Кіріспе
Ыдырауды түзету – белгілі бір уақыттағы радиоактивті ыдырау мөлшерін, оны нақты өлшегенге дейін бағалау әдісі.
Пайдалану үлгісі
Зерттеушілер жиі жануарлар ағзасындағы медициналық препараттардың мөлшерін өлшегісі келеді. Оларды тікелей өлшеу қиын болғандықтан, оларды радионуклидпен химиялық түрде байланыстыруға болады. Радиоактивтілікті өлшеу арқылы бастапқы медициналық препараттың қалай өңделетіні туралы жақсы мәлімет алуға болады. Үлгілерді жинап, қысқа уақыт интервалдарында (мысалы, 1 және 4 сағат) санауға болады. Бірақ оларды бірден радиоактивтілікке тексеруге де болады. Шілуді түзету – радиоактивтіліктің алынған кездегі деңгейін, сынақтан өткен кездегісінен анықтаудың бір жолы. Мысалы, медициналық зерттеулерде жиі қолданылатын мыс-64 изотопының жартылай ыдырау периоды 12,7 сағатты құрайды. Егер сіз жануарлардың үлкен тобына "нөлдік уақытта" инъекция жасасаңыз, бірақ олардың органдарындағы радиоактивтілікті кейінгі екі уақыт аралығында өлшесеңіз, кейінгі топтарды екі уақыт аралығында болған ыдырауды ескере отырып "түзетуге" болады.
Мысал
Кесуді түзетуді мыналай қолдануға болады: 20 жануарға дүйсенбі күні сағат 10:00-де қызығушылық тудыратын қоспаны инъекциялайды. Құрама химиялық жолмен мыс-64 изотопына қосылады, оның жартылай ыдырау мерзімі 12,7 сағат немесе 764 минут. Бір сағаттан кейін "бір сағат" тобындағы 5 жануар өлтіріліп, тіндік мүшелері бөлініп, мүшелері өлшеуді күтіп, жабық ыдыстарға салынады. Бұл тағы 5 жануар үшін қайталанады, 2 сағаттан кейін және 4 сағаттан кейін. Осы сәтте (мысалы, дүйсенбі күні сағат 16:00-де) осы уақытқа дейін жиналған барлық мүшелер радиоактивтілігі үшін өлшенеді (маңызды қосылыстың таралуының көрсеткіші). Келесі күні (сейсенбі) "24 сағат" тобы таңғы сағат 10:00-де өлтіріліп, тіндік мүшелері бөлініп, радиоактивтілігін өлшейді (мысалы, таңғы сағат 11:00-де). Барлық топтарды салыстыру үшін "24 сағаттық" деректерді ыдыраудан түзету керек: екінші күні өлшенген радиоактивтілік ертеректегі, бірақ бірдей бастапқы материалдың өлшеулерімен салыстыруға мүмкіндік беру үшін "түзетуден" өтуі керек. Бұл жағдайда "нөлдік уақыт" - дүйсенбі, сағат 16:00, алғашқы үш топтың (1, 2 және 4 сағаттық жануарлар мүшелері) өлшенген уақыты. "24 сағат" тобы сейсенбі күні сағат 11:00-де өлшенді, яғни алғашқы топтардан 19 сағат өткен соң. Ең бастысы, кесу тұрақтысын "K" есептеуден бастаңыз. 12,7 (сағат, мыс-64 жартылай ыдырау мерзімі) мәнін қойып, 0,0546 = нәтижесін аласыз. Бұдан кейін "K" мәнін бірінші және екінші радиоактивтілік өлшемі арасында өткен уақытпен көбейтіңіз, 19 сағат: (0,0546 x 19) = 1,0368. Белгісін өзгертіп, 1,0368-ге тең етіп, содан кейін "табиғи логарифмнің керісін" табыңыз; бұл жағдайда 0,3546. Бұл мән ыдырауды түзету бөлшегінің төменгі бөлігінде болады, сондықтан санды керісіне көбейтумен бірдей, яғни 2,82. (Формуланы дұрыс қолданып отырғаныңызды тексерудің қарапайым жолы – "t" орнына жартылай ыдырау уақытының мәнін қою. Табиғи логарифмнің керісін есептегеннен кейін нәтиже 0,5-ке жақын болуы керек. "A" (түзетілмеген санаулар үшін) мәніне бөлгенде, ол оларды екі есеге көбейтеді, бұл жартылай ыдыраудан кейін қажетті түзету. ) Бұл жағдайда түзетілмеген мәндер 2,82 еселенеді, бұл 19 сағаттың өтуін түзетуге мүмкіндік береді (бір және екі жартылай ыдырау аралығында). Егер өлшенген сәулелену 4 сағаттық үлгі мен 24 сағаттық үлгі арасында жартылай төмендесе, онда біз осы мүшедегі қосылыстың концентрациясы жартылай төмендеді деп ойлауымыз мүмкін; бірақ ыдырауды дұрыс түзетуді қолданғанда, концентрация 0,5 * 2,82 екенін көреміз, сондықтан ол осы кезеңде 40%-ға өсті.
= 0.0546. Next, multiply this value of "K" by the time elapsed between the first and second measures of radioactivity, 19 hours: (0.0546 x 19) = 1.0368. Change the sign, to make it 1.0368, then find the "inverse Ln"; in this case 0.3546. This value is in the denominator of the decay correcting fraction, so it is the same as multiplying the numerator by its inverse , which is 2.82. (A simple way to check if you are using the decay correct formula right is to put in the value of the half life in place of "t". After you perform the inverse Ln, the value should be very close to 0.5. When divided into the value "A" (for uncorrected counts), it effectively doubles them, which is the necessary correction after one half life has occurred.) In this case, the uncorrected values will be multiplied by 2.82, which corrects for 19 hours elapsing (between one and two half lives). If the radiation measured has dropped by half between the 4 hour sample and the 24 hour sample we might think that the concentration of compound in that organ has dropped by half; but applying the decay correct we see that the concentration is 0.5*2.82 so it has actually increased by 40% in that period.