Канаданың тұңғыш әйел геологі және палеонтологы: Элис Эвелин Уилсон
Alice Wilson
Канаданың тұңғыш геологі, Алиса Эвелин Уилсон (1881-1964) туралы ақпарат. Оттава аймағындағы тау жыныстары мен қазбаларды зерттеген ғалым. Геология, палеонтология.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық геолог және палеонтолог (1881–1964)
Canadian geologist and paleontologist (1881–1964)
Элис Эвелин Уилсон, MBE, FRSC, FRCGS (1881 жылғы 26 тамыз – 1964 жылғы 15 сәуір) – Канаданың алғашқы әйел геологы. Ол 1913-1963 жылдар аралығында Оттава аймағындағы тау жыныстары мен қазба жәндіктерін зерттеуімен ең көп танымал.
Alice Evelyn Wilson, MBE, FRSC, FRCGS (August 26, 1881 – April 15, 1964) was Canada's first female geologist. She is most well known for her scientific studies of rocks and fossils in the Ottawa region between 1913 and 1963.
Ерте өмір
Элис Уилсон 1881 жылы Онтарионың Кобург қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, доктор Джон Уилсон, Торонто университетінде классика профессоры болды. Уилсон 20 жасқа толғанда Торонто университетінде қазіргі заманғы тілдерді оқыды. Алайда, денсаулығына байланысты Уилсон соңғы курсын аяқтамай оқуын тоқтатып, диплом алмады. Уилсон 65 жасқа толғанда, сол кездегі заңдарға сәйкес зейнеткерлікке шықты. Оның атқаратын жұмысын істеу үшін бес адам жұмысқа алынды. Бірақ зейнетке шыққаннан кейін де доктор Уилсон өз білімін Канаданың геологиялық қызметіне (ГЗҚ) пайдаланды, ешқандай төлемсіз ерікті болып қызмет етті. Ол өліміне дейін өрісте жұмыс істеуін жалғастырды. 1932 жылы Элис Уилсон Багама аралдары мен Гайанада бір ай болды. Ол Бразилияға сапар шегіп, Амазонка орманының тереңдігін зерттеді, сондай-ақ Халықаралық геологиялық конгресске қатысу үшін Мексикаға барды. Уилсон беделді геолог болғанына қарамастан, оның жынысына байланысты үнемі қызмет бағасынан бас тартты. Ол әріптестерімен қарым-қатынаста да қиындықтарға тап болды, көбінесе оны жобаларға қатыстырудан шеттетушілікке ұшырады. Университеттің соңғы жылында ауыр анемия оның денсаулығына қатты әсер етіп, оқуын аяқтауға мүмкіндік бермеді. Ол оқуын тоқтатуға мәжбүр болды. Бірақ бірнеше жылдық ем-домнан кейін, 1907 жылы Торонто университетінде кеңсе кызметкері болып жұмысқа орналасып, өміріне жаңа бағыт берді. Денсаулығына байланысты оқудың соңғы жылын аяқтамады, анемияға шалдықты және оқудан бас тартуға мәжбүр болды, бірақ сауыққаннан кейін білімін жалғастырды. Денсаулығы жақсарғаннан кейін Элис Уилсон Минералогия мұражайында ассистент болып жұмыс істеді. Ол 1911 жылы диплом алды.
Alice Wilson was born in Cobourg, Ontario in 1881. Her father, Dr. John Wilson, was a professor of classics at the University of Toronto. When Wilson reached the age of 20, she enrolled at the University of Toronto to study Modern Languages. However, due to her health, Wilson had to drop out during her final year and did not complete her degree. Wilson retired when she reached the mandatory retirement age of 65, as dictated by the prevailing laws of the time. Five individuals were hired to undertake the tasks she handled. However, even in retirement, Dr. Wilson continued to contribute her expertise to the Geological Survey of Canada (GSC), volunteering her services without compensation. She continued to work in the field until shortly before her death. In 1932, Alice Wilson spent a month in the Bahama Islands and Guyana. She traveled to Brazil, where she explored the depths of the Amazon jungle, and she also visited Mexico to participate in the International Geological Congress. Despite being a reputable geologist, Wilson experienced consistent denials of promotions based solely on her gender. She also encountered challenges in her relationships with colleagues, often being excluded and finding difficulty in project inclusion. Her final year of university took an unexpected turn when a severe bout of anemia affected her health to the point where she could not complete her coursework. She had to the discontinuation of her studies. But after a recovery period spanning several years, she began a new chapter in 1907 by accepting a position as a clerk at the University of Toronto. She did not finish her last year of studies due to health problems; suffered anemia and had to drop out, but continued education after recovering. After regaining her health, Alice Wilson worked at the Museum of Mineralogy as an assistant. She eventually completed her degree in 1911.
Мансап
1907 жылы Уилсон білімі бітірілмегеніне қарамастан, Торонто университетінің мұражайында минералогия бөлімінде жұмыс істеумен айналысты. 1909 жылы Виктория ескерткіш мұражайында көмекші болып жұмыс істеді, содан кейін Канада геологиялық қызметінің (GSC) кеңсесінде уақытша қызметкер ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік алды, бұл кеңсе Виктория ескерткіш мұражайында орналасқан еді. Оның бұрынғы тілдерді оқыған тәжірибесі кейіннен Карл Альфред фон Зиттельдің Палеонтология оқулығының бір бөлігін неміс тілінен ағылшын тіліне аудару үшін Перси Реймонд сұрағанда пайдалы болды. Реймонд сонымен қатар Уилсонды 1910 жылы алған білімін аяқтау үшін GSC-ден демалыс алуға шақырды. Реймондтың кетуінен бұрын ол екі мақала жазды, екеуінде де жаңа жануар түрлері сипатталды – біріншіден, жаңа брахиопод, содан кейін – екі жақтауы бар моллюск. GSC-де әйелдерге далалық жұмыстарда ер адамдармен бірге жұмыс істеуге рұқсат берілмеді. Сондықтан Уилсон өзіне ерекше орын жасап, Оттава аймағындағы жергілікті жерлерде далалық зерттеулер жүргізіп, ақырында Оттава-Сент-Лоуренс төмендігінің геологиялық картасын толығымен өзі жасады. Ол осы аймақты 50 жыл бойы жаяу, велосипедпен және кейіннен автомобильмен зерттеді. GSC оның далалық зерттеулерінің нәтижелерін 1946 жылы жариялады, ал оның «Онтарио және Квебек Сент-Лоуренс төмендігінің геологиясы» еңбегі аймақ туралы алғашқы маңызды геологиялық жарияланым болды. Геологияны жан-жақты талқылаудан басқа, Уилсон аймақтың экономикалық ресурстарын, соның ішінде құрылыс тасын, құмды, қиыршық тасты және ішуге жарамды суды да қамтыды. Уилсонның Канаданың шығысындағы палеозойлік қабаттардың стратиграфиясы және омыртқасыз палеонтологиясы бойынша зерттеулері маңызды болды, бірақ оның осы салаға қосқан үлесі зейнетке шыққаннан кейін ғана мойындалды. Балаларға арналған кітапта үш бала геологтан Жер туралы түрлі сұрақтар қояды, олар «Неге кейбір тастар су бетінде басқаларынан жақсы секіреді?» деген сұрақтан басталады. Уилсон бір кезде: «Жер әрбір тіршілікке тиесілі. Әркім оны түсінуге тиіс» деген болатын (Massive Science). Бұл оның геологияны басқаларға үйретуге деген құштарлығын және Карлтон университетіндегі студенттерінен алған құрметін түсіндіреді, олар оны «тас дәрігері» деп лақап тағып білді.
In 1907, Wilson started her career at the University of Toronto museum in the mineralogy division, despite not having completed her degree. In 1909, she took an assistant job at the Victoria Memorial Museum, and then became eligible and took a temporary clerk position at the Geological Survey of Canada (GSC), which was headquartered at the Victoria Memorial Museum in Ottawa. Her past education of studying languages would later prove useful when she was requested to translate a portion of Karl Alfred von Zittels Text Book of Paleontology from German to English by Percy Raymond, whom also advocated Wilson to take a leave of absence from the GSC in order to finish her degree, of which she received in 1910. Before the departure of colleague Percy Raymond, she wrote two articles, both of which recorded new species of animals. Respectively, a new branchiopod and then a bivalve. While working at the GSC, they did not allow women to work together with men during fieldwork. So Wilson created her own niche and did fieldwork at local sites in the Ottawa area, going on to eventually map over of the Ottawa St Lawrence Lowlands entirely on her own. For fifty years she studied the area on foot, by bicycle and eventually by car. The GSC published the results of her fieldwork in 1946 and her Geology of the St. Lawrence Lowland, Ontario and Quebec was the first major geological publication about the area. In addition to a comprehensive discussion of its geology, Wilson covered the area's economic resources, including building stone, sand, gravel and drinking water. Wilson's research into the stratigraphy and invertebrate palaeontology of the Palaeozoic strata of eastern Canada was significant, though her contributions to the field did not gain recognition until after her retirement. The book for children is a sweet and interesting story about three kids asking a geologist different questions about the Earth starting with: “Why do some rocks skip on water better than others?” Dr. Wilson once said that “The earth touches every life. Everyone should receive some understanding of it” (Massive Science). This explains her passion for teaching others about geology and the admiration she gained from her students at Carleton who knew her affectionately as the “rock doctor.”
Уилсонның Корнуолл, Онтарио және Сент-Лоуренс жазықтарында геология мен палеонтологияны зерттеу жұмыстары 1954 жылы салынған Сент-Лоуренс теңіз жолының құрылысына үлкен үлес қосты. Уилсон GSC-нің құрметті мүшесі болды және лекциялары, экскурсиялары, жарияланымдары және мұражайлық көрмелері арқылы көптеген жас геологтарға кеңес берді. Алайда, ол докторлық дәрежесін алғаннан кейін 16 жыл өткен соң, яғни 1945 жылға дейін әріптестері оны «доктор» деп атамады.
Wilson's work on researching the geology and paleontology in the area of Cornwall, Ontario and the St. Lawrence lowlands was important for the creation of the St. Lawrence Seaway that was built in 1954. Wilson became a respected member of the GSC and mentored many young geologists through her lectures, field trips, publications, and museum exhibits. However, she was not referred to as "Doctor" by her colleagues until 194516 years after she obtained her doctorate.
Өлім
Өлерінен бірнеше ай бұрын Элис Геологиялық қызмет орталығындағы (GSC) кеңсесінен бас тартып, доктор Джеймс М. Харрисонға хабарлады. Доктор Харрисон оны кетпеуге көндіруге тырысса да, Элис «Менің жұмысым бітті» деді. Ол Геологиялық қызмет орталығында танылды және олар Оттавада оның есімімен «Элис Уилсон залы» деп аталған мәжіліс залын ашты. Ол 1936 жылы Америка Геологиялық қоғамына қабылданған алғашқы канадалық әйел және 1938 жылы Канада Корольдік қоғамының алғашқы әйел мүшесі болды. Уилсон 2005 жылы Канада ғылымы мен инженериясының даңқ залына енгізілді. 2019 жылы Монреальдегі Réseau express métropolitain (REM) жобасы үшін қолданылған туннельді қазу машинасына оның құрметіне «Алиса» деген ат берілді. Атау 1400-ге жуық халық ұсынған нұсқалардың ішінде таңдалды.
A few months before her death, Alice gave up her office at the GSC and informed Dr. James M. Harrison about it. Although Dr. Harrison tried to convince her not to leave, Alice responded by saying, “[Her] work is done.” She was recognized by the GSC and they named a meeting room named after her, “Alice Wilson Hall” in Ottawa. the first Canadian woman to be admitted to the Geological Society of America (1936); and the first female Fellow of the Royal Society of Canada (1938). Wilson was inducted into the Canadian Science and Engineering Hall of Fame in 2005. In 2019, the tunnel boring machine used for the Réseau express métropolitain (REM) in Montreal was named "Alice" in honour of Wilson. The name was chosen out of 1400 public suggestions.