Кіріспе

Америкадағы Англикан Миссиясы (АМИА) немесе Англикан Миссиясы (АМ) – өзін-өзі басқаратын, Америка Құрама Штаттарындағы Епископальдық шіркеуден (TEC) және Канададағы Англикан шіркеуінен доктринасы мен құлшылық формасын мұра еткен шіркеу. Оның мүшелері мен дін қызметкерлері либералды-фундаменталистік спектрде әлеуметтік консервативті көзқарас ұстанады. 2009 жылдың маусымында құрылған Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуі оның филиалдарының бірі, бастапқыда толық мүше ретінде қатысып, 2010 жылы министрлік серіктес мәртебесіне ие болды. 2012 жылы АМ өз негізін қалау мақсатын нақтылау үшін «Миссиялық және Апостолдық жұмыстар қоғамы» ретінде ресми танылды. Сол кезде Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуімен қарым-қатынасын тоқтатты және шіркеулік заңдылығын сақтау үшін басқа Англикан қауымдастығының провинцияларынан басшылық іздеді. Олардың пікірінше, бір, қасиетті, католик және апостолдық Шіркеуге сенім білдіретін, реформаланбаған, шынайы миссия бар. Сонымен қатар, олар қазіргі пап басшылығындағы иерархияны, апокрифтік киелі сакраменттерді, апостолдардан кейінгі паптық канондық құқықты және 16-шы ғасырдан кейінгі протестанттық христиандық секталарындағы сәйкессіздіктерге толы заманауи ілімдерді қабылдамайды. Англикан Миссиясы 2000 жылдың шілдесінде Нидерландыдағы Амстердамда Руанда және Оңтүстік-Шығыс Азияның приматтарының басшылығымен ресми түрде құрылды. 2013 жылдың соңынан бері Англикан Миссиясын епископ Филип Джонс басқарып келеді, ол 14 жыл қызмет еткен епископ Чак Мерфиден кейін осы лауазымға тағайындалды. АМ-нің Миссиялық орталығы АҚШ-тың Техас штатындағы Даллас қаласында орналасқан. АМИА немесе АМ, Америка Құрама Штаттарындағы Епископальдық шіркеуде (TEC) және Канададағы Англикан шіркеуінде (ACC) теологиялық либерализмнің күшеюіне жауап ретінде құрылды, бұл екеуі де Англикан қауымдастығының Солтүстік Америкадағы филиалдары болып табылады.

