Кіріспе
Фильмді тікелей бейнеге тарату әдісі – фильмді, телесериалды, қысқаметражды немесе арнайы фильмді театрлық көрсетуден немесе телеарнадағы премьерадан өтудің орнына, бірден үй видео форматтарында көпшілікке ұсыну. Бұл тарату стратегиясы ағымдық платформалар теле және кино нарығында басымдыққа ие болғанға дейін кең таралған. Көлемді бюджеттегі фильмдердің сапасы төмен жалғаулары немесе преквелдері тікелей бейнеге шығарылуы мүмкін болғандықтан, тікелей бейнеге шығарылған фильмдер туралы пікірлер көбінесе сыншыл болады. Тікелей бейнеге түсіру тәуелсіз фильмдер жасаушылар мен шағын компаниялар үшін де пайдалы болды. Кейбір тікелей бейне жанрлық фильмдер (танымал актерлермен) бүкіл әлем бойынша 50 миллион доллардан астам табыс табуы мүмкін.
Direct to video or straight to video refers to the release of a film, television series, short or special to the public immediately on home video formats rather than an initial theatrical release or television premiere. This distribution strategy was prevalent before streaming platforms came to dominate the TV and movie distribution markets. Because inferior sequels or prequels of larger budget films may be released direct to video, review references to direct to video releases are often pejorative. Direct to video release has also become profitable for independent filmmakers and smaller companies. Some direct to video genre films (with a high profile star) can generate well in excess of $50 million revenue worldwide.
Видеоға тікелей түсіру себептері
Өндірістік студия телешоу немесе фильмді кеңінен көрсетуден бас тартуының бірнеше себебі болуы мүмкін: төмен бюджет, телеарнаның қолдауының болмауы, жағымсыз сын-пікірлер, оның даулылығы, шағын нарыққа арналған болуы немесе жалпы халықтың қызығушылығының жоқтығы. Киностудиялар, жыл сайын кинотеатрларға шығаратын фильмдер санымен шектелгендіктен, аяқталған фильмді кинотеатрлардан алып тастауға немесе оны кинотеатрларда көрсетпеуге қаулы ете алады. Студиялар видео сату және жалға беру арқылы табыс табады. Видеофильмдер көбінесе жарнаманың орнына әдемі қорап мұқабалары арқылы сатылады және Леонард Мальтиннің «Кино нұсқаулығы» сияқты басылымдарда жарияланбайды. Тікелей видеоға шығарылған алғашқы фильм 1984 жылы CineTel Films шығарған «E. Nick: A Legend in His Own Mind» болды. Тікелей видеоға түсірілген фильмдер, әдетте, кинотеатрлардағы фильмдерге қарағанда техникалық және көркемдік жағынан төмен сапалы болып саналады. Кейбір фильмдер аяқталғаннан кейін кинотеатрларда көрсетілмей, тікелей видеоға шығарылады. Мұндай кешігу студия фильмнің коммерциялық сәттілігіне күмәндануына немесе көрсетілім мерзімі өткеніне байланысты болуы мүмкін. Киноиндустриясының сленгімен айтқанда, мұндай фильмдер «қоймаға жіберілген» деп аталады. 20 ғасырдың ортасында ашық аспан кинотеатрларында көрсетілген B-фильмдер сияқты, тікелей видеоға түсірілген фильмдерде бұрынғы жұлдыздар мен болашақта жұлдыз болатын жас актерлер жұмыс істейді. Фильмдердің даулы мазмұны болғанда немесе кинотеатрларда көрсетуге кеткен шығын компанияның қаржылық мүмкіндігінен асып кеткенде, оларды тікелей видеоға түсіруге болады. Анимациялық сериалдардың жалғастары мен толық метражды эпизодтары да осылай шығарылады. АҚШ-та тікелей видеоға шығарылған алғашқы толық метражды анимациялық фильм 1992 жылы шыққан «Tiny Toon Adventures: How I Spent My Vacation» болды. Көркем фильмдерді тікелей видеоға түсіру 1994 жылға дейін кеңінен таралмады, осы жылы Диснейдің «Жафардың оралуы» және Universal-дың «Уақыт алдындағы жер II: Ұлы аңғардағы оқиғалар» фильмдері шықты, олардың екеуі де өндіріс кезінде кинотеатрларда көрсетуді көздемеген. Кейбір франшизалар сәттілікке жеткенше тоқтатылады, ал «Скуби Ду» сияқты басқа фильмдер сериясы табысты болса жалғасады (олардың видео дебюті «Скуби Ду Зомби аралында» барлық уақыттағы ең көп сатылатын DTV фильмдерінің бірі болды). 1994 жылға қарай, әр апта сайын орта есеппен алты жаңа тікелей видеоға түсірілген фильм пайда болды. Эротикалық триллерлер мен R рейтингісі бар әрекет фильмдері ең табысты жанрлар болды. 1990-шы жылдардың соңында отбасылық фильмдер осындай жанрлардан маңыздырақ болды, өйткені сатушылар көптеген атаулардың орнына блокбастер фильмдерінің көбірек көшірмелерін сақтады. Лос-Анджелес Таймс газетінің хабарлауынша, «Солқындар» сияқты кинотеатрларда сәттілікке жете алмаған кейбір қорқынышты фильмдер тікелей видео сериясы ретінде табысқа жетеді. Студиялар, сондай-ақ, бюджетінің жетіспеушілігіне байланысты сәтті фильмнің жалғасын немесе спин-офтарын тікелей DVD-ге шығара алады.
