Шунгнак қаласы: тарихы мен демографиясы

Кіріспе

Аляска штатындағы қала, АҚШ

Шунгнак (немесе Нуурвиурак) – Аляска штатының Солтүстік-Батыс Арктика аймағындағы қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 262 адамды құрады, 2000 жылы 256 адам болған.

Тарих

Шуннак алғаш рет 1899 жылы Қобұқ өзенінің бойында, шамамен 10 миль шығысқа қарай орналастырылған. "Шуннак" атауы инупиак тіліндегі "Исиңнақ" сөзінен шыққан, ол жаде тасын білдіреді, бұл тас айналағы аймақта кездеседі. 1920 жылдары өзеннің эрозиясына байланысты көптеген тұрғындар ескі елді мекенді тастап кетті. 1927 жылы олар бастапқыда "Кочук" деп аталған жерге қайта қоныстанды. Тұрғындар Кочукты жаңа Шуннак деп атауға келісті. Ескі Шуннак ауылындағы бірқатар тұрғындар сол жерде қалуды шешті. Екі ауылдың шатасуын болдырмау үшін 1928 жылы Ескі Шуннак Кобук деп өзгертілді. Шуннак 1967 жылы ресми түрде қала мәртебесін алды.

Демография

Қазіргі Шунгнак алғаш рет 1930 жылғы АҚШ халық санағында, құрамына енбеген ауыл ретінде тіркелді. 1910 және 1920 жылғы халық санағында көрсетілген Шунгнак 1928 жылы Кобук болып өзгерген Ескі Шунгнакқа қатысты. Бұл Шунгнак 1930 жылдан бергі барлық халық санағында тіркелді. 1967 жылы ол ресми түрде қала мәртебесін алды. 2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 256 адам, 56 шаруашылық және 51 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген, ал 64 тұрғын үй бірлігінің тығыздығы көрсетілмеген. Қаланың этникалық құрамында 5,47% ақ нәсілділер және 94,53% Алясканың жергілікті халқы болды. Бұл 56 шаруашылықтың 66,1%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 53,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 16,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 8,9%-ы отбасы емес. Сонымен қатар, барлық шаруашылықтың 7,1%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 1,8%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 4,57 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 4,53 адамды құрады. Қаладағы халықтың жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 48,4%, 18-24 жас аралығындағылар – 8,6%, 25-44 жас аралығындағылар – 23,8%, 45-64 жас аралығындағылар – 12,9%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 6,3%. Медианалық жас 19 жасқа тең. Әр 100 әйелге 18 жастан жоғары 103,1 еркек шамасында келді. Шаруашылықтың медианалық табысы 44 375 доллар, ал отбасының медианалық табысы 41 000 долларды құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 25 750 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 33 750 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 10 377 долларды құрады. Отбасылардың 21,7%-ы және халықтың 35,8%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде он сегіз жасқа дейінгілердің 46,2%-ы, ал 65 жастан асқандардың ешқайсысы да жоқ.

Экономика

Шуннак “аралас экономикаға” ие, онда нарық, күнкөріс және мемлекеттік секторлардың барлығы жеке адамның әл-ауқатын арттырады. Қоғамдық экономика туралы ең толық мәліметтер Аляска Балық және жануарлар дүниесі департаментінің (ADF&G) тіршілік ету бөлімі жүргізген үй шаруашылықтарына қатысты сауалнамалардан алынған. 2013 жылы бөлім 69 шуңнақтық үй шаруашылығының 46-сына (66,7%) жан-жақты әлеуметтік-экономикалық сауалнама жүргізді. 2012 жылғы күнтізбелік жыл бойынша ADF&G жалпы қоғамдық табысты 4,1 миллион долларға бағалады, ал үй шаруашылығының орташа табысы 50 091 долларды құрады. 2012 жылы жан басына шаққандағы табыс 15 009 долларға жетті. Жалпы табыстың 71%-ын еңбек табысы құрады, оның ішінде жергілікті биліктен (26,7%), қызмет көрсетуден (22,0%) және кен өндірісінен (11,3%) түскен табыстар бар. Басқа (еңбексіз) табыс жалпы соманың шамамен 28,7%-ын құрады, оның ішінде туысқан корпорациялардың дивидендтері (6,7%), азық-түлік купондары (5,6%) және Аляска Тұрақты Қорының дивидендтері (4,9%) кірді. Салыстыру үшін, 2021 жылы Америка Қоғамдық Сауалнамасы Шуннақтағы бес жылдық орташа үй шаруашылығы табысын 60 938 долларға (±8 736 доллар) бағалады. 2012 жылғы күнтізбелік жыл бойынша ADF&G сауалнамасы көрсеткендей, Шуннак тұрғындары 100 872 фунт (±30%) жабайы азық-түлік жинады, яғни әр адамға шамамен 368 фунт. Тамаққа жарамды салмағы бойынша ең көп таралған бес жабайы азық: карибу (53 802 фунт, жалпы көлемнің 53%), шырыш (17 334 фунт, 17%), қиылған лосось (14 747 фунт, 15%), кең ақ балық (2 842 фунт, 3%) және лось (2 421 фунт, 2%). Сауалнамаға қатысқан барлық үй шаруашылықтары жеке немесе отбасылық тұтыну үшін кем дегенде бір түрлі жабайы азық-түлік жинағанын хабарлады. Орташа есеп бойынша, үй шаруашылықтары 7 түрлі жабайы азық-түлік жинап, 13 түрлісін пайдаланғанын мәлімдеді (бір үй шаруашылығы ең көп 27 түрлі жабайы азық-түлік пайдаланғанын хабарлады). ADF&G сауалнамасына үй шаруашылықтарының азық-түлік қауіпсіздігін бағалауға бағытталған сұрақтар енгізілді. 2012 жылғы зерттеу жылында Шуннак үй шаруашылықтарының шамамен 86%-ы азық-түлікпен қамтамасыз етілген деп танылды. Қалған үй шаруашылықтарының 7%-ы азық-түлік қауіпсіздігі төмен, ал 7%-ы өте төмен деңгейде болды. Шуннақта азық-түлікпен қамтамасыз етілген үй шаруашылықтарының үлесі АҚШ-тағы көрсеткішпен шамалас, ал Аляска штатының жалпы көрсеткішінен (88%) сәл төмен. Алайда, Шуннақта “өте төмен” азық-түлік қауіпсіздігі деңгейін көрсеткен үй шаруашылықтарының үлесі елдегі (6%) және Аляска штатындағы (4%) көрсеткіштерден жоғары болды (7%). 2003 жылы ADF&G Шуннақта осындай ауқымды сауалнама жүргізді.

