Брэддан: Мэн аралының футбол клубы тарихы

Кіріспе

Мэн аралындағы футбол клубы – Мэн аралының Дуглас қаласында орналасқан және Мэн аралы футбол лигасының ойындарына қатысатын «Браддан» футбол клубы. Команда корольдік көк түсті жемшіктер киеді және өз алаңындағы ойындарын Кронкборн футбол алаңында, Виктория Роуд, Дугласта өткізеді.

Тарих 1923-1930 жылдар

Брэддан Ассоциациясы футбол клубы 1923 жылы Фредерик Клукас (кейін сэр Фредерик) төрағалығымен құрылды және алғашқы маусымда Екінші лигада ойнауға қабылданды. Клубтың үйі 1995 жылға дейін Кронкборндағы (Тромод) Клукастың кір жуу фабригіне тиесілі жердегі алаң болды. Компаниямен бірнеше онжылдыққа созылған тығыз байланыстың арқасында клубқа көп ұзамай "The Laundrymen" деген лақап ат қойылды. Клуб түсі – көк. Брэдданның алғашқы ресми матчы 1923 жылғы 20 қазанда Рамзи қаласындағы "Сент-Олаве" клубымен өтті және 6:2 есебімен жеңіспен аяқталды. Команда артқа жол тартпады және сол алғашқы маусымда Екінші лиганың титулын айқын артықшылықпен жеңіп алды. Маусым бойы клуб жергілікті баспасөзde футболдың жоғары деңгейімен қатар, Кронкборндағы алаңның және айналасының жағдайы үшін де жоғары бағаланды. Манкс футболының сол дәуірінде автоматты түрде жоғарылау мен төмендеу болған жоқ, бірақ Брэдданның Бірінші лигада ойнауға берген өтініші 1924-25 маусымында қабылданды, ал резервтік команда Екінші лигада ойнады. Манкс футболының элиталық дивизионында бірнеше жыл бойы клуб нығайып, Брэдданның жетістіктері сапалы футболшыларды тартты. Клубтың алғашқы жылдарындағы көрнекті ойыншылары – көп гол соққан шотланд Алан Дойг және Манкс спортының белгілі тұлғасы, қақпашы Лесли Эванс. 1929-30 маусымында Брэддан өзінің алғашқы маңызды кубогын жеңіп алды, керемет маусымнан кейін Бірінші лиганың чемпионы атанды. Клуб құрылғаннан кейін жеті жыл өткен соң Манкс футболының шыңына көтерілуі үлкен жетістік болды, және команда маусымның соңғы екі матчына дейін жеңіліссіз өтті – сол кезде ол титулды қорғаған еді. Бұл жаңа онжылдықтың бастауы болды, оның барысында Брэддан баспасөзde "Мәңгілік үшбұрыш" деп аталған, трофейлерді жеңіп алған Peel және Rushen United клубтарымен бірге көзге түсті.

Braddan Association Football Club was founded in 1923 under the Chairmanship of Mr Frederick Clucas (later Sir Frederick), and was admitted to play in the Second League for their inaugural season. A playing pitch was established on land owned by Clucas’ Laundry at Cronkbourne, Tromode, which was to be the club's home until 1995. Owing to the close links with the company which were to last for several decades, the club was soon nicknamed ‘The Laundrymen’. Blue was chosen as the club colour. Braddan's first competitive match was played on 20 October 1923 and resulted in a 6 2 victory at home to Ramsey based club St Olave's. The team never looked back, and won the Second League title by a convincing margin in that first season. The club received great praise in the local press during the season, not only for the quality of the football played by the team but also for the standard of the pitch and surroundings at Cronkbourne. In that era of Manx football there was no automatic promotion and relegation, but Braddan's application to play in the First League was duly accepted for the 1924–25 season, with the reserve team playing in the Second League. Several years of consolidation in the top flight of Manx football followed, and Braddan's progress attracted a steady stream of quality footballers to the club. Prominent players in the club's early years were Alan Doig, a Scotsman who was a prolific goal scorer, and goalkeeper Leslie Evans a renowned figure in Manx sport. In the 1929–30 season Braddan secured their first major trophy, being crowned First League champions after a magnificent campaign. It was a brilliant achievement to reach the summit of Manx football just seven years into the club's existence, and the team remained unbeaten until the last two games of the campaign by which time they had already secured the title. This was to be the beginning of a decade of great success, during which Braddan became part of what was dubbed by the press ‘The Eternal Triangle’ of trophy winners alongside Peel and Rushen United.

