Эндрю Фаррелл: Регби лигасы мен одағының шебері және жаттықтырушысы

Кіріспе

Регби лигасы мен регби одағының ойыншысы және жаттықтырушысы Эндрю Дэвид Фаррелл (30 мамыр 1975 жылы туған) – ағылшын кәсіби регби одағының жаттықтырушысы және регби лигасы мен регби одағында бұрынғы ойыншы. 2019 жылдан бері Фаррелл Ирландия ұлттық құрамасының бас бапкері. Фаррелл регби лигасынан Ұлыбритания құрамасы сапында 34 матч өткізді, Англия құрамасы үшін 11 рет, оның ішінде 1995 және 2000 жылғы әлем чемпионаттарында, ал регби одағынан Англия құрамасы үшін 8 матч, соның ішінде 2007 жылғы әлем чемпионатында ойнады. Ол 1991 және 2004 жылдар аралығында «Уиган» клубында гол соққысы ретінде ойнады, алты чемпионат пен төрт Челлендж кубогын жеңіп алды, сондай-ақ көптеген жеке жүлделерге ие болды. Ол жиі «Уиган», Англия және Ұлыбритания құрамаларының капитаны болды. Регби одағында ол 2005 жылдан 2009 жылға дейін «Сарасенс» клубында, көбінесе орталық позициясында ойнады. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Фаррелл регби одағында жаттықтырушылық қызметін жалғастырды, «Сарасенс», «Мюнстер», Англия, Ирландия және «Британдық және Ирландиялық арыстандар» командаларында көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді. 2019 жылы Ирландия құрамасының бас бапкері тағайындалды. 2022 жылы Жаңа Зеландияда 2:1 есебімен жеңіске жетті, ал 2023 және 2024 жылдары екі рет Алты ұлттар чемпионатында жеңіске қол жеткізді, оның ішінде 2023 жылы Гранд Слемді жеңіп алды. 2024 жылдың қаңтарында Фаррелл 2025 жылы Австралияға «Арыстандар» турнесінің бапкері болып тағайындалды. Осының салдарынан ол 2025 жылғы Алты ұлттар чемпионатында қатыса алмайды.

Ерте өмір

Фаррелл Ланкашир графтығының Уиган қаласында дүниеге келген. Оның әкесі регби лигасынан ойнаған. Фаррелл алғаш рет 10 жасында Грейм Уэст жүргізген жазғы лагерде регби лигасымен айналысты, ол сол кезде «Виган» командасының капитаны болған.

