Кіріспе
Жер асты әдістермен минералды кен орнын қазу
Дрейфтік қазу – бұл кен орнын жер асты әдістерімен қазу, немесе көмір қабатының жер бетіне шығуына қазылған қазбалар арқылы қол жеткізілетін көмір шөгінділерін өңдеу. Дрейфтік шахта – кіреберіс немесе өту жолы су деңгейінен жоғары және көбінесе төбешіктің беткейінде орналасқан, кен қабатына көлденең қазылған жер асты шахтасы. Дрифт – кен орнында қолданылатын жалпы термин, ол кен қабатының (мысалы, көмірдің) немесе кен тамырының бойымен жүретін көлденең қуысқа сипаттама береді. Дрифт тамырды бойлай жүреді, оны оны қиып өтетін қимадан, немесе деңгейден немесе галереядан ажыратады. Шахтада жасалған барлық көлденең немесе көлбеу қуыстар дрифт деп аталады. Бұл тау жынысына жасалған туннельдер, олардың мөлшері мен пішіні қолданылу мақсатына байланысты – мысалы, тасымалдау, желдету немесе барлау.
Drift mining is either the mining of an ore deposit by underground methods, or the working of coal seams accessed by adits driven into the surface outcrop of the coal bed. A drift mine is an underground mine in which the entry or access is above water level and generally on the slope of a hill, driven horizontally into the ore seam. Drift is a more general mining term, meaning a near horizontal passageway in a mine, following the bed (of coal, for instance) or vein of ore. A drift may or may not intersect the ground surface. A drift follows the vein, as distinguished from a crosscut that intersects it, or a level or gallery, which may do either. All horizontal or subhorizontal development openings made in a mine have the generic name of drift. These are simply tunnels made in the rock, with a size and shape depending on their use—for example, haulage, ventilation, or exploration.
Колорадо штаты
Колорадо штатының Боулдер қаласындағы Маршалл Месаның астындағы Боулдер Велд көмір кені 1863 жылдан 1939 жылға дейін ашық әдіспен өндірілді. 2003, 2005 және 2022 жылдарғы өлшемдер кенде жанатын көмір қабаты бар екенін көрсетті. Ол 2021 жылғы Маршалл өртінің болу себебі ретінде зерттелді.
Иллинойс штаты
Аргайл көлінің мемлекеттік паркінің веб-сайтында Аргайл ойысының (1948 жылдан бері көлмен толған) көмір, саз және әктас ресурстарына бай екені жазылған. Тарихи тұрғыдан алғанда, адамдар көбінесе өздерінің қосымша табыс табу үшін "шағын шахталарын" ашып, қазыған. Аппалачи аймағында мұндай кішкентай көмір өндіру орындары "жергілікті шахта" немесе "шаруа шахтасы" деп белгілі болған және көбінесе тек жергілікті қажеттерге арналған шағын көлемде өндіріс жүргізген.
Индиана штаты
Қазір Түркия Рун мемлекеттік саябағында орналасқан Ласк кеніші 1800 жылдардың соңынан 1920 жылдардың соңына дейін жұмыс істеді. Коммерциялық пайдалануға тым кішкентай болғандықтан, кеніш, бастысы Ласк отбасының және кейіннен саябақтың қажеттілігі үшін көмірмен қамтамасыз еткен.
Кентукки штаты
1820 жылы Кентуккидегі алғашқы коммерциялық кеніш, "Маклин дрифт банкі" деген атпен белгілі болды, ол Грин-Ривер және Парадайз маңында, Мюленберг округінде ашылды. Дрифт қаласында Beaver Coal & Mining Company кеніштерін ең көп танымал операторы болды, бірақ Floyd Elkhorn Consolidated Collieries, Turner Elkhorn Coal Company сияқты басқа да кішірек кеніштер де болды.
Мэриленд штаты
Дорси көмір компаниясының Эшби көмір кеніші, ықтимал Үстіңгі Фрипорт көмірі қабатындағы шағын дрейф кеніші; сондай-ақ Оукленд, Мэриленд қаласының жанындағы Тейлор Оффутт көмір компаниясының кеніші.
Пенсильвания штаты
Индиана округі: Блэрсвилл қаласының жанындағы Графф Дрифт шахталары. Комодор шахталары, №1 және №3 (қозғалмалы шахталар), №2 (көлбеу шахта), Жасыл ауданы. Империя "F" кеніші (1910 ж. шамасы), Шанктаун; "B" көмір қабатын қазу, машинамен қазылған, иесі – Pioneer Coal Company, Клирфилд. Империя "M" кеніші (Маккин кеніші) (1906 ж. шамасы), газды емес, төменгі Киттанинг көмірінің 38 дюймдік қалың қабатын қысық ауа машиналарымен қазу; желдету 8 футттық Stine бу машинасымен жұмыс істейтін желдеткішпен қамтамасыз етілген, Клаймер, ПА. Родкей кеніші (1906 ж. шамасы), қозғалмалы шахта, Клаймер. Эрнест кеніші №2 (1903–1965), Эрнест, Рейн ауданы, Индиана округі, ПА штатында орналасқан қозғалмалы шахта.
Теннесси штаты
Форк-Маунтин, ТН, дрейф порталы 84 дюймдік атаусыз көмір қабатына енді (жоғарыдағы суретті қараңыз). Теннессидегі көмір қабаттарының көп бөлігі осы қалың болған жоқ.
Вирджиния
Покахонтас көмірлі алабындағы алғашқы көмір кеніші, өзінің 13 фут биіктігімен танымал Покахонтас No. 3 көмірінің қабатымен, Покахонтас кеніші – бұл дрейфтік кеніш.
Батыс Вирджиния
Аппалачиан көмір қалаларының кескінінде WV дрейф тау-кендеріне көптеген сілтемелер мен фотосуреттер бар, оның ішінде Спраг, Кеймур, Натталлбург, Венера, Лейланд, Элвертон, Кассельман (сондай-ақ Кастлман) және т.б.
Аляска
Ном тау-кен ауданының алғашқы жылдары (1899 ж.) плацерлік кен орындарын өндіру үшін ағып шығу әдістері кеңінен қолданылды. Жаз айларында жер бетіндегі кен орындарын өңдеу мүмкін болды, бірақ кейбір плацерлік кен орындары жер бетіндегі плацерлеу үшін тым тереңге көмілген. Сонымен қатар, қыс мезгілінде алтынды жууға қажетті су болмады. Көптеген кеншілер терең плацерлік кен орындарына тоннельдер қазып, көктемгі мұзды еріту кезінде тазаланатын жоғары сапалы қиыршық тасты шығарып алып жатты. Ном аймағының көп бөлігі мәңгі тоңған жер болып табылады. Ағып шығу әдісі арқылы кеншілер мәңгі тоңның астында жатқан алтынның көп бөлігін өндіре алды. Номдағы алтын үш ежелгі жағалау қабаттарында шоғырланған, қазіргі кезде жағалау сызығында, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан және шамамен елу фут тереңдіктегі мәңгі тоңның астында, екі фут қалыңдықтағы тундрамен жабылған. Алтын көбінесе жағажайдың немесе өзендің түбінде пайда болған "жалған тау жынысы" деп аталатын саз қабатының үстінде табылған. Бастапқыда кеншілер мәңгі тоңның үстіне от жағып шахталар жасап, одан кейін еріген мұздан пайда болған лайды қазып шығарды. Бұл процесс табысқа жетуге немесе тау жынысының түбіне дейін жететінше жалғасты. Алтын табылып қалыптасқанда ағып шығу жұмыстары басталатын. Кеншілер алтынды іздеу үшін кен орнының түбінен көлденең тоннельдер қазып, тау жынысының бетімен бойлап жүретін. Тоннельдер мұздықта тоңғандықтан құлап кетпеді. Кеншілер алтынға толы ежелгі жер асты жағажайлары мен өзендердегі қиыршық тастарды тапты. 1900 жылға қарай Ном халқы жиырма мыңнан асып, олардың көпшілігі ағып шығу әдісімен алтын өндірушілер болды. Номның алтын кен орындары, сырттан қарағанда тиісінше таза көрінетін, алтын іздеушілердің қалдырған тоннельдерімен толысқан. Бүгінгі таңда заманауи бұрғылау жабдықтарымен іздеу жұмыстарын жүргізіп жатқан кеншілер кейде ескі тоннельдерге кездеседі; бұл Оңтүстік Уэльстің көмір шахтерлерінен алынған және қоңырау тәрізді ұңғымаларды пайдаланудан гөрі әлдеқайда тиімді техника.
Калифорния
Алтын штатының әртүрлі аймақтарында және түрлі орталарда алтынның алқаптық кен орындарынан өндірілді. Алғашқыда, 1864 жылға дейін жер беті мен өзен алқаптарындағы оңай табылған кен орындары қазылды. Келесі 20 жыл бойы алтынның басты көзі – гидравликалық кеніштер болды, олар бүкіл төбелерді жуу үшін қуатты су тіршіліктерін пайдаланды. 1884 жылы судья Лоренцо Сойер гидравликалық кеніш қалдықтарын Сакраменто өзеніне төгуге тыйым салатын жарлық шығарды, бұл ірі масштабтағы гидравликалық операцияларды тоқтатуға әкелді. Келесі 14 жыл бойы, көне үшіншілік дәуіріндегі жасырылған арналардағы алқаптық кен орындарының өндірісі алтын өндірісінің азаюын ішінара толықтырды, бірақ жалпы өндіріс төмендеді. Ірі масштабтағы дреджингтің (су астындағы қазу) пайда болуымен өндіріс қайта өсті. Алғашқы сәтті дредж 1898 жылы Оровил қаласының жанындағы Төменгі Федер өзенінде қолданысқа енгізілді.
Қауіпсіздік және қоршаған орта мәселелері
Кентукки штатының шығысындағы шахталардың төбелері, әсіресе порталдан 100 фут қашықтықта, тау-кен қақпаларындағы қақтыңдарға байланысты құлауға бейім. 1989 жылы АҚШ Тау-кен бюросы Кентукки штатының шығысындағы шахталардың зерттеуін жариялады, бұл зерттеу шығып тұрған қабат аймағын сипаттауға бағытталған үздіксіз зерттеу бағдарламасының бір бөлігі болды. "Таулық қақтыңдар" шығып тұрған қабат аймағына тән төбе тұрақсыздығының басты геологиялық себебі ретінде анықталды, көптеген төбе құлау жарақаттары мен қазалар осыған байланысты туындады. Таулық қақтыңдар – бұл Кентукки штатының шығыс кеншілері қолданатын термин, олар тік беткейлі жер астындағы аз тереңдікте пайда болатын, ауа райының әсерінен кеңейген кернеу жарықтарын білдіреді. Таулық қақтыңдар көмір қабатының жанында 200 футқа дейін және 300 фут немесе одан аз жабынды астында ең анық көрінеді. Таулық қақтыңдар стрестің жеңілдеуінен пайда болады, сондықтан топографиялық контурлар мен қырқаларға параллель бағытталады. Олар әртүрлі бұрыштарда, әсіресе қырқаның түйінді бөлігінде қиылысып, құлауға бейім үлкен блоктар немесе үшбұрышты бөліктер құрайды. Таулық қақтыңдардың геологиялық сипаттамаларын және төбе құлауына олардың қосқан үлесін анықтау үшін мысалдары шығып тұрған қабаттарда да, шахта төбелерінде де сипатталған.