Кіріспе

Колорадо штатындағы қала, АҚШ. Седардж – АҚШ-тың Колорадо штатындағы Дельта округінде орналасқан, өздік басқару құқығы бар муниципалитет. Ол аймақтың сирек кездесетін негізгі жүзім бақтарынан өнім алады. Гранд-Меса тауының оңтүстік беткейлерінде, Surface Creek аңғарында орналасқан Седардж, Сан-Хуан тауларының оңтүстік бөлігінің, Гуннисон Ұлттық паркіндегі Қара каньонның және Колорадо штатындағы Дельта, Олате және Монтроз қалаларының әдемі көрінісін ұсынатын биік орналасқан жерде жатыр.

Ерте тарих

1880 жылға дейін Колорадоның орталық және батыс бөлігін Ют индейлері мекендеген. 1880 жылғы 15 маусымдағы заңға сәйкес, Юттар өз жерлерінің үлкен бөлігін, оның ішінде Сурфейс-Крик аңғарын АҚШ-қа өткізді. 1881 жылдың 1 қыркүйегінде Юттардың соңғы тобы Форт Кроуфордтан әскерлердің сүйемелдеуімен Колорадоның батысынан Ютаның солтүстік-шығыс бөлігіне көшіп кетті. Ұзақ өтпей қоныс аударушылар келіп, үйлер, қоралар, дүкендер және ранчолар салды. Жердің көп бөлігі мал шаруашылығына арналған ранчоларға, жеміс бауларына, люцерна мен шөп егістіктеріне бөлінді, бірақ ең табысты кәсіп – қаланың батысындағы мал шаруашылығы болды. Седардж қаласы 1907 жылғы 25 наурызда бірнеше ранчерлердің қатысуымен ресми түрде құрылды. Седардж Лоуэннің "күн батқан қалалар" дерекқорында тіркелген. 2004 жылғы 2 шілдеде нөсер жаңбырдан ағашқа шартқы соғып, келесі күні ыстық, құрғақ желдің әсерінен жалын кеңейіп, ірі өртке ұласты. МакГрудер өрті деп аталған бұл өрт шамамен 500 шаршы километрді (км²) жалмап, оның ішіндегі бір бөлігі жеке меншікке, ал қалғаны Жерді басқару бюросына (BLM) және АҚШ Орман шаруашылығы қызметіне тиесілі болды. Седардж ерікті өрт сөндіру бөлімі (VFD) және аймақтық өрт сөндіру қызметтері өртті сөндіру үшін жұмыстанды, 11 шілдеге дейін өрттің таралуын тоқтатып, ешбір үй немесе адам зардап көрмеді. Седардж 2007 жылы 100 жылдығын тойлады.

География

2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қаланың жалпы ауданы , оның барлығы құрлық. 2010 жылы қалада 2253 адам, 894 шаруашылық және 554 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 1000 тұрғын үй бірлігі орташа тығыздықпен орналасқан. Қаланың этникалық құрамы: 96,01% ақ нәсілді, 0,50% афроамерикалық, 0,38% американдық үндістер, 0,43% азиялық, 0,16% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,59% басқа нәсілдер және 2,37% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 5,39% латын американдықтары немесе испандарды құрады. 894 шаруашылықтың 20,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 51,6%-ы бірге тұратын күйеу жұбайлар, 7,3%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 38,0%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 34,3%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 21,1%-ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,07 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,61 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 18,8%, 18-24 жас аралығындағылар 5,5%, 25-44 жас аралығындағылар 19,0%, 45-64 жас аралығындағылар 25,1% және 65 жасқа жоғарылар 31,6%. Орташа жас 51 жас. Әр 100 әйелге 88,2 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 85,3 еркек келеді. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 27 381 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 35 052 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 32 426 доллар, ал әйелдердің 21 500 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 059 доллар. Отбасылардың 10,0%-ы және халықтың 14,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 20,8%-ы және 65 жастан асқандардың 10,4%-ы. Орташа айлық жалгерлік төлем 796 доллар (2011 жылғы мәліметтер), жалгерлік жүктеме 34,6% болып бағаланды.