1990 жылдар

Жергілікті "Орелл Сент-Джеймс" клубында дамығаннан кейін, ол 16 жасында туған қаласы "Виган" клубының негізгі құрамында 1991 жылғы 24 қарашада "Централ Паркте" өткен 1991–92 жылдарғы "Регал Трофи" матчында "Киглиге" 32–8 есебімен жеңіске жетіп, тұңғыш рет алаңға шықты. Сол жылы оның ұлы Оуэн Фаррелл дүниеге келді, ол да кәсіби регбиші болды. 1993 жылы 17 жас 11 айлық шағында "Виднеске" қарсы матчта қосымша ойыншы ретінде шығып, Челлендж кубогы финалының ең жас жеңімпазы атанды. Содан кейін ол 18 жасында халықаралық құрамаға шақырылып, 1993 жылдың соңында Жаңа Зеландияға қарсы тұңғыш ойынын өткізді. 1993–94 жылғы Регби футбол лигасы маусымында, "Виганның" Челлендж кубогы финалында гол соғып, жеңіске үлес қосты. Фаррелл клубымен бірге Брисбенге сапар шегіп, 1994 жылғы Әлемдік клубтар чемпионатында Австралия чемпиондары "Брисбен Бронкос" клубын ұтты. Ол бұл жеңісті регби лигасы карьерасындағы ең маңызды жетістіктерінің бірі деп есептейді. Фаррелл 1994 жылғы "Кенгуру" турнесіндегі "Аш" сериясының үш матчында Ұлыбритания құрамасынан орын алды. Келесі жылы 1995 жылғы Челлендж кубогы финалында "Лидс Риностың" қақпасына гол соқтырып, "Виганның" жеңісіне көмектесті. Маусым соңында Англия құрамасы сапында 1995 жылғы Әлем кубогы финалында ойнады, бірақ Австралия жеңіске жетіп, кубокты сақтап қалды. 1996 жылдың шілдесінде Фаррелл "Виган Уорриорс" клубының капитаны болып тағайындалды, ал сол жылы 21 жас 4 айлық шағында Ұлыбритания құрамасының ең жас капитаны атанды, 1996 жылғы "Арыстан" турнесінде Жаңа Зеландия, Папуа Жаңа Гвинея және Фиджи елдеріне жетекшілік етті. Сол жылдың қазан айында ол құрметті "Man of Steel" сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ ол 1996 жылғы Суперлиганың үздік құрамасына енді. 1997 жылғы 28 қыркүйекте 1997 жылғы Суперлига премьер-лигасының финалында Фаррелл "Олд Траффордта" 33 389 көрерменнің алдында "Виганның" "Сент-Хеленске" 33–20 есебімен жеңісінде ойнады. Матчтың үздік ойыншысы ретінде Гарри Сандерленд кубогымен марапатталды. 1997 жылғы маусымнан кейін Фаррелл Ұлыбритания құрамасын Австралияға қарсы Суперлига тест сериясының үш матчында да капитан ретінде жетектеді. 1998 жылы "Лидс Риностың" үстінен "Виган Уорриорс" клубының Суперлига финалдық жеңісінде капитандық міндетін атқарды.

After developing with local club Orrell St James, he made his first team début for his hometown club Wigan at the age of 16 in 32–8 victory over Keighley in the 1991–92 Regal Trophy match at Central Park, Wigan on Sunday 24 November 1991. Also that year his son Owen Farrell was born, who also went on to become a professional rugby union player. Farrell became the youngest player to win a Challenge Cup final in 1993 when at 17 years and 11 months he came on as a substitute against Widnes. He then became a full international by the age of 18, making his début against New Zealand later in 1993. After the 1993–94 Rugby Football League season, during which he scored a try in Wigan's Challenge Cup Final victory, Farrell travelled with his club to Brisbane and played as a in their 1994 World Club Challenge victory over Australian premiers, the Brisbane Broncos. He rates this as one of his greatest achievements in rugby league. Farrell was selected to play for Great Britain against Australia in all three Ashes Tests of the 1994 Kangaroo tour. The following year he played from the bench for Wigan in the 1995 Challenge Cup Final victory over Leeds Rhinos. At the end of the season he played as a for England in the 1995 World Cup Final, but Australia won the match and retained the Cup. In July 1996, Farrell was appointed Wigan Warriors' captain and later that year, aged 21 years and four months, became the youngest ever captain of the Great Britain team, leading the 1996 Lions tour of New Zealand, Papua New Guinea and Fiji. In October that year he won the prestigious Man of Steel Award. He was also named at in 1996's Super League Dream Team. On 28 September 1997 in the 1997 Super League Premiership Final, Farrell played at in Wigan's 33–20 win over St. Helens at Old Trafford before a crowd of 33,389. He was awarded the Harry Sunderland Trophy as man of the match. In the 1997 post season, Farrell was selected to captain Great Britain at in all three matches of the Super League Test series against Australia. He captained the Wigan Warriors as a in their 1998 Super League Grand Final victory over Leeds Rhinos.

