Дэн Картер – Жаңа Зеландияның рагби жұлдызы

Кіріспе

Жаңа Зеландияның халықаралық регби одағының ойыншысы

Дэниел Уильям Картер (5 наурыз 1982 жылы туған) – Жаңа Зеландияның зейнеткер регби одағының ойыншысы. Картер Жаңа Зеландиядағы «Крестоносцы» (Супер Регби) және Жаңа Зеландияның ұлттық құрамасы «Олл Блэкс» командаларында ойнады. Ол тест матчтарындағы регбиде ең көп ұпай жинаған ойыншы және көптеген сарапшылар оны ойын тарихындағы ең үздік бірінші нөмірлі шабуылшы (флай-хаф) деп санайды. Ол 2005, 2012 және 2015 жылдары Халықаралық Регби Кеңесінің «Жыл ойыншысы» атанды (Ричи МакКоудың үш жүлдесімен теңестірілді) және «Крестоносцымен» үш Супер Регби титулын, ал «Олл Блэкспен» тоғыз Три Нациялар және Регби Чемпионатын жеңіп алды. Картер 2011 және 2015 жылдары Регби Әлем Кубогын жеңіп алған «Олл Блэкс» құрамында ойнады, бұл оны екі рет Регби Әлем Кубогын жеңген 43 ойыншының бірі етті. 2011 жылы ол топтық кезеңде жамбас жарақатын алды; 2015 жылы ол турнирдің барлық кезеңінде, соның ішінде Австралияға қарсы финалда ойнады, онда төрт пенальти, екі реализация және бір дроп-гол соқты, сондай-ақ ойынның ең үздік ойыншысы атанды. 2015 жылы Картер «Дэн Картер: «Олл Блэкс» аңызының автобиографиясы» атты автобиографиясын жариялады. 2019 жылы Картердің жеке өмірі мен 2015 жылғы Регби Әлем Кубогында жеңіске жету жолындағы қиындықтары туралы «Дэн Картер: Тамаша 10» атты деректі фильм шықты.

Ерте өмір

Картер Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы Саутбриджде, Картерлер отбасының үйінен 10 минуттық жерде шағын қалада Невилл мен Бев Картердің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның Сара атты үлкен әпкесі бар. 5 жасынан бастап ол Саутбридж регби клубында жартылай қорғаушы (скрам-хав) ретінде ойнады және Эльсмир мен Кентербери облысының құрама командаларына шақырылды. Ол Эльсмир колледжінде оқыды, көбінесе бірінші нөмірлі шабуылшы ретінде ойнады, ал соңғы курста регбиде үлкен жетістікке жету үшін Крайстчерч ұлдар гимназиясына ауысты. Оның ұялшақ, тыныш мінезді болғаны, бірақ үлкен армандары болғаны айтылады. Оның әкесінің інісі Кентербери және Жаңа Зеландия құрамаларының жартылай қорғаушысы Билл Далли болды, ол 1924–1925 жылдарғы "Invincibles" құрамында ойнаған және кейін Кентербери регбиінің басшысы болды.

