Кіріспе

Фильмнің маркетингіне жауапты компания

Фильмнің дистрибьюторы фильмнің маркетингін жүзеге асырады. Дистрибуциялық компания өндіріс компаниясымен бірдей немесе бөлек болуы мүмкін. Дистрибуциялық келісімдер фильмді қаржыландырудың маңызды бөлігі болып табылады. Дистрибьютор фильмнің көрсетілім күнін және оны көрсету немесе көруге қолжетімді ету тәсілін анықтай алады; мысалы, тікелей көрермендерге кинотеатрларда немесе үй жағдайында көру үшін (DVD, видео сұраныс бойынша, жүктеу, теледидар бағдарламалары арқылы синдикация және т.б.). Дистрибьютор мұны тікелей істей алады, егер ол кинотеатрларға немесе фильм тарату желілеріне ие болса, немесе кинотеатр операторлары және басқа да дистрибьюторлар арқылы. Шешілген дистрибьютор тек белгілі бір өнімдермен, мысалы, DVD немесе Blu-ray дискілерімен ғана айналыса алады немесе белгілі бір елде немесе нарықта жұмыс істей алады. Басты дистрибьютор көбінесе фильмнің титрлерінде, бір парақтың материалында немесе басқа да маркетингтік материалдарда көрсетіледі.

Театрлық көрсетілім

Егер дистрибьютор театр-экспонентпен жұмыс істесе, дистрибьютор экспонентке билет сатудан түскен жалпы кірістің мөлшерін (әдетте, жалпы кірістің пайызын) белгілейтін жазбаша келісімшарт жасалады. Дистрибьютор тиісті соманы жинайды, экспоненттің есептемесінің дұрыстығын қамтамасыз ету үшін қажет болған жағдайда билет сатуын тексеріп отырады, осы кірістен дистрибьютордың үлесін қамтамасыз етеді, экспоненттің үлесін оған тапсырады және қалған бөлігін өндіріс компаниясына (немесе кез келген басқа [аралық буынға], мысалы, фильмді шығару агентіне) жібереді. Сонымен қатар, дистрибьютор келісімшарт бойынша көрсетілім күні барлық келісімшартқа қол қойған экспоненттерге қызмет көрсету үшін жеткілікті фильм көшірмелерін жасауды қамтамасыз етуі, оларды көрсетілім күніне дейін театрға жеткізуі, фильмнің нақты театрларда ең аз орын санымен және көрсетілім уақыттарымен көрсетілуін бақылауы және фильм көшірмелерін келісімшарт бойынша белгіленген мерзімде дистрибьютордың кеңсесіне немесе басқа сақтау орнына қайтаруын қамтамасыз етуі тиіс. Іс жүзінде бұл фильм көшірмелерін физикалық түрде өндіруді және оларды бүкіл әлемге жеткізуді (көптеген дамыған елдерде цифрлық таратумен алмастырылатын процесс), сондай-ақ плакаттарды, газет және журналдардағы жарнамаларды, теледидардағы жарнамаларды, трейлерлерді және басқа да жарнама түрлерін жасауды қамтиды. Дистрибьютор әр фильм үшін жарнамалық материалдардың толық жиынтығын қамтамасыз етуге жауапты, ол экспонентке мүмкіндігінше көп көрерменді тартуға көмектеседі деп санайды, егер өндіріс компаниясы оны ұсынбаса, мұндай жарнаманы жасайды және экспонент таңдаған жарнамалық материалдарды көрсетілім күніне дейінгі уақыт аралығында физикалық түрде жеткізуді ұйымдастырады. Кино дистрибьюторлары тек АҚШ-та ғана теледидар жарнамалары, билбордтар, интернет-баннерлер, радио жарнамалары және тағы басқалар сияқты жарнамаларды тікелей сатып алуға жылына 3,5 миллиардтан 4 миллиард долларға дейін жұмсайды. Бұл дистрибьютордың шығындарына фильм трейлерлері мен жарнама ретінде жіктелмеген, бірақ фильмдерді көрермендерге таныстыруға бағытталған қосымша шығындар кірмейді. Дистрибьюторлар әдетте фильмдерді брондау келісімшартының екі түрінің біріне келіседі. Ең көп тараған түрі – жиынтық келісім, онда белгілі бір фильмтен түскен кассалық кіріс дистрибьютор мен кинотеатр арасында алдын ала келісілген пайыздық қатынас бойынша бөлінеді. Екінші әдіс – жылжымалы шкалалық келісім, онда кинотеатрлар алған кассалық кірістің үлесі фильм көрсетілімінің әр аптасымен төмендейді. Жылжымалы шкаланың екі бөлігі бар: театр ұстайтын ақшаның ең аз сомасынан басталады, оны көбінесе «үй жаңғағы» деп атайды, содан кейін «үй жаңғағынан» асып түскен кіріске жылжымалы шкала қолданылады. Алайда, бұл жылжымалы шкала әдісі қолданылуы тоқтатылып келеді. Қай әдіс қолданылса да, кассалық кіріс әдетте кино дистрибьюторлары мен кинотеатрлар арасында шамамен 50/50 бөлінеді.