Some horror films that are unsuccessful in theaters, like Witchcraft, begin successful direct to video series. Studios may also release sequels or spin offs to a successful live action film straight to DVD, due to a lack of budget in comparison to the original.
Порнография
1970-ші жылдардағы порнографияның алтын ғасырында көптеген порнографиялық фильмдер кинотеатрларда көрсетілді, олардың кейбіреулері шыққан жылдары және порнография индустриясының өзінде ең көп табыс әкелген фильмдердің қатарына кірді. 1980-ші жылдарға қарай порнография бейнежазбаларға көшуге бастады, себебі бейне өндірушілерге өте төмен бюджетпен жұмыс істеуге және сценарий сияқты фильм өндірісінің кейбір элементтерінен бас тартуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, форматтың өзгеруінің жекелігі мен қолайлылығы мақсатты аудиторияға ұнады. 1990-шы жылдардың соңынан бастап порнографтар контентті Интернетте жариялай бастады.
Театрларда көрсетіліп жатқан тікелей бейнефильмдер
Кейде, тікелей бейнефильм ретінде дайындалған фильмді түсіретін студия, егер басқа ұқсас тақырыптағы фильм сәтті болса немесе студия соңғы шешім қабылдаса, оны соңғы минутта кинотеатрларда көрсетуге шешім қабылдайды. "Бэтмен: Фантазмның бет-әлпеті" осыған бір мысал. Дегенмен, фильмнің сыншылар тарапынан жоғары бағаланған табысына қарамастан, оның кассалық көрсеткіштері өте нашар болды, бұл оның кинотеатрлардағы соңғы минуттағы шығарылымымен байланысты болды. Фильмнің үй бейне нұсқаларында саудасы әлдеқайда жақсы болды. Көбінесе, тікелей бейнефильмдерге, мысалы 2010 жылғы "Justice League: Crisis on Two Earths", "Planet Hulk", 2016 жылғы "Batman: The Killing Joke" немесе 2013 жылғы "Sharknado" сияқты бейнежазбаның шығаруына қызығушылықты арттыру үшін шектеулі кинотеатрлық көрсетілімдер ұйымдастырылады. Кейбір жағдайларда, басқа тікелей бейнефильмдер де басқа елдерде кинотеатрларда көрсетілуі мүмкін.
Дискке тікелей немесе DVD-де премьера
DVD дисктері VHS видеокассеталарының орнын біртіндеп алып, кейбір жағдайларда «директтен DVD-ге» деген термин «директтен бейнеге» деген сөздің орнын алды. Дегенмен, «видео» сөзі міндетті түрде видеокассеталарға қатысты емес. Көптеген басылымдар DVD немесе Blu-ray үшін «тікелей бейнеге» деген терминді қолдануды жалғастыруда. Дискіге негізделген екі шығарылым түрін де «дискіге тікелей» деп атауға болады. Кейде «DVD премьерасы» (DVDP) деген жаңа термин қолданылады. Мұндай фильмдер 20 миллион доллардан кем болуы мүмкін. Variety сайты «Американ пірі таныстырады: Банд-лагерь» бір аптада бір миллионнан астам дана сатылғанын хабарлады. Директтен DVD-ге шығарылған фильмдерде бұрын танымал актерлер жиі кездеседі. 2005 жылы олардың кейбіреулерінің жалақысы 2 миллионнан 4 миллион долларға дейін (Жан Клод Ван Дамм) және 4,5 миллионнан 10 миллион долларға дейін (Стивен Сигал) көтерілді, кейде актерлердің кинотеатрдағы гонорарынан да асып түсті. Ол кезде тұтынушылардың цифрлық фильмдерді сатып алуы сирек болатын. Қызметтің бастапқы контентке бағытталған әрекетінің бір бөлігі ретінде, Netflix 2010 жылдары өзінің сервисінде тарату үшін көркем фильмдерді сатып ала бастады, соның ішінде 2013 жылғы «The Square» деректі фильмін және 2015 жылғы алғашқы көркем фильмін — «Beasts of No Nation». Netflix фильмдерін бір мезгілде шығару стратегиясын қолданды, дистрибьютормен шектеулі кинотеатрлық көрсету үшін серіктестік жасады (Оскар сияқты кинотеатрлық көрсетуді талап ететін марапаттарға үміткер болу үшін) және осы фильмдерді бірден жазылушыларға қолжетімді етті. Бұл практика киноиндустриясының дәстүрлі шығарылым терезесін бұзатындықтан, ірі киножелілер әдетте фильмдерді көрсетуден бас тартты. 