Отандық мансап

Картер 2002 жылы Кентербери клубында алғаш рет провинциялық құрамда ойнады, ал 2003 жылы Супер Регби лигасының «Крестоносцы» клубымен келісімшарт жасады. Бастапқыда көбінесе екінші бес нөмірлі позицияда ойнаған Картер 2003, 2004, 2005 және 2006 жылдары «Крестоносцы» командасымен Супер 12 турнирінің финалына өтті. 2003 және 2004 жылғы финалдарда жеңіліске ұшыраса да, 2005 жылы Картер бірінші бес нөмірлі позицияға көшті. 2004 жылғы маусымнан кейін команданы тастап кеткенге дейін ол бірінші бес нөмірлі Эндрю Мехртенспен тұрақты түрде бірге ойнады. 2005 және 2006 жылдары «Крестоносцы» турнирді жеңіп алды, ал 2006 жылғы маусымда Картер бір маусымда 221 ұпай жинап, ең көп жеке ұпай иегері атанды. 2008 жылдың сәуір айында Картер бірнеше еуропалық клубтармен байланысты болды. 2008 жылдың маусым айында Картер француздық «Перпиньян» клубымен алты айлық келісімшартқа қол қойды, осы кезеңде клуб Картерге ойын басына 30 000 фунт стерлинг көлемінде төлем жасады. 2009 жылдың 31 қаңтарында «Перпиньян» клубының «Стад Франсэ» клубына қарсы өткен матчында Картер Ахилл сіңірін жыртып алды, бірақ Картер жарақат алғаннан кейін де «Перпиньян» Топ 14 турнирін жеңіп алды. Ол 2009 жылғы Air New Zealand Cup турнирінің ашылу ойынында өзінің провинциялық құрамасы – Кентербери үшін ойнауға үлкерді. Бірнеше айлық емделуден кейін 2009 жылдың 22 тамызында Австралияға қарсы «Ол Блэкс» құрамасына шақырылды. 2012 жылдың мамыр айында Картер Супер Регби тарихындағы ең көп ұпай жинаған ойыншы болып, 1301 ұпайға ие болды. 2014 жылдың желтоқсанында Картер 2015 жылғы Регби әлем чемпионатынан кейін үш жылдық келісімшарт бойынша париждік «Расинг Метро» клубына қосылатыны жарияланды, бұл келісім бойынша ол маусымына 1 500 000 евро көлемінде төлем алатын болып, әлемдегі ең көп жалақы алатын регбишіге айналды. 2015 жылдың қарашасында Картер 2013 жылы Ахилл сіңірін жыртып алғаннан кейін сауығып жатқанда Ұлттық футбол лигасының «Нью-Ингленд Патриотс» клубының иесі Роберт Крафтпен кездескенін айтты, ол клубқа қатысу мүмкіндігін талқылады. 2016 жылдың 24 маусымында Картер «Расинг Метро» клубының «Камп Ноу» стадионында «Тулон» клубына қарсы өткен 2016 жылғы Топ 14 финалында 29:21 есебімен жеңіске жеткеніне көмектесті, 15 ұпай (5 пенальти) жинады және ойынның үздік ойыншысы атанды, тіпті ойынның 18-ші минутында командаласы Максиме Макно әуесқойларға қауіпті тәсіл қолданғандықтан алаңнан қуылғаннан кейін 14 ойыншымен ойнады. 2017 жылдың 25 қарашасында Картер маусым соңында Франциядағы «Расинг 92» клубынан кетті. 2018 жылдың 16 шілдесінде Картер жапондық Топ лигасының «Кобелько Стиллерс» клубына қосылды. 2019 жылдың 17 ақпанында Дэн Картердің Патрик Лэмби ми шайқалуынан кейін зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болғаннан кейін жарақатты алмастыру ретінде «Расинг 92» клубына оралатыны хабарланды. 2020 жылдың 4 маусымында Дэн Картердің «Супер Регби Аотеароа» турнирі үшін «Блюз» клубына қосылатыны жарияланды. Алайда ол ешқашан кәсіби матчтарда ойнаған жоқ. 2021 жылдың 20 ақпанында Дэн Картер өзінің Instagram парақшасы арқылы кәсіби регбиден зейнеткерлікке шығатынын мәлімдеді.

