Кіріспе
Шекенді тартып сөйлейтін қуыршақ
Chatty Cathy – Рут пен Эллиот Хэндлерлер жасаған және Mattel ойыншықтар компаниясы 1959 жылдан 1965 жылға дейін өндірген шекенді тартып сөйлейтін қуыршақ. Қуыршақ алғаш рет дүкендерде сатылымға шығарылды және 1960 жылдан бастап телеарналарда жарнамаланды, ұсынылған бағасы 18.00 доллар болса да, каталогтарда көбінесе 10.00 доллардан кем бағамен ұсынылды. Chatty Cathy алты жыл бойы нарықта болды және Барбиден кейін 1960-шы жылдардың екінші ең танымал қуыршағы болды (оны да Mattel жасады). Chatty Cathy қуыршағының табысынан кейін, Mattel 1962 жылы "Chatty Baby", ал 1963 жылы "Tiny Chatty Baby", "Tiny Chatty Brother" және "Charmin' Chatty" қуыршақтарын ұсынды. 1960-шы жылдары "chatty" сөзін таңбасында қолданған соңғы қуыршақ 1965 жылы "Singin' Chatty" болды. Mattel 1960-шы жылдары "chatty" атауын сауда белгісі ретінде тіркеді, ал Drowsy, Baby Cheryl және Tatters сияқты Mattel-дің сөйлейтін қуыршақтарының қораптарында "Mattel-дің сөйлейтін қуыршағы" деген жазу болды.
Физикалық көрінісі
Барби сияқты, Сөйлеуші Кэти де адамның қиялға берілген бейнесі болды, осы жағдайда бес жасар еуропалық қыз. Алғашқыда Сөйлеуші Кэтидің қысқа, шашқыр стильдегі сары шашы мен көк көзі болған. 1962 және 1963 жылдары құмыра түсті және қызыл түсті шашы бар нұсқалары енгізілді. 1962-63 жылдары қоңыр терілі афроамерикандық нұсқасы да шығарылды. 1963 жылы Сөйлеуші Кэтидің шашы Мэттел "ұзын екі өрме" деп атаған стильге өзгертілді. Мэттел каталогтарында Сөйлеуші Кэти және басқа Сөйлеуші қуыршақтарының "нағыз көздері" бар екені айтылған.
Дауыс
Аузы қозғалмаса да (еріндері сәл ажыратылып жасалған), "Сөйлеуші Кэти" қуыршағы арқасының үстіңгі бөлігінен шығып тұрған "сөйлеу сақинасын" тартып алғанда, кездейсоқ түрде он бір фразаның бірін "айтатын" еді. Сақина қуыршақтың ішіндегі қуыста орналасқан қарапайым фонограф пластинкасына сым арқылы жалғастырылған. Пластинканы қуыршақтың жібінен тартып, металл серпілгішпен айналдыратын. Дауыс құрылғысын Mattel компаниясының ғылыми-зерттеу және әзірлеу бөлімінің басшысы Джек Райан жасаған. 1960 жылы нарыққа шыққанда, қуыршақ "Мен сені жақсы көремін", "Мен өзімді жарақаттадым!" және "Маған сенімен бірге алып жүрші" сияқты он бір фразаны ойнады. 1963 жылы қуыршақтың репертуарына "Мектеп ойнайық" және "Мен печенье сұрай аламын ба?" сияқты тағы жеті фраза қосылды, барлығы 18 фразаға жетті. Рокки мен Буллуинкл мультсериалындағы Рокет "Рокки" Дж. Скиррелдің және 1940 жылдардан 2000 жылдардың ортасына дейінгі басқа да танымал мультфильм кейіпкерлерінің дауысымен әйгілі мультфильм актрисасы Джун Форэй 1960 жылдарғы "Сөйлеуші Кэти" қуыршағы үшін фразаларды жазды.
Киім-кешек
1960 жылы Chatty Cathy қуыршағына екі киім жиынтығы ұсынылды. Бірі – ақ көздікпен әшекейленген көк көйлек, астыңғы киім, кринолин, көк түсті туфлі және ақ шұлық; екіншісі – қызыл барқыт бас кигізі, қызыл күнге арналған киім, қызыл алжапқыш, ақ воальдан жасалған юбка, қызыл туфлі және ақ шұлық. Басқа да аксессуарларға әңгіме және комикс кітабы, туфлі кигізу құралы және нөмірленген кепілдік картасы бар қағаз білезік кірді. Қуыршақ және оның қосымша аксессуарлары 20 доллардан кем бағада сатылды. 1961 жылы қызыл Chatty Cathy көйлегі шығарылымнан алынып, оның орнына ақ пинафорлы, қызғылт және ақ жолақты "Pink Peppermint Stick" киімі келді, ол 1964 жылға дейін қолжетімді болды. Сондай-ақ 1961 жылы "Мерекелік киім", "Балдырған бақшаға арналған киім", "Ұйықтауға арналған пижама", "Ойынға арналған шорт жиынтығы" және "Мерекелік пальто" сияқты аттармен жеке-жеке сатылатын алты қосымша киім жиынтығы жасалды. "Жексенбілік келуге арналған киім" және "Күннөлті Capri шорт жиынтығы" 1963 жылы жарық көрді.
