БК Хекен: Тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Швед футбол клубы – ерлер командасы. Bollklubben Häcken, көбінесе BK Häcken немесе жай ғана Häcken деп танылатын, Гётеборг қаласында орналасқан шведтік кәсіби футбол клубы. Қазіргі уақытта Швеция футболының жоғарғы дивизионы – Allsvenskan-да ойнап жүр. 1940 жылдың 2 тамызында құрылған Häcken клубы Allsvenskan-да 23 маусымдық тәжірибесі бар, ал лигадағы дебюті 1983 жылы өтті. Клуб Гётеборг футбол федерациясына қарайды және өз алаңдағы ойындарын Bravida Arena стадионында өткізеді. Клубтың ресми түстері – сары және қара, олар клубтың эмблемасы мен формасында бейнеленген.

Бастауы

Клубты 14-15 жастағы жастар тобы құрды, және олардың тілегі тек көңіл көтеру үшін ғана емес, футбол ойнау, сонымен қатар ұйым құрып, ұлттық лига жүйесінде ойнау болатын. Ұлдар Гетеборг футбол қауымдастығына, жергілікті футбол федерациясына жүгінді, бұрын олар BK Kick деген атпен ойнаған. Бірақ, бұл атау басқа ұйыммен алынып қойылғандықтан, атау кейіннен Bollklubben Häcken деп өзгертілді, осы атау балалар жаттығу үшін пайдаланған алаңның айналасында өскен үлкен қоршауға (шведше: häck) байланысты болды. Bollklubben Häcken ұйымы 1940 жылдың 2 тамызында құрылды.

Алғашқы онжылдықтар

Алғашқы жылдары клуб тек сирек матчтар, жастар чемпионаттары және бірнеше ойындар өткізді, бірақ соңында ересектер деңгейінде ойнауға кірісті. 1943 жылдан бастап клуб лига жүйесіне қабылданып, бірден табысқа қол жеткізді. 1944 және 1947 жылдар аралығында клуб өз лигасының жеңімпазы атанды және батыс жоғары классының 4-ші дивизионынан жоғары кластың 1-ші дивизионына көтерілді. 1950 жылдардың басы 1940 жылдардың басымен салыстырғанда да жақсы өтті. 1950 жылы клуб 4-ші дивизионды жеңіп алды, ал келесі жылы 3-ші дивизионды жеңген кезде, ол жергілікті клубтан ұлттық бұқаралық ақпарат құралдарында "комета командасы" деп танылды. 1953 жылы клуб Allsvenskan-ға өту үшін күресті, бірақ Kalmar FF-тан жеңіліп қалды, ал 1954 жылы клуб 2-ші дивизионнан төмендеді. 1955 жылы клуб IK Oddevold-қа қарсы 3-ші дивизион матчында 18 229 көрермен жиналып, рекордтық көрсеткішті орнатты. BK Häcken онжылдықтың қалған бөлігінде 3-ші дивизионда ойнады. 1960 жылдар клубтың жаңа үйінің ашылуымен басталды, ол қазір Häckensborg деп аталады. Häcken онжылдықтың көп бөлігін тұрақты 3-ші дивизион командасы ретінде өткізді, бірақ 1967 жылы 4-ші дивизионға түсіп, ауыр экономикалық және ішкі проблемаларға тап болды. 1970 жылдардың басы да өткен онжылдықтың соңымен салыстырғанда жаман болды. Клуб 4-ші дивизионнан шығып, IF Warta-мен бірігу мүмкіндігін талқылады. Бұл мәселе бұрын да бірнеше рет көтерілген, бірақ осы жолы дауыс беру күні IF Warta мүшелері бірігуге қолдау көрсетсе, BK Häcken мүшелері қарсы дауыс берді. 1971 жылы клуб 5-ші дивизионды жеңіп алды, содан кейін 1975 жылға дейін 4-ші дивизионда ойнады, ал 1977 жылы бұрынғы шведтік футболшы Агне Симонссон басшылығымен 3-ші дивизионды жеңіп алды. Клуб жеңіске жетіп, 2-ші дивизионға жолдама алды. 1978-1979 жылдары клуб 2-ші дивизионда сәтті өнер көрсетіп, ең жақсы нәтижесі 3-ші орын болды. 1978 жылы BK Häcken әйелдер командасын құрды.

