Кіріспе

Жаңа Зеландия суретшісі

Питер МакИнтайр (4 шілде 1910 – 11 қыркүйек 1995) – Жаңа Зеландия суретшісі және жазушы. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ресми соғыс суретшісі қызметін атқарғанда салған суреттері арқасында танымал болды. Дюнедин қаласында туған МакИнтайр Отаго университетінде журналистика мамандығын оқуға түсті, бірақ оқуын тастап, 1931 жылы Англияға барып, Слэйд көркемсурет мектебінде білім алды. Бітірген соң Лондонда коммерциялық суретші болып жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Екінші Жаңа Зеландия экспедициялық корпусына (2NZEF) қатысып, 34-ші танкке қарсы батареяға жіберілді. 1940 жылға қарай, ол 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясымен бірге Таяу Шығыста қызмет етіп, оның суреттері 2NZEF қолбасшысы генерал-майор Бернард Фрейбергтің назарын аударды. Фрейберг оны 2NZEF-тің ресми соғыс суретшісі етіп тағайындады, содан кейін МакИнтайр соғыс кезінде 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясының еңбектерін бейнелейтін көптеген маңызды туындыларды жасады, оның ішінде Мысыр, Ливия, Тунис және Италиядағы ірі шайқастарды суреттеді. Соғыстан кейін МакИнтайр Жаңа Зеландияға оралып, кәсіби суретші ретінде жұмыс істеді. Өмірінің соңғы жылдарында ол өзінің өмірбаянын және бірнеше көркем кітаптарды жазды, онда Жаңа Зеландия, Тынық мұхиты аралдары және оның соғыс суреттері сияқты тақырыптар қамтылды. Бұл оның Жаңа Зеландиядағы жоғары беделін сақтауға көмектесті және 1970 жылы Британ империясының офицері атағымен марапатталды. 1995 жылы Веллингтонда 85 жасында қайтыс болды, ол елдегі ең танымал суретшілердің бірі еді.

Ерте өмір

Питер МакИнтайр 4 шілде 1910 жылы Жаңа Зеландияның Дунедин қаласында Шотландиядан көшіп келген Питер МакИнтайр мен оның әйелі Изабелла Эдит Кубиттің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі, «Какстон» баспа компаниясының негізін қалаушылардың бірі, литографиясымен және акварель суреттерімен танымал болды, сондай-ақ «Otago Daily Times» газетінде карикатурист ретінде жұмыс істеді. Ол Отаго ұлдар гимназиясында білім алды. Біраз уақыттан бері Жаңа Зеландия үкіметі соғыстағы өз халқының ерліктерін бейнелеу үшін ресми соғыс суретшісін тағайындауды қарастырып келді, бірақ әлі келісімге келмеген еді. 1941 жылдың қаңтар айында Фрейберг ұзақ тағайындау процесінен шаршап, МакИнтайрды Жаңа Зеландияның ресми соғыс суретшісі етіп таңдап, бірден лейтенант шынжабына көтерді. Жаңа қызметінде МакИнтайр ордендермен марапатталған сарбаздардың портреттерін, шайқас сахналарын және Жаңа Зеландия сарбазының майдан желісінде де, тыл аумағында да өмірін көрсететін серия суреттер салуы тиіс болды. МакИнтайрдың Фрейбергтен алған алғашқы тапсырмасы 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясының бригадирлерінің портреттерін салу болды, бірақ ол бұл жұмыстан тез жалықты. Дегенмен, ол Фрейберг өзіне туындыларын жасауда үлкен еркіндік беретінін жақын арада байқады.

Крит аралы

1941 жылдың наурыз айының басында Германияның басып кіруіне дайындықпен Грекияға жіберілген одақтас әскерлердің бірі ретінде Жаңа Зеландияның 2-ші дивизиясы Грекияға жіберілгенде, МакИнтайрға Мысырда қалуға бұйрық берілді. Грекиядағы одақтастардың апатты әскери науқанынан кейін дивизия Критке эвакуацияланды. Ол Фрейбергтен сол жаққа жіберуге рұқсат сұрап өтініш жасады, рұқсаты қабылданды және 14 мамырда Критке келді. Оның алғашқы міндеті – аралға эвакуацияланған Грекия королінің портретін салу болды. МакИнтайр 20 мамырдағы әуе десанттық шабуыл кезінде болды және осы кезде оқиғаларды олар болған кезде бейнелеу әдістерін қалыптастыра бастады. Ол майданға салыстырмалы түрде жақын жерде жұмыс істеді, кейін суреттерге айналдырған эскиздер жасады. Осылайша ол авангардтық стилінен алыстап, өнерінде романтикалық реализмді дамытты. Кітапта табиғатты қорғау және ауылдық пейзаждар тақырыбына баса назар аударылды. Кейіннен МакИнтайрдың қызы Какахи туралы әкесінің "мұнда өте риза болған" екенін айтты. Ол 1995 жылдың 11 қыркүйегінде Веллингтонда қайтыс болды, одан әйелі мен екі баласы қалды. Осы жылдың басында Веллингтон қалалық галереясында оның соғыс кезеңінде салған өнер туындыларының көрмесі өтті; ол қайтыс болған кезде оның жұмыстарын 22 000-нан астам адам тамашалады. Оның Какахи суреттерінің көрмесі 2021 жылдың ақпан айында Веллингтонда өтті.