Кіріспе

Хьюстон қаласындағы стадион, Техас штаты, АҚШ.

NRG стадионы (бұрын Reliant Stadium деп аталған) – Хьюстон қаласындағы, Техас штатындағы көп мақсатты стадион. Құрылысы 2002 жылы аяқталды, құны 352 миллион доллар, және 72 220 орынға ие. Бұл NFL нысанының аралатын шатыры бар алғашқы стадионы болды. Стадион Ұлттық футбол лигасының «Хьюстон Техастары» командасының үй стадионы, сондай-ақ Хьюстон мал және родео көрмесі, «Техас Боулы», АҚШ ерлер құрамасының футбол матчтарының көптеген ойындары, Мексика ұлттық футбол құрамасының достық матчтары (онда «El Tri» үй иесі ретінде қатысады) және басқа да іс-шаралар өткізіледі. Стадион XXXVIII (2004) және LI (2017) Супер Боулдарына, 2024 жылғы Колледж футбол плей-оффының ұлттық чемпионаты мен WrestleMania 25 (2009) турнирлеріне төңкерілді. 2026 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында да бірнеше матч өткізіледі. NRG стадионы NRG паркі деп аталатын бірнеше нысанның (астродомды қоса алғанда) бір бөлігі болып табылады. Кешеннің барлығы 2000 жылы NRG Energy компаниясымен 32 жылға, 300 миллион долларлық құқықтар келісімі бойынша аталды.

Тарих

Хьюстон NFL Holdings тобы 1997 жылы Populous (бұрынғы HOK Sport) компаниясына NFL-дің алғашқы жабылатын шатыры бар футбол стадионының жобалық дизайнын жасау үшін жүгінді. Мақсат – ашық стадион сияқты жұмыс істейтін, бірақ жабық аренаның жайлылығы мен ыңғайлылығына ие футбол стадионын салу еді. Футболға арналған дизайн және родеоға қажетті ауданы ескере отырып, ғимарат осы шеңберде жобаланды. Құрылыс 30 айда аяқталды. Стадион 2002 жылдың 24 тамызында Майами Дельфинс және Хьюстон Тексанс командалары арасындағы маусым алдындағы ойынмен ашылды, онда Дельфинс 24:3 есебімен жеңіске жетті. Стадион 2002 жылдың 8 қыркүйегінде Даллас Каубойс және Хьюстон Тексанс командалары арасындағы тұрақты маусымның алғашқы футбол матчын қабылдады. 2003 жылдың ақпанында стадионда алғашқы родео өтті. 2014 жылдың 19 наурызында стадион NRG Energy компаниясының бас компаниясы – Reliant Energy атымен NRG Stadium деп қайта аталды. 2015 жылғы маусымда NRG Stadium-да тұрақты жасанды жабын орнатылды. Тексанс командасы стадион ашылғаннан бері Giants Stadium-да шөп жабынымен тәжірибе жасаған сияқты, шөпті бөліктерден құралған жүйені пайдаланып, табиғи жабынды қолданды. Соңғы жылдары стадионға жоғары және жоғары білім беру оқу орындарындағы ойындар үшін жасанды газон орнатылды, ал Тексанс командасының ойындары үшін шөп қалдырылды. Тексанс командасының үй матчынан кейін алаңның жағдайына қатысты шағымдар Тексанс командасының ойындары үшін жасанды жабын орнатуға әкелді. Жабын бренді – Act Global құрамына кіретін UBU Speed. 2017 жылы NRG Stadium стадионда Helix технологиясымен Matrix Turf орнату үшін Hellas Construction компаниясын таңдады. Үш жылдық келісімшарт бойынша әр жыл сайын жаңа газон алаңы салынады. Super Bowl LI-ге қатысты жаңартулар NRG Stadium-ды басқа жаңа NFL ареналарымен бәсекелесуге мүмкіндік берді. Стадионның 15 жылдан бері алғашқы ірі жөндеу жұмыстары кеңсе және командалық ғимараттарды жаңғыртты. 2023 жылдың 19 сәуірінде Харрис округінің судьясы Лина Идальго Тейлор Свифттың көптен күткен Eras Tour-ын тойлау үшін NRG Stadium-ды NRG Stadium (Taylor's Version) деп атады.

