Кіріспе

Қызметін тоқтатқан христиандық дін өзгерту терапиясы ұйымы, бұрынғы экс-гей ұйымы

Exodus International – коммерциялық емес, конфессияаралық экс-гей христиандық ұйымдардың бас ұйымы, ол "өздерінің гомосексуалдық құштарлықтарын шектеуге ниеттенген адамдарға көмектесуге" тырысқан ұйымдарды біріктірген. 1976 жылы құрылған Exodus International бастапқыда дин өзгерту терапиясы, яғни бір жынысты құштарлықты қайта бағдарлаудың мүмкін екенін мәлімдеді. 2006 жылы Exodus International АҚШ және Канадада 250-ден астам жергілікті миссиялармен, сондай-ақ 17 басқа елде 150-ден астам миссиялармен байланыс тастады. Exodus ресми түрде конфессияаралық христиандық ұйым болғанымен, ол протестанттық және евангелисттік діндермен ең жақын байланыста болды. 2012 жылы сол кездегі президент Алан Чемберс дин өзгерту терапиясының тиімсіз және зиянды екенін айтып, одан бас тартты. Келесі жылы Чемберс ұйымды жабып, олардың бағдарламаларына қатысушыларға келтірген "ауырсыну мен қайғыға" өте кешірім сұрады.

Тарих

1990 жылдары Сай Роджерс президенттік қызметін атқарған кезде Exodus International бес құрлықта кеңселері болды және "барлық гомосексуалдық қарым-қатынастар күнәлі" деп мәлімдеді.

Шындық күні

2007 жылы Exodus International 2005 жылы Alliance Defending Freedom (ADF) ұйымы құрған және гомосексуализмге қарсы шығатын "Ақиқат күні" шарасын қолдауға кірісті. 2009 жылы ADF шараға басшылық ету рөлін Exodus-қа өткізгенін хабарлады. 2010 жылдың қазан айында Exodus енді бұл шараны қолдамайтынын мәлімдеді. Президент Алан Чемберс олардың "балаларды Киелі кітаптағы төзімділік пен мейірімділікпен өмір сүруге, сондай-ақ көршілерімен келіспесе де, олар қалай қаласа, солай қарым-қатынас жасауға дайындау қажеттігін" түсінгендерін айтты, сондай-ақ "Ақиқат күні" тым бөлінуге алып жатқанын қосты. Чемберс Exodus гомосексуализм бойынша өз ұстанымын өзгертпегенін, керісінше, олардың хабарын қалай тиімді жеткізуге болатынын қайта қарастырып жатқанын мәлімдеді. Кейіннен "Отбасыға көңіл бөлу" ұйымы шараны өз басқаруына алып, оны "Әңгіме күні" деп атады.

Сүйіспеншілік жеңді

2009 жылы Exodus International Focus on the Family ұйымынан Love Won Out конференцияларын сатып алды. Конференциялардың мақсаты – «христиан шіркеулерін гомосексуализм мәселесіне Мәсіхтей жауап беруге шақыру және оларға мүмкіндік беру» болды. Love Won Out былай мәлімдеді: «Гомосексуалистік мінез-құлықтың күнәсі, барлық күнәлар сияқты, Мәсіхтің өмірі мен өлімі арқылы танылған құдайдың рақымымен кешіріліп, жазылуы мүмкін. Барлық жыныстық күнәлар адамның жеке басына басқа ешқандай күнәдан гөрі күштірек әсер етеді, себебі жыныстық мәселелер біздің мінезімізге терең бойына сіңіп, өзгеріс баяу және қиынға соғады, бірақ бәрібір мүмкін». Love Won Out, Exodus International жабылғаннан кейін қызметін тоқтатты.

Жабылу

2013 жылдың 28 мамырында Exodus International Exodus Global Alliance-тан шығып кетті. 19 маусымда Калифорния штатының Ирвайн қаласында өткен ұйымның жылдық жиналысында директорлар кеңесінің жеті мүшесі дауыс бергеннен кейін директорлар кеңесі Exodus International-дың жабылатынын жариялады. Алан Чемберс «бір жыл бойы өзгеретін мәдениет аясында ұйымның орны туралы дұға етіп, пікір алмасып, осы шешімге келдік» деді. Чемберс Exodus International-дың 38-ші жылдық жиналысында шамамен бір сағаттық сөйлеуінде ұйымның миссиясының бір бөлігін жоққа шығарды:

Көптеген адамдардың бастан өткен ауырсынуы мен ренжісі үшін кешірім сұраймын. Қызығушылықтарыңыз өзгере қоймағандықтан, кейбіреулеріңіз ұят пен кінә сезімінен арылуға жылдар бойы тырысқаныңызға өкінемін. Жыныстық бағдарды өзгертуге және жыныстық бағдар туралы ата-аналарды жамандаған теорияларды қолдағанымызға өкінеміз. Чемберс өзінің келесі миссиясы басқаша болатынын айтты: «Біздің мақсатымыз – қорқынышті азайту және шіркеулермен бірлесіп, қауіпсіз, құшақ жаятын және өзара трансформацияланатын қауымдастықтар құру». Директорлар кеңесінің мүшесі Тони Мур бұл шешімнің «Құдайдың Exodus арқылы мыңдаған адамдарға жақсылық әкелгенін жоққа шығармайтынын» түсіндірді, сондай-ақ «христиандардың жаңа буыны өзгерісті іздеп жатыр және олардың дауысын естігісі келеді» деп қосты. Ұйымның жергілікті филиалдары Exodus деген атты пайдаланбай, дербес жұмыс істеуді жалғастыра алады. Чемберс 2013 жылдың 20 маусымында Oprah Winfrey Network телеарнасындағы Лиза Лингтің «Біздің Америкамыз» бағдарламасында «Құдай және гейлер» атты эпизодта пайда болды. Линг эпизод эфирге түсу алдындағы сұхбатында: «Менің ойымша, Алан шын ниетпен кешірім сұрады. Оқиғалар өте жылдам дамып жатыр және ол өзгеру кезеңінен өтіп жатыр. Олар ұйымды қандай жағдайда тастап кететіні әлі белгісіз» деді. Директорлар кеңесінің үш мүшесінің шешімі Exodus International ұйымын бас ұйым ретінде жабуға әкелді, бірақ ұйымның мүшелеріне тікелей әсер етпеді, олар өз жұмыстарын жалғастыруда. Көптеген адамдар бірігіп, Restored Hope Network сияқты екі жаңа желі құрды, ал қалғандары дербес жұмыс істеуді жалғастыруда. Exodus International ұйымының жақын серіктесі – Гомосексуализмді зерттеу және терапия бойынша ұлттық қауымдастық (NARTH) болды, олар Exodus ұйымының мүшелері «әлі де бар және біз гомосексуализмді жеке немесе діни құндылықтарымен сәйкес келмейтін адамдар бар болғанша, олардың болатынына сенеміз» деген мәлімдеме жасады.

Exodus қатысушыларын зерттеу

Конверсиялық терапия – жалған ғылым және қатысушыларға зиянды екендігі туралы ғылыми консенсус басым. Алайда, Егзодус қатысушыларына қатысты жүргізілген бірнеше зерттеулер, конверсиялық терапияны қолдайтындар мен евангелистік көзқарас тұрғысынан, терапияның сәтті болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Мұндай зерттеулер көбінесе әділдіксіздік пен қателіктер үшін сынға ұшырап, олардың "сәттілік" өлшемдеріне қарсылық білдірілді.

Джонс пен Ярхаус

Стэнтон Л. Джонс және Марк Ярхаус профессорлары евангелисттік христиандық Уитон колледжінде "назар аударатын діни миссияларда" қатысатын адамдардың сексуалдық бағдары өзгеріп пе, және мұндай бағдарламалар зиянды ма дегенді зерттеген мақала жазды. 73 қатысушыдан (саны азайғанға дейін 98) алынған нәтижелер бойынша, 15% гетеросексуалдыққа сәтті ауысқан, 23% "гомосексуалдық тартылыс тек эпизодтық түрде ғана байқалатынын" хабарласа, ал 29% "гомосексуалдық тартылыста шамалы азаюды" көрсеткен. Қатысушылардың 27% ешқандай маңызды өзгеріс байқамады; 12% конверсиялық терапиядан бас тартқан, ал 8% кейіннен гомосексуал екенін мәлімдеді. Джонс пен Ярхауздың зерттеуі "осы зерттелген сексуалдық бағдарды өзгерту әрекеттерінің зиянды екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ" деген қорытындыға келді.

Дау

Exodus және олардың жетекшілеріне қатысты бірнеше даулы жағдайлар болды; Christianity Today 2007 жылы салдардың азайғанын хабарлады.