Тарих

Англикандық миссияның бастауы Бірінші уәде қозғалысы болды. 1997 жылы Чак Мерфи бастаған 30 діни қызметкер «Бірінші уәде» деп аталатын құжатты жариялады, онда «Епископальдық шіркеудің билігі ‘негізінен зардап шеккенін’ мәлімдеді, себебі олар енді ‘жақсы хабардың рас екендігін’ қолдамайды». Руанда архиепископы Эммануэль Колини және Оңтүстік-Шығыс Азия архиепископы Мозес Тей Солтүстік Америкадағы иманды сақтау үшін Миссионерлік епископтардың уақыты келді деп санады және 2000 жылдың 29 қаңтарында Чак Мерфи мен Джон Роджерсті Сингапурдегі Сент-Эндрю соборында епископтар етіп тағайындады. Англикандық миссия сол жылдың шілде айында Нидерландыдағы Амстердамда Руанда және Оңтүстік-Шығыс Азия приматтарының тікелей басшылығымен ресми түрде құрылды. Арканзас штатындағы Литтл-Рок шіркеуі Солтүстік Америкада Глобалды Оңтүстік провинцияларының басшылығына бірінші болып бағынды. 2005 жылдың қаңтарында Канададағы Англикандық коалиция AMiA басшылығына көшті. Келесі жылы миссия Америкадағы Англикандық миссия ретінде қайта құрылды. Бұл жаңа құрылымға AMiA, ACiC және ACiA кірді. Англикандық миссия Common Cause Partnership және Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуінің (ACNA) негізін қалаушы мүшесі болды. Англикандық миссияның ACNA-мен қарым-қатынасы AM, Руанда провинциясы және ACNA арасындағы келісімшарттармен анықталды. 2010 жылдың 18 мамырында AM ACNA-мен «қызмет серіктесі» мәртебесін алуға және Руанда провинциясымен толық серіктес мәртебесінде қалуға ниеттенгенін жариялады. 2011 жылға дейін Англикандық миссия Руанда провинциясының шіркеуінің, Англикандық қауымның мүшесінің басшылығында болды. 2011 жылдың 5 желтоқсанында епископ Мерфи және AM епископтарының көпшілігі Руанда провинциясына Англикандық миссияның жақын арада Руанда провинциясынан тыс серіктестер іздейтінін хабарлады, епископ Мерфи Иеміздің өзіне оның Мысырдан халықты шығарып алып бара жатқан Мұса сияқты екенін айтқанын мәлімдеді. Мен енді Иеміздің маған (және бізге) айтқан сөзінің мені Жаратылыс кітабының 39-45 тарауларынан тыс, Мысырдан шығу кітабына бағыттайтынына, Африканың [Мысырдың] енді [AMiA-ның] мәңгілік үйі ретінде қарастырылмауы керектігіне сенемін. (5 желтоқсан 2011 жылғы архиепископ Рважеға жолданған хат). Осы хабардан кейін Руанда шіркеуі АҚШ-та ПЕАРУСА деп аталатын жаңа юрисдикция арқылы Руанда провинциясымен байланыста болатын жеке топ құруды шешті. Бұл оқиғалар туралы толық көрініс алу үшін VirtueOnline мақаласын қараңыз. Осы уақытқа дейін AM-нің барлық дін қызметкерлері Руанда архиепискобының, Оңтүстік-Шығыс Азия архиепискобының және басқа да қатысатын Англикан приматтары мен Руанда епископтарының басшылығымен тағайындалған. AM-дегі дін қызметкерлері жергілікті болды – олар Англикан шіркеуімен толық қарым-қатынастағы приматтар мен епископтардан тағайындалды, бірақ миссионерлік жұмыс жүргізілетін аймақтан шыққан және Англикандық миссияның Апостольдық викариінің басшылығында болды. AM-нің алғашқы епископтары мен дін қызметкерлерінің көпшілігі Солтүстік Америкадан келген және көбінесе бұрынғы TEC немесе ACC дін қызметкерлері болған. Епископ Чак Мерфидің 2013 жылдың 27 ақпанындағы соңғы сөзіне сәйкес, AMiA өзінің алғашқы он бір жылында 268 шіркеу құрды, бірақ 2011 жылдың желтоқсанында Руанда Англикан шіркеуімен қарым-қатынасты үзгеннен кейін олардың үштен екісін басқа юрисдикцияларға жоғалтты. Оның айтуынша, 69-ға жуық шіркеу қалған. Ол AMiA Солтүстік Америкада миссионерлік қоғам ретінде жұмысын жалғастыруы керек деп сендірді. 2019 жылдың тамызында AM 11 штаттағы 17 шіркеуді қамтиды. 2021 жылдың наурызында бұл сан 15 шіркеуге дейін азайды. Канададағы Англикандық миссияның Канаданың 4 провинциясындағы 9 шіркеуі бар.

Англикан қауымына қатысты мәртебе

Оның құрылған кезінде АМ-нің Руанда провинциясы арқылы бүкіләлемдік Англикандық қауымның бір бөлігі болып қалатыны туралы мәлімдемесін көптеген Англикандық приматтар, оның ішінде Кентерберий архиепискобы (Англикандық қауымның басшысы) Джордж Кэри мойындады. Кентерберидің бұрынғы архиепискобы Роуэн Уильямс та, негізінен Батыс және Глобалдық Оңтүстік Англикандықтары арасындағы бірлікті сақтауға ұқсас жолмен тырысты. Алайда, АМ қазіргі Кентерберий архиепискобымен ресми түрде қарым-қатынаста емес, себебі архиепископ АҚШ-тағы Епископтық шіркеумен бірлікті сақтауға тырысады.