Кіріспе
Арнольд Сноу Науден (Arnold Snow Naudain; 6 қаңтар 1790 – 4 қаңтар 1872) – Делавэр штатының Нью-Касл округіндегі Одесса қаласынан шыққан американдық дәрігер және саясаткер. Ол 1812 жылғы соғыстың қатысушысы, Делавэр штатының Бас Ассамблеясында қызмет еткен және Делавэр штатынан АҚШ сенаторы болған Виг партиясының мүшесі еді.
Arnold Snow Naudain (January 6, 1790 – January 4, 1872) was an American physician and politician from Odessa in New Castle County, Delaware. He was a veteran of the War of 1812, and a member of the Whig Party, who served in the Delaware General Assembly and as U. S. Senator from Delaware.
Жас шағы мен отбасы
Науден Делавэр штатының Кент округіне қарасты Лейпсик қаласының маңында Сноулендте немесе Науденнің қонысында дүниеге келген. Ол Нью-Джерси колледжін, қазіргі Принстон университетін 1806 жылы бітірген. Содан кейін Пенсильвания университетінде медицинаны оқып, 1810 жылы бітіріп, Дувер аймағында медициналық тәжірибасын бастады. 1812 жылғы соғыс кезінде ол Делавэр милициясының бас дәрігері болып қызмет етті. Оның інісі Элиас Науден 1820 жылдары Лейпсиктегі Литтл Крик жүзінде бейбіт сот судьясы болды. Ол 1827 жылы Делавэр штатының Бас Ассамблеясының төменгі палатасында қызмет етті және сол жылы Делавэр милициясының Төртінші полкінің аға майоры болып тағайындалды. 1832 жылы ол Делавэр конституциясын қайта қарау жөніндегі конвенцияға делегат болып сайланды, ал кейін Делавэр Сенатына сайланды. Олар Эндрю Науден мен Ребекка Сноудың ұлдары еді. Олардың әкесі Науденнің қонысында ферма және дүкен иесі болды. Ребекка Сноу Лейпсикке жақын жердегі Делавэрде туған. Оның ата-бабалары 1635 жылы Делавэрге келген. Ол Лейпсикке жақын жердегі Snowland немесе Науденнің қонысы деп белгілі болған жерді мұраға алды, және ол Эндрюмен бірге сонда өмір сүрді және сонда жерленді. Науденнің әкесі Арнольд Науден және анасы Катарина Олфри болды. Арнольдтың көп жері болды, ол 1763 жылы заң шығарушы органның мүшесі болды және "өте алып денелі адам" болған деседі. Науденнің бабалары Элиас Науден және Лидия Леру болды. Олар 1715 жылы Филадельфияда үйленді. Ол 1717 жылы Делавэрде теңізші болды және өзін Аппокинимминк жүзінің тұрғыны, кейде Сент-Жорж жүзінің тұрғыны деп сипаттады. 1735 жылы ол "Ескі Науден үйі" деп белгілі болған егістік жерін сатып алды, ол Аппокинимминк жүзіндегі Тейлор көпірінің жанында орналасқан және 1816-1827 жылдарды қоспағанда, 20-ғасырға дейін оның ұрпақтарының қолында болды. Элиас тағы бір Элиас Науден мен Жахел Арноның ұлы болды. Олар екеуі де Франциядағы Сантонг провинциясының Ла-Тремблад қаласынан шыққан және 1682 жылы Лондонда азаматтыққа қабылданған. Жахел Арно өзінің төрт баласымен Америкаға 1686 жылы, бірінші күйеуінің қайтысынан кейін бір жыл ішінде келді және Нарагансеттің алғашқы отарлаушыларының бірі болды. Ол сол жерде Джейкоб Ратьеге үйленді және 1691 жылы Нарагансет колониясы таратылғаннан кейін Нью-Йоркке көшіп кетті. Ол Джейкоб 1702 жылдың соңында қайтыс болғаннан кейін ұлы Элиаспен Делавэрде өмір сүрді және 1720 немесе 1721 жылы сол жерде қайтыс болды деп есептеледі. Осы мақаланың тақырыбы Арнольд Науден 1810 жылы Мэри М. Шиге үйленді. Ол Герман Ши мен Мэри Науденнің қызы еді. Делавэрдегі Науден отбасы туралы Рут Беннеттің айтуынша, Мэри Ши Науден "білімді және діншіл әйел, адал және сүйіспеншілікпен толы әйел және ана" деп сипатталған. Ол 1860 жылы қайтыс болды. Олардың сегіз баласының ішінде Джеймс С. Науден, медицина ғылымдарының докторы, Энн Элизабет Блэкистонға үйленді, екеуі де жас кезінде қайтыс болды, Эндрю С. Науден Джон М. Клейтонның кеңсесінде заңды оқыды, бірақ күшін Mt. Airy плантациясын басқаруға жұмсады, әкесі АҚШ Сенатында қызмет еткен кезде, содан кейін Филадельфияда былғары бизнесіне кірісті, Ребекка А. Науден Хью Александрға үйленді және Чикагода өмір сүрді, ал Мэри Х. Науден Уильям Н. Гамильтонға, медицина ғылымдарының докторына үйленді, ол Дублинде, Лондонда және Филадельфиядағы Джефферсон колледжінде оқыған. Ол алдымен 1839 жылы Нью-Касл, Делавэрде медициналық тәжірибасын жүргізіп, өзінің тәжірибасын Одессаға көшірді. 