Following the first years the club only played sporadic matches, youth championships and a few other matches, but eventually they started to play at the senior level. As of 1943 the club started to take in the league system and success came in an instant. Between 1944 and 1947 the club won their league and climbed from west seniorclass 4 to seniorclass 1. The start of the 1950s went as well as the 1940s had. The club won Division 4 in 1950 and when they won Division 3 the following year, they went from a local club to be known as a "comet team" in the national media. The club fought for a place in Allsvenskan in 1953 but saw themselves defeated by Kalmar FF, and in 1954 the club was relegated from Division 2. In 1955 the club set the record for the most spectators during a Division 3 game against IK Oddevold, when 18,229 people showed up for the game. BK Häcken played in Division 3 for the rest of the decade. The 1960s started with the opening of the club's new clubhouse, now known as Häckensborg. Häcken spent most of the decade as a stable Division 3 team, but in 1967 they were relegated to Division 4 and it was struck by some severe economical and internal problems. The 1970s started just as badly as the previous decade ended. The club fell out of Division 4 and held discussions with IF Warta about a merger. A discussion had been up several times earlier but had not gone as far as now, at the day of the voting the IF Warta members voted for a merging while the BK Häcken members voted against it. In 1971 the club won Division 5, the club then played in Division 4 until 1975 when they won it and in 1977 they won Division 3 with former Swedish international Agne Simonsson as manager, when the club earlier won Division 3 in 1951 they climbed directly up to Division 2, however this time they had to play a qualifier against IK Brage, Motala AIF and Degerfors. The club won and took the step up to Division 2. During 1978–79 the club played successfully in Division 2 with a 3rd place as the best position. In 1978 BK Häcken also started a ladies team.

Оллсвенсканға жету

Жаңа онжылдық өткен онжылдықтың соңындай күшті басталды. Агне Симонсен клубқа 2-ші дивизионда жеңіс сыйлап, Allsvenskan-да орын алуға көмектесті, бірақ IF Elfsborg үйде 0–1 есебімен жеңіліс сыйлап, күштірек екенін дәлелдеді, ал Borås қаласындағы Ryavallen стадионында 1–1 тең түсті. Алайда, Gamla Ullevi стадионындағы ойын кезінде BK Häcken 19 205 көрерменмен клуб тарихындағы ең көп көрермендік рекордты орнатты. Бірақ клуб мұнан көңілі тоңбады және 1982 жылы 2-орынды иеленді. Осы жолы олар IFK Norrköping командасына қарсы жоғарылау плей-оффына қатысты. BK Häcken өз алаңында Rambergsvallen стадионында 2–0 есебімен жеңіске жетті, содан кейін Норркёпингтегі Idrottsparken стадионында 1–1 тең түсті және клуб тарихында алғаш рет Allsvenskan-ға жолдама алды. Алайда, BK Häcken Allsvenskan-да көп уақыт өткізбеді, клубтың сәтті жаттықтырушысы Агне Симонсен жергілікті бәсекелеске кетіп, Рейне Алмквист оның орнына келді. Клуб лигада соңғы орынға түсіп, 1980-жылдардың қалған бөлігінде 2-ші дивизионда ойнады. BK Häcken 1990-жылдарды 1-ші дивизионда жеңіспен бастап, жоғарылау плей-оффында GIF Sundsvall командасымен кездесті. Häcken өз алаңында 5–2 есебімен әсерлі жеңіске жеткеніне қарамастан, Sundsvall қайта оралып, өз алаңындағы матчты жеңіп, Allsvenskan-ға жолдама алды. Клуб Svenska Cupen турнирінде де сәтті өнер көрсетіп, финалға жетті, бірақ тағы да жеңіліске ұшырады, бұл жолы Djurgårdens IF командасынан 3–0 есебімен. Клуб 1991 жылы тағы да Allsvenskan-ға жолдама алуға жақын болды, бірақ өз алаңында 2–2 тең түсіп, сыртқы ойында 1–1 тең түскеннен кейін, Хелсингборгс IF командасына жолдама берді. 1992 жылы клуб Kvalsvenskan турнирінде 4-орынды иелену арқылы Allsvenskan-ға жолдама алды, ал осы жолы жоғары лигадағы кезең бұрынғыдан ұзақ болды. BK Häcken 1993 жылы 6-орынды иеленіп, Allsvenskan-да екінші жыл ойнау мүмкіндігіне ие болды, бірақ 1994 жылы клуб лигада соңғы орынға түсіп, клуб басшылығындағы кейбір дау-дамаздардан кейін 1997 жылға дейін 1-ші дивизионда ойнады. Клуб 2-орынды иеленіп, Västerås SK командасына қарсы плей-оффқа қатысты, өз алаңында 1–1 тең түсіп, сыртқы ойында 4–2 есебімен жеңіске жетіп, тағы да Allsvenskan-ға жолдама алды. Алайда, клуб 1998 жылы екінші соңғы орынды иеленгеннен кейін тағы да құлап кетті, бірақ 1999 жылы 1-ші дивизионды жеңіп, қайта оралды. Осы жылы Ким Кэлльстрём клуб сапында дебют жасады.

