Кіріспе
Глендейл ( /ɡ//l//ɛ//n//d//eɪ//l/) – АҚШ-тың Аризона штатындағы Марикопа округіне қарасты қала. Штаттың астанасы Финикстен солтүстік-батысқа қарай шамамен 9 миль қашықтықта орналасқан Глендейл Аризона Кардиналс футбол командасының үй стадионы – State Farm стадионымен әйгілі. Қалада сонымен қатар Arrowhead Towne Center сауда орталығы да бар. 2020 жылғы халық санауы бойынша Глендейлдің халқы 248 325 адамды құрайды. Мерфи үлкен қарызға батқан, себебі ол ақшаның орнына Arizona Canal Company акцияларымен, облигацияларымен және жермен төленуге келіскен. 1887 жылы Мерфи Аризонаны жақсарту компаниясын құрды. Оның мақсаты – каналдың оңтүстігіндегі жерді және су құқығын сату болатын. Мерфи жалақы төлеу және құрылыс шығындарын қарсы алу үшін штаттан тыс көздерден капитал тартты. Прескотттан Финикске дейінгі темір жолдың салынуы Мерфидің Гранд-авеню бойындағы жол құқығын беруі арқасында мүмкін болды.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 65,1 шаршы миль (169 км²), оның 0,4 шаршы миль (1 км²) немесе 0,63% су құрайды.
2020 жылғы халық санағы
+Glendale, Arizona – Растық және этникалық құрам
Ескертпе: АҚШ-тың халық санағы испандықтар/латиноамерикалықтарды этникалық категория ретінде қарастырады. Бұл кесте латиноамерикалықтарды нәсілдік категориялардан алып тастап, оларды жеке категорияға жатқызады. Латындықтар кез келген нәсілге жатуы мүмкін.
Нәсіл / Этностық (NH = Испандық емес)
Халқы 2000
Халқы 2010
Халқы 2020
% 2000
% 2010
% 2020
Ақ нәсілді (NH) 141,462 116,866 107,695 64.65% 51.55% 43.37%
Қара немесе африкалық американдық (NH) 9,818 12,766 17,872 4.49% 5.63% 7.20%
Америкалық немесе Аляска тумасы (NH) 2,460 2,707 3,030 1.12% 1.19% 1.22%
Азиялық (NH) 5,860 8,618 11,272 2.68% 3.80% 4.54%
Тынық мұхиты аралдары (NH) 230 355 492 0.11% 0.16% 0.20%
Басқа нәсіл (NH) 289 329 1,171 0.13% 0.15% 0.47%
Аралас нәсілді (NH) 4,350 4,579 9,176 1.99% 2.02% 3.70%
Испандық немесе латино (кез келген нәсіл) 54,343 80,501 97,617 24.84% 35.51% 39.31%
Барлығы 218,812 226,721 248,325 100.00% 100.00% 100.00%
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 226 710 адам, 79 114 үй шаруашылығы және 54 721 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 79 667 тұрғын үйден тұрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Халықтың этникалық құрамы: 75,54% ақ нәсілді, 6% қара немесе афроамерикалық, 1,7% американдық индейлер, 3,9% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 16,95% басқа нәсілдер және 4,0% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 35,5% испаниялық немесе латын американдықтар. 79 114 үй шаруашылығының 39,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 53,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 28,2%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 21,3%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 5,8%-ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,85 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,33 адам. Қала тұрғындарының 30,1%-ы 18 жасқа дейін, 10,8%-ы 18-24 жас аралығында, 31,9%-ы 25-44 жас аралығында, 19,9%-ы 45-64 жас аралығында және 7,4%-ы 65 жастан асқан. Орташа жас 31 жас. Әр 100 әйелге 99,6 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 97,1 еркек шамасында. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 45 015 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 51 162 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 35 901 доллар, ал әйелдердің 27 736 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 124 доллар. Отбасылардың 8,8%-ы және халықтың 11,9%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 15,3%-ы және 65 жастан асқандардың 9,5%-ы.
Концерттер
Глендейл қаласы 2023 жылдың 17 және 18 наурызында қала әкімі мен қалалық кеңестің жарлығына сәйкес, американдық әнші-күйші Тейлор Свифттің алтыншы концерттік туры – Eras Tour ашылу концерттерін тойлау мақсатында уақытша Swift City деп өзгертілді, бұл концерттер State Farm стадионында өтті. Қаланың көп мақсатты кешені Вестгейт ойын-сауық ауданы да құттықтау хабарламаларын іліп, жергілікті мейрамханалар Свифт тақырыбындағы мәзір ұсыныстарын жасады. State Farm стадионы бұл турдан аз бұрын барбадостық әнші Рианнаның жетекшілік еткен Super Bowl LVII жартылай шоуын да өткізді.
Спорт
Глендейлде екі ірі спорттық нысан орналасқан: State Farm Stadium және Desert Diamond Arena. Екі нысан да Глендейл спорт және ойын-сауық ауданының даму жоспарының аясында салынды, бұл сирек қоныстанған Юкка ауданындағы өсімді жеделдетуге бағытталған. Екі нысанның да иесі Глендейл қаласы. State Farm Stadium 2006 жылдан бері Ұлттық футбол лигасының «Аризона Кардиналс» командасының үй алаңы, ал 2007 жылдан бері жыл сайынғы «Fiesta Bowl» студенттер футбол ойынының өтетін орны. «Кардиналс» және боул ойыны бұрын Темпедегі Аризона мемлекеттік университетінің кампусындағы «Sun Devil Stadium» стадионынан көшірілді. Ашылғаннан бері бұл нысанда үш «Супер Боул», үш студенттер футбол чемпионаты, NCAA ерлер баскетбол финалы, «WrestleMania XXVI» және «International Champions Cup» футбол турнирі өтті. Архитектор Питер Айзенман жобалаған стадиондағы табиғи шөппен жабылған алаң «The History Channel» телеарнасының «Modern Marvels» бағдарламасында көрсетілді. «Desert Diamond Arena» (бұрын «Glendale Arena», содан кейін «Jobing.com Arena» және «Gila River Arena» деп аталған) және «Westgate City Center» «State Farm Stadium» стадионымен іргелес орналасқан және бұрын Ұлттық хоккей лигасының (NHL) «Аризона Койотис» командасының үйі болды. Бұл арена сонымен қатар Ұлттық лакросс лигасының (NLL) құрамында болған, бірақ қазір жойылған «Аризона Стинг» командасының да үйі болды. 2010 жылдың жазында «Gila River Arena» аренасында алғашқы «Street League Skateboarding» жарысы өтті. Бұл көшедегі скейтборд жарысы жыл сайын Глендейлге оралып келеді. Қазіргі уақытта аренада «Аризона Рэтлерс» командасы өнер көрсетеді. 2009 жылы «Major League Baseball» лигасының «Лос-Анджелес Доджерс» және «Чикаго Уайт Сокс» командалары Глендейл қаласының меншігіндегі және басқаратын «Camelback Ranch Glendale» жаттығу кешені мен стадионын бөлісіп пайдалануға бастады.
Көлік
Глендейл қаласында көлігі жоқ үй шаруашылықтарының саны шамамен орташа деңгейде. 2015 жылы Глендейл үй шаруашылықтарының 8,4 пайызында көлік болмаған, ал 2016 жылы бұл көрсеткіш сәл өсіп 9 пайызға жеткен. 2016 жылы елі бойынша орташа көрсеткіш 8,7 пайызды құрады. 2016 жылы Глендейлде бір үй шаруашылығына шамамен 1,72 автокөлік келсе, елі бойынша бұл көрсеткіш 1,8 болды. Глендейл қалалық әуежайы қалаға қызмет көрсетеді, бірақ коммерциялық рейстерді ұсынбайды. Ең жақын коммерциялық әуежай – Phoenix Sky Harbor халықаралық әуежайы, ол машинамен шамамен 30 минуттық қашықтықта орналасқан.