Айк дауылынан болған залал

2008 жылдың 12-13 қыркүйегінде стадион «Айк» даулынан зақымданып, «Хьюстон Техас» командасының 14 қыркүйекке жоспарланған үй матчын кейінге жылдыруға мәжбүр етті. Шатырдың бір бөлігі жұлып алынды, стадионның басқа бөліктері жел мен судан зақым көрді. Дауылдан соң стадион ішінде үлкен қиындықтар қалды. Стадион әкімшілігі шатырдан басқа стадионда маңызды құрылымдық зақымдар жоқ екенін және «Техас» командасы «Reliant» стадионында шатыры ашық күйінде 8 үй матчын өткізе алатынын мәлімдеді. «Техас» командасының «Балтимор Рейвенс» командасына қарсы ойыны бастапқыда 2008 жылдың 14 қыркүйегінен (жексенбі) 15 қыркүйекке (дүйсенбі) дейін кейінге жылдырылды. Бірақ «Айк» даулынан келген зақымның ауқымы белгілі болғаннан кейін, NFL «Техас» – «Рейвенс» ойынын 10-шы аптаға (2008 жылдың 9 қарашасы) көшірді. Бұл апта «Рейвенс» командасының демалыс күні және «Техас» командасының «Цинциннати Бенгалс» командасына қарсы үй матчының күні болу тиіс еді. Бұл нысан матадан жасалған шатырымен және кең шыныларымен көзге түседі, ашық атмосфераны сезіндіреді. Түнде ғимараттың ішінен жарық шығып, жарқырағандай көрінеді. Көлемді шыны қолдану ойын алаңына ашық конкорсқа ашық ауа сезімін сыйлайды. «NRG» стадионында 7000-нен астам клубтық орын, 186 люкс-бөлме, сондай-ақ бірнеше лаунждар мен барлар бар. Солтүстік қақпаның артындағы трибуна бөлімі «Булл Пен» деп аталады, ол үй командасының жанкүйерлеріне арналған арнайы аймақ. «Булл Пен» жанкүйерлері алаңдағы оқиғаларға тікелей қатысып, жанкүйерлердің дәстүрін, әндерін, ұрандарын және стадиондағы барлық көрермендер үшін ойын күнінің басқа да элементтерін жасауға және іске асыруға көмектеседі. «Булл Пен» жанкүйерлері ойын бойында тұрып, ән айтуға, қолдау көрсетуге және команданы ынтамен қолдауға шақырылады. 2011 жылы «Reliant» логотипін жаңартқандықтан, стадиондағы барлық белгілерін де жаңартуға тура келді. 2012 жылдың желтоқсанында Супер Боулды Хьюстонға қайтаруға көмектесу мақсатында стадионның қақпасындағы дисплейлер кез келген кәсіби спорт аренасындағы ең үлкен цифрлық дисплейлермен алмастырылатыны хабарланды. Видеоэкрандар 2013 жылдың 16 тамызында таныстырылды және жалпы саны бойынша осындай экрандардың арасында екінші орынды иеленді. Бұл көрсеткіш Арлингтондағы «AT&T» стадионының бұрынғы рекордын басып өтті. Алайда, қазір Джексонвиллдегі «ТIAA Банк Филд» стадионындағы цифрлық дисплейлер бұл көрсеткішті басып өтті, ол әлемдегі кез келген стадиондағы ең үлкен цифрлық дисплейлерге ие.