2000 жылдар

Фаррелл 2000 жылы «Виган Уорриорс» командасында ойнаған, «Сент-Хеленс» командасына қарсы 2000 жылғы Суперлиганың финалында жеңіліске ұшыраған кезде бір эссе соғып, екі гол соқты. Маусымнан кейін ол 2000 жылғы Регби лигасының әлем чемпионатында Англия құрамасының капитаны болып таңдалды. 2001 жылы Фаррелл 429 ұпаймен бір маусымдағы «Виган» клубының ең көп ұпай жинаған ойыншысының және 388 ұпаймен Суперлига чемпионатының ең көп ұпай жинаған ойыншысының рекордын орнатты. Ол барлық жарыстарда 3000-нан астам ұпай жинаған «Виган Уорриорс» командасының екінші ойыншысы. Фаррелл 2001 жылы «Брэдфорд Буллз» командасына қарсы Суперлиганың финалында жеңіліске ұшыраған кезде «Виган Уорриорс» командасының құрамында ойнады. Ол 2002 жылы өзінің естелік матчын өткізіп, «Виган» командасын 2002 жылғы Челлендж кубогында жеңіске жеткізді. Фаррелл 2003 жылы «Виган Уорриорс» командасында ойнап, «Брэдфорд Буллз» командасына қарсы Суперлиганың финалында жеңіліске ұшыраған кезде екі гол соқты. 2004 жылғы Жаңа жыл тізімінде ол ойынға қосқан үлесі үшін Британ империясы орденімен марапатталды. Ол «Жылдың үздік ойыншысы» сыйлығын жеңіп алды және екі рет «Темір адам» сыйлығына ие болды. Қазір Ұлыбританияның ең тәжірибелі халықаралық ойыншысы Фаррелл 2004 жылғы Регби лигасының Три Нациялар турнирінде өнер көрсету үшін Ұлыбритания құрамасына шақырылды. Финалда Австралияға қарсы ойын кезінде ол жалғыз гол соққысын мүлтәттеп, «Арыстан» командасы 4-44 есебімен жеңіліске ұшырады. 2004 жылы Фаррелл әлемдегі ең үздік ойыншы ретінде «Алтын бутсы» сыйлығына ие болды. Ол Англия регби лигасының барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншылар тізімінде (Джордж Фэйрберннен кейін) 78 ұпаймен екінші орында тұрды.

Регби одағы

2005 жылдың 24 наурызында Фаррелл регби лигасынан қанағаттану үшін зейнеткерлік демалысын жариялады және «Сарасенс» клубында және Англия регби одағында ойнауға көшті. Бірқатар жарақаттар мен жағдайлардың (соның ішінде автокөлік апаты) салдарынан 15 адамдық командадағы дебюті 2006 жылға дейін кешіктірілді. Ақыры ол 2006 жылдың 11 қыркүйегінде «Сарасенс» резервтері үшін гол соғып дебют жасады. Содан кейін 2006 жылдың 17 қыркүйегінде Фаррелл «Ньюкасл Фальконс» командасына қарсы бірінші командаға ауыстырылды. Екі жағдайда да ол соққы беретін қорғаушы ретінде ойнады. Оның қай позицияда ойнауы керектігі туралы дау туды: Англия штабы оны орталық шабуылшы ретінде ойнауға ұсынды, ал «Сарасенс» оны қорғаушы ретінде ойнауын жалғастырды. Алайда Фаррелл «Сарасенс» бірінші командасының құрамында негізінен орталық шабуылшы ретінде ойнады және Оңтүстік Африкаға қарсы XV әлемдік құрамасының құрамына да осы позицияда шақырылды. Жаңа бапкер Брайан Эштон оны 2007 жылғы Алты Ұлттар турниріне Англияның элиталық құрамасына қосты. 2006 жылғы күзгі матчтарда Англияның осы позициядағы қиындықтарынан кейін оны ішкі орталық позициясындағы негізгі ойыншыға басты үміткер деп есептеді. Фаррелл «Твикенхэмде» Англия құрамасы сапында дебют жасады, ал алғашқы Алты Ұлттар турниріндегі Шотландияға қарсы матчта ішкі орталық ретінде таңдалды. 2007 жылғы әлем чемпионатында Фаррелл Англияның Оңтүстік Африкаға қарсы ойынында топтық кезеңде жеңіліске ұшырады. Ол содан кейін Тонгаға қарсы ойында алмастырылып, Англия құрамасы үшін алғашқы голын соқты. Алайда, Австралияға қарсы шиеленіскен ¼ финалға шақырылғаннан кейін тізегіне жарақат алғандықтан алаңнан шығуға мәжбүр болды. Өкінішке орай, ол Англия құрамасы үшін көпшіліктің күткендей ойынды көрсетпеді және бар болғаны сегіз рет құрама сапында ойнады. 2008 жылдың қаңтарында Фарреллдің 16 жасар ұлы Оуэн Фаррелл «Сарасенс» клубына қосылды және клубпен үш жылдық академиялық келісімге қол қойды. 2008 жылдың тамызында Фаррелл Стив Бортвикпен бірге 2008–09 маусымында бірлескен капитан ретінде тағайындалды. Фарреллдің регби лигасына оралып, «Уиган Уорриорс» клубына қосылуы мүмкін деген қауесет тарады, себебі «Сарасенс» клубының бас жаттықтырушысы Эдди Джонс клубтың бағытына наразы болды. Джонс пен Фаррелл солтүстікке көшуі мүмкін деген ақпарат тарады, өйткені «Уорриорз» Брайан Ноблға деген ықыласын жоғалтып, маусымды нашар бастағаннан кейін оның орнына жаңа жаттықтырушы іздеп жатқан еді. Алайда бұл ақпарат расталмады, «Уорриорз» оның орнына «Мельбурн Сторм» клубының көмекші жаттықтырушысы Майкл Магуайрді жалдады. 2009 жылдың сәуірінде Фаррелл зейнеткерлікке шығуын жариялады және маусым соңында «Сарасенс» клубында жаттықтырушылық қызмет атқаратынын мәлімдеді.