AppleFest-тің ашылуы

1978 жылы "Cedaredge Harvest Festival" фестивалі ресми түрде "AppleFest" деп өзгертілді. AppleFest – қазан айының бірінші демалыс күндері Колорадо штатының Седардж қаласында өтетін алма, өнер, музыка және тағамдар мерекесі. Оған жыл сайын шамамен 15 000 адам қатысады және әдетте 200-ден астам тағам, өнер және қолөнер сатушылары болады. Іс-шара барысында классикалық автомобильдер, ескі тракторлар және мотоциклдер көрмелері ұйымдастырылады. Музыкалық шақырылған артистер қатарында фолк, госпел, блюз, кантри, рок, блюграсс және басқа да жанрлардағы жергілікті, аймақтық және ұлттық өнерпаздар өнер көрсетеді. 2000 жылдан бері фестиваль бағдарламасына Седардж өрт сөндіру бөлімі (VFD) ұйымдастырған чили дайындау байқауы да қосылды. AppleFest 2014 фестивалі шараның 37 жылдығын атап өтті.

Пионерлер қаласы

Пионер қаласы – мұражай және тарихи ауыл, Еске алу күнінің соңғы демалысынан қазан айының бірінші демалысына дейін ашық. Пионер қалашығының ең маңызды нысандары – сегізбұрышты Бар I Силос, 1880-ші жылдардың басында құрылған Bar I Ranch мал шаруашылығының жалғыз қалған құрылыстары. Мұражайдағы 20-ғасырдың басындағы қала ғимараттарының көшірмелеріне батыс салоны, маршал кеңсесі, шаштараз, банк, киім дүкені, түрме, май зауыты және жұмыс істейтін ұстахана кіреді. Сондай-ақ, әлемдегі ең ірі цифрлық органның бірі орналасқан дала стиліндегі шіркеу, қуыршақтар мен ойыншықтар үйі – тарихи қуыршақтар мен ойыншықтар мұражайы, және Сазерленд үнді мұражайы, Колорадо штатындағы ең үлкен жебе ұштары коллекциясының бірін ұсынады. Ескі Stolte қаптау цехы жергілікті шаралар мен қабылдаулар үшін жалға беріледі, сондай-ақ қаланың AppleFest мерекесі кезіндегі Көне және Классикалық Автомобильдер көрмесінің орны болып табылады.

Седардж гольф клубы

1988 жылғы көктемде Deer Creek Village Golf Club ретінде ашылған Cedaredge Golf Club – Колорадо штатының Седардж қаласында орналасқан, жалпыға қолжетімді гольф алаңы. Гольф алаңы 1992 жылғы сәуірде аяқталды және ол 1900 жылдар басында Бар I мал шаруашылығының шөбі шабылатын далаларының бір бөлігі болған жерде орналасқан. Бұл 18 лункалы алаңның әр лункасына 4 ти бокс (tee box) қарастырылған. Cedaredge Golf Club құрамына жаттығу алаңы, клуб үйі және гриль кіреді. 6100 фут (1859 метр) биіктікте орналасқан, қорғалған аңғардағы Cedaredge Golf Club алаңында табиғи аршалар мен ирек өзен арналары бар.

Гранд-Меса көрікті және тарихи жол

Гранд Меса көрікті және тарихи жолы 1991 жылы Колорадо штатының көлік департаментімен бекітілді. Ол Седарджден басталып, 65 тас жолымен солтүстікке қарай Гранд Месаның шыңына дейін, 10000 футтан (3048 метрден) биікке дейін созылады. Гранд Меса келушілер орталығында аймақ туралы карталар, кітаптар және басқа да ақпараттар бар. Бұл жол арал көлінің жанынан өтеді, ол Гранд Меса ұлттық орманындағы 300-ден астам шабаққа толы көлдердің бірі. Месаның солтүстік жағында Меса, Коллбран қалалары және Паудерхорн тау шаңғысы курорты орналасқан. Жол Де Бек каньоны бойымен түрлі-түсті құмтас жартастарымен жалғасады және ақырында Де Бек қаласындағы 70 мемлекеттік тас жолымен (Interstate 70) қосылады.