Тарих 1930 жылдан 1939 жылға дейін

Бірінші лига титулы 1930–31 маусымда сақталды, ол кезде Брэддан өзінің алғашқы кубогын Порт-Сент-Мариде өткен теміржол кубогының финалында жергілікті қарсыластары Гимнске қарсы 2:0 есебімен жеңіп алды. Екі голды да команда капитаны Уоли Нобл соқты. Келесі жылы теміржол кубогын сақтап қалды, аңызға айналған орталық шабуылшы Тим Тиклдің төрт голы Брэдденді Пилдегі Рамзиге 4:2 есебімен жеңіске жеткізді. Тим Тикл, Брэдданның көк жейдесін киген ең үздік ойыншы болған шығар, оның қабілеті соншалық болды, 1935 жылы ол аралды тастап, Солтүстік Ирландиядағы Колерайн клубында бір маусым кәсіпқой ретінде ойнады. Ол 25 гол соққан командада ойнағанына қарамастан, келесі маусымда қалуды сұрады. Бірақ ол үйге оралуды жөн көрді және кәсіби статусынан бас тартып, Брэдданмен мансабын жалғастырды. Есептеулер бойынша, ол 1950 жылдарға дейін жалғасқан мансабында жалғыз жергілікті клубы үшін шамамен 500 гол соқты. Ол кез келген бұрыштан гол соға білді және әдемі қабылан соққысымен көзге түсті. Оның айрықша белгісі – қақпаға арқасымен бұрылып, қарсыласын жеңіп, жылдамдап, пенальти алаңының шетінен күшпен және дәлдікпен допты торға түсіру еді. Брэддан 1936 жылы алғаш рет "Госпитал кубогын" жеңіп алды, "Тромод Парк" стадионында "Сент-Джордж" клубын 4:1 есебімен ұтты, мұнда тағы бір Брэдданның ең үздік ойыншысы, сол қанаттан ойнайтын Генри Шарлиер хет-трик жасады. 1936–37 маусымда Тим Тикл құрамға оралғаннан кейін Брэддан "Госпитал кубогын" сақтап қалды, "Тромод Парк" стадионында Рамзиді 5:1 есебімен ұтты (Тикл екі гол соқты) және соңғы ойында Пилдегі даулы жеңілістен кейін үшінші рет Бірінші лига чемпионы атанды. Ойын соңында Брэдданға шешуші пенальти тағайындау туралы шешім қабылдағаннан кейін төреші мен Брэдданның ФА атқарушы мүшесі ашулы топтан қорғану үшін полициямен бірге стадионнан шығуға мәжбүр болды. 1937–38 маусым Брэддан тарихындағы ең табысты маусым болды, және оның соңында үш маңызды кубок Клукастың кір жуу залының кеңсесинде тұрды. Өте шебер футбол ойнаған олар төртінші Бірінші лига титулын жеңіп алды және Порт-Сент-Маридегі ең үлкен қарсыласы Пилге қарсы 3:0 есебімен жеңіп, теміржол кубогын қайта жеңіп алды. Шарлиердің екі голы мен Тиклдің бір голы Брэдданның жаңа жыл күні шамамен 3000 көрерменнің алдындағы жеңісін қамтамасыз етті. Тарихында тұңғыш рет Брэддан ФА кубогын жеңіп алды, финалда Пилді ұтты, бұл ойын "Тромод Парк" стадионында өтті. Голкипер Бернард Фиктің пенальтиді сейілтетуі Брэдданның 3:0 есебімен алға шығуына себеп болды, Тиклдің екі голы мен капитан Джордж Бридсонның пенальтисі. Пилдің соңғы шабуылы есепті 3:2-ге жеткізді, бірақ Брэддан ең үлкен жеңісін сақтап қалды. "Госпитал кубогының" финалындағы тартыс жеңілісі ғана (опять-ақ Пил қарсылас болды) Брэдданды "үлкен дублетті" (grand slam) жеңіп алудан алды. 1938–39 маусым көңіл көтеріңкі емес және даулы аяқталды. Брэддан осы маусымдағы ең жақсы футболды ойнады және бір матчқа дейін лигада жеңіліссіз болды. Бұл матч олардың жалғыз қарсыласы Пилге қарсы өтті, Брэдданға бесінші рет чемпион атанған үшін теңдікке жеткені жеткілікті болды. Клубтар ойынға қолайлы күнді келісе алмады, содан кейін ол 1939–40 маусымының басталғанға дейін өтеді деп белгіленді. Соғыс басталғаннан кейін матч өткізілмеді, титул берілмеді – Брэдданды лига титулдарының ықтимал триплетінен айырды. Манкс футболындағы тұрақты даулар мен ашу-ызаға толы он жыл ішінде (әдетте Пил қатысқан) Брэддан футбол талантымен қатар спорттық рухта да үлгілі клуб ретінде танылды. Көптеген Брэддан ойыншылары 1930 жылдары Мэн аралының аға командасының құрамында тұрақты болды. Брэдданды Манкс футболының үздік клубы ретінде орнатуға үлкен үлес қосқан Томас "Тосси" Клукас, сонымен қатар Мэн аралы футбол ассоциациясында клубтың өте құрметті өкілі болды, онда ол көп жылдар бойы вице-президент болып қызмет етті және кейіннен президент болып сайланды.