2018 жылдан бастап Netflix бұл стратегиядан ішінара бас тарды, фильмдеріне Netflix сервисіндегі премьерадан бұрын бір айлық кинотеатрлық прокат берді. Ерекше жағдайлар тікелей цифрлық шығарылымдарға да әкелді, кейде шектеулі кинотеатрлық көрсетумен бірге; 2014 жылғы «Интервью» фильмі бір мезгілде цифрлық платформада және таңдалған кинотеатрларда көрсетілді, өйткені ірі киножелілер Солтүстік Кореямен байланысы бар деп саналатын хакерлік топтың террористік қауіп-қатерлеріне байланысты фильмді көрсетуден бас тартты (фильмде оның режимі сатираланды). Сондай-ақ, топ фильмді таратушы Sony Pictures компаниясының ішкі серверлерінен құпия деректерді жариялаған. COVID-19 пандемиясы экономикалық шектеулер мен қоғамдық жиналыстарға қарсы нұсқауларға байланысты бүкіл әлемде кинотеатрлардың жабылуына әкелді, бұл бірнеше ірі фильмдердің тікелей цифрлық шығарылымдарына түрткі болды. Мысалы, қытайлық «Lost in Russia» фильмін ByteDance 630 миллион юаньға (шамамен 100 миллион АҚШ долларына) сатып алып, оны TikTok-ты қоса алғандағы платформаларында кинотеатрлық көрсетудің орнына тегін көрсетті, бұл компаниямен және фильмнің дистрибьюторы Huanxi Media-мен жақын қарым-қатынастың бір бөлігі болды. Көптеген АҚШ фильмдері кинотеатрлық көрсетудің орнына тікелей видео бойынша жалдауға жіберілді, ал кейбіреулері Disney+, Max, Netflix және Amazon Prime Video сияқты жазылым қызметтеріне тікелей сатылды.
Жапониядағы OVA және V-Cinema
OV ("оригинал видео") – жапон нарығында тікелей бейнеге шығару үшін түсірілген фильмдер. OVA ("оригиналды бейне анимация") OVM ("оригиналды бейне фильмдер") немесе V Cinema-дан өзгешеленеді, олар көбінесе анимацияланбаған туындыларға қатысты. Әртүрлі студиялар "V драма" сияқты басқа атауларды да қолдануы мүмкін. OVA нарығы 1980-жылдардың ортасында қалыптасты. Телевизиямен салыстырғанда шектеулердің аздығы мен цензураның жоқтығы режиссерлерге ұнады, бұл оларға фильмдерге қаржылық қолдау үшін жарнамаға тәуелді болмай, көбірек даулы мазмұн қосуға мүмкіндік берді. Соның нәтижесінде, жыныстық, зорлық-зомбылық немесе саяси мазмұны бар анимациялық фильмдер пайда болды. Жапон киносының осы кезеңін кино журналисі Том Мес «бұрынғы кезеңдерге қарағанда, әлдеқайда алуан түрлі және жарқын кино өнері» деп сипаттады. 1995 жылға қарай V Cinema индустриясы құлдырап, көбінесе белгілі емес актерлер мен кейде кәсіби емес актерлерге толы болды. Дегенмен, осы фильмдердің бюджеті цифрлық тарату платформаларындағы табыстың артуына байланысты бірте-бірте өсіп келеді; қазіргі кезде олардың бюджеті 1 миллион юаньнан кемден бастап 10 немесе 20 миллион юаньға дейін жетеді. Бұл «Онлайн үлкен фильмдер» көбінесе танымал актерлерді қамтымаса, соңғы жылдары Гонконг және Тайвань әрекет киносының тәжірибелі актерлерін шақырып ала бастады. Бұл фильмдерді кинотеатрларда көрсету үшін түсіріліп, кейіннен цифрлық ағындық қызметтер сатып алған фильмдерден де ажырату керек, себебі бұл «Онлайн үлкен фильмдер» интернет компаниялары тарапынан тек цифрлық шығару мақсатында жасалады. Қытайдағы осы фильмдердің цифрлық таралуымен қатар, көптеген «Онлайн үлкен фильмдер» Қытайдан тыс, мысалы YouTube сияқты цифрлық платформаларда да жарияланды. Q1Q2 Movie Channel Official және YOUKU MOVIE сияқты бірнеше YouTube арналары осы «Онлайн үлкен фильмдерді» тарататын танымал арналар болып табылады.