Carter made his provincial debut for Canterbury in 2002, and in 2003 was signed by the Super Rugby side the Crusaders. Initially playing mainly at second five eighth Carter reached the final of the Super 12 competition with the Crusaders in 2003, 2004, 2005 and 2006. Although they lost the 2003 and 2004 finals, in 2005 Carter had moved to first five eighth. He regularly played with first five eighth Andrew Mehrtens before Mehrtens left the team following their 2004 season. In 2005 and 2006 the Crusaders won the competition, and in the 2006 season Carter scored the most individual points for a player in one season with 221. In April 2008, Carter was linked with several European clubs. In June 2008, Carter made the decision to sign a six month contract with French club side Perpignan, who then paid Carter the equivalent of £30,000 per game, during his sabbatical season. On 31 January 2009 Carter ruptured his Achilles tendon playing for Perpignan against Stade Francais, but Perpignan still managed to win the Top 14 despite Carter being injured for the remainder of the season. He recovered in time to play for his home provincial union, Canterbury, in the opening game of the 2009 Air New Zealand Cup. He then won selection to play for the All Blacks against Australia on 22 August 2009 after a few months of recovery. In May 2012, Carter was the top scorer in Super Rugby history, with 1301 points. In December 2014 it was announced Carter would be joining Parisian club Racing Metro after the 2015 Rugby World Cup, on a three year deal worth a reported €1,500,000 a season, making him the world's highest paid rugby player. In November 2015 Carter revealed that, while recovering from an Achilles tendon tear in 2013, he met with Robert Kraft, the owner of the New England Patriots of the National Football League about possibly joining the team as a kicker. On 24 June 2016, Carter helped Racing Metro win the 2016 Top 14 final with a 29–21 win against Toulon at Camp Nou, Barcelona scoring 15 points (5 penalties) and was named Man of the Match despite being down to 14 men 18 minutes into the game after teammate Maxime Machenaud got sent off for a dangerous tackle on Australian international Matt Giteau. On 25 November 2017, Carter left Racing 92 in France at the end of the season. On 16 July 2018, Carter joined Kobelco Steelers, a club in the Japanese Top League. On 17 February 2019, it was announced that Dan Carter was returning to Racing 92 as injury cover after Patrick Lambie was forced to retire due to concussions. On 4 June 2020, it was announced that Dan Carter was joining The Blues for Super Rugby Aotearoa. However he never made a professional appearance for the side. On 20 February 2021, Dan Carter announced that he was retiring from professional rugby via his Instagram.

