Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Tyonek немесе Қазіргі / Жаңа Tyonek (Dena'ina: Qaggeyshlat ″саусақтар арасындағы кішкентай жер") – АҚШ-тың Аляска штатындағы Кеней түбегіндегі халық санағы бойынша белгіленген елді мекен (CDP). 2020 жылғы халық санағы бойынша халқы 152 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы 171 адамнан кем. 1973 жылы қауым Алясканың тума халқының талаптарын реттеу туралы заңға сәйкес «Тьонек тума корпорациясын» (TNC) құрды және федералдық деңгейде мойындалды.
Tyonek or Present / New Tyonek (Dena'ina: Qaggeyshlat ″little place between toes") is a census designated place (CDP) in Kenai Peninsula Borough in the U. S. state of Alaska. As of the 2020 census the population was 152, down from 171 in 2010. In 1973, the community formed the Tyonek Native Corporation (TNC) under the Alaska Native Claims Settlement Act and is federally recognized.
Тарих
1778 жылы саяхатшы Джеймс Кук Тионектегі Денэина Алясканың тума халқының ауылын атап өтті. Ресейлік тері саудасымен айналысқан «Лебедев-Ласточкин» компаниясы Тионек жерінде шағын аң аулау бекетін ұстады. 1794 жылдың мамыр айында Джозеф Уидби басқаратын Ванкувер экспедициясының тобы сауда бекетіне сапар жасады. Уидбидің мәліметінше, компания "ұзындығы 50 фут, ені 24 фут, биіктігі 10 фут болатын бір үлкен үйге" ие болған, онда 19 ресейлік тұрған. 1830 жылдардың соңында шешек індеті халықтың жартысына жуығын қырды. Тионек 1880 жылдардағы Резеркрешн Крик алтын асығы кезінде маңызды порқа айналды, бірақ 1915 жылы Кук шығанағының қарсы жағында Анкоридж қаласының салынуынан кейін маңызы төмендеді. 1930 жылдары алғашқы ауылдың суға батқандығына байланысты Тионек қазіргі орнына көшірілді.
A Dena'ina Alaska Native village at Tyonek was noted by the explorer James Cook in 1778. The Lebedev Lastochkin Company, a Russian fur trade venture, maintained a small trapping station on the site of Tyonek. A detachment of the Vancouver Expedition under Joseph Whidbey visited the trading post in May 1794. Whidbey found that the LLC maintained "one large house, about fifty feet long, twenty four wide, and about ten feet high; this was appropriated to the residence of nineteen Russians " A smallpox epidemic in the late 1830s killed about half the population. Tyonek became a major port during the Resurrection Creek gold rush of the 1880s, but declined after the founding of Anchorage on the other side of Cook Inlet in 1915. Tyonek was moved to its current site when the original village, located on lower ground, flooded in the 1930s.
География
Tyonek (61.060470, 151.230697) координаталарында орналасқан. Саяси жағынан Кенэй түбегі ауданына қарасты болғанымен, ол Кенэй түбегінен қарсы, Кук шығанағының солтүстік-батыс жағындағы материкте жатыр. Солтүстік-шығысынан Белуга қауымымен шектеседі. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметінше, CDP-ның жалпы ауданы – , оның ішінде жер және , немесе 1,61%-ы су құрайды. CDP батыстағы Сауда шығанағынан солтүстік-шығыстағы Чуитна өзенінің сағасына дейін созылып жатыр. Қазіргі Тьонек ауылы, әуежаймен бірге, CDP-ның солтүстік-шығыс бөлігінде, Чуитна өзені мен Тьонек сайының арасында орналасқан.
Tyonek is located at (61.060470, 151.230697). Although politically in the Kenai Peninsula Borough, it is located on the mainland on the northwest side of Cook Inlet, across from the Kenai Peninsula. It is bordered to the northeast by the community of Beluga. According to the United States Census Bureau, the CDP has a total area of , of which are land and , or 1.61%, are water. The CDP extends from Trading Bay in the west to the mouth of the Chuitna River in the northeast. The present village of Tyonek, with an airstrip, is in the northeast part of the CDP, between the Chuitna River and Tyonek Creek.
Демография
Тьонек алғаш рет 1880 жылғы АҚШ халық санағында "Тьонек станциясы мен ауылының" құрамына кірмеген Тьенне ауылы ретінде тіркелді. Онда 117 тұрғын болды, оның ішінде 109 Тинне, 6 креол (орыс және жергілікті халықтың араласуынан туған), және 2 ақсүйек. Бұл елді мекен бастапқыда Бешта шығанағында орналасқан. 1890 жылы "Тойонок" деп қайта тіркелді, онда 115 тұрғын болды, барлығы жергілікті халықтан. 1900 жылы Тионек болып қайта аталды. 1910 жылғы халық санағында тіркелмеді. 1920 жылы қайтадан тіркелді. 1930 жылы 78 тұрғын тіркелді, оның 74-і жергілікті халық, ал 4-і ақсүйек. 1930 жылдардың басында тұрғындар солтүстік-шығысқа қарай 11 шақырым (7 миль) қашықтықтағы жаңа орынға, су тасқынынан сақтану үшін биік жерге орналасқан "жаңа" Тьонекке көшті. Алғашқы орналасқан жері "Ескі Тьонек" немесе Тубугнен ("жағажай жері") деп аталды. 1940 жылғы халық санағынан бастап, тіркелген деректер "Жаңа / Екінші Тьонек" немесе Танк'итну ("балық док ағысы") деп көрсетілді. Ескі Тионк жеке тіркелмеді. "Қазіргі / Жаңа Тьонек" немесе Каггейшлат ("саусақтар арасындағы кішкентай орын") 1980 жылы халық санағы бойынша белгіленген аудан (CDP) мәртебесін алды. Қазіргі CDP шегіне түпнұсқа (Ескі) Тьонек кіреді. 2000 жылғы халық санағы бойынша, CDP-де 193 адам, 66 үй шаруашылығы және 45 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 134 тұрғын үй бірлігін құрады. CDP-нің нәсілдік құрамында 4,66% ақ халық және 95,34% америкалық үндістері болды. Халықтың 2,59% испан немесе латын американдықтары. 66 үй шаруашылығының 42,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 27,3%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 22,7%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 31,8%-ы отбасы емес. Үй шаруашылығының 30,3%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 7,6%-ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,92 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,42 адам. CDP-де халық жас бойынша таралып кеткен: 37,3%-ы 18 жасқа дейінгілер, 6,7%-ы 18-ден 24 жасқа дейінгілер, 33,7%-ы 25-тен 44 жасқа дейінгілер, 17,1%-ы 45-тен 64 жасқа дейінгілер және 5,2%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 28 жас. Әр 100 әйелге 124,4 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 128,3 еркек шақ келді. CDP-дегі үй шаруашылығының орташа табысы 26 667 доллар, ал отбасының орташа табысы 29 792 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 26 250 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 26 250 доллар. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 11 261 доллар. Отбасылардың 2,1%-ы және халықтың 13,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілер мен 65 жастан асқандар жоқ.
Tyonek first appeared on the 1880 U. S. Census as the unincorporated Tinneh village of "Toyonok Station and Village". It featured 117 residents, including 109 Tinneh, 6 Creole (Mixed Russian & Native) and 2 Whites. This settlement was initially located at Beshta Bay. It returned again as "Toyonok" in 1890 with 115 residents, all Native. In 1900, it returned as Tyonek. It did not report on the 1910 census. It returned again in 1920. In 1930, it reported 78 residents, of which 74 were Native and 4 were White. In the early 1930s, residents began to relocate 7 mile (11 km) northeast to a new site, the "new" Tyonek, situated on higher ground because of flooding. The original site became known as "Old Tyonek" or Tubughnen ("beach land"). Beginning with the 1940 census, the figures reflected the "New / Second Tyonek" or Tank'itnu ("fish dock stream"). Old Tyonek did not report separately again. The ″Present / New Tyonek″ or Qaggeyshlat (″little place between toes") was made a census designated place (CDP) in 1980. The boundaries of the CDP now include the original (Old) Tyonek. As of the census of 2000, there were 193 people, 66 households, and 45 families residing in the CDP. The population density was There were 134 housing units at an average density of The racial makeup of the CDP was 4.66% White and 95.34% Native American. 2.59% of the population were Hispanic or Latino of any race. There were 66 households, out of which 42.4% had children under the age of 18 living with them, 27.3% were married couples living together, 22.7% had a female householder with no husband present, and 31.8% were non families. 30.3% of all households were made up of individuals, and 7.6% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.92 and the average family size was 3.42. In the CDP, the population was spread out, with 37.3% under the age of 18, 6.7% from 18 to 24, 33.7% from 25 to 44, 17.1% from 45 to 64, and 5.2% who were 65 years of age or older. The median age was 28 years. For every 100 females, there were 124.4 males. For every 100 females age 18 and over, there were 128.3 males. The median income for a household in the CDP was $26,667, and the median income for a family was $29,792. Males had a median income of $26,250 versus $26,250 for females. The per capita income for the CDP was $11,261. About 2.1% of families and 13.9% of the population were below the poverty line, including none of those under the age of eighteen or sixty five or over.