The new decade started as strong as the last one ended, Agne Simonsen continued to bring success to the club as they won Division 2 and qualified for a position in Allsvenskan, however IF Elfsborg proved too strong with a 0–1 home defeat at Gamla Ullevi and then a 1–1 result in Borås at Ryavallen. However, during the game at Gamla Ullevi, BK Häcken sets the club record for biggest home audience with 19 205. However the club was not let down by this and came in 2nd place in 1982 and this time they qualified for the promotion play offs against IFK Norrköping, BK Häcken is able to reach a 2–0 result home at Rambergsvallen and then achieve a 1–1 away at Idrottsparken in Norrköping and the club reached Allsvenskan for the first time in club history. The time that BK Häcken spends in Allsvenskan is however short, the club's successful manager Agne Simonsen leaves for a local competitor and Reine Almqvist takes over, the club ends up last in the league and is relegated back to Division 2 where they play for the rest of the 1980s. BK Häcken starts the 1990s with winning Division 1 söder and faces GIF Sundsvall in the promotion play offs, and despite an impressive 5–2 victory at home for Häcken, Sundsvall is able to come back in and win the match in Sundsvall and gets promoted to Allsvenskan. The club was also successful plying in Svenska Cupen and reaches the final, but are defeated again, this time 3–0 by Djurgårdens IF. The club is close in reaching Allsvenskan again in 1991, but a 2–2 home and 1–1 away sees them losing the position to Helsingborgs IF. 1992 is more successful as they reach Allsvenskan through a 4th place in Kvalsvenskan and this time the spell in the top league is not as short as earlier, BK Häcken ends up on in 6th place in 1993 and gets to play a second year in Allsvenskan, however the club ends up last in the league in 1994 and following some turbulence on the leadership side of the club it stays in Division 1 until 1997 as the club ended up in 2nd place and qualifies for the play offs against Västerås SK, with a 1–1 home and with a 4–2 away BK Häcken climbs up to Allsvenskan again. The club is however relegated again in 1998 after ending up second last, but returns in 1999 after winning Division 1 Södra, this year Kim Källström also makes his debut for the club.

