Перудің Ұлттық Сұлулық Пайымдауы

Кіріспе

Перуде ұлттық сұлулық байқауы – Перу Республикасының ұлттық сұлулық байқауы. Байқауға бүкіл елден қатысушылар жиналады, соның ішінде шетелдегі перу қауымдастығын ұсынып жүрген перуандық әйелдер де қатысады. Тарихында елдің барлық ірі телеарналарында көрсетілген бұл байқау қазіргі уақытта América Televisión арнасынан көрсетіледі. Байқауға екі-үш айға созылатын дайындық шаралары алдын ала өтеді, осы кезде демеушілер корпоративтік сыйлықтар таратады. Жеңімпаз Перуды «Мисс Әлем» байқауында көрсету құқығын иеленеді, ал жүлдегерлер «Мисс Интернешнл», «Мисс Супранационал» және 2020 жылға дейін «Мисс Гранд Интернешнл» халықаралық байқауларында бақ сынау мүмкіндігіне ие болады. 2020 жылы «Мисс Гранд Перу» жеке байқауы құрылып, осы ұйымның бір бөлігіне айналды. Бұл байқау Латын Америкасының алғашқы «Мисс Әлем» тағын жеңіп алғандығымен танымал, ол 1957 жылы 17 жасар Глэдис Зендердің «Мисс Әлем 1957» атағын жеңіп алуымен мүмкін болды. Франшиза иесі және ұлттық директор – 1987 жылғы «Мисс Перу» және 1987 жылғы «Мисс Әлем» финалисі Джессика Ньютон. Ернесто Паз басқаратын жеке ұйым «Мисс Әлем» және «Мисс Жер» байқауларына қатысушыларды іріктеу құқығына ие. Қазіргі «Мисс Перу» – АҚШ-та перу қауымдастығын ұсынған және 2023 жылдың 18 мамырында Лима қаласында жеңімпаз атанған Камила Эскрибенс.

