Кіріспе

Аризона штатының Марикопа округіне жататын қала.

Гила Бенд (,/h//iː//l//ə// /'/b//ɛ//n//d/; О’одхам: Hila Wi:n), 1872 жылы негізі қаланған, Аризона штатының Марикопа округіне жататын қала. Қаланың аты Гила өзенінің шамамен 90 градусқа иілген жерінен алынған, ол қазіргі қала орналасқан жерге жақын. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 1,892 адамды құрады. Опа және Пима тайпалары егістіктерін суару үшін өзеннің тасқынындағы суды пайдаланған. Оядайбукқа 1774 жылы Тубак бекінісінің қолбасшысы және Сан-Франциско қаласын құрған Хуан Баутиста де Анза, сондай-ақ әйгілі миссионер Франциско Томас Гарсес сапар шеккен. 1849 жылдан бастап, аймақтан Оңтүстік көшпенділер жолы өтті, ол 1854 жылға қарай Тезотал немесе Тезотал деп атала бастады. Бұл атау Гила өзені бойындағы шекаралық комиссия жүргізген ботаникалық зерттеулерде берілген шөл темір ағашының (Olneya tesota) ғылыми атына байланысты қойылды.

Гила ранчосы

1857 жылдан бастап бұл жер "Гила ранчо" деп аталды және Сан-Антонио – Сан-Диего почта желісінде су толықтыру және кемпингтік аялдама болды. 1858 жылы "Гила ранчо станциясы" ретінде ол Калифорнияға бағытталған, көбірек танымал Бэттерфилд құрлық почтасы бағытындағы станция болды. Гила Бенд станциясы Мердерс Грейв станциясынан шығысқа қарай 17 миль (27 км), ал Марикопа Веллс станциясынан батысқа қарай 40 миль (64 км) қашықтықта, сусыз қырық мильдік шөлдің ар жағында орналасқан. 1859 жылы Desert Station өз құдығымен, шамамен қырық мильдік шөлдің ортасында, Батыс пронг Уотерман Уош өзені бойында құрылды. Сонымен қатар, жылқыларды суару үшін екі резервуар салынды: біреуі Desert Station мен Gila Ranch арасында, екіншісі Desert Station мен Maricopa Wells станциялары арасында. Екі өзен жағасындағы станциялар осы резервуарларды сумен толтырып отырды. 1860 жылы Гила ранчо станциясы өртеніп кетті, бірақ көп ұзамай қайта жаңартылды. 1861 жылы Бэттерфилд желісі тоқтатылды, бірақ Америка Азамат соғысы кезінде Гила ранчо Колорадо өзеніндегі Аризона қаласының өзен портына жүк таситын көліктер, саяхатшылар, қысқа ғана уақыт өткен Конфедерация армиясының әскерлері және 1862 жылы Конфедерациялық Аризонаға шабуыл жасап, Нью-Мексико аумағын басып алған Одақ армиясының Калифорния колоннасы үшін аялдама болып қалды.

Гила бұрылысы

Азамат соғысынан кейін, 1866 жылдан бастап Аризона территориясында басқа да маршруттар құрылды, және Гила Ранч станциясы қайтадан белсенді станцияға айналды. Оның төңірегінде 1865 жылдан бастап Гила Бенд елді мекені өсіп, 1871 жылдың 1 мамырында станцияда пошта бөлімі ашылды. Әсіресе 1879 жылы теміржол келгеннен кейін, орталық Аризонадағы кеншілер лагерлері мен дамыған қалалардан эстафеталық және жүк тасымалының жолдары осы жерде шоғырланды. 1880 жылы теміржол Гила Бенд станциясының жанында (өзеннен шалқап жатқан) құдықтар қазғаннан кейін, халық ескі қаладан оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай 6 шақырым жердегі жаңа қалаға көшуге басталды. Ескі эстафеталық станцияның пошта бастығы, енді жаңа қаланың пошта бастығы болды – көшкендердің бірі ол еді. "Оңтүстік-батыстың тоғысы" деген лақап аты, осы аймақтың Американың оңтүстік-батысын мекендеу, дамыту және өркендетудегі маңызды көлік арнасының бір бөлігі болғандықтан пайда болды. Гила Бенд – "дөңгелектің ортасы" болды, оның спицалары көптеген бағыттарға таралатын. 2006 жылдың 14 желтоқсанында Volkswagen of America, Inc., Гила Бендтен батысқа қарай 16 шақырым жерде 25 жылға 55 миллион долларға жерді жалға алды, онда жаңа автомобиль сынақ алаңын салуды жоспарлап отыр. Гила Бенд туристер мен жол бойындағы қызықты орындарды іздеушілер арасында белгілі бір дәрежеде танымал. Ерекше қарсы алу тақтасынан басқа, қалада бірнеше жол бойындағы мүсіндер, сондай-ақ 1963 жылы ашылған "Space Age Lodge" мотелі мен мейрамханасы бар, олар "Космос дәуірі" тақырыбындағы архитектурасымен және интерьерімен ерекшеленеді. 2010 жылы Abengoa Solar компаниясы Гила Бендте 280 мегаватт қуаттылыққа ие үлкен концентрленген күн электр стансасын салу үшін 1,45 миллиард АҚШ долларын несие кепілдігін алды. Жобаның ең жоғасы 1500 жұмысшыны жұмысқа тартуы, ал пайдалану кезінде шамамен 85 жұмыс орны құрылуы күтілді. Солана электр станциясы 2013 жылы Аризона мемлекеттік қызметтеріне электр қуатын беруді бастады.

