Кіріспе

АҚШ Колорадодағы 19 ғасырдағы алтын іздеу қызуы

Пайк шыңы алтынға шашуы (кейін Колорадо алтынға шашуы деп аталды) – 1858 жылдың шілдесінде басталып, 1861 жылдың 28 ақпанында Колорадо аумағы құрылғанға дейін жалғасқан, АҚШ-тың батыс Канзас және оңтүстік-батыс Небраска аумақтарындағы Пайк шыңы аймағындағы алтын іздеу және кен өндірісінің қарқынды дамуы. Солтүстік Америка тарихындағы ең ірі алтын іздеулердің біріне шамамен 100 000 алтын іздеуші қатысты. Алтын іздеуге қатысушылар 1859 жылдан бастап, шашудың ең жоғары нүктесі болған сол жылдан кейін "Елу тоғызыншылар" деп аталды және көбінесе "Пайк шыңы немесе құлаймыз!" деген ұранды қолданды. Шындығында, Пайк шыңы алтынға шашуы Пайк шыңынан солтүстікке қарай 137 шақырым жерде болды. Пайк шыңының аты осы кездегі Пайк шыңының зор танымалдылығы мен маңыздылығына байланысты пайда болды. Бұл шашу Денвер және Боулдер сияқты бірнеше қаланың қалыптасуына себеп болды.

Шолу

Пайк Пигінің алтын асығы, Калифорниядағы алтын асығынан шамамен он жыл кейін болған, Оңтүстік Роки тауларындағы Пайк Пигі аймағына көшіп келушілер мен иммигранттардың күрт, бірақ уақытша ағынын тудырды. Асық "Пайк Пигі немесе жоқ!" деген ұранмен ерекшеленді, бұл Роки тауларының шығыс жиегіндегі көрнекті тауға сілтеме жасайды, ол көптеген алғашқы алтын іздеушілерді Ұлы жазық арқылы батысқа қарай бағыттады. Алтын іздеушілер аймақтағы алғашқы маңызды еуропалық-американдық халқын құрады. Асық Денвер және Боулдер сияқты бірнеше алтын асығы қалаларын қалаларға айналдырды. Аурария және Сент-Чарльз-Сити сияқты көптеген кішкентай лагерьлер ірі лагерьлер мен қалаларға қосылды. Көптеген басқа кеншілер лагерлері құрдымға кетіп, шағын қалаларға айналды, бірақ Сentral City, Black Hawk, Georgetown және Idaho Springs сияқты бірнеше лагерьлер сақталды.

Ашылу

Көп жылдар бойы адамдар қазіргі Колорадодағы тауларда көптеген бай алтын кендері бар деген күдікпен жүрді. 1835 жылы француз аңшысы Юстас Каррьер тобынан адасып, бірнеше апта бойы тауларда саяхаттады. Осы апталар ішінде ол көптеген алтын үлгілерін тауып, кейін зерттеу үшін Нью-Мексикоға алып қайтты. Зерттеу нәтижесінде олардың "таза алтын" екені анықталды. Бірақ ол алтын табылған жерге экспедиция ұйымдастырғанда, орнын дәл есіне түсіре алмағандықтан, мақсатына жетпеді. 1848 жылдың 24 қаңтарында Джеймс У. Маршалл Калифорния штатының Колом қаласының жанында алтын тапты. Тоғыз күннен кейін Мексика Гвадалупе-Идальго шарты бойынша Калифорнияны және Солтүстік Мексиканың қалған бөлігін АҚШ-қа берді. Осыдан кейін Калифорнияда алтын асығысы басталды. 1850 жылдың көктемінде Джон Бек Джорджиядағы алтын асығысының қатысушылары, негізінен чероки тайпасының ветерандарынан тұратын топты Калифорнияның алтын кендеріне жетектеді. Топ "Көз жасы жолымен" батысқа қарай жол тартты және 1850 жылдың 22 маусымында Оңтүстік Платт өзенін кесіп өтіп, қазіргі Денвердің солтүстігіне шамамен бірнеше шақырым жерде екі өзеннің қосылған жеріне орналасты. Алтын іздеушілердің бірі Льюис Ралстон кішкентай өзеннің сағасына жақын жерде (қазіргі Колорадо штатының Арвада қаласындағы Голд Страйк паркі) алтын іздеді. Ол шамамен ¼ трой унция (8 грамм) алтын тапты, ол кезде оның құны шамамен бес долларға (бүгінгі шамамен 550 АҚШ доллары) тең болды. Ралстон қуанса да, топтың қалған бөлігі әсерленбеді және ертесіне таңертең Калифорнияға жолға шықты. Ралстон алтын іздеуді жалғастырды, бірақ бірнеше күннен кейін тоқтап, тобына қосылды. Калифорниядағы алтын асығысының қызуы басылғаннан кейін, көбісі көңілі тоңған алтын іздеушілер үйлеріне қайтты. Роки тауларында алтын бар деген әңгімелер тарады және бірнеше шағын топтар аймақты зерттеді. 1857 жылдың жазында Таос (Нью-Мексико) қаласынан испан тілінде сөйлейтін алтын іздеушілер тобы Денвердегі Грант Фронтиер паркінің жанындағы, кейін "Мексикалық қазбалар" деп аталған Черри Крикке шамамен 5 миль (8 км) жоғары Оңтүстік Платт өзенінің бойындағы алтын кенін қазды.

Бастапқы бум

Бумның алғашқы он жылдығы көбінесе Оңтүстік Платте өзені бойында, Роки тауларының етегінде, Голден қаласының батысындағы таулардағы Клер-Крик шатқалында, Брекенриджде және Комо, Фэрплей, Алмадағы Саут-Паркте шоғырланды. 1860 жылға қарай Денвер, Голден және Боулдер қалалары кендерге қызмет көрсететін маңызды елді мекендерге айналды. Халықтың қарқынды өсуі 1861 жылы Колорадо территориясының құрылуына себеп болды. Пайк пикі алтын асығысы көптеген американдықтарды қызулыққа түсіріп, оларды барлық мүлкін жинап, Колорадоға аттануға жетеледі. Бұл бастапқы өрбу адамдарды ақпаратты бұрмалауға итермеледі, көбінесе алтынның нақты бар екенін дәлелдемей, батысқа жол тартты. 1859 жылдың көктемінен бастап адамдар Пайк пикі аймағына асықты. Тіпті кейбіреулері 1858 жылдың қысында қар ерігенше күтіп, кен қазуға кірісуге болатынын түсінген соң, озысу үшін сыртқа шығуға батылдық танытты.

Тегін алтын

Қатты тау-кен өндірісі бірнеше жыл бойы қарқынды дамыды, бірақ 1860 жылдардың ортасында кеншілер еркін алтынға толы тамырлардың беткі қабаттарын толықтай игеннен кейін, олардың амальгамациялық фабрикалары тереңдегі сульфид кендерінен алтынды өндіре алмайтынын түсінді. Колорадо 1861 жылы 150 000 унция, ал 1862 жылы 225 000 трой унция алтын өндірді. Осының нәтижесінде Конгресс Денвер монета астығын құруға бекітті. 1865 жылға қарай Колорадодағы жиынтық өндіріс 1,25 миллион унцияны құрады, оның алпыс пайызы алтын құрамындағы сары алтын болды.