Майкл Бусси мен Гэри Купер

Exodus-тың негізін қалаушылардың бірі Майкл Бусси және Exodus қызметі ішіндегі жетекші Гэри Купер 1979 жылы бір-бірімен қарым-қатынаста болу үшін топтан шықты. Олар әйелдерінен ажырасып, 1982 жылы міндеттеме беру рәсіміне қатысты. Бусси мен Купер Купердің 1991 жылы ЖИТС-ке байланысты аурудан қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. 2007 жылдың маусым айында Бусси Exodus арқылы бағдарлануды өзгертуді ілгертуге қатысқаны үшін кешірім сұрады. Сондай-ақ, "Exodus International Europe" ұйымының бұрынғы президенті Джереми Маркс және "Exodus" бағыт-бағдарлау агенттігі "Paraclete Ministries" ұйымының негізін қалаушы Дарлин Богл да кешірім сұрады. Кешірімде: "Біздің үндеуімізді естігендердің кейбіреулері өздерінің ажырамас бөлігін өзгертуге тырысып, өздеріне және отбасыларына зиян келтірді", - делінген. Бусси: "Exodus International-ды құрғаннан бері шамамен 40 жыл бойы, мен гетеросексуалдыққа айналған гомосексуал адамды кездестіргенім жоқ деп шын жүректен айта аламын. Иә, кейбіреулері біраз уақыт бойдақ қалды. Ал кейбіреулері тіпті үйленіп, бақытты екендерін айтты. Бірақ олардың көпшілігі өте ауыр ажырасулармен аяқтады".

Джон Полк

2000 жылдың қыркүйегінде 1995 жылдың тамызынан бері Exodus International Солтүстік Америка басқармасының төрағасы болып сайланған Джон Полк Вашингтон қаласындағы гей-бардың бірінде ішіп отырғаны анықталды. Бардың бір тұрақты тұрушысы оны танып, Адам құқықтары жөніндегі науқан ұйымының қызметкері Уэйн Бесенмен байланысқа шықты. Бесен барға келіп, Полкпен сөйлесті. Полк өзінің кім екенін жоққа шығарып, өзге есім айтты, бірақ бардан шығарда оның суреті түсірілді. Кейін Бесен оқиға мен суреттер туралы сұрақ қойғанда, Полк барда болғанын мойындады, бірақ ол гей-бар екенін білмегенін, жай ғана дәретханаға кіргенін мәлімдеді. Бірақ кейін ол барға кірмес бұрын оның гей-бар екенін білгенін мойындады. Содан кейін Полк Exodus ұйымының басқарма төрағасы лауазымынан алынды. 2013 жылы Полк бұрынғы қызметінен бас тартып, оның сексуалдық бағдары ешқашан өзгермегенін, түзету терапиясы тиімсіз екенін және "көптеген адамдарға зор зиян келтіретінін" айтты.

Биллборд пародиясы

2006 жылдың наурызында "Экзодс Интернешнл" атынан әрекет ететін Liberty Counsel заң фирмасы блогерлер Джастин Уотт пен Майк Эйрхартқа "Экзодс билбордін пародиалайтын" өңделген фотосуретті "немесе кез келген басқа түрінде" өз блогтарында "дер кезінде қолдануды тоқтатуды" талап етіп, тоқтату туралы хат жіберді. Exodus веб-сайтынан алынған түпнұсқа билбордта "Гей? Бақытсыз ба? www.exodus.to" деген хабарлама болды, ал Уотт 2005 жылдың қыркүйегінде жасаған пародиалық суретте сол белгінің маңызды бөлігі алынып, мәтіні "Түзу? Бақытсыз ба? www.gay.com" деп өзгертілді. Жауап ретінде Уотт ACLU-ға жүгінді, олар оны қорғауға кірісті. Exodus логотипі пародиадан алынып тасталғаннан кейін, Exodus компаниясы одан әрі сот шараларын қолданбауды шешті. Бұл оқиғаға БАҚ назар аударғаннан кейін, 40-тан астам веб-сайт осы пародианы көрсетуді бастады.

iPhone қолданбасы

2011 жылы Exodus International компаниясы гомосексуализмді емдеуге болатынын жариялаған iPhone қосымшасын шығарды. 2011 жылдың 24 наурызында Apple компаниясының өкілі Том Неймайр: "Біз Exodus International қосымшасын App Store дүкенінен жойдық, себебі ол біздің әзірлеушілер ережелерін бұзып, көптеген адамдар үшін қоршаушылық тудырды".

Уганда конференциясы

2009 жылы Exodus International басқарма мүшесі Дон Шмиер және тағы екі евангелистік христиан Угандаға гомосексуализм тақырыбындағы конференцияда сөз сөйлеу үшін сапар шекті, онда мыңдаған қатысушыға гомосексуализмнің "зор жамандық" екенін және оны "емдеуге" болатынын жеткізді. Бір ай өткен соң, конференция ұйымдастырушыларының көмегімен Уганда саясаткері "Гейлерді өлтіру" заң жобасы деп белгілі болған заң жобасын енгізді. Егер бұл заң қабылданса, гомосексуализм өлім жазасымен жазаланатын еді. Шамамен бір жылдан кейін Чемберс ұйымның бұл іске қатысқанына өкініш білдіріп, аталған заң жобасына қарсы шықты.