Кіріспе

Тележеліге қатысты емес телеарналар

Тәуелсіз станция – әдетте телеарна, ол ірі телеарна желісіне қатысты емес. Ол тек сатып алынған синдикациялық бағдарламаларды, үшінші тарап станцияға эфир уақыты үшін төлейтін делдалдық бағдарламаларды және өзі өндіретін жергілікті бағдарламаларды ғана көрсетеді. Солтүстік Америка және Жапония теледидарында жалпы ойын-сауық форматындағы тәуелсіз станциялар, желіге қатыспауы салдарынан бағдарлама мазмұны, кестелеу және насихаттауда ерекше стратегияларға, сондай-ақ ірі желілік серіктестермен салыстырғанда өзгеше экономикалық жағдайға ие, ерекше станция класы ретінде қалыптасты. АҚШ-тағы Үш үлкен желі – ABC, CBS және NBC – дәстүрлі түрде өз серіктестеріне күніне көптеген бағдарлама сағаттарын ұсынса, ал кейінірек құрылған желілер – Fox, UPN және The WB (соңғы екеуі The CW және шамалы дәрежеде MyNetworkTV желілерімен алмастырылды) өз серіктестеріне анағұрлым аз бағдарлама ұсынды. 1990 жылдардың басына дейін Fox филиалдары көбінесе тәуелсіз деп есептелді.

Бағдарламалау

Тәуелсіз станция термині көбінесе жалпы ойын-сауық форматындағы станцияларды білдіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, мұндай станциялар балалар бағдарламаларына, синдикаттық қайта көрсетілімдерге немесе жаңадан түсірілген бағдарламаларға, сондай-ақ спорттық хабарларға маманданған. Кейбір тәуелсіз станциялар, әсіресе бұрын ірі телеарналар желісіне қосылғандар, жаңалықтар мен қоғамдық-саяси бағдарламаларды көптеп өндіреді. Мұндай станциялардың үлгісі – 1989 жылдың қаңтар айында Fox телеарнасына ауысып, жаңалықтарды күрт кеңейткен Майамидегі NBC филиалы WSVN. 1990 жылдардан бастап желілік байланыстардың өзгеруі және жаңалықтардың кеңеюі нәтижесінде Феникстегі KTVK (1995 жылға дейін ABC филиалы), Флорида штатының Джексонвилл қаласындағы WJXT (2002 жылға дейін CBS филиалы), Бостон қаласындағы WHDH (2017 жылға дейін NBC филиалы) сияқты станциялар, сондай-ақ Чикагодағы WGN TV және Сан-Диегодағы KUSI TV секілді ешқашан ірі телеарналар желісіне қосылмаған станциялар пайда болды. Дегенмен, кең мағынада, белгілі бір жанрдағы телебағдарламаларға бағытталған тәуелсіз станциялар да бар. Мысалы, діни тәуелсіз станциялар уағыздық және оқу бағдарламаларын сатып алып, эфирге жібереді немесе жергілікті жерде өндіреді, ал этникалық тәуелсіз станциялар белгілі бір тілдерде немесе нақты қауымдарға арналған бағдарламаларды сатып алады немесе өндіреді.

Құлдырау

1986 жылы Metromedia станциялары бастаған бірнеше тәуелсіз телеарналар Fox Broadcasting Company компаниясын құрды, бұл DuMont Television Network 1956 жылдың тамызында жабылғалы бері төртінші американдық телеарнаның алғашқы ірі жобасы болды (оның нәтижесінде Metromedia-ға тиесілі станциялардың ішіндегі бірқатар филиалдары тәуелсіз болды). Fox өзінің серіктес станцияларын мүмкіндігінше желілік бағдарламалау стилін еліктеуге тырысты, бірақ бастапқыда баяу болғанмен, 1986 жылдың қазан айында эфирге түскен кешкі ток-шоуды ғана ұсынды, ал 1987 жылдың сәуірінен бастап аптасына бір күні (жексенбіде) бағдарламалауды ұсынды. Желі әр күні екі сағаттық бағдарламалық уақытты ғана қамтыды (және 1990 жылдардан бастап Fox Kids арқылы балалар бағдарламаларын да көрсетті), бірақ 1993 жылдың қаңтарына дейін алғашқы уақытын жеті күнге дейін кеңейтті. Fox-қа тиесілі және басқаратын станциялар 1992 жылдың наурыз айында INTV желісінен шықты. Басқа уақыттарда бағдарламалардың жетіспеуі көптеген Fox филиалдарын тәуелсіз станциялар сияқты бағдарламалау моделін сақтауға мәжбүр етті, ал желіден алғашқы уақытта бағдарламалар болмаған күндері де осы модельді сақтады. Fox көптеген серіктес станцияларын алғашқы уақытта жаңалықтарды көрсетуге мәжбүр етті (2013 жылға дейін кейбіреулері қарсылық көрсетті, ал көптеген басқалары бәсекелес желілік серіктестен аутсорсингтік жергілікті жаңалықтарды көрсетуді жөн көрді), сондай-ақ басқа ірі желілік серіктестермен ортақ басқа уақыттарда да жаңалықтар бағдарламаларын көрсетті. 1989 жылы Оңтүстік Флоридадағы алты станцияның бірігуіне байланысты Майамидегі WSVN станциясы NBC-ден Fox-қа ауысты, бұл станция бұрынғы тәуелсіз станциялар мен Fox филиалдарынан ерекшеленетін жаңалықтарға баса назар аударатын форматты қабылдады, бұл бастапқыда жергілікті БАҚ-та қысымға ұшырады, бірақ тез арада индустрияның назарын аударды және рейтингтерде сәттілікке жетті. Бұл модель 1990 жылдардың ортасында Fox-қа ауысқан New World Communications және SF Broadcasting компанияларына тиесілі станциялармен, сондай-ақ 2000 жылдары Fox және кіші желілік серіктестерді және тәуелсіз станцияларды жаңалықтар шығарушылармен көшірілді. 1993 жылдың қыркүйегінде көптеген тәуелсіз телеарналар Prime Time Entertainment Network (PTEN) желісін көрсетуге кірісті, бұл драмалық сериалдар мен алғашқы синдикацияға арналған телефильмдерді ұсынатын желілік модельді еліктейтін арнайы бағдарламалау қызметі болды. 1995 жылдың қаңтарында көптеген қалған тәуелсіз телеарналар, оның ішінде PTEN-ді көрсеткендер, The WB және United Paramount Network (UPN) жаңа желілеріне қосылды. WB, UPN және олардың серіктестері Fox және оның станциялары алғашқы төрт жылда қолданған бағдарламалау моделіне өте ұқсас модельді қолданды (бірақ екі желі де алғашқы уақытты жеті күнге дейін кеңейте алмады); осы желілердің іске қосылуы 1997 жылы PTEN-нің тарауына әкелді, өйткені UPN және WB-нің серіктестері болған (олардың негізін қалаушы компаниялары, Chris Craft Industries және Time Warner, PTEN-ге бірлесіп ие болған) көптеген станциялар қызметті тоқтатып немесе осы желілер іске қосылған кезде оның бағдарламаларын алғашқы уақыттан шығарды. Басқа станциялар 1998 жылдың тамызында Pax TV (қазір Ion Television) желісінің негізін қалаушыларына бірікті, бірақ Pax-қа қосылған кейбір станциялар екі жыл бұрын оның алдыңғы адамы Infomall TV Network (inTV) желісіне қосылған болатын. Осы желілердің іске қосылуы АҚШ-тағы тәуелсіз станциялардың санын күрт азайтты; кейбір орташа өлшемді нарықтар 2000 жылдардың басына дейін басқа коммерциялық және коммерциялық емес желілерден қолданыстағы станциялар мен жаңа станциялардың ашылуы арқылы ғана жалпы ойын-сауық тәуелсіздігін қайта ала алмады. 2001 жылы Univision Communications АҚШ телерадиокомпаниясынан үлкен нарықтардағы бірнеше ағылшын тіліндегі тәуелсіз телеарналарды (олар көбінесе 1990 жылдардың аяғына дейін Home Shopping Network филиалдары ретінде жұмыс істеді) сатып алып, жаңадан құрылған испан тіліндегі Telefutura (қазір UniMás) желісінің ядросын құрды, ол 2002 жылдың қаңтарында іске қосылды. The WB және UPN желілеріне еншілес бірнеше станциялар осы желілердің тиісті бас компаниялары (Time Warner және CBS Corporation) оларды жауып, 2006 жылдың қыркүйегінде іске қосылған The CW желісін құруды шешкен кезде қайтадан тәуелсіз болды, оның бағдарламасы екі алдыңғы желісінен алынған бағдарламалармен және бұрынғы екі желісімен байланысты станциялардан құралған серіктес органмен басым болды. Кейбір жаңадан тәуелсіз болған станциялар кейіннен MyNetworkTV желісінде жаңа үй тапты, ол корпоративтік әпкесі Fox Television Stations компаниясының UPN филиалдары The CW CBS Television Stations және Tribune Broadcasting станцияларымен серіктестікке түскендіктен тәуелсіз болатынына байланысты құрылды.

