Кіріспе

Американдық суретші

Дэвид Манн (1940 жыл 10 қыркүйек — ) – Калифорниялық графика суретшісі, оның суреттері байкерлер мәдениетін және чопперлерді бейнелейді. "Байкерлер әлемінің резиденциялық суретшісі" деп аталған оның туындылары байкерлер клубтарының үйлерінде және гараждарда, мотоциклдердің жанармай бактарында, татуировкаларда, сондай-ақ байкерлер мәдениетімен байланысты футболкалар мен басқа да естелік заттарда кең таралған. Чопперлер алғаш рет Дэвид Манн суретінде көрініс берген велосипедтердің негізінде құрастырылған. Оның көптеген жұмыстары мотоцикл индустриясы, әсіресе мотоцикл журналдары үшін жасалған.

Өмірбаян

Мэнн Кензас-Сити, Миссури қаласында дүниеге келді және ерте жасынан сурет салу мен бояумен айналысты. Оның алғашқы құмарлығы – жекелеп жасалған автомобильдер, ал тұңғыш жұмысы – автомобиль бояушысы. Орта мектепті бітірген соң, ол Кензас-Ситиден Калифорнияға көшіп, мотоциклдерге қызығушылық танытты. Ол байкерлер мәдениетіне еніп, оның шығармаларында мотоциклдер автомобильдер мен сұлу қыздардың орнын басты. 1963 жылы Мэнн өзінің бірнеше туындыларын Кензас-Ситидегі автомобиль көрмесіне алып барды. Сол жерде байкер және суретші Том Фугл оның жұмысына қызығушылық танытып, Мэнннің рұқсатымен «Голливудтық саяхат» атты картинасының суретін Эд «Биг Дэдди» Ротқа көрсетті. 1971 жылы ол «Easyriders» атты жаңа мотоцикл журналының соңғы бетінде жарияланған «мотоцикл суретшісі» деген жарнамаға жауап берді. 2004 жылы суретші Билли Лейн Мэннді Мотоциклдер Даңқына енгізді. Мэнн 64 жасқа толып, бір күннен кейін дүние салды. Оның өмірінің соңғы күндерінде Orange County Choppers компаниясы оның құрметіне арнайы мотоцикл жасады, ол «American Chopper» реалити-шоуының бір бөлімінде көрсетілді. «Дэвид Манн Мотоциклі» Мэнннің стилінде жасалған ерекше суреттермен безенді, бірақ Мэнн оны аяқтауға үлкермеді. Бұл көлік суретшіге арналған естелік ретінде қызмет етті және оның туындылары шоуда көрсетілді. Эпизод Мэннге және бір ай бұрын қайтыс болған Индиан Ларриге арналды. Оның күлі өзінің танымал «Дэвид Манн Қызылы» түсімен боялған Harley Sportster XLCH мотоциклінің жанармай багіна қойылды. Мэнннің артында әйелі (Жакки), ұлы (Джейми), әкесінің қызы (Трейси) және әкесінің ұлы (Тим) қалды. «Дэвид Манн Chopper Fest» – Мэнннің стилі мен көзқарасын көрсететін жекелеген мотоциклдер көрмесі. Ол 2004 жылдан бері жыл сайын Калифорния штатының Вентура қаласында өткізіліп келеді.

Жұмыс

Маннның жиі қолданатын мотивтерінің бірі – мотоцикл және оның жүргізушісі, оларға толықтыратын немесе керісінше келетін тұлғалармен жұптасу. Ең қарапайым түрі – жол бойында қатар тұрған екі мотоциклдің суреті. Осыдан бастап 30 жыл бойы әртүрлі нұсқалар пайда болды. Негізгі үш түрлі нұсқасы бар. Біріншісі – мотоциклшінің қасында жүк көлігінің жүргізушісі сияқты, оған жақын рухты немесе мотоциклшіге көңіл бөлетін басқа да кейіпкерлер болуы мүмкін, немесе ортағасырлық салт атты, Батыс жұлдызының қарулы бандиті немесе аңшы сияқты өткеннің мифтік бейнесімен көлеңкеде жүруі. Екі мотоциклшінің киімдері ұқсас немесе бет-әлпеттері бірдей болуы мүмкін, осылайша көрермен мотоциклшінің мифтік бейненің заманауи нұсқасы екенін түсінеді. Екіншіден, мотоциклші әлеуметтік қарсыластармен бірге бейнеленеді, мысалы, жауыз, бірақ ақымақ полицейлер, консервативті автокөлік жүргізушілер немесе жоғары сыныптың карикатуралық бейнесі, әйелінің, қызының немесе ұлының мотоциклшіге деген құмарлығына ашуланған және онымен бірге қашып кетуді армандаған адам. Үшінші нұсқада әйел бейнесі бар, кейде мистикалық, ол мотоциклшіге аспаннан қарап тұрады, мүмкін ол мотоциклшінің естелігінде көрінеді, немесе мотоциклдің нақты жолаушысы немесе артта тұрған әйел мотоциклшінің кететінін қадағалайды. Манн әйелдердің мотоцикл теуіп жүргенін бейнелеген үш туынды жасаған. Біреуінде ер адам мен әйел жол бойында қатар теуіп келеді, екіншісінде екі әйел түнде үш дөңгелекті мотоциклдерде қатар келеді, екеуінде де ерекше оқиға болмайды. Тағы бір суреті – "Диявол қуыршақтары" мотоцикл клубының портреті, ол АҚШ-тағы алғашқы әйелдер мотоцикл клубы болып табылады, фон ретінде "Алтын қақпа" көпірі пайдаланылған. Басқа суретте, мотоциклге отыруға тырысқан, бірақ басқара алмай, құлап жатқан қорқынышпен қараған әйел бейнеленген. Маннның туындыларының бір бөлігі, осы нұсқалардан өзгеше, сюрреалистік сипатқа ие және көбінесе мотоциклдер мен мотоциклшілерді мүлдем қалдырады. Олардың орнына мотивтер ретінде бас сүйектері, жалындар, жалаңаш әйелдер және татуировкалар қолданылады, көбінесе теріге салынған суреттер тірідей болып көрінеді. Маннның барлық туындыларындағы маңызды идеялардың бірі – бір жағынан мотоциклші-суретшінің (суретші, мотоцикл жасаушы, өнерге қатысушы) байкер өнеріне және байкер өмір салтына орта таптың консервативті адамдарының назарын аудару және тануға ұмтылысы, екінші жағынан – байкер құндылықтарына басымдық беруіне байланысты осы әлемді қабылдамауы және консервативті адамдардың пікірінің мотоциклшіге ешқандай әсері жоқ екенін көрсету қажеттілігі. Мотоциклші-суретші сырттай суық көрінеді, бірақ назарсыз қалғанда немесе кемсіткенде ашуланады және дұрыс назарды аударудың жолдарын іздейді. Тағы бір қарама-қайшылық – мотоциклшінің құрметі мен қадір-қасиеті тақырыбы, олар заманауи салт аттылар немесе ұқсас мифтік батырлар ретінде бейнеленеді, сондай-ақ Маннның "El Forastero Motorcycle Club" клубының мүшелерінің көптеген суреттерінде көрінуі және клуб мүшелері ұйымдастырылған іс-шараларда есірткі сатып алу үшін ақша жинағаннан кейін "метамфетаминді тасымалдау және тарату" фактісі анықталды. Ол Discovery Channel телеарнасындағы Sacred Steel Bikes эпизодының авторы.