Тарих

Перу 1952 жылдан бері «Мисс Әлем» сайысына, ал 1959 жылдан бері «Мисс Ғалам» сайысына қатысып келеді. «Мисс Ғалам» сайысында олардың алғашқы өкілі Ада Габриэла Буэно болды, ол Лиманың Lawn Tennis Club-ында өткен салтанатта бірінші «Мисс Перу» атанды және 1952 жылғы «Мисс Ғалам» сайысына қатысты. Буэно өзінің елінің намысын қорғау үшін Калифорнияның Лонг-Бич қаласына сапар шекті, бірақ жартылай финалға өте алмады. Жыл сайынғы «Мисс Перу» және «Мисс Ғалам Перу» сайыстарының жүлдегерлері мен финалистері «Мисс Супранационал», «Мисс Гранд Интернешнл», «Мисс Эко Интернешнл», «Реина Испаноамерикана», «Мисс Біріккен континенттер», «Мисс Топ Модель оф зе Уорлд», «Мисс Суперталант», «Reinado Internacional del Café», «Reinado Mundial del Banano», «Reinado Mundial de la Ganadería», «Мисс Интерконтиненталь», «Мисс Глобус», «Мисс Ландскейпс Интернешнл», «Мисс Латын Америкасы», «Мисс Азия-Тынық мұхиты», «Мисс Туризм Куин Интернешнл», «Мисс Бикини Интернешнл» және «Мисс Атлантико Интернешнл» сияқты басқа да жарыстарға қатысады. 1950 жылдары Перу «Мисс Ғалам» және «Мисс Әлем» сияқты ірі халықаралық жарыстарға қатысқан Оңтүстік Американың аз ғана елдерінің бірі болды. Ел 1950 жылдары бес рет және 1960 жылдары төрт рет жартылай финалға өтті. Перу 1957 жылы испан тілінде сөйлейтін алғашқы «Мисс Ғалам» иегері Глэдис Зендерге ие болғанымен танымал. Перу 1959 жылы Мария Елена Россель Запатаның қатысуымен алғаш рет «Мисс Әлем» сайысына қатысты, ол бірінші жүлдегер атанды. Бұл Латын Америкасының өкілінің «Мисс Әлем» сайысында екінші орынға ие болған алғашқы жағдайы болды. 1967 жылы Перу Мадлен Хартог Белмен «Мисс Әлем» тағын алғаш рет жеңді, ал Глэдис Зендер 1957 жылы «Мисс Ғалам» сайысында жеңіске жеткеннен тура он жыл өткен соң. Хартог Бел бұрын 1966 жылғы «Мисс Ғалам» сайысына қатысқан және 15 жартылай финалисттің қатарында болған. 1973 жылы Перу президент Хуан Веласко Альварадоның тыйымы салдарынан Мэри Нунес Бартраны «Мисс Ғалам» сайысына жібермеді. Ол бұл жарысты американдық капитализмнің өнімі деп есептеді және ол жақсы қарым-қатынаста болмаған ел. Бұл «Мисс Перудың» «Мисс Ғаламға» қатыспаған жалғыз жағдайы болды, 1955 және 1974 жылдары конкурс өткізілмеді. Альварадоның бас тартуына байланысты Бартра 1973 жылы Лондонда өткен «Мисс Әлем» сайысына жіберілді. 1982 жылы Перу «Мисс Ғалам» сайысын өткізген алғашқы Оңтүстік Америка елі болды. 1982 жылғы 26 шілдеде Лимадағы Coliseo Amauta-да өткен «Мисс Ғалам» сайысында 18 жасар канадалық Карен Болдуин жеңіске жетіп, өзінің елінен «Мисс Ғалам» тағын жеңген алғашқы өкіл атанды. Бұл нұсқада жарысқа қатысқан көптеген елдер мен аумақтардың өкілдерінен 77 үміткердің арасынан 12 жартылай финалист таңдалды. Бұл американдық тележүргізуші Боб Баркердің қатарынан өткізген он алтыншы жарысы болды. Шоу АҚШ-тың CBS телеарнасы Panamericana Televisión телеарнасымен бірлесіп спутник арқылы көрсетілді. Бұл