The First League title was retained in the 1930–31 season, when Braddan also won their first cup with a 2 0 triumph over local rivals Gymns in the Railway Cup Final played at Port St Mary. Both goals were scored by team captain Wally Noble. The Railway Cup was retained the following year when four goals from legendary centre forward Tim Tickle gave Braddan a 4 2 success over Ramsey at Peel. Tim Tickle was probably the finest player ever to pull on the blue shirt of Braddan, and such was his ability that in 1935 he left the island to play a season as a professional for Coleraine in Northern Ireland. Despite playing in a struggling team he scored 25 goals, and he was asked to stay on the following season. However he opted to return home, and resumed his career with Braddan having relinquished his professional status. In all it was estimated that he scored around 500 goals for his only local club during a career that lasted into the 1950s. He could score goals from all angles and was a superb header of the ball. His trademark was to receive the ball on the halfway line with his back to goal, turn his marker, surge forward and crack the ball into the net with power and accuracy from the edge of the penalty area. Braddan won the Hospital Cup for the first time in 1936 with a 4 1 win over St George's at Tromode Park, helped by a hat trick from another of Braddan best ever players, outside left Henry Charlier. With Tim Tickle restored to the ranks for the 1936–37 season Braddan retained the Hospital Cup with a 5 1 thumping of Ramsey at Tromode Park (Tickle scoring twice), and were also crowned First League champions for the third time following a controversial and stormy victory at Peel in the final game. A decision to award Braddan a decisive penalty late in the game resulted in the referee and Braddan's FA Executive member needing a police escort from the ground to protect them from an angry mob. The 1937–38 season was the greatest in Braddan's history, and at the end of it three major trophies adorned the Clucas’ Laundry boardroom. Playing highly skilful football they won their fourth First League title, and regained the Railway Cup with a magnificent 3 0 win over their greatest rivals Peel at Port St Mary. Two goals from Charlier and one from Tickle sealed Braddan's success on New Year's Day in front of a crowd of around 3,000. For the only time in the club's history Braddan secured the FA Cup, again beating Peel in the final which was played at Tromode Park. A penalty save by goalkeeper Bernard Fick was the catalyst for Braddan to surge into a 3 0 lead, with two goals from Tickle and a penalty from skipper George Bridson. Peel's late rally brought the score to 3 2, but Braddan held on to complete their greatest triumph. Only a narrow defeat in the Hospital Cup final – yet again Peel were the opponents – prevented Braddan from achieving the grand slam. The 1938–39 season ended in disappointment and controversy. Braddan played arguably their best ever football during this campaign, and were unbeaten in the league with one match to play. That match was against their only challengers Peel, with Braddan needing just a draw to be crowned champions for the fifth time. The clubs failed to agree a suitable date for the game, which was eventually set to be played before the start of the 1939–40 season. Following the outbreak of War the match was never played, and the title was not awarded – denying Braddan a potential hat trick of league titles. During a decade plagued by regular controversy and bitterness in Manx football – usually involving Peel Braddan was consistently acknowledged as a club that displayed great sportsmanship as well as footballing talent. Many Braddan players were regulars in the senior Isle of Man team throughout the 1930s. Mr Thomas ‘Tossie’ Clucas, a leading figure in establishing Braddan as a top club in Manx football, was also a highly respected representative for the club at the Isle of Man Football Association, where he served as Vice President for many years and was later elevated to President.

