Туңтутулиак: Алясканың халқы мен жері

Кіріспе

Тунтулиак – АҚШ-тың Аляска штатындағы Бетел аймағындағы халық санағымен белгіленген аудан. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 408 адамды құрады, бұл 2000 жылғы 370 адамнан артық.

География

Тунтулиак (60.342643, 162.672666) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, бұл елді мекеннің жалпы ауданы 119,4 шаршы миль (309 км²), оның ішінде 119,2 шаршы миль (309 км²) құрлық және 0,2 шаршы миль (1 км²) немесе 0,13% су алабын құрайды.

Демография

Тунтулиак алғаш рет 1950 жылғы АҚШ халық санағында "Тунтулиаг" деп аталатын бейресми ауыл ретінде тіркелді. 1970 жылғы санақтан бастап атауы қазіргі Тунтулиак деп өзгертілді. 1980 жылы халық санағы бойынша белгіленген елді мекен (CDP) мәртебесі берілді. 2000 жылғы санақ бойынша CDP-де 370 адам, 84 шаруашылық және 74 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 97 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. CDP-нің этникалық құрамы: 0,81% ақ нәсілді, 98,92% жергілікті американдықтар және 0,27% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,81% испан немесе латын американдықтарды құрады. 84 шаруашылықтың 54,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 57,1%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 16,7%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 11,9%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 10,7%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 1,2%-ында 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 4,40 адам, ал отбасының орташа мөлшері 4,74 адамды құрады. CDP-де халық жас бойынша таралып кеткен: 42,7%-ы 18 жасқа дейінгілер, 11,1%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,4%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 15,4%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 5,4%-ы 65 жасқа жоғары. Орташа жас 23 жас. Әр 100 әйелге 110,2 еркек шақ келді. 18 жасқа жоғары әйелдердің әр 100-іне 109,9 еркек шақ келді. CDP-дегі шаруашылықтың орташа жылдық табысы 25 500 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 26 000 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 38 750 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 750 доллар болды. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 7 918 долларға тең. Отбасылардың шамамен 27,3%-ы және халықтың 23,0%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 29,1%-ы және 65 жасқа жоғары адамдардың ешқайсысы жоқ. Ауылда кеңінен қолданылатын тіл – юпик (жергілікті тілде юпиак деп аталады, ол "нағыз" немесе "шынайы" адамдар деген мағынаны білдіреді). Бұл балалардың алғашқы тілі. Олар ағылшын тілін жергілікті мектепте (Льюис Ангапак атындағы мектепте) екінші тіл ретінде оқиды. Тунтулиак атауы юпик тілінде "көптеген карибулардың жері" дегенді білдіреді. Ауылдың алғашқы тұрғындары Тунтулиакқа Қинақ деп аталатын ескі қоныстан көшіп келген. Ескі қоныстан қалып қалғандары – тек қана қабірлер және, мүмкін, "Авкуамцик" деп аталатын өзеннің басындағы аюлардың паналағы, ол Қинақты екіге бөліп тұрған. Ауылды басқаратын орган – Тунтулиак тайпалық кеңесі. Кеңес сонымен қатар бірнеше кіші компанияларға бөлінген. Оларға қоршаған ортаны қорғау агенттігі, жергілікті полиция бөлімі (Ауылдық полиция қызметкерлері, Ауылдық қоғамдық қауіпсіздік қызметкерлері) және денсаулық сақтау орталығы кіреді.

Tuntutuliak first appeared on the 1950 U. S. Census as the unincorporated village of "Tuntatuliag." The spelling was changed to the present Tuntutuliak effective with the 1970 census. It was made a census designated place (CDP) in 1980. As of the census of 2000, there were 370 people, 84 households, and 74 families residing in the CDP. The population density was There were 97 housing units at an average density of The racial makeup of the CDP was 0.81% White, 98.92% Native American, and 0.27% from two or more races. 0.81% of the population were Hispanic or Latino of any race. There were 84 households, out of which 54.8% had children under the age of 18 living with them, 57.1% were married couples living together, 16.7% had a female householder with no husband present, and 11.9% were non families. 10.7% of all households were made up of individuals, and 1.2% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 4.40 and the average family size was 4.74. In the CDP, the population was spread out, with 42.7% under the age of 18, 11.1% from 18 to 24, 25.4% from 25 to 44, 15.4% from 45 to 64, and 5.4% who were 65 years of age or older. The median age was 23 years. For every 100 females, there were 110.2 males. For every 100 females age 18 and over, there were 109.9 males. The median income for a household in the CDP was $25,500, and the median income for a family was $26,000. Males had a median income of $38,750 versus $18,750 for females. The per capita income for the CDP was $7,918. About 27.3% of families and 23.0% of the population were below the poverty line, including 29.1% of those under age 18 and none of those age 65 or over. The main language spoken in the village is Yup'ik (translated to Yupiaq which means "genuine" or "real" people). This is the first language which the children are exposed to. That would make English their second language which is learned in the local school (Lewis Angapak Memorial School). The name Tuntutuliak in the Yup'ik language means "the land of many caribou." The first settlers of the village moved to Tuntutuliak from an old village site called Qinaq. What is left of the old village is nothing but graves, and maybe a bear home at the end of the river called "Avcuamciq" which divided Qinaq in half. The governing body of the village is called the Tuntutuliak Tribal Council. The council is also divided into several other smaller companies. Those companies are the Environmental Protection Agency, the local police department(VPOs Village Police Officers, VPSOs Village Public Safety Officers), and the health clinic.

Білім

Төменгі Кускоквим мектеп ауданы Льюис Ангапак есімді мемориалдық мектепті (1-12 сыныптар) иеленеді. 2018 жылдан бастап оқушылардың барлығы юпик халқынан.