On 24 March 2005, Farrell announced his retirement from rugby league in order to play at Saracens and the Rugby Football Union. A series of injuries and accidents (including a car crash) meant that his début in the 15 man code was delayed until 2006. He finally made a try scoring début for Saracens reserves on 11 September 2006. Farrell then made his first team début against Newcastle Falcons on 17 September 2006 as a replacement. On both occasions, he played as blind side flanker. A row then broke out about his best position: the England management suggested he should be playing in the centre, while Saracens continued to play him as a flanker. However Farrell went on to play primarily at centre for the Saracens first team, and again when selected to play for a World XV against South Africa. He was selected as a part of the England Elite squad for the 2007 Six Nations by new coach Brian Ashton. He was seen by some to be the main contender for the starting inside centre position, after England's problems in that position during the 2006 autumn internationals. Farrell made his England début at Twickenham after he was named at inside centre in the first Six Nations game against Scotland. The 2007 World Cup saw Farrell starting at inside centre against South Africa, in England's chastening group stage defeat. He was then brought on as a replacement against Tonga, and scored his first England try. However, after being picked for the quarter final decider against Australia he had to withdraw with a calf injury. Unfortunately, he never produced the performances for the England union side for which many had hoped, and ultimately he won only eight caps. In January 2008 Farrell was joined at Saracens by his 16 year old son Owen Farrell, who signed a three year academy deal with the club. In August 2008 Farrell was named co captain for the 2008–09 season along with Steve Borthwick. There were rumours of Farrell returning to rugby league and rejoining Wigan Warriors after it emerged that Saracens head coach Eddie Jones had become unhappy with the direction his club was taking. It was rumoured that Jones and Farrell could be moving up north, with the Warriors becoming increasingly impatient with out of favour Brian Noble, especially after their poor start to the season; however this proved to be unfounded, with the Warriors instead hiring Melbourne Storm assistant coach Michael Maguire. In April 2009 Farrell announced his retirement and said he was taking up a coaching role with Saracens at the end of the season.