Тарих 1945 жылдан 1960 жылға дейін

Клуб соғыс кезінде жабылып, 1945 жылы қайта құрылды. Соғысқа дейінгі көптеген табысты ойыншылар қайтып келді, ал Брэддан сол маусымда өткен екі Кубок жарысының финалына жетті. ФА кубогының финалында Пилге қарсы Дугластағы KGV паркінде 1:1 есебімен тең түсті, ал Пил сол жерде 2:1 есебімен жеңіске жетті. Екі матчқа 4300 және 4290 адам қатысты – бұл екі жергілікті клуб арасындағы матчтарға ең көп көрермен жиналған көрсеткіш. Бірақ Брэддан үшін аурухана кубогының финалы сәтті болды, олар Пилден 3:2 есебімен жеңіп, кек алды. Голдарды соғысқа дейінгі үш батыр – Перси Бидон, Альф Крейн (пенальти) және Тим Тикл соқты. Келесі бірнеше жылда команда 1930 жылдардағы ұлы ойыншыларының жасы ұлғайғандықтан біртіндеп әлсіреп қалды. 1951 жылы тағы бір ФА кубогының финалына шығып, бұрынғы даңқын қысқа ғана уақытқа қайтаруға қол жеткізді. Брэддан KGV паркіне 3600 көрермен жиналған Рушенге қарсы керемет күрес көрсетті, бірақ соңғы минуттағы гол оңтүстік командасына 2:1 есебімен жеңіс сыйлады. 1952 жылы Брэддан алғаш рет дивизион төменге түсті, бірақ сол кезде клуб жастарға басымдық беретін саясатты жүргізіп, болашаққа дайындалып жатты. Осы саясаттың нәтижесінде сол маусымда Коуэлл кубогын жеңіп алды. Брэддан бірден жоғары дивизионға оралды, алғашқы әрекетте 2-ші дивизионның чемпионы атанды және сол маусымда 2-ші дивизион клубтары қатысқан аурухана кубогын жеңіп, екі кубокты бірдей иеленді. Алдыңғы маусымда Коуэлл кубогының жұлдыздары Брайан Симпсон мен Джордж ‘Джинкс’ Кэйн ең көп гол соқты. Соңғысы, жылдам және шебер сыртқы шабуылшы, 17 жасында IOM құрамасына шақырылды, ал келесі маусымда ол Стокпорт округімен келісімшарт жасап, келесі екі маусымда сол командада ойнады. 1953–54 маусымында 1-ші дивизионға оралған 1-ші команда керемет старт берді. Олар алғашқы жеті лигалық матчтың бесеуінде жеңіске жетіп, 40 гол соқты және шабуылдау ойынының сапасы үшін жоғары баға алды. Ақырында олар алтыншы орынмен ғана қанағаттанды, ал келесі бірнеше жылда жоғары дивизиондағы орнын нығайта берді. 1955 жылы Комбинация командасы да көзге түсті, олар Кронкборнға алғаш рет Жастар кубогын әкелді. Олар финалда "Рамзиді" 1:0 есебімен жеңді. 1950 жылдардың екінші жартысында алаңнан тыс проблемалар мен қайғылы оқиғалар басым болды. 1956 жылдың мамыр айында клуб павильоны, соғысқа дейінгі кезеңде крикет ойналған жерде салынған, өртеніп, клубтың көптеген мүліктерімен бірге жойылды. Ман аралы футбол ассоциациясынан алынған қарыз клубқа қолданылған ғимарат сатып алуға мүмкіндік берді, оны клуб мүшелері жинап, 1957 жылдың соңында клуб үйі ретінде пайдалануға дайын болды. Ол 1988 жылға дейін клубтың бас кеңсесі болды. Брэддан футбол клубының және Мэн аралының тарихындағы қаралы күн 1958 жылдың 27 ақпанында болды. Төрт клуб мүшесі – Том Каллоу, Луис Коуин, Артур Глив және Артур Тонкин – Винтер-Хиллдегі әуе апатында қаза тапты, бұл апатта барлығы 35 манкстың өмірі қиылды. Чартерлік ұшақ жергілікті кәсіпкерлерді, негізінен автомобиль саудасымен айналысатындарды, сондай-ақ Клукас Киіз үйінен бір күндік сапарға Манчестердегі Exide батарея фабрикасына алып бара жатқан еді. Тым тұманды ауа райындағы навигациялық қателік ұшақты Ланкаширдегі Хорвич қаласының үстіндегі Винтер-Хиллдің шыңына жақын жерге құлатып жіберді. Қаза тапқан төрт мүшеге арналған ескерткіш тақташа Брэдданның клуб үйінде орналасқан.