Жаңа мыңжылдық

Жаңа мыңжылдық өткен онжылдықта жалғасады, клуб 2000 жылғы маусымның соңында Мьеллби АИФ-ке қарсы құлдырау/көтерілу плей-офф ойынында Allsvenska-дағы өзінің орнын сақтап қалады. 2001 жылы BK Häcken Allsvenskan-дағы алтыншы маусымын өткізеді, бірақ соңғы орыннан екінші болып Superettan-ға түсіп кетеді. BK Häcken 2004 жылға дейін Superettan-да қалады, 2002 жылы гол айырмасымен жоғарылау мүмкіндігінен қағылады, ал 2003 жылы плей-оффта GIF Sundsvall-ға жеңіледі. 2004 жылы клуб Superettan-ды жеңіп, Allsvenskan-ға оралады. Клуб 2005 жылы бұрынғы швед құрамасының ойыншысы Тедди Лучич пен даниялық халықаралық Стиг Тёфтингті жалдап, бұрынғыдан да жоғары нәтижелерге жетуге тырысады, нәтижесінде клуб 8-орынды иеленеді. 2006 жылғы маусым Стиг Тёфтинг пен Дули Джонсонның клубтан кетуіне байланысты қиынға соғады, клуб IF Brommapojkarna-ға қарсы іріктеу ойынында өнер көрсетуге мәжбүр болады. BK Häcken жалпы есеп бойынша 4–1 есебімен жеңіліп, Superettan-ға түсіп кетеді. 2010 жылы Häcken Allsvenskan үшін «Fair Play» сыйлығын жеңіп алады. Бұл командаға 2011–12 жылғы УЕФА Еуропа лигасының іріктеу кезеңінің 1-турға қатысу мүмкіндігін береді, себебі Швеция УЕФА «Fair Play» рейтингінде үшінші орынды иеленді. 2012 жылы BK Häcken Allsvenskan-да екінші орынды алып, лигадағы ең жақсы нәтижесін көрсетеді. Осы маусымда Ганалық шабуылшы Варис Маджид 23 гол соғып, жылдың үздік мергені атанады. 2016 жылы Häcken Svenska Cupen финалында Malmö FF-ді жеңіп, алғашқы маңызды титулын жеңіп алады. 2019 жылы Häcken Bravida Arena-да Svenska Cupen финалында AFC Eskilstuna-ны 3–0 есебімен жеңіп, екінші маңызды титулын жеңіп алады. Клуб 2022 жылы Allsvenskan жеңімпазы атанып, тарихында алғаш рет Швеция чемпионы болады. 2023 жылдың 11 мамырында BK Häcken үшінші рет Швеция кубогын жеңіп алады, Strandvallen-да өткен финалдық ойында Mjällby AIF-ті 4–1 есебімен жеңеді.

The new millennium continues as the last decade did, the club is able to defend its Allsvenska position in a relegation/promotion play off against Mjällby AIF in the end of the 2000 season after penalties, Kjell Pettersson leaves the club and Torbjörn Nilsson takes over as manager. 2001 BK Häcken plays its sixth season overall in Allsvenskan but ends second last and is relegated to Superettan, through a cooperation with Floda BoIF future Liberian national Dulee Johnson arrives at the club and in 2002 and he gets company from Jimmy Dixon and Dioh Williams. BK Häcken stays in Superettan until 2004, being close to take the step up both in 2002, failing on goal difference, and in 2003, defeated by GIF Sundsvall in the play offs, in 2004 the clubs reaches Allsvenskan by winning Superettan. The club brings in former Swedish international Teddy Lučić and Danish international Stig Tøfting in 2005 in an attempt to reach a higher position the earlier, the club reaches 8th places. The 2006 season gets harder as Stig Tøfting and Dulee Johnson leaves the club and the club is forced to play against a qualify against IF Brommapojkarna, BK Häcken is defeated by a total of 4–1 and is relegated to Superettan. In 2010, Häcken earned the Fair Play award for the Allsvenskan. This resulted in the team earning a spot in the 1st Qualifying Round of the 2011–12 UEFA Europa League when Sweden won third place in the UEFA Fair Play ranking. In 2012, BK Häcken finished second in Allsvenskan, which was their best performance in the league so far. During this season, the Ghanaian striker Waris Majeed scored 23 goals, which made him the Allsvenskan top scorer of the year. In 2016, Häcken secured their first main title, as they beat Malmö FF in the final of the Svenska Cupen, and won the cup title. In 2019, Häcken secured their second main title, as they beat AFC Eskilstuna in the final of the Svenska Cupen with 3–0 at Bravida Arena. The club won the 2022 edition of Allsvenskan, becoming Swedish champions for the first time in their history. On 11 May 2023, BK Häcken won the Swedish Cup for the third time, by defeating Mjällby AIF, 4–1 in the final game at Strandvallen.

Жарыстар

Хэкеннің басты қарсыластары – IFK Гётеборг, GAIS және Өргрите IS командалары, ал IFK ең ірі қарсылас саналады. Сонымен қатар, Хэкен мен Борас қаласының IF Эльфсборг командасы арасында, және Hisingen аралындағы IF Warta және Hisingsbacka FC аттарымен танылатын командалармен де, әсіресе командалардың жас құрамалары арасында шағын қарсыластық бар.