Сарацендер мен Англия

2010 жылдың соңында Фаррелл «Сарасенс» клубының бірінші командасының бапкері болып тағайындалды, бұрын дағдыларды жетілдіру бапкері ретінде өте жақсы нәтижелер көрсеткендіктен. RFU 2011 жылдың 8 желтоқсанында оның және Грэм Роунтридің Стюарт Ланкастер басқаратын ұлттық бапкерлер құрамына 2012 жылғы Алты Ұлттар чемпионатында қосылатынын мәлімдеді. Сәтті аяқталған чемпионаттан кейін Фарреллге Англия бапкерлер құрамының тұрақты мүшесі болу мүмкіндігі ұсынылды, бірақ ол «Сарасенске» оралуды жөн көрді. Алайда, Фаррелл көп ұзамай Лондон клубын тастап кетті. RFU 2012 жылдың 28 маусымында Фарреллдің үш жарым жылдық келісімшарт бойынша Англия бапкерлер құрамына қосылатынын хабарлады. Фаррелл 2013 жылы Англия және Ирландияның «Арыстандары» құрамасымен қорғаныс бапкері ретінде саяхаттады, Англия құрамасында өзін жақсы көрсеткендіктен. Ол команданың 10 матчтық турнесінде өте аз ұпай жіберуіне көмектескені үшін бас бапкер Уоррен Гатландтан жоғары баға алды. 2015 жылдың 11 қарашасында Стюарт Ланкастердің отставкаға шығуынан кейін, жаңа тағайындалған бас бапкер Эдди Джонс 2015 жылдың 15 желтоқсанында Фарреллді және бапкерлер құрамының қалған бөлігін жұмыстан босатып жіберді.

Мюнстер және Ирландия

2016 жылдың 6 қаңтарында Фарреллдің 2016 жылғы Алты Ұлттың чемпионаты аяқталғаннан кейін Ирландия құрамасының қорғаныс жаттықтырушысы лауазымын қабылдайтыны жарияланды. Англиямен бұрынғы келісімшарты 2016 жылдың сәуіріне дейін халықаралық командамен жұмыс істеуіне мүмкіндік бермегендіктен, Фаррелл 2016 жылдың қаңтар айында төрт айға созылатын уақытша кеңесші ретінде Ирландияның Мунстер провинциясына қосылды. 2018 жылдың 26 қарашасында Ирландияның бас жаттықтырушысы Джо Шмидт 2019 жылғы Регби әлем чемпионатынан кейін лауазымынан кететінін мәлімдеді, ал Фаррелл бас жаттықтырушы болып тағайындалды. Оның бас жаттықтырушы ретіндегі алғашқы ойыны 2020 жылдың 1 ақпанында Авива стадионында Шотландияға қарсы өтті. Ирландия бұл ойында 19:12 есебімен жеңіске жетіп, кейінге шегерілген Алты Ұлттың чемпионатында үшінші орынды иеленді. Ирландия 2021 жылғы Алты Ұлттың чемпионатында да үшінші орынды алды, Уэльс және Францияға қарсы өткен ойындарда жеңіліске ұшырады. 2021 жылдың 13 қарашасында күзгі халықаралық турнирде Ирландия Жаңа Зеландияны 29:20 есебімен жеңді. Ирландия 5 ақпанда Уэльске қарсы 2022 жылғы Алты Ұлттың чемпионатының ашылу матчында 29:7 есебімен жеңіске жетті, бірақ 12 ақпанда Францияға қарсы 30:24 есебімен жеңілді. 27 ақпанда Италияға қарсы 57:6 есебімен жеңіске жетті, содан кейін 12 наурызда Англияға қарсы 32:15 есебімен жеңіске жетті. 19 наурызда Шотландияға қарсы өткен үй матчында 26:5 есебімен жеңіске жетіп, Ирландияға үштік тәжді және чемпионатта екінші орынды қамтамасыз етті. 2022 жылдың 9 шілдесінде Энди Фарреллдің командасы Жаңа Зеландияда тарихи жеңіске жетіп, 2022 жылғы Жаңа Зеландия турының екінші матчында «All Blacks» командасын 23:12 есебімен жеңді. Бұл Ирландияның Жаңа Зеландия жерінде «All Blacks» командасына қарсы алғашқы жеңісі болды. Бір аптадан кейін олар Веллингтонда «All Blacks» командасын 32:22 есебімен жеңіп, серияны ұтып алды. Осы жеңістен кейін Ирландия тарихында екінші рет әлемдік рейтингте бірінші орынға ие болды. 2023 жылғы Алты Ұлттың чемпионатында Ирландия 4 ақпанда Уэльсті жеңіп, Франция, Италия және Шотландияны жеңіп, 18 наурызда Англияны 29:16 есебімен жеңіп, чемпионатты, үштік тәжді және Ұлы шлемді жеңіп алды. 2023 жылдың тамызында Фаррелл Францияда өтетін 2023 жылғы Регби әлем чемпионаты үшін құрамын жариялады. Әлем чемпионатында Ирландия B тобында жеңіске жетіп, ширек финалға өтті, бірақ Жаңа Зеландияға 24:28 есебімен жеңіліске ұшырады. Ирландияны Ұлы шлемге жеткізгені және әлем чемпионатында көрсеткен күшті өнері үшін Фаррелл 2023 жылғы Дүниежүзілік Регби жаттықтырушысы атанды. 2023 жылдың 14 желтоқсанында Фаррелл 2027 жылғы Регби әлем чемпионатының соңына дейін Ирландияның бас жаттықтырушысы лауазымында қалу үшін жаңа төрт жылдық келісімшартқа қол қойды.