сайыста Перудың намысын қорғаған Франческа Заза 12 жартылай финалисттің қатарында болды және «Ең үздік ұлттық костюм» жүлдесін жеңіп алды. 1987 жылы Джессика Ньютон Сингапурда өткен 1987 жылғы «Мисс Ғалам» сайысында елдің өкілі болды. Бұл жарыстың жеңімпазы чилилік Сесилия Болоко болды. Ньютон 10 жартылай финалисттің бірі болды. Кейін Ньютон «Мисс Перу» сайысының франшизасын сатып алып, 12 жыл бойын шараны ұйымдастыруға және перулік патшайымдарды «Мисс Ғалам» және «Мисс Әлем» сайыстарына дайындауға жауапкер болды. Көп жылдардан кейін 1996 жылы Перу Натали Сакконың қатысуымен жарысқа оралды, ол 1996 жылғы «Мисс Ғалам» сайысының алдыңғы ондығына енді, ал 1998 жылы Мариана Ларрабуре де «Мисс Әлем» сайысының алдыңғы ондығына енді. Төрт жылдан кейін, 2002 жылы Марина Мора «Мисс Әлем» сайысында үшінші орын алып, Топ-5-ке қосылды. Келесі жылы Клаудия Ортис де Зеваллос 2003 жылғы «Мисс Ғалам» сайысында Топ-15-ке кірді және «Ең үздік ұлттық костюм» номинациясында екінші орынды иеленді, ал Клаудия Эрнандес 2003 жылғы «Мисс Әлем» сайысында Топ-20-ға кірді және «Ең үздік кешкі көйлек» сыйлығын жеңіп алды. Бұл Перудың бір жылда «Мисс Ғалам» және «Мисс Әлем» сайыстарына қатысқан жалғыз жағдайы болды. «Мисс Ғалам» бойынша, жаңа мыңжылдықтан бері Перу 2003 жылы Панамада өткен «Мисс Ғалам» сайысында Клаудия Ортис де Зеваллостың жартылай финалист болғаннан кейін жарыстың финалына оралды, содан кейін «Мисс Жер» 2003 сайысында да жартылай финалисттер қатарына қосылды. Лиезель Холлер 2004 жылы жартылай финалға өте алмады, бірақ оның алдағысы сияқты «Мисс Жер» 2004 сайысының жартылай финалисттеріне қосылды. Дебора Сулка 2005 жылы Перудың жарысқа оралуын жасады, ол Топ-10-ға орналасты және жалпы 6-шы орынды иеленді (Перудің 1957 жылы тәжді жеңгеннен бері ең жоғары орналасуы). «Мисс Әлем» сайысында Перу үш рет сәттілікке жетті, бұл оның екінші тағын жеңіп алуымен аяқталды. Марина Мора 2002 жылғы нұсқада 2-ші жүлдегер атанды, ал оның ізбасары Клаудия Эрнандес 2003 жылы Топ-20-ға кірді. 2004 жылы Перу желтоқсан айында Мария Хулия Мантильяның «Мисс Әлем» тағын жеңіп алуымен әсемдік конкурстары саласында халықаралық даңққа оралды, бұл жарыстың тарихында алғаш рет мәтіндік хабарламалар мен телефон қосылыстары арқылы бүкіл әлем бойынша дауыс берудің нәтижесінде болды. Ол «Мисс Әлем 2004» тағын жеңіп алды. Бірінші жүлдегер Доминикан Республикасынан келген Клаудия Крус, ал екінші жүлдегер АҚШ-тан келген Нэнси Рэндалл болды. 2012 жылы Николь Фаверон жеті жылдық үзілістен кейін «Мисс Ғалам» сайысына оралды. Валерия Пьяцца «Мисс Ғалам» тарихында 18-ші перулік болып, «Мисс Ғалам» 2016 сайысында Топ-13-ке кірді. Перу 2017 жылы Мария Хосе Лораның жеңісімен «Мисс Гранд Интернешнл» тағын жеңіп алып, төртінші халықаралық тағын иеленді. Ел Памела Санчестің финалында Топ-40-қа кіргеннен кейін «Мисс Әлем» сайысының жүлдегерлер қатарына 13 жылдық үзілістен кейін оралды.

Peru has competed in the Miss Universe pageant since 1952 and in the Miss World pageant since 1959. In the Miss Universe pageant, their first representative was Ada Gabriela Bueno, who was crowned as the first Miss Peru in a ceremony at the Lawn Tennis Club of Lima and competed in Miss Universe 1952. Bueno traveled to Long Beach, California to represent her country, but failed to enter the group of semifinalists. The runner ups and finalists of the annual Miss Peru and Miss World Peru pageants are sent to compete in other events, such as Miss Supranational, Miss Grand International, Miss Eco International, Reina Hispanoamericana, Miss United Continents, Miss Top Model of the World, Miss Supertalent, Reinado Internacional del Cafe, Reinado Mundial del Banano, Reinado Mundial de la Ganadería, Miss Intercontinental, Miss Globe, Miss Landscapes International, Miss America Latina, Miss Asia Pacific, Miss Tourism Queen International, Miss Bikini International, and Miss Atlantico Internacional, among others. In the 1950s, Peru was one of the few South American countries that competed in major international competitions such as the Miss Universe and Miss World pageants. The country became consistent joining the group of semifinals five times in the 1950s and four times during the 1960s. Peru is known for having the first Spanish speaking Miss Universe in 1957, Gladys Zender. Peru participated in the Miss World pageant for the first time in 1959, represented by María Elena Rossel Zapata, who was ranked as the 1st runner up. This was the first time that a Latin American country won 2nd place in the Miss World pageant. In 1967, Peru won the Miss World crown for the first time with Madeline Hartog Bel, exactly ten years after Gladys Zender won the Miss Universe pageant in 1957, Hartog Bel had previously participated in Miss Universe 1966, where she placed among the 15 semifinalists. In 1973, Peru did not send its representative, Mary Núñez Bartra, to the Miss Universe Pageant, because she was prevented from participating by the president of the republic, Juan Velasco Alvarado. He considered the contest was the product of American capitalism, and a country with which he did not have good relations. This was the only occasion in which a Miss Peru did not participate in the Miss Universe except for in 1955 and 1974, when no contest was held. Given the refusal of Alvarado, Bartra was sent to Miss World 1973 in London, England. In 1982, Peru became the first South American country to host the Miss Universe pageant. Miss Universe 1982 was held in the Coliseo Amauta in Lima on July 26, 1982. The winner was the 18 year old Karen Baldwin from Canada, who became the first representative of her country to win the Miss Universe title. A group of twelve semifinalists were chosen from a total of 77 candidates, representatives from the many countries and territories that competed in this version of the contest. This was the sixteenth consecutive spirited contest for the American television presenter Bob Barker. The show was broadcast via satellite by the U. S. network CBS in collaboration with Panamericana Televisión. In this edition, Peru was represented by Francesca Zaza, who was among the 12 semifinalists and won the prize for Best National Costume. In 1987, Jessica Newton was chosen to represent the country in Miss Universe 1987 in Singapore. The winner of this edition was the Chilean Cecilia Bolocco. Newton was among the 10 semifinalists. Years later Newton took the franchise of the Miss Peru pageant and was responsible for organizing the event and preparing Peruvian queens for the Miss Universe and Miss World for 12 years. After many years in 1996, Peru reappeared in the contest with Natali Sacco, who entered in the top 10 in Miss Universe 1996, and in 1998, Mariana Larrabure also entered the top 10 in Miss World 1998. Four years later, in 2002, Marina Mora joined the Top 5, winning third place in the Miss World 2002 pageant. The following year Claudia Ortiz de Zevallos placed in the Top 15 in Miss Universe 2003 and took the second place prize for Best National Costume, and Claudia Hernández placed in the top 20 in Miss World 2003 and won the award for Best Evening Gown. This was so far the only time that Peru had classified the same year in the Miss Universe and Miss World. In terms of Miss Universe, since the new millennium, Peru came back to the final round of the competition when Claudia Ortiz de Zevallos was a semifinalist in the Miss Universe 2003 pageant held in Panama, then also joined the group of semifinalists in the Miss Earth 2003 pageant. Liesel Holler failed to reach the semifinals in 2004, but like her predecessor also joined the group of semifinalists in the Miss Earth 2004 pageant. Débora Sulca made Peru's comeback in the contest in 2005, placing in the Top 10 and finishing 6th overall (Peru's highest placement to date since winning the crown in 1957). At Miss World, Peru featured a successful streak of three placements that ended with its second title. Marina Mora finished as 2nd runner up in the 2002 edition and her successor Claudia Hernandez placed in the Top 20 in 2003. In 2004, Peru returned to international glory in the field of beauty pageants in December 2004, when María Julia Mantilla won the Miss World title thanks to a worldwide vote through text messages and phone calls, which occurred for the first time in the history of the event. She won the crown of Miss World 2004. The first runner up was Claudia Cruz, from the Dominican Republic, and the second runner up was Nancy Randall, from the United States. In 2012, Nicole Faverón made Peru's return to the Miss Universe pageant after seven years of absence by placing at Miss Universe 2012. Valeria Piazza became the 18th Peruvian to place in Miss Universe history, by making the Top 13 at Miss Universe 2016. Peru gained its fourth international crown with the title of Miss Grand International 2017, won by Maria Jose Lora. The country returned to the placement circle of Miss World after a 13 year drought when Pamela Sanchez made the Top 40 on the final night.

Белгілі жеңімпаздары

Перу – әлем тарихындағы «Мисс Әлем» және «Мисс Ғалам» ең беделді екі тажына кем дегенде бір рет ие болған 20 елдің бірі. Латын Америкасының тұңғыш «Мисс Ғалам» тажына ие болған Глэдис Зендер өз елінде зор танымалдыққа ие болды. Кейін ол саясаткер Антонио Майерге үйленді және танымал перуаниялық актер Кристиан Майердің анасы атанды. Джессика Ньютон, 1987 жылғы «Мисс Перу», халықаралық сайыстан кейін Лос-Анджелес, Калифорнияға оқуға барып, сондай-ақ Paramount Pictures компаниясында жұмыс істеді. Кейін Лимада түрлі журналдарды редакциялады. 1992 жылдан 2004 жылға дейін «Мисс Перу» сайысын ұйымдастырды. 2007 жылдан бастап Латын Америкасы мен Мексика үшін Vogue, Glamour, GQ және Vanity Fair журналдарын шығаратын Condé Nast компаниясының өкілі болды. 2015 жылы ол ұлттық сайысты толыққанды өз қолына алып, «Miss Perú» ұйымының жаңа кезеңін бастады. 11 жылдық үзілістен кейін оның ұлттық директоры ретінде алғашқы перуаниялық сұлулары Лаура Споя мен Валерия Пьяцца болды. Кармела Стайн, 1961 жылғы «Мисс Перу» және 1961 жылғы «Мисс Ғалам» финалисі, қазір Мексикада тұрады және әйгілі мексикалық актриса Ана Патрисия Рохоның анасы. Ольга Зумаран, 1978 жылғы «Мисс Перу» және 1981 жылғы «Мисс Перу Ғалам» иегері, тажынан айырылғаннан кейін актерлік мансабын бастады. Кейін ол 2009 жылғы «Перу ханым» сайысында жеңіске жетті. 1994 жылғы «Мисс Перу» иегері Карина Кальмет тележүргізуші және актриса болды. 2009 жылдан бастап ол 2016 жылы аяқталған перуаниялық «Al Fondo Hay Sitio» комедиялық сериалында ойнады. Фрида Холлер, 1965 жылғы «Мисс Перу»; Кармен Амелия Ампуэро, 1972 жылғы «Мисс Перу»; Моника Чакон, 1996 жылғы «Мисс Перу Ғалам»; Вивиана Ривасплата, 2001 жылғы «Мисс Перу»; және Марина Мора, 2002 жылғы «Мисс Перу Ғалам» бизнес саласында табысқа жетіп, кейде түрлі телешоуларға қатысады. Глэдис Зендер мен Мадлен Хартог Бел сияқты, Мария Джулия Мантилла да өз елінде танымал тұлғаға айналды. Ол Лондондағы Ford модельдік агенттігінде жұмыс істей бастады, содан кейін бизнесмен және тележүргізуші ретінде танылды. Ол 2016 жылы аяқталған Америка Телевизиондағы «Al Aire» телешоуының жүргізушісі болды және 2017 жылы жаңа тележобаны жоспарлап отырды. Адриана Зубиате, 2002 жылғы «Мисс Перу», 2008 жылы «Bailando por un sueño» сайысының финалисі болды. Клаудия Эрнандес кейін Панамерика Телевизиондағы «Buenos Días, Perù» таңғы жаңалықтар бағдарламасында репортер болып жұмыс істеді. Карен Шварц, 2009 жылғы «Мисс Перу», өзінің алғашқы баласын күтіп отырғандықтан, 2016 жылдың соңына дейін Frecuencia Latina арнасындағы телешоуларды жүргізді. Натали Вертис, 2011 жылғы «Мисс Перу»; және Николь Фаверон, 2012 жылғы «Мисс Перу» тажына ие болғаннан кейін жергілікті перуаниялық телеиндустрияда қатысты. Вертис қазір Америка Телевизион жаңалықтарында «Espectáculos» бөлімінің репортері болып жұмыс істейді. Фаверон киім бизнесі саласында өз бутигін ашып, Лимада жұмыс істеді.