Shungnak has a “mixed economy” in which market, subsistence, and public sectors all contribute to individual well being. The most comprehensive community economy data come from household surveys by the Division of Subsistence in the Alaska Department of Fish and Game (ADF&G). The Division administered a comprehensive socio economic survey to 46 of 69 Shungnak households (66.7%) in 2013. For the calendar year 2012, ADF&G estimated a total community income of $4.1 million, with a median household income of $50,091. Estimated per capita income in 2012 was $15,009. Earned income contributed an estimated 71% of the total, including income from local government (26.7%), services (22.0%), and mining (11.3%). Other (unearned) income contributed an estimated 28.7% of the total, including Native corporation dividends (6.7%), food stamps (5.6%), and the Alaska Permanent Fund Dividend (4.9%). For comparison, in 2021 the American Community Survey estimated the five year median household income in Shungnak to be $60,938 (±$8,736). For calendar year 2012, the ADF&G survey estimated that Shungnak residents harvested 100,872 lb (±30%) of wild food, or about 368 lb per person. The top five wild foods by estimated edible weight were caribou (53,802 lb, 53% of the total), sheefish (17,334 lb, 17%), chum salmon (14,747 lb, 15%), broad whitefish (2,842 lb, 3%), and moose (2,421 lb, 2%). All of surveyed households reported harvesting at least one kind of wild food for personal or family consumption. On average, households reported harvesting 7 and using 13 kinds of wildlife foods (the most reported by a single household was 27 kinds of wild food). The ADF&G survey included questions intended to assess households’ food security. During the 2012 study year, an estimated 86% of Shungnak Households were identified as being food secure. Of the remaining households, 7% exhibited low food security, and 7% had very low food security. The percentage of food secure households in Shungnak was about the same as in the United States overall, and slightly lower than in the State of Alaska overall (88%). However, the percentage of households in Shungnak reporting “very low” food security was higher in Shungnak (7%) than in the nation (6%) or in the State of Alaska (4%). The Division of Subsistence administered a similar comprehensive survey in Shungnak in 2003.

Мекемелер

Шуннак мектебі Солтүстік-Батыс Арктикалық Боро мектеп ауданымен басқарылады және қауымдастыққа қызмет көрсетеді. 2017 жылы мектепте 7 мұғалім мен 86 оқушы оқыды, олардың 95% Алясканың жергілікті тұрғындарынан тұрды. Қаланың су көзі Кобук өзенінен ара-тұра толтырылатын су қоймасынан алынады. Бұрын судың сіңіп кіретін галереясы болған, бірақ ол мұздың әсерінен қирады. Жер асты суларын табуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. 2006 жылғы жазда отынның тек бір бөлігі ғана баржамен жеткізілді, ал қаланың қалған отын қажеттілігі әуе арқылы қамтамасыз етілді. Нәтижесінде, 2006-2007 жылдары қаланың жалғыз жанармай құю станциясында бензин бағасы галонға 8,10 долларға дейін өсті. АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті мен Солтүстік-Батыс Арктикалық Боро қаржыландырған гибридті күн энергиясы және сақтау микрожелісі дизельдік электр энергиясын өндіруді толықтырады. Бұл гибридті күн энергиясы және сақтау микрожелісі 384 кВт⋅сағ энергия сақтау жүйесінің және 225 кВт күн батареясының сыйымдылығын пайдаланады.