On 6 January 2016, it was announced that Farrell would take up the role of Ireland defence coach after the completion of the 2016 Six Nations Championship. As his previous contract with England prevented him from working with an international team until April 2016, Farrell joined Irish province Munster in January 2016 in a temporary advisor role that was to last for four months. On 26 November 2018 it was announced that Ireland head coach Joe Schmidt would step down after the 2019 Rugby World Cup with Farrell taking over as head coach. His first game in charge was against Scotland at the Aviva Stadium on 1 February 2020 in the 2020 Six Nations Championship Ireland won this game 19 12 and went on to finish in third place in the delayed Six Nations Championship. Ireland finished in third place again in the 2021 Six Nations Championship, losing games against Wales and France. On 13 November 2021, in the Autumn internationals, Ireland defeated New Zealand 29–20. Ireland won 29–7 against Wales in their opening fixture of the 2022 Six Nations Championship on 5 February, before losing 30–24 defeat away to France on 12 February. They won the next game 57–6 against Italy on 27 February, before a 32–15 away win against England on 12 March. A 26–5 win at home against Scotland on 19 March was enough to secure the Triple Crown for Ireland and a second place finish in the championship. On 9 July 2022, Andy Farrell's side had a historical win in New Zealand beating the All Blacks 23–12 in Dunedin in the second match of the 2022 New Zealand tour. This was Ireland's first ever victory against the All Blacks on New Zealand soil. A week later, they were victorious once again in Wellington beating the All Blacks 32–22 to win the series. Following that victory Ireland officially became the world number one team for the second time in their history. In the 2023 Six Nations Championship Ireland defeated Wales in their opening game on 4 February, and went on to defeat France, Italy, and Scotland before beating England 29 16 on 18 March to win the Championship, triple crown, and the grand slam. In August 2023, Farrell announced his squad for the 2023 Rugby World Cup in France. At the World Cup Ireland won pool B making it to the quarterfinals, but lost 24 28 to New Zealand. Due in part to Farrell managing Ireland to a Grand Slam and a strong performance in the World Cup, Farrell was awarded World Rugby Coach of the Year for 2023. On 14 December 2023, Farrell signed a new four year contract to remain as Ireland head coach until the end of the 2027 Rugby World Cup.

Жеке өмір

1995 жылы Фэррелл бұрынғы «Уиган» командаласы Шон О’Лохлиннің қарындасы Коллин О’Лохлинге үйленді және төрт баласы бар, олардың ішінде Англия регби одағының ойыншысы Оуэн Фаррелл да бар. Фаррелл мен оның әйелінің екеуі де ирланд тегінен.