География

Қала Марикопа округінің оңтүстік-батысында, 8-ші тас жолынан жақын жерде, Аризона штатының 85-ші тас жолында орналасқан. Бұл тас жол I-8 және солтүстіктегі 10-шы тас жолы арасында Gila Bend қаласына қолжетімділік береді. Аймақтан өтетін тарихи жолдарды ескере отырып, қаланың веб-сайты Gila Bend қаласын "Оңтүстік-Батыстың торабы" деп атайды. I-10 және AZ 85 тас жолдары арқылы Финикс қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 109 км (68 миль), I-10 және I-8 тас жолдары арқылы Тусон қаласынан солтүстік-батысқа қарай 196 км (122 миль), ал I-8 тас жолы арқылы Юма қаласынан шығысқа қарай 187 км (116 миль) қашықтықта жатыр. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметінше, қаланың жалпы ауданы 167 км² (64.4 шаршы миль), оның барлығы құрлық.

Климат

Гила Бендтің климаты құрғақ шөлді, өте ыстық жаз бен жылы қысқа сипатталады. Жылдық орташа жауын-шашын шамамен 7 дюйм (177,8 мм) құрайды. Қыс айларында күндізгі орташа температура 65°F-тан 75°F-қа дейін (18°C-тан 24°C-қа дейін) жетеді. Құла жазықтығындағы салыстырмалы түрде дамылмаған аймақтарға тән болатындай, күн батқаннан кейін ыстықты сақтап тұратын ештеңе болмайды, сондықтан температура күн батқаннан кейін тез төмендейді. Кейде бұл ауытқу 30 градустан да асады. Бұл қысқы түнгі орташа ең төменгі температураның 40°F-тан 50°F-қа дейін (4°C-тан 10°C-қа дейін) болатынын, ал кейбір түндері 40°F-тан (4°C) төмен болатынын білдіреді. Гила Бендте тіркелген ең төменгі температура 10°F (-12°C) болды, ол 1963 жылғы 13 қаңтарда тіркелді. Гила Бендте Аризона штатында тіркелген ең жоғары температуралар байқалады, және 110°F (41°C) немесе одан жоғары температуралар жаз бойы және қыркүйек айының басында жиі кездеседі. Тіпті мамыр айында да 100°F (38°C) жоғары температурада бірнеше күн болады. Шілде айындағы орташа температура 109°F (43°C) болса, аймақта, әсіресе осы айда 115°F (46°C) жоғары температуралар жиі кездеседі. Жазғы түндері температура көбінесе 70-80 градус аралығында болады. Гила Бендте тіркелген ең жоғары температура 122°F (50°C) болды, ол 1990 жылғы 26 маусымда және 1995 жылғы 28 шілдеде тіркелді.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 1980 адам, 659 шаруашылық және 492 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 766 тұрғынжай, орташа тығыздық – (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 51,3% ақ нәсілді, 1,3% қара немесе афроамерикалық, 10,3% американдық үндістер, 0,4% азиялық, 32,4% басқа нәсілдерден және 4,3% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 52,6% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 659 шаруашылықтың 42,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 52,7%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 14,3%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 25,3%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 22,2%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 8,6%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 3,00 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,51 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 32,9%, 18-24 жас аралығындағылар – 11,6%, 25-44 жас аралығындағылар – 27,0%, 45-64 жас аралығындағылар – 20,1%, 65 жастан асқандар – 8,4%. Орташа жас – 29 жас. Әр 100 әйелге 105,4 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 107,8 еркек шақтандырылған. Шаруашылықтың орташа табысы 26 895 доллар, ал отбасының орташа табысы 30 403 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 25 284 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 588 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 10 793 доллар. Отбасылардың 22,2%-ы және халықтың 24,8%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 29,3%-ы және 65 жастан асқандардың 23,8%-ы.

Суреттегі тарихи ғимараттар

Келесі суреттер Гила Бенд және оның төңірегіндегі тарихи құрылыстардың суреттері.