Футбол

Хьюстон Техастары 2002 жылы құрылғаннан бері өздерінің үй ойындарын NRG стадионында (немесе Reliant Stadium) өткізіп келеді. Жылдық кестеде 8 рет тұрақты маусым ойыны және 2 маусым алдындағы ойын, сондай-ақ «Техас» командасы қабылдайтын плей-офф ойындары бар. Алғашқы ойын 2002 жылдың 24 тамызында 69 432 көрерменнің алдында өтті, онда «Техас» командасы алғашқы маусым алдындағы матчта «Майами Дельфинс» командасын қабылдады. Бірінші тұрақты маусым ойыны сол жылдың 8 қыркүйегінде өтті, онда жаңадан құрылған «Техас» командасы «Даллас Каубойс» командасын 69 604 көрерменнің алдында 19:10 есебімен жеңді. «Техас» тарихындағы алғашқы дүйсенбі күнгі футбол ойыны 2008 жылдың 1 желтоқсанында «Релиант» стадионында өтті. 70 809 көрерменнің алдында ойнаған «Техас» командасы «Джексонвилл Джагуарс» командасын 30:17 есебімен жеңді. Содан кейін сол маусымдағы келесі екі үй ойынында бұл рекорд жаңаланды. 2008 жылдың 7 желтоқсанында «Теннесси Титанс» командасына қарсы өткен ойынға 70 831 көрермен келді, ал 2008 жылдың 28 желтоқсанында «Чикаго Беарс» командасына қарсы өткен финалдық ойынға 70 838 көрермен жиналды, бұл сол кездегі команданың рекордтық көрсеткіші еді. Бұл рекорд 2009 жылдың 23 қарашасында жаңартылды, «Техас» командасының бұрынғы NFL командасы «Теннесси Титанс» командасына қарсы өткен екінші дүйсенбі күнгі футбол ойынына 71 153 көрермен келді. «Техас» командасының 2009 жылғы маусымның финалдық ойыны «Нью-Ингланд Пэтриотс» командасына қарсы 2010 жылдың 3 қаңтарында өтті, онда 71 029 көрермен болды. NRG стадионында 2 «Супер Боул» турнирі өтті: XXXVIII «Супер Боул» (бұл жартылай уақыт шоуындағы даулы оқиғаларға байланысты әйгілі болды) және LI «Супер Боул» (бұл қосымша уақытқа өткен алғашқы «Супер Боул» болды); екі ойын да «Нью-Ингланд Пэтриотс» командасы мен NFC South командасы арасында өтті. NRG стадионында 2004 жылдың 1 ақпанында XXXVIII «Супер Боул» турнирі өтті, онда «Нью-Ингланд Пэтриотс» командасы «Каролина Пантерс» командасын 71 525 көрерменнің алдында 32:29 есебімен жеңді. NRG стадионы 2012 жылдың 7 қаңтарында «Техас» командасының тарихындағы алғашқы плей-офф ойынын қабылдады. Хьюстон «Цинциннати Бенгалс» командасын 31:10 есебімен жеңіп, «Релиант» стадионында «Техас» командасының ойынын көрген ең көп көрерменді (71 725 адам) жинады. NRG стадионы 2017 жылы LI «Супер Боул» турнирін қабылдады, онда «Нью-Ингланд Пэтриотс» командасы «Атланта Фэлконс» командасын 34:28 есебімен жеңді. Бұл «Супер Боул» тарихындағы ең үлкен қайта оралу болды; сонымен қатар бұл «Супер Боул» тарихындағы алғашқы қосымша уақыт ойыны еді.