1850 жылдардың басында ол Форт Делавэрде дәрігер болып жұмыс істеді, Бірінші Делавэр полкінде және Бесінші Делавэр кавалериясында сержант болды. Ол сондай-ақ Делавэр штатының аудиторы және республикашыл болды. Басқа балаларының арасында Нью-Йорк штатының Батыс Честерінен Джеймс Эллис, медицина ғылымдарының докторымен үйленген Элизабет Р. Науден, Харрисбургтің танымал баспагері Адам Б. Гамильтонмен үйленген Кэтрин Л. Науден және Азамат соғысындағы хирург Клейтон А. Коугилл, медицина ғылымдарының докторымен үйленген Лидия Фрейзер Науден болды. Ол 1867 жылы Флоридаға көшіп, Оранж Миллстегі Сент-Джон өзенінде плантация сатып алды. Лидия қайтыс болғаннан кейін ол Флорида штатының бақылаушысы болды.
Кәсіби және саяси мансап
Науден 21 жасқа толғанға дейін Кантуэлл көпірінде (қазіргі Одесса) жеке практика ашты және 1812 жылғы соғыста Делавэр полкінің хирургы ретінде медициналық қызмет көрсетті. Медициналық практикасымен айналысып жүргенде, Науден Мемлекеттік палатаға сайланды және 1817, 1818 жылдарғы сессияларда, сондай-ақ 1826 жылғы сессияда Кент округынан сайланған ағасы Элиас Науденмен бірге қызмет етті. Арнольд спикер болып сайланды. Ол 1822, 1824 және 1828 жылдары Конгресске үміткер болды, бірақ әр жолы Луис Маклиннен жеңіліс тапты. 1828 жылы ол Жалпы соттың судьясы болып тағайындалды. 1832 жылы Делавэр губернаторы лауазымына демократ Калеб П. Беннеттке қарсы сайлауда тағы да жеңілді. Луис Маклейн отставкаға кеткеннен кейін қалған бос орынды толтыру үшін, Науден 1830 жылдың 7 қаңтарында Делавэр Бас Ассамблеясымен АҚШ Сенатына сайланды және 1836 жылдың 16 маусымында отставкаға кеткенге дейін қызмет етті. 24-ші Конгресс кезінде ол талаптар жөніндегі комитеттің төрағасы болды. Науден алғаш сайланғанда Джексонға қарсы болды және партия құрылған кезде вигтермен байланыс орнатты. Науден 1833 жылдан 1835 жылға дейін Неварк колледжінің (кейін Делавэр университеті) қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды. Белсенді пресвитериан дін өкілі Науден университетке мемлекеттік лотереядан түскен қаражатты шіркеуінің қарсылығына байланысты қабылдамауды ұсынды. Осының салдарынан мемлекет колледжге лотереядан түскен қаражатты қайтаруды талап етуі мүмкін екенін мәлімдеді, себебі ол қаражат бұрынғы лотереядан қаржыландырылған болатын. Алайда, қамқоршылар кеңесі лотерея қаражатын қабылдамауға қарсы 13 дауыспен шешім қабылдады. Науден дауыс беруден бас тартқан жеті қамқоршының бірі болды және кейіннен кеңестегі лауазымынан кетті. Жеке бизнесінің қиындыққа тап болғанын сезінген Науден АҚШ Сенатынан отставкаға келіп, Уилмингтонда медициналық практикасын қайта бастады. 1841 жылдан 1845 жылға дейін ол портының коллекторы және Делавэр өзеніндегі маяктардың бастығы лауазымына тағайындалды. Сол жылы ол Филадельфияға көшіп, медициналық практикасын жалғастырды және 1857 жылы Делавэрге оралды. Ол Делавэрдің Ұлы ложасының Бас шебері лауазымында қызмет еткен.
Өлім және мұра
Науден 1872 жылдың 4 қаңтарында, 82 жасқа толуына екі күн жетпей қайтыс болды. Ол Делавэр штатының Одесса қаласындағы Ескі Драйер пресвитериандық шіркеуінің зиратында жерленген. Ол "өте әдепті, сыпайы, сәнді келбетті, жарасымды мінезді, таза киінген, көңілді серік, жастығында да, қарттығында да тартымды әрі қызықты адам" деп сипатталған. Филадельфияда оның құрметіне көше аталған.