Өндіріс тарихы
1962 жылы Mattel өзінің эксклюзивті дауыс механизмін және Chatty Cathy қуыршағына Dee & Cee Toy Company (Канада) компаниясына лицензия берді. 1964 жылы Mattel Canada деп танымал болған Dee & Cee, қуыршақтың бірнеше канадалық нұсқаларын шығарды. Түпнұсқа американдық қалыптар бойынша жасалғанмен, канадалық қуыршақтардың материалдарында көзге түсетін айырмашылықтар болды: винил сәл жылтырап тұрды, қуыршақтың қабағындағы қауырсын жоғарырақ және жіңішке болды, сондай-ақ басқа типтегі көздер қолданылды. Осы айырмашылықтар коллекционерлер арасында кейбір канадалық Chatty қуыршақтарының бағасын жоғарылатты. Кейбір фразалар Канада мен АҚШ арасындағы мәдени ерекшеліктерді көрсетеді. Бұл ерекшеліктер қуыршақты ағылшын тілінде сөйлейтін басқа елдерге экспорттауға да мүмкіндік берді. Dee & Cee модельдері американдық Chatty Cathy сияқты 11 фразаны айтатын. Dee & Cee француз тілінде сөйлейтін Chatty Cathy-ді сатқан деген қауесет тарады, бірақ қуыршақтың жазбасында оның есімі "Карола" деп берілген. Chatty Cathy сатушысы Кэти Скотттың сөзіне сүйенсек, түпнұсқа канадалық Chatty қуыршағына енгізілген өзгерістердің салдарынан, қайсысы түпнұсқа француз тіліндегі "Карола" Chatty қуыршағы екенін анықтау қиын. Chatty Cathy, сондай-ақ Chatty Baby және Tiny Chatty Baby 1970 жылы Mattel компаниясымен қайта жобаланды. Бұл қуыршақтар бұрынғы Chatty қуыршақтарынан мүлдем өзгеше көрінді. 1960 жылдары болашақ "Brady Bunch" жұлдызы Ев Пламбпен бірге Chatty Cathy телеарнасында жарнамаланған Морин МакКормик жаңа Chatty Cathy қуыршағына дауыс берді, ол екі жыл бойы сатылды. Үш жаңа қуыршақтың көздері боялған, ал "ұйықтаған" нұсқасы болған жоқ. 1984 жылы Mattel Chatty Patty-ді ұсынды, ол басқа Chatty қуыршақтарынан өзгеше көрініспен ерекшеленді және боялған көздерге ие болды. Mattel Classics 1998 жылдан 2001 жылға дейін Chatty Cathy-нің арнайы репродукциялық нұсқаларын шығарды. Бұл арнайы репродукциялар 1960 жылғы Chatty Cathy нұсқасына ұқсас жасалды, "өмірге ұқсас көздерімен", ең есте қаларлық киімдермен, Chatty Cathy туралы әңгімелер кітабы бар мультфильмдік қораппен, білезіктегі тегпен және аяқ киімдерінің барлық бөлшектері дәл қайта жаңартылды. 1998 жылғы модельдер 1960 жылдардағы түпнұсқа 11 фразаны түпнұсқа маусымдық Форэй дауысымен айтты (жоғарыда қараңыз); арнайы жиынтыққа нумерацияланған түпнұсқалық сертификат, Chatty Cathy-нің жасаушылары Рут және Эллиот Хэндлердің суреті бар білезіктегі тег және Рут Хэндлерден арнайы хат кірді. Арнайы репродукциялық басылымдар тек JCPenney дүкендерінде (кейіннен арнайы қуыршақ және ойыншық дүкендерінде) сатылды және бағасы 98,99 доллардан басталады. Модельдер үш түрлі киіммен келді. Үш модельдің біреуінің көзі қоңыр болды. 1998 жылғы барлық модельдерде ақ түсті боб шаштар болды. Mattel сонымен қатар мерекелік тақырыптағы мультфильмдік қораптардағы "Holiday" Chatty Cathy-ді сатты, оның білезігінде шырша әшекейі және жаңа дизайндағы мерекелік көйлек болды. 1998/99 жылдардағы жалғыз мерекелік модельде ұзын бұйраланған қоңыр шаштар және қоңыр "желперіш" типтегі көздер болды, ол кейбір түпнұсқа фразаларды, сондай-ақ мерекелік тақырыптағы фразаларды ойнатады. 1998/99 Chatty Cathys-тің барлығы бірден сатылып кетті, көбінесе ынталы коллекционерлер, сатушылар және түпнұсқа қуыршақтардың жанкүйерлері сатып алды. 1965 жылы Mattel өзінің эксклюзивті дауыс қорабын/механизмін Англиядағы Rosebud Doll Company компаниясына лицензия берді, ол британдық "Chatty Cathy" жасады, ол британдық акцентте әр түрлі фразаларды айтты (қуыршақ өзінің аты Кэти емес екенін айтпайды). 1970 жылға дейін сатылатын қуыршақтар мүлдем басқа қалыптардан жасалған және Солтүстік Америкадағы Mattel Chatty Cathys-ке ұқсамайды. Кэти Скотттың сөзіне сүйенсек, британдық қуыршақтар үш үлгіде болды: құмды сары түсті қысқа бұйралы, платиналық сары түсті ұзын түзу шашы бар немесе 18 дюймдік модельдегі ұзын түзу қоңыр шашы бар.
Танымал мәдениетте
Chatty Cathy-нің танымалдылығы ойыншық индустриясын қамтып, көптеген сөйлейтін қуыршақтардың пайда болуына әкелді. 1960 және 1970 жылдары барлық басқа Mattel сөйлейтін қуыршақтары мен ойыншықтарында осы негізгі сөйлеу механизмі қолданылды. Олардың ішінде сөйлейтін Bugs Bunny, Porky Pig, Mrs. Beasley, Drowsy, Herman Munster, Dr. Seuss кейіпкерлері және барлық See 'n Say ойыншықтары болды. 1965 жылы таныстырылған Mattel компаниясының Baby First Step ("әлемдегі алғашқы жүріп жүретін қуыршақ") жақсы сатылып кеткеннен кейін, келесі жылы оның сөйлейтін нұсқасы шығарылды. "Сөйлеуді үйренген" басқа Mattel қуыршақтары – Baby Tender Love желісі (1970), оның ішінде Talking Baby Tender Love, және Baby Beans желісі (1971), ол Talking Baby Beans қуыршағын жасады. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Барби желімінен көптеген қуыршақтар сөйлейтін нұсқада сатылды. "Твилайт аймағының" 1963 жылғы "Жанды қуыршақ" эпизодында Chatty Cathy-нің үлгісі бойынша жасалған және Chatty Cathy-нің түпкілікті дауысы Джун Форэймен орындалған "Talky Tina" атты кісі өлтіретін сөйлейтін қуыршақ көрсетілген. Talky Tina бейнесі үшін пайдаланылған қуыршақ 1959 және 1961 жылдар аралығында Vogue Doll Company компаниясымен шығарылып, "Brikette" деген атпен сатылды. "Chatty Cathy" термині әсіресе көп сөйлейтін адамды сипаттау үшін қолданылуы мүмкін. 1987 жылғы "Ұшақтар, пойыздар және автомобильдер" фильмінде Стив Мартин Джон Кендиге: "Бұл Chatty Cathy қуыршағымен кездесуге бару сияқты. Сенің кеудеңде кішкентай жіп бар деп ойлаймын, білесің бе, мен оны тартып, қайтадан кері соққы беруім керек. Бірақ мен оны тартып, кері соққы бермеймін – сен бересің. Аа! Аа! Аа! Аа!" деді. 2019 жылғы "Toy Story 4" фильміндегі Габби Габби кейіпкері режиссер Джош Кулидің айтуынша, Chatty Cathy мен "Talky Tina" қуыршақтарынан шабыттандырылған. That '80s Show-дың "Corey's Remix" эпизодында Кэти Ховард ағасы Коридің бала кезінде оның Chatty Cathy қуыршағынан жіпті кесіп тастағаны үшін кешірім сұрауын талап етеді, осылайша ол жай ғана "Cathy" болып қалады. "Мен сізбен қалай таныстым" сериалының "Spoiler Alert" атты эпизодында Тед Кэти есімді өте көп сөйлейтін әйелмен кездесетіні көрсетілген. CW's Arrow сериалының "Lost Souls" эпизодында Фелисити Смоук Оливер Куинды / Green Arrow-ты анасына тым көп сөйлегені үшін "Chatty Cathy" деп атайды. 2007 жылғы Robot Chicken "Moesha Poppins" эпизодында Майкл Мур бірнеше "қыз балалар ойыншықтарының" тағдырын тізімдейді, олар естен шығып кеткен, соңында Chatty Cathy-мен аяқталады, оның тілі мафия қылмысына куә болғаннан кейін кесіледі. Бірақ оларға қарсы куәлік берген қуыршақ өлгенін қалайды және скетчтің соңында Мурға феллацио жасағанын естиді. 2007 жылғы GEICO жарнамасында Chatty Cathy жарнамасы пародияланды, қуыршақтар олардың автокөлік сақтандыру бағалары туралы фразаларды айтты. 2007 және 2010 жылдары Hallmark Chatty Cathy ескерткіш әшекейін шығарды.
Фильм
Mattel Films және Aggregate Films компаниялары 2022 жылдың қаңтарында нақты түсірілген фильмді экранға шығару жоспарын жариялады.