылдың 15 маусымында Ференс және Бостон Бруинз финалдың 7-ші ойынында Ванкувер Кэнукс клубын 4:0 есебімен жеңіп, Стэнли кубогын жеңіп алды. Келесі маусымда Ференс мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 6 гол соқты және маусымның бірінші жартысында үй ойындарында, ал екінші жартысында сыртқы ойындарда команда капитанының орынбасары болып тағайындалды.
Эдмонтон Ойлерс
2013 жылдың 5 шілдесінде ол өзінің туған қаласының командасы – Эдмонтон Ойлерс клубымен төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. 29 қыркүйекте Ференс Даллас Старс клубына өткен Шон Хоркоффтан кейін, Ойлерс клубының ХЛ тарихындағы 14-ші капитаны болды. 2015 жылдың 7 қазанында, соңғы екі маусымда Ойлерс командасының капитаны болғаннан кейін, Ференс капитандық қызметтен бас тартылғаны және Тейлор Холл, Джордан Эберл және Райан Нюгент-Хопкинспен бірге қосымша капитан болып тағайындалғаны жарияланды. 2015–16 жылғы НХЛ маусымында бар болғаны алты ойын өткізгеннен кейін, Ференс маусымды аяқтауға қажетті жамбас операциясынан өту үшін аурулар тізіміне (IR) енгізілді. 2016 жылдың 16 қыркүйегінде Ференс 16 маусымнан кейін карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді. Дегенмен, ол 2016–17 маусымының соңына дейін Ойлерс клубының ұзақ мерзімді жарақат алғандар тізімінде болды және 2017 жылдың 13 шілдесінде келісімшарты аяқталғаннан кейін ресми түрде карьерасын аяқтады.
Ойыншы карьерасынан кейінгі
2018 жылы Ференс ХЛ-ге әлеуметтік әсерді күшейту, өсуді қамтамасыз ету және жанкүйерлерді дамыту жөніндегі бірінші директор болып келді. Оның басты назары хоккейдің негізін қалауға, жергілікті қоғамдастықты дамытуға, аз ұлт өкілдерінен жанкүйерлер мен ойыншыларды тартуға, сондай-ақ ойыншылар мен лига арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға бағытталған болады.
Отбасы
Ференс пен Криста Брэдфорд, бұрынғы кәсіби сноубордшы, 2002 жылы үйленді. Олардың екі қызы бар.
Экология
Ференс Калгариде болған кезде эколог Дэвид Сузукимен танысуы нәтижесінде ол НХЛ үшін көміртегінің бейтараптығын қамтамасыз ететін бағдарлама құрды. Бұл бағдарламаға қазір 500-ден астам ойыншы қатысады, олар кәсіби спорттың қоршаған ортаға тигізетін зиянды өтеу үшін көміртегі офсеттерін сатып алады. 2012 жылдың ақпан айында National Geographic «Пактан тыс» атты он бөлімдік веб-сериалды іске қосты, ол Эндрюдің НХЛ ойыншысы және экологиялық белсенді ретіндегі өмірін көрсетеді.
Стэнли кубогының парадтары
2011 жылдың 5 қыркүйегінде «Брюинс» командасы Стэнли кубогын жеңіп алғаннан кейін Ференс Бостонның Солтүстік аймағында парад пен флэшмоб ұйымдастырып, жүргізді. Ол НХЛ маусымында осы аймақта тұрған. Ференс Стэнли кубогын велосипед тіркемесімен Сполдинг реабилитациялық ауруханасына алып барып қайтқаннан кейін, кубокты TD Garden стадионының сыртындағы Солтүстік аймақтың бір бөлігіне жеткізді. Мұнда кубокты достары мен туыстары көтеріп жүрген платформаға орнатып, Солтүстік аймақ көшелерімен шеруге шықты, жол бойындағы жергілікті дүкендерде тоқтады. Ференске және кубокты тасымалдағандарға марш-оркестр, «Boston Bruins Ice Girls» командасының мүшелері мен «Boston Bruins» командасының талисманы Blades ілесіп өтті. Жүздеген жанкүйерлер де шеруге қосылып, би билеп, флэшмобпен аяқтады.
Басқа
Ференс ағылшын Премьер Лигасының "Арсенал" футбол клубының жанкүйері.
Ференс Бостон және Эдмонтон қалаларындағы танымал "Қараша жобасы" жаттығу тобының мүшесі де.