Білім

Сурфэйс Крик Долының алғашқы жылдарында білім беру шашыраңқы ауылдық жерлерде орналасқан бірнеше бір бөлмелі мектептерден құралды. 1920 жылы жаңа Біріктірілген Седардж орта мектебі салынды және аймақта тұрақты автобус тасымалы басталды.

Седардж орта мектебі

1982 жылы салынған қазіргі Седардж орта мектебінде шамамен 250 оқушы білім алады. Мектебінің мөлшеріне қарағанда ерекшелігі, онда технологиялық зертхана, геодезиялық жылыжай және біріктірілген асхана/актовый зал бар. Спорт командаларының талисманы – Брюин, және олар 1A лигасы бойынша футбол, баскетбол, ал 3A лигасы бойынша волейбол, күрес, бейсбол, жүзу, теннис және жеңіл атлетикадан жарысады. Седардж орта мектебінің Бруин марш тобы 1A класында жеті штаттық марш титулын жеңіп алды (2002, 2003, 2005, 2011, 2012, 2013 және 2014 жылдары). 2011 жылы бұл топ Колорадо штатындағы чемпионатта жеңіске жеткен ең кішкентай құрам (23 мүше) рекордын орнатты, ал 2012 жылы 17 мүшемен бұл көрсеткішті жаңартты. Футбол командасы (жігіттер) 1993 жылы штаттық чемпионатта екінші орынды иеленді, финалдық ойын Седардж орта мектебінде өтті. 2002 жылдан бері штаттық плей-оффқа қатыспағаннан кейін және 2008 жылғы маусымда 10 ойынның 4-інде жеңіске жеткенімен (тең нәтижелер болмады), команда жергілікті БАҚ-тар тарапынан да «соңғы бірнеше жылда құлдырады» деп есептелді; «Denver Post» газеті «командалық ойынның жоқтығын» басты кемшілік ретінде сынға алды. Мектеп 22 жыл бойы Канада футбол лигасының жаттықтырушысы болған, соның ішінде 2008 жылы «Торонто Аргонавтс» командасының бас жаттықтырушысы болған Рич Стублерді 2009 жылғы маусымға дейін жаңа бас жаттықтырушы етіп тағайындады. Стьюблер шағын қалалық мектепте жұмыс істеуін қажетті демалыспен байланыстырды. Стьюблер басқарған маусымда команда 10 ойынның 2-сінде жеңіске жетті (тең нәтижелер болмады). Келесі жылы (2010) олар Брэндон Милхолландты жалдады, ол команданы 2012 жылы штаттық чемпионатқа жеткізді. 1981 жылдың 10 ақпанында 17 жасар аға сынып оқушысы Роджер Эллисон бұрынғы Седардж орта мектебінің жертөлесінен жоғалып кетті. Одан бері оның жай-күйі белгісіз, және билік органдары оны жоғалып кеткеннен кейін таныс біреу өлтірген болуы мүмкін деп санайды.

Седардж орта мектебі

Седардж орта мектебі 1980 жылдардың басынан бастап 2004 жылы қазіргі Седардж орта мектебі салынатынша, Седардж біріктірілген жоғары мектебінің алғашқы ғимаратын пайдаланды. Ол Сидар Меса тауының етегінде, жоғары мектеп пен Дир Крик Вилладж гольф алаңының арасында орналасқан.

Седардж бастауыш мектебі

Бастапқы мектеп 1959 жылы салынған және Седардж Хунсикер бастауыш мектебі деп белгілі болған. 2012 жылы жолдың оңтүстік жағында жаңа мектеп аяқталды, ал жолдың солтүстік жағындағы ескі мектептің бөліктері қазір Surface Creek Vision бағдарламасын жүзеге асыруға қолданылады.

Су бетіндегі ағынды көру бағдарламасы

2003 жылы құрылған Surface Creek бөлімшесі Delta County Vision бағдарламасы үй білім беру және мемлекеттік мектептер философиясының үйлесімінен құралған.

Седардж қоғамдық кітапханасы

Қазіргі Cedaredge қауымдық кітапханасы 1990 жылдары салынған.