The club closed down for the duration of War, but re established in 1945. Many of the successful pre War players returned, and Braddan reached the finals of both Cup competitions played that season. The FA Cup Final against Peel at KGV Park in Douglas resulted in a 1 1 draw, before Peel won the replay 2 1 at the same venue. The attendances for the two matches were 4,300 and 4,290 – the two highest attendances ever recorded for matches between two local clubs. It was Braddan's day in the Hospital Cup Final though, when they gained revenge on Peel with a 3 2 win at KGV Park, the goals coming from three pre War heroes Percy Beedon, Alf Craine (penalty) and Tim Tickle. Over the next few years the team gradually declined as age caught up with many of the great players from the 1930s. A brief return to former glories came with another FA Cup Final in 1951. Braddan put up a great fight against Rushen in front of another huge crowd of 3,600 at KGV Park, but a last minute goal gave the southerners a 2 1 victory. Braddan's first relegation followed in 1952, but by then the club was building for the future with a strong youth policy which was rewarded by winning the Cowell Cup that same season. Braddan bounced straight back to the big time, winning the Division 2 title at the first attempt and doubling up by also securing the Hospital Cup which was contested by Division 2 clubs that season. The leading scorers were two of the stars of the previous season's Cowell Cup triumph, Brian Simpson and George ‘Jinx’ Caine. The latter, a speedy and skilful outside right, had already been selected for the senior IOM team at just 17 years of age, and the following season he was signed by Stockport County where he played for the next two seasons. The 1st Team made a wonderful start to the 1953–54 season on their return to Division 1. They won five of their opening seven league matches, scoring 40 goals, and received great acclaim for the quality of their attacking play. They ultimately had to settle for a sixth place finish, and over the next few years they steadily consolidated their top flight status. In 1955 it was the turn of the Combination team to take the limelight as they brought the Junior Cup to Cronkbourne for the first time. They beat Ramsey 1 0 in the Final which was played at Onchan Stadium. The latter half of the 1950s was dominated by problems and tragedy off the field. In May 1956 the club pavilion, which dated back to pre War days when cricket was also played on the ground, was destroyed by fire along with much of the club's property. A loan from the Isle of Man Football Association enabled the club to purchase a second hand sectional building, which was assembled by club members and made ready for use as a clubhouse late in 1957. It served as the club's headquarters until 1988. A dark day in the history of Braddan Football Club, and of the Isle of Man, came on 27 February 1958. Four club members – Tom Callow, Louis Cowin, Arthur Gleave and Arthur Tonkin died in the Winter Hill air disaster which claimed a total of 35 Manx lives. The charter aircraft was taking local businessmen, mainly from the motor trade but also some from Clucas’ Laundry, on a day trip to Manchester to visit the Exide Battery Factