Кіріспе
Стадиондағы белгілі бір орынға маусымдық билеттерді сатып алу құқығын беретін лицензия. Жеке орындық лицензиясы немесе ЖОЛ – бұл иеленушіге стадиондағы белгілі бір орынға маусымдық билеттерді сатып алу құқығын беретін ақылы лицензия. Иеленуші енді маусымдық билеттерді сатып алғысы келмесе, орындық лицензиясын басқа біреуге сата алады. Бірақ, егер орындық лицензиясының иесі лицензияны сатпай, маусымдық билеттерді жаңартпаса, лицензия командаға қайтарылады. Көптеген орындық лицензиялары команда аталған стадионда ойнағанша жарамды. Әр ЖОЛ нақты бір орынға сәйкес келетіндіктен, стадион операторы әр орынға әртүрлі баға белгілей алады. Жанкүйерлер үшін нақты орын болғандықтан, толған стадионда бос орын іздеудің қажеті жоқ. Жаңа салынған спорттық нысандар көбінесе ЖОЛ ұсынып, құрылыс кезінде туған қарызды төлеуге көмектеседі. ЖОЛ-ға қарсылар бұл жанкүйерлердің стадионға бару үшін төлейтін құнын арттырудың тағы бір жолы деп санайды. Орындық лицензияларына әртүрлі атаулар берілген. Солтүстік Америкада оларды көбінесе жеке орындық лицензиясы немесе тұрақты орындық лицензиясы деп атайды, ал Еуропада олар әдетте дебентуралар деп аталады.
A personal seat license, or PSL, is a paid license that entitles the holder to the right to buy season tickets for a certain seat in a stadium. This holder can sell the seat license to someone else if they no longer wish to purchase season tickets. However, if the seat license holder chooses not to sell the seat licenses and does not renew the season tickets, the holder forfeits the license back to the team. Most seat licenses are valid for as long as the team plays in the current venue. As each PSL corresponds to a specific seat, the venue operator can charge different prices for each individual seat. From the fan's perspective, having a specific seat removed the necessity of searching for an open seat in a filled stadium. Newly built sporting venues often offer PSLs to help pay the debt incurred during the construction of the venue. Opponents of PSLs see this as another way to increase the price that fans must afford to attend the venue. Seat licenses have been given various names. In North America, they are primarily called personal seat licenses or permanent seat licenses, while in Europe they are usually called debentures.
Орналасу орындарының лицензиясының шығу тегі
Жеке орындық лицензиясының пайда болу тарихы туралы әртүрлі мәліметтер бар. Бір дерек бойынша, алғашқы жеке орындық лицензиясы жоспары 1986 жылы Стэнфорд университетінде әйгілі теннис жаттықтырушысы Дик Гулд жасаған. Жаңа теннис стадионы үшін қаржы іздеген Гулд орындықтарға құқықтарды сату идеясын келтірді. Лицензиялық жоспар бойынша, сатып алушының аты орындыққа қашалып жазылып, сатып алушы стадионда өтетін кез келген шараға билеттерді алғашқы болып таңдау құқығына ие болады. Тағы бір дерек бойынша, тұрақты орындық лицензиясын 1993 жылы Шарлотта қаласындағы спорттық маркетинг агенті Макс Мюллеман ойлап тапқан. Мюллеман Шарлоттаның сол кездегі Каролинас стадионында алғашқы PSL-ді құрушы ретінде танымал. Бұл идея "Charter Seat Rights" деп аталды, және Мюллеман оны 1980 жылдары Джордж Шиннге ұсынды, ол "Шарлотта Хорнетс" командасын алуға көмектескен және маусымдық билеттер сатып алған жанкүйерлерге сыйлық беру мақсатында болды. "Хорнетс" командасының маусымдық билеттерінің иегерлері осы құқықтарды тегін алды, бірақ кейін оларды тауар ретінде сата бастады. Бұл Мюллеманға стадионды қаржыландыру үшін жанкүйерлер төлейтін ұқсас тұжырымдаманы қолдану идеясын берді. 1969 жылы "Даллас Каубойс" командасы Ирвингтегі "Техас стадионының" құрылысын қаржыландыру үшін стадион облигацияларын пайдаланды. Облигацияны сатып алу, облигация иесіне "Даллас Каубойс" командасының маусымдық билеттерін сатып алу құқығын берді. Тағы басқалар 1987 жылға дейін көптеген колледждердегі қайырымдылық шараларында осыған ұқсас бағдарламалардың болғанын айтады. Дегенмен, алғашқы бағдарламалар стипендиялық қорға салықтан жеңілдікпен берілетін қайырымдылықтар болды, онда негізгі "quid pro quo" қайырымдылық пен алынған жеңілдік арасында еді, ал емес қайырымдылық пен орындық құқығы арасында.
PSL-дің ісі
2019 жылы АҚШ округтік судьясы Стэн Кронке мен Лос-Анджелес Рамс командасына бұрынғы Сент-Луис Рамс командасының жеке орындық лицензия иелеріне 2019 жылдың маусымында қол жеткізілген келісім шарттарына сәйкес, ішінара өтемақы төлеуге бұйрық берді. Лос-Анджелес Рамс 1995 жылы Лос-Анджелестен Сент-Луиске көшіп, жеке орындық лицензияларын сатты. Жалға алынған стадионның жағдайына қатысты даулар, сондай-ақ Рамс командасының басшылығы мен Сент-Луис қаласының басшылығы арасындағы келіспеушіліктер нәтижесінде Рамс Лос-Анджелеске қайта оралды. Жеке орындық лицензиясын сатып алған жанкүйерлердің бастапқы келісімшарттарының мерзімі таяу болмағанша тағы 9 жыл қалған еді, және олар 2016 жылдың ақпан айында топтық сотқа шағым түсірді.