Халықаралық мансап

2003 жылғы маусым айында Картер 21 жасында Гамильтонда (Жаңа Зеландия) Уэльске қарсы өткен матчта 20 ұпай жинап, All Blacks құрамасы сапында дебют жасады. Содан кейін Крайстчерчте Францияға қарсы ойнады, нәтижесінде All Blacks 31–23 есебімен жеңіске жетті. Сиднейде Австралияға (Wallabies) қарсы матчта да орынбасар ретінде алаңға шықты, онда All Blacks 50–21 есебімен жеңді. Картер 2003 жылғы Регби әлем чемпионатының құрамына енді, осы турнирде ол халықаралық аренада кеңінен танылды. Турнирдің соңғы кезеңдерінде ол көбінесе резервте қалды, нәтижесінде Жаңа Зеландияда гол соққышының жетіспеушілігі байқалды. Дегенмен, ол Мельбурнде Италияға қарсы өткен ойында (All Blacks 70–7 есебімен жеңіс), сондай-ақ Канада және Тонгаға қарсы матчтарда ойнады. 2003 жылдан бері All Black құрамында болғанымен, ол 2004 жылы Ұлыбритания және Францияға жасаған тур кезінде Карлос Спенсерді ығыстырып, команданың тұрақты бірінші нөмірлі ойыншысы атанды. 2004 жылғы Үш Ұлттар турнирінің соңына дейін ол екінші нөмірлі ойыншы ретінде ойнады. 2005 жылы Картер "Британдық және Ирланд арыстандарына" (British & Irish Lions) қарсы өткен матчта All Blacks-тің 48–18 есебімен жеңіске жетуіне үлкен үлес қосты. Ол екі әрекет жасады, бес айыппұл соқты және төрт жүзеге асырды. Матчты 33 ұпаймен аяқтады, бұл Lions командасына қарсы өткен тест-матчтарында All Blacks үшін бұрынғы рекордты (18 ұпай) еселеп арттырды (Картердің екінші таймдағы 22 ұпайы осы көрсеткішті жеңу үшін жеткілікті болды). Бұл ойынды "The Guardian" газеті "қазіргі заманның ең керемет жартылай ойыншысының көрсетілімі" деп сипаттады. Картер 2005 жылы IRB жылдың үздік ойыншысы атанды, бұл сыйлықты жеңген алғашқы жаңа зеландиялық болды. 2010 жылғы 27 қарашада Уэльске қарсы ойында жартылай айыппұл соққаннан кейін Картер Англиялық Джонни Уилкинсонның 1,178 ұпайдан тұратын бұрынғы рекордын еңсеріп, барлық уақыттағы ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды. Алайда, Уилкинсон 2011 жылғы 26 ақпанда Францияға қарсы өткен матчта рекордты қайта тартып алды. Картер 2011 жылғы 30 шілдеде Оңтүстік Африкаға қарсы өткен 2011 жылғы Үш Ұлттар турнирінің алғашқы матчында 1,204 ұпайға жетіп, рекордты қайтадан өзіне қайтарды. Картер 2015 жылға дейін NZRU-мен келісімшартты жаңартты. Картер 2012 жылы IRB жылдың үздік ойыншысы атанды, бірақ Жаңа Зеландияның жылдың үздік ойыншысы номинациясына ілікпегеніне көптеген адамдар таң қалды. 2013 жылғы 16 қарашада Картер 100-ші матчын ойнаған бесінші All Black ойыншысы болды, онда Жаңа Зеландия Англияны 30–22 есебімен жеңді. 2015 жылғы 17 шілдеде Картер мен Ричи МакКоу Крайстчерчте соңғы рет бірге ойнады, себебі Картер Франциядағы Racing Metro клубында ойнауға келісім берді. 2015 жылғы 15 тамызда Картер Жаңа Зеландиядағы соңғы тест-матчын Едем Паркте өткен Бледисло кубогының шешуші матчында ойнады, ол дебюттен бері ешқашан жеңілмеген кубок. Кейін ол МакКоумен бірге Air New Zealand үшін "Men In Black" тақырыбындағы қауіпсіздік туралы бейнероликте түсті. 2015 жылғы Регби әлем чемпионатының финалында Австралияға қарсы Картер төрт айыппұл соқты, екі әрекетті жүзеге асырды (соңғысы оң аяғымен орындалды) және All Blacks-ке жеңіс сыйлаған дроп-гол соқты. Осы өнімділігі үшін ол матчтың үздік ойыншысы атанды. All Blacks жеңісінен кейін ол үшінші рет IRB жылдың үздік ойыншысы сыйлығын жеңіп алды.

In June 2003, Carter made his All Blacks debut at age 21 in Hamilton, New Zealand, scoring 20 points against Wales. He was then capped against France in Christchurch, which the All Blacks won 31–23. He was also a substitute in a match against Australia (the Wallabies) in Sydney, which the All Blacks won 50–21. Carter was then included in New Zealand's 2003 Rugby World Cup squad, where he first gained serious international attention. Carter spent much of the later stages of the tournament on the bench leaving New Zealand without a specialist goal kicker. However, he did play in the games against Italy in Melbourne, which the All Blacks won 70–7, and the wins over Canada and Tonga. Although he has been an All Black since 2003 he only secured a permanent position as the first five eighth in the team during the 2004 tour to the United Kingdom and France displacing Carlos Spencer. He had been playing as a second five eighths up until the end of the 2004 Tri Nations. In 2005, Carter starred in the All Blacks 48–18 win over the British & Irish Lions. He scored two tries, five penalties, and four conversions. He ended the match with 33 points, passing the previous All Blacks record of 18 points in a Lions Test (Carter's second half total of 22 points by itself was sufficient to top this). The performance was later described by The Guardian as "the definitive fly half display of the modern era". Carter was named IRB Player of the Year in 2005, becoming the first New Zealander to win the award. On 27 November 2010, after scoring a halfway penalty against Wales, Carter became the highest point scorer of all time, overtaking England's Jonny Wilkinson's previous record of 1,178 although Wilkinson took the record back on 26 February 2011 against France. Carter reclaimed the record on 30 July 2011 when he advanced to 1,204 points in the first tri nations match of the 2011 series against South Africa. Carter has signed a contract to re sign with the NZRU until 2015. Carter was named IRB Player of the Year in 2012, but eyebrows were raised when he missed out being named in the shortlist for New Zealand Player of the Year. On 16 November 2013, Carter became the fifth All Black to play 100 caps when New Zealand defeated England by 30–22 at Twickenham on their end of year tour. On 17 July 2015, Carter and Richie McCaw played their final match in Christchurch together, after Carter took a deal to play for Racing Metro in France. On 15 August 2015 Carter played his final test in New Zealand in the Bledisloe Cup decider at Eden Park, a trophy he has never lost since his debut. He later appeared with McCaw in a Men In Black themed safety video for Air New Zealand. In the 2015 Rugby World Cup final against Australia, Carter scored four penalties, converted two tries (with the final one taken with his right boot), and kicked a drop goal that gave the All Blacks the winning moment. Due to the performance, he was named the Man of the Match. Following the All Blacks' victory, he received the IRB Player of the Year award for the third time.

Жеке өмір

Картер өзінің ұзақ жылғы сүйіктісі және бұрынғы Black Sticks шабуылшысы Онор Диллонмен 2010 жылдың қазан айында, ол DB Breweries компаниясында маркетинг менеджері болып жұмыс істеген кезде, жағдасқа келді. Жұбайлар 2011 жылдың 9 желтоқсанында үйленді және төрт баланың әкесі мен анасы болды. Тойға Ричи МакКоу және "All Blacks" командасының бұрынғы жаттықтырушысы Грэм Генри қатысты. Картер 2003 жылдан бері Jockey іш киімдерінің моделі ретінде бүкіл әлемдегі жарнама тақталарында суреттелген. 2009 жылы Картердің болашақ әйелі бір жарнамалық кампанияға осымен қосылды. 2004 және 2005 жылдары Картер сауалнама бойынша Нью-Зеландияның ең тартымды адамы деп танылды, 2005 жылы ол дауыстардың 35,7 пайызын алды. 2008 жылы американдық E! телеарнасы Картерді әлемдегі ең тартымды ерлер тізімінде 11-орынға қойды, ал 2010 жылы E! оны әлемдегі үшінші ең тартымды спортшы деп таныды. Картер сонымен қатар Daikin жылу сорғыларының және 2011 жылдың ортасынан бастап Philips электрлік қырғыштарының өкілі болды. Дан мен Онор Картер 2020 жылдан бері Chemist Warehouse компаниясының өкілдері болып табылады. Олар сондай-ақ Парнеллдегі сәнді дүкен мен бар Farradays компаниясының акционерлері. 2006 жылдың қараша айында Картер "Дэн Картер: Дағдылар мен өнер" атты кітабын жариялады. Кітапта оның халықаралық регби карьерасы туралы әңгімелермен қатар, жас ойыншыларға арналған дағдылар бөлімі де бар. 2017 жылдың ақпан айында Картер Парижде көлік жүргізіп бара жатып, қандағы алкогольдің мөлшері заңмен белгіленген лимиттен екі есе көп екені анықталды. Осыдан кейін оның демеушісі Land Rover одан бас тартты. 2018 жылдың мамырында Дэн Картер 2015 жылғы Регби әлем чемпионатынан кейін New England Patriots командасының қатарында Ұлттық футбол лигасына (NFL) ауысу ұсынысын қабылдамағанын мәлімдеді.