Бүгін

Fox телеарнасы 1986 жылы іске қосылғаннан бері әртүрлі желілердің пайда болуына байланысты, нағыз тәуелсіз телестанциялардың саны азайып, сирек кездесетін болды. Бұрын жергілікті бағдарламалармен эфирді толтыруға мәжбүр болған шағын станциялардың қазір басқа мүмкіндіктері бар – тәулігіне 24 сағат жұмыс істейтін, станцияға жергілікті немесе синдикаттық бағдарламалардың қажеті жоқ желілер. Мұндай желілердің кейбіреулері, мысалы AMG TV немесе America One, толық қызмет көрсететін форматты ұстанады, ал кейбіреулері классикалық теледидарға (мысалы, MeTV) және/немесе фильмдерге, немесе арнайы бағдарламаларға бағытталған. 1980-жылдардан кейін ірі желілерге қосылған көптеген станциялар, Үлкен Үштік желілеріне қосылған станцияларға қарағанда, тәулігіне көбірек сағат эфирде болып, тәуелсіз станциялар сияқты жұмыс істейді. Бұл әсіресе MyNetworkTV үшін айқын, оның бастапқы бағдарламаларды ұсынуға жасаған тырабы табыссыз болды. 2009 жылға қарай желі бастапқы бағдарламалардан бас тартып, «бағдарламалық қызметке» айналды, ал бағдарламалары драмалық сериалдардың қайта көрсетілімдеріне бағытталды. Осы өзгерістен кейін MyNetworkTV-нің көптеген серіктес станциялары желімен байланыстарын азайта бастады және бағдарлама блогын басқа уақытқа (мысалы, түнгі эфирге) көшірді. Қазіргі тәуелсіз станциялардың бағдарламалық форматы алдыңғыларынан мүлдем өзгеше. Ситкомдардың қайта көрсетілімдері әлі де танымал болғанымен, кеңейтілген жаңалықтар және ток-шоулар, сот процестері, жақындағы комедиялық және драмалық сериалдардың қайта көрсетілімдері, авторлық құқығы жоқ бағдарламалар жиі кездеседі. Соңғы жылдары көптеген тәуелсіз станциялардың эфиріне инфорекламалар, үйге арналған сауда және теледидар арқылы уағыз айтушылар сияқты брокерлік бағдарламалар да қосылды. Федералды байланыс комиссиясы 1984 жылға дейін американдық теледидарда инфорекламалардың көрсетілуіне рұқсат бермеді, бірақ содан бері олар эфир уақытын толтырудың табысты, бірақ көрермендер арасында әртүрлі пікір тудыратын тәсілі болып табылады. 1990-жылдары инфорекламалар танымал болған кезде көптеген станциялар түнде эфирді тоқтатуды доғарды және тәулігіне 24 сағат хабар таратуды бастады. Түнгі сағаттарды инфорекламалармен толтыру арқылы станциялар бұрын эфирде болмаған кезде қосымша табыс таба алды. Үйге арналған сауда бағдарламалары (әсіресе QVC және Home Shopping Network сияқты кабельдік қызметтердің бір мезгілде таратылатын нұсқалары) немесе синдикаттық бағдарламалар инфорекламалар көрсетілмейтін станцияларда түнгі уақытты толтырады. 1999 жылдың тамызында FCC медиа меншігі туралы ережелерін қайта қарап, станциялардың дуополиясына рұқсат бергеннен кейін, АҚШ-та дербес жұмыс істейтін тәуелсіз станциялардың саны азайып, дуополиядағы аға серіктес станциялар да сирек кездеседі. Осыдан кейін дуополиялар мен жергілікті маркетингтік келісімдердің көбеюіне байланысты, көптеген тәуелсіз станциялар ірі желілік серіктеспен (әдетте ABC, NBC, CBS немесе Fox) бірге жұмыс істейді, олар синдикаттық бағдарламаларды бөліседі және/немесе бәсекелес емес уақыттарда жаңалықтар шығарады. Бұл себебі көптеген нарықтарда тәуелсіз станциялардың көрермендері желілік серіктестерге қарағанда аз болады және көбінесе FCC-нің дуополиялық критерийлеріне сәйкес келеді (ол компанияға меншік құқығы мәмілесі кезінде ең жоғары рейтингісі төрт станцияның арасында болмаса, бір нарықта екі станцияға ие болуға мүмкіндік береді).

Ерекше көз каранды емес станциялар тізімі

Ішінара тізім: қалың шрифт тәуелсіз станцияны көрсетеді.