Peru is one of the 20 countries in the history of pageantry to have won the two most prestigious crowns of Miss Universe and Miss World at least once each. After winning Latin America's first ever Miss Universe crown, Gladys Zender became very popular and well known in her country. Later she married the politician Antonio Meier and is the mother of the famous Peruvian actor Christian Meier. Jessica Newton, Miss Peru 1987, after the international contest went to Los Angeles, California where she studied and also worked with Paramount Pictures. Then she worked in Lima editing different magazines. From 1992 to 2004 she was the organizer of the Miss Peru pageant. Since 2007 she has been the representative of Condé Nast, which publishes magazines Vogue, Glamour, GQ and Vanity Fair for Latin America and Mexico. In 2015, she returned to completely take over the national pageant and start a new beginning of the Miss Perú Organization. After an 11 year hiatus, her first Peruvian queens as national director were Laura Spoya and Valeria Piazza. Carmela Stein, Miss Peru 1961 and Miss Universe 1961 finalist, currently lives in Mexico and is the mother of the famous Mexican actress Ana Patricia Rojo. Olga Zumaran, who was Miss Peru 1978 and Miss Peru Mundo 1981, began an acting career after her reigns. She was later elected as Mrs. Perú 2009. Karina Calmet, Miss Peru 1994, became a television presenter and actress. Since 2009 she was part of the Peruvian comedy series Al Fondo Hay Sitio, which ended in 2016. Frieda Holler, Miss Peru 1965; Carmen Amelia Ampuero, Miss Peru 1972; Mónica Chacón, Miss Peru Mundo 1996; Viviana Rivasplata, Miss Peru 2001; and Marina Mora, Miss Peru Mundo 2002 have had success in the business category and occasionally participate in various television shows. Like Gladys Zender and Madeline Hartog Bel, María Julia Mantilla also became a well known and popular figure in her country. She began working for the Ford Model Agency in London, and then debuted as a businesswoman and a television presenter. She was the host of the variety TV show Al Aire on America Televisión, which ended in 2016 and was planning a new TV project in 2017. Adriana Zubiate, Miss Peru 2002, was a finalist in Bailando por un sueño in 2008. Claudia Hernández eventually worked as the morning news reporter at Buenos Días, Perù on Panamericana Televisión. Karen Schwarz, Miss Peru 2009, hosted some TV shows in Frecuencia Latina up until the end of 2016 due to expecting her first child. Natalie Vértiz, Miss Peru 2011; and Nicole Faverón, Miss Peru 2012, took part in the local Peruvian television industry after their reigns. Vertiz currently works as part of the "Espectáculos" section reporter in América Television's news networks. Faverón went on to follow involvement in the clothing business industry, opening a boutique of her own in Lima.

Басқа жеңіс

Перу басқа да халықаралық сайыстарда жеңіс туын көтеріп, титул жеңіп немесе жартылай финалға іліге отырып табысқа жеткен. Ең маңызды жеңістер: Miss Intercontinental 1971, 1987, Mrs. World 1989, 2016, Miss America Latina 1991, 2016, Miss Asia Pacific International 1994, 2001, Reina Internacional del Café 1997, Miss Teenager World 2002, 2007, Miss Caraïbes Hibiscus 2004, 2005, Miss Perla Mundial del Pacifico 2007, Miss Tourism Queen International 2008, Miss Teenager Universe 2008, Miss Beauty International 2009, Miss Continentes Unidos 2010, Reina Internacional de la Ganadería 2015, World Miss University 2016, Reina Mundial del Banano 2016, Miss Supertalent of the World 2016, Miss Grand International 2017, Top Model of the World 2018, Miss Atlantico Internacional 2018, Miss Eco International 2019. Жеңіліс тапқан немесе жартылай финалға өткен қатысушылар: Miss International, Miss Earth, Miss Teen International, Miss Maja Mundial, Reina Hispanoamericana, Miss Italia Nel Mondo, Mrs. Universe, Miss Supranational.

Халықаралық орналасулар

Келесі әйелдер Перуді Үлкен Төрт халықаралық сұлулық сайыстарында, әйелдер арасындағы ең басты төрт халықаралық сұлулық сайыстарында өкілдік етті. Бұл – «Мисс Әлем», «Мисс Ғалам», «Мисс Халықаралық» және «Мисс Жер» сайыстары.