Халықаралық тарату

Егер дистрибьютор импорттық немесе шетелдік фильммен жұмыс істейтін болса, ол фильмге дубляж немесе субтитрлер жасауға, сондай-ақ ол бизнес жүргізетін елде/аумақта фильмді көрсету үшін цензура немесе басқа да заңдық немесе ұйымдық "мақұлдау" алуға жауапты болуы мүмкін, экспозиторлармен брондау үшін хабарласу алдында. Фильмді тарататын студияға байланысты, студияның бүкіл әлемде өз кеңселері немесе басқа студиямен серіктестікте басқа елдерде фильмдерді тарату үшін кеңселері болады. Егер студия жергілікті дистрибьютормен серіктестік құруға шешім қабылдаса, екі атау да бірге көрсетіледі. Шетелдік дистрибьютор фильмге белгілі бір мерзімге лицензия бере алады, бірақ студия фильмнің авторлық құқығын сақтайды. Фильмді тәуелсіз өндіріс компаниясы және тәуелсіз дистрибьютор (студиядан тыс) өндірген және таратқан жағдайда, әдетте халықаралық сату агенті фильмнің халықаралық құқықтарын лицензиялауды жүзеге асырады. Халықаралық сату агенті әрбір халықаралық аумақта жергілікті дистрибьюторды тауып, фильмге белгілі бір мерзімге айрықша құқықтарды лицензиялайды, бірақ жоғарыда сипатталған студиялардың жағдайында өндіріс компаниясы фильмнің авторлық құқығын сақтайды. Бұл дегеніміз, белгілі бір аумақтағы осы дистрибьютор фильмді әртүрлі медиада (театр, теледидар, үй развлегі және т.б.) пайдаланудың айрықша құқығына белгілі бір мерзімге ие.

Үйдегі бейне тарату

Кейбір дистрибьюторлар тек үй бейнелерін таратумен немесе DVD немесе Blu-ray тарату сияқты үй бейнелерінің белгілі бір бөлігімен ғана айналысады. Қалған үй бейнелеріне қатысты құқықтарды өндіруші басқа дистрибьюторларға лицензиялай алады немесе дистрибьютор оларды басқа дистрибьюторларға сублицензиялай алады. Егер дистрибьютор фильмді DVD сияқты физикалық форматта таратса, олар корпус пен DVD дискісінің бетін безендіру үшін көркемдік дизайнды жасауға және DVD-ні көбейту үшін мастер-дискіні жасау үшін DVD көшірушімен келісуі керек. Кейбір кино өндірушілер "DVD бойынша сұраныс" деп аталатын әдіс қолданады. Бұл әдісте компания DVD-нің көшірмесіне тапсырыс түскен кезде DVD-R дискісін жазады ("көшіру" процесі) және оны клиентке жібереді. Дистрибьютор сондай-ақ оптом саудагерлермен байланысқа түсе алады, олар DVD-дискілерін бөлшек сауда орындарына және онлайн дүкендерге сатады және жібереді, сондай-ақ олардың DVD-ді сатуын ұйымдастырады. Сонымен қатар, дистрибьютор журналдарда және интернетте жарнама жариялап, DVD-дискілерін рецензенттерге жіберуі мүмкін.

Алдын ала тарату терезесі

Қазіргі кезде көптеген тарату тәсілдері болғанымен, бұрын студиялар мен телеарналар өзгеріске жай баяу келіп, түрлі тарату процестерін сынап көруге құштар емес еді. Студиялар жаңа тарату тәсілдерінің өздерінің бұрынғы табыс көздерін құртатынына сенді. Бірақ уақыт өте келе, жаңа таратудың тиімді екені дәлелденді. Студиялардың табысы көптеген тарату кезеңдері арқылы түсті. Бұл кезеңдер индустрияда көптеген мүмкіндіктер жасады және телеарналарға пайда табуға, сәтсіздіктерден сақтануға көмектесті. Бұл жаңа тарату тәсілдері бұрын жетіспейтін шағын аудиторияға қол жеткізуге мүмкіндік берді және телебағдарламалардың мазмұнын молайтты. Жаңа технологиялар дәуірінде телеарналар бұл индустрияның тұтынушылардың сұранысына негізделгенін түсініп, таратудың жаңа үлгілерін қабылдады.

Тарату кредиттері

Негізгі дистрибьюторлық компаниялар әдетте фильм үшін есеп-шотының бір бөлігін алады. Мысалы, "Желмен бірге кеткен" фильмінің афишасында "Metro Goldwyn Mayer ұсынған" деп көрсетілген. Заманауи мысал ретінде "Юрасик паркі" фильмінің басында "Universal Pictures ұсынған" деген жазу болады. Universal компаниясының логотипі фильмнің трейлерін де ашты. Кейде "Титаник" (1997) фильмі сияқты дистрибуция екі компанияға бөлінеді: "20th Century Fox және Paramount Pictures ұсынған". Екі компания да фильмді қаржыландыруға көмектесті.