Родео

Хьюстон мал өсіру шоуы мен родеосы (немесе РодеоХьюстон) NRG стадионымен бірлесіп пайдаланылады. «Бұл ғимарат родео үшін де, Ұлттық футбол лигасы үшін де бірдей маңызға ие», – дейді родеоның маркетинг бөлімінің бас менеджерінің көмекшісі Лерой Шафер. Родео жыл сайын наурыз айында үш апта бойы өткізіледі. Осы кезеңде NRG стадионы PRCA-ның бөлігі болып табылатын, тек бұқаларды айдаудан тұратын Xtreme Bulls турының іс-шарасын қабылдайды, сондай-ақ Хьюстон мал өсіру шоуын және родеоны да ұйымдастырады. Стадионда родео малдарын ұстауға арналған қызметтік аймақ бар. Бұқалар, жылқылар, тұқымдық бұқалар және арқан тартуға арналған бұзаулар стадионның солтүстік жағындағы төменгі бөліктің астында орналасқан. Родеоны қолдау үшін жүк тиеу және түсіру алаңы стадионның солтүстік жағында орналасқан. Родео өтетін кезде жылмалы есіктер докты екі қабылдау аймағына бөліп, тағамдық өнімдер мен сату жеткізілімдерін родео жабдықтары мен мал жеткізілімдерінен оқшаулайды. Родео кезінде стадионның оңтүстік жағында орналасқан 42 фут (13 метр) биіктігіндегі концерттік сахна гидравликалық жетек жүйесі арқылы родео концерттері үшін ғимараттың ортасына жылжытылады. Бұған қоса, бұл олардың 1998 мен 2001 жылдар аралығында жыл сайын Compaq орталығында өткізілген іс-шарадан кейін 11 жылдан бергі Хьюстондағы алғашқы іс-шарасы болды.

Колледж футболы

Колледж футболының «Техас боулі» және «Техас кикоф» турнирлері жыл сайын осы стадионда өткізіледі. «Техас боулінің» алғашқы ойынында Ратгерс университеті мен Канзас штаты университеті кездесіп, Ратгерс 37:10 есебімен жеңіске жетті. Стадион «Техас боулі» турнирі басталар алдында «Хьюстон боуліне» төңкерілді, сондай-ақ 2002 және 2005 жылдарғы Big 12 чемпионатының ойындарын қабылдады. 2005 жылғы ойында Хьюстон қаласында туған Винс Янг Техас университетінің қорғаушысы ретінде өнер көрсетіп, «Лонгхорнс» командасын 71,107 көрерменнің алдында «Колорадо» университетін 70:3 есебімен жеңіске жеткізді. Бұған қоса, 2007 жылы «Шығыс-Батыс қасиетті ойыны» осы жерде өткізілді. 2005 жылдың қараша айында «Катрина» дауілінен зардап шеккен «Супердоме» стадионының орнына Грамблинг штаты мен Сауттерн командалары арасындағы «Байо Классик» ойыны осы стадионда өткізілді. Қаланың екі I дивизиондағы FBS командасы – Хьюстон университеті мен Райс университеті бұрын NRG стадионында тұрақты маусымдық ойындарын өткізген. 2004 жылы «Хьюстон-Райс» футбол дербиі, «Байо Букет Классик» осы стадионда өтті, ал 2011 жылы бұл ойын 2012 және 2013 жылғы маусымдарда «Релиант» стадионында өтетіні жарияланды. Сонымен қатар, стадион 2010 жылдан бері «Пайни Вудс шайқасын» қабылдап келеді. Бұл Техастағы ең көне футбол дербилерінің бірі, онда I дивизиондағы FCS лигасындағы Сэм Хьюстон мемлекеттік университеті мен Стивен Ф. Остин мемлекеттік университеті қатысады. Бұл серия бастапқыда 2013 жылға дейін жоспарланған, кейін 2017 жылға дейін ұзартылды, ал 2015 жылдың сәуір айында стадион бұл серияның тұрақты үйі ретінде бекітілді. Техастағы екі ірі тарихи афроамерикандық университеті – Техас Оңтүстік университеті мен Прери-Вью A&M университеті де NRG стадионында тұрақты маусымдық ойындарын өткізді. SWAC чемпионаты 2013 жылдан 2017 жылға дейін осы стадионда өткізілді. 2017 жылы NRG стадионы Колледж футболының плей-офф ұлттық чемпионатының болашақ алаңы ретінде жарияланды; ол 2024 жылдың 8 қаңтарында (2023 жылғы колледж футболы маусымын аяқтады), «Мичиган Вулверинс» (Роуз-боулдың жеңімпаздары) және «Вашингтон Хаскис» (Шакар-боулдың жеңімпаздары) командаларының қатысуымен өтті.

Орта мектеп футболы

NRG стадионы университеттер аралық лигасының футбол плей-оффы барысында университеттердің жасөспірімдер футбол командалары үшін бейтарап алаң ретінде жиі қолданылады.

Футбол

NRG стадионында халықаралық футбол матчтары да өтеді. Ойындар әдетте NFL маусымы басталар алдында көктем және жаз айларында өткізіледі. 2005-2011 жылдар аралығында стадион CONCACAF Алтын кубогының матчтарын қабылдады. 2007 жылғы Алтын кубок матчтарына бірінші кезең матчтары және ширек финалдың екі ойыны кірді. Стадиондағы рекордтық көрермен саны Мексика және АҚШ құрамаларының арасындағы дайындық матчы кезінде тіркелді. 2008 жылдың 6 ақпанында "Релиант" стадионында АҚШ-Мексика матчы 70,103 көрерменнің қатысуымен өтті. 2003 жылдың 8 мамырында "Релиант" стадионында өткен АҚШ-Мексика матчына 69,582 жанкүйер келді, бұл АҚШ ерлер құрамасының осы онжылдықтағы ең көп көрермен жиналған ойыны болды, содан кейін 2009 жылғы CONCACAF Алтын кубогының финалында Нью-Джерси штатының Ист-Ратерфорд қаласындағы "Giants Stadium" стадионында Мексикаға қарсы өткен матчқа 79,156 көрермен келді. 2010 жылы "Релиант" стадионы MLS All-Star ойынын қабылдады, онда 70,728 жанкүйер Manchester United командасының MLS All-Stars командасын 5–2 есебімен жеңгенін көрді. 2012 жылдың 25 қаңтарында Венесуэла Мексикамен жолдастық матч өткізді, нәтижесі 3–1 болды. 2013 жылдың 31 мамырында Мексика Нигериямен тағы бір жолдастық матч өткізді, ол 2–2 есебімен тең аяқталды. 2016 жылдың маусым айында NRG стадионы Copa América Centenario турнирінің топтық кезеңінде екі матчты және жартылай финалда бір матчты қабылдады. Коста-Рика Колумбияны 3–2 есебімен жеңді. Мексика мен Венесуэла 1–1 есебімен тең түсті. Аргентина АҚШ-ты 4–0 есебімен жеңді, ал Лионель Месси соққан әуе пас Аргентинаның барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы ретінде тарихта қалды.

Күні Жеңген команда Нәтижесі Жеңілген команда Турнир Көрермендер
8 мамыр, 2003 0–0 Достық 69,582
11 шілде, 2005 1–1 2005 CONCACAF Алтын кубогы C тобы 45,311
17 шілде, 2005 2–1 2005 CONCACAF Алтын кубогы ширек финалы 60,050
16 қараша, 2005 3–0 Достық 35,526
13 маусым, 2007 5–0 2007 CONCACAF Алтын кубогы C тобы 68,417
17 маусым, 2007 1–0 2007 CONCACAF Алтын кубогы ширек финалы 70,092
6 ақпан, 2008 2–2 Достық 70,103
15 маусым, 2008 2–0 2010 ФИФА Әлем чемпионаты іріктеуі 50,137
9 шілде, 2009 2–0 2009 CONCACAF Алтын кубогы C тобы 47,713
13 мамыр, 2010 1–0 Достық 70,099
28 шілде, 2010 Manchester United 5–2 MLS All Stars 2010 MLS All-Star ойыны 70,728
22 маусым, 2011 1–0 2011 CONCACAF Алтын кубогы жартылай финалы 70,627
25 қаңтар, 2012 3–1 Достық 40,128
31 мамыр, 2013 2–2 Достық 62,107
6 тамыз, 2014 Milan 3–0 Guadalajara Клубтық достық матч 14,871
1 шілде, 2015 0–0 Достық 70,128
11 маусым, 2016 3–2 Copa América Centenario A тобы 45,808
13 маусым, 2016 1–1 Copa América Centenario C тобы 67,319
21 маусым, 2016 4–0 Copa América Centenario жартылай финалы 70,858
28 маусым, 2017 1–0 Достық 37,617
20 шілде, 2017 Manchester United 2–0 Manchester City 2017 Халықаралық чемпиондар кубогы 67,401
7 қыркүйек, 2018 4–1 Достық 60,617
29 маусым, 2019 3–2 2019 CONCACAF Алтын кубогы ширек финалы 70,788
20 шілде, 2019 Bayern Munich 3–1 Real Madrid 2019 Халықаралық чемпиондар кубогы 60,143
29 шілде, 2021 2–1 2021 CONCACAF Алтын кубогы жартылай финалы 70,304
20 шілде, 2022 Manchester City 2–1 América Club Достық матч 61,223
25 маусым, 2023 2–1 2023 CONCACAF Алтын кубогы B тобы 66,255
26 шілде, 2023 Real Madrid 2–0 Manchester United Клубтық достық матч 67,801
22 маусым, 2024 – 2024 Copa América
24 маусым, 2024 –
4 шілде, 2024 –
3 тамыз, 2024 UANL – Inter Miami CF 2024 Leagues Cup

2026 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

NRG стадионы 2026 жылғы ФИФА әлем чемпионатында бірнеше матч қабылдайды. Бұл АҚШ-та таңдалған 11 стадионның бірі. Сонымен қатар, бұл Техас штатында матчтарды өткізуге таңдалған екі стадионның бірі, екіншісі – Даллас-Форт-Уорт агломерациясындағы AT&T стадионы. Чемпионат кезінде стадионның атауы ФИФА-ның корпоративтік демешілік аттарға қатысты саясатына сәйкес уақытша "Хьюстон стадионы" деп өзгертіледі. Стадионда жеті матч өтеді: топтық кезеңде бес матч, 32-нің бірінші раундында бір матч және Тәуелсіздік күнінде 16-ның бірінші раундында бір матч.

Колледж баскетболы

Стадион бірнеше рет NCAA I дивизионының ерлер баскетбол турнирін қабылдады, оның ішінде 2008, 2010 және 2015 жылдарғы Оңтүстік аймақтық жартылай финалдары мен финалдары, сондай-ақ 2011, 2016 және 2023 жылдарғы «Төрттік» турнирі.

Автоспорт

Өткен он сегіз жыл бойы NRG стадионы Monster Jam жарысын қабылдап келді. Сонымен қатар, ол 2003 жылдан бері AMA Суперкросс чемпионатының бірінші кезеңіне төңкерілді, бұл 1974 жылдан бері өткізіліп келген Астродомды алмастырды.

Концерттер

Стадион тұрақты түрде концерттер өткізілетін орын болып табылады және жылдар бойы The Rolling Stones, Metallica, Beyoncé, U2, Guns N' Roses, One Direction, Taylor Swift және Coldplay сияқты әртістер осында өнер көрсеткен. 2023 жылы "The Eras Tour" турнесімен Тайлор Свифт қайта келгенде, ол стадион тарихында бір турда үш шоуды толығымен сатуға қол жеткізген тұңғыш әртіс атанды.

Хоккей

2011 жылдың 23 қыркүйегінде «Даллас Старз» және «Феникс Койотес» командаларының маусым алдындағы ойын өткізу жоспарланған. Алайда, бұл ойын стадионға мұз салуға байланысты туындаған шығындарды себеп етіп келтіре отырып, кейіннен күштен тоқтатылды.

Басқа іс-шаралар

Райс университеті стадиондағы бас кеңселерін кәсіби спортты басқару бойынша сабақтарды өткізу үшін пайдаланады. 2009 жылдың 5 сәуірінде стадион WrestleMania 25-ке төңкерілді. 2019 жылдың 22 қыркүйегінде Техас-Индия форумы "Хауди Моди" шарасын өткізді. 2019 жылғы жазда стадионда Ехоба куәгерлерінің екі халықаралық съезі өтті, онда бүкіл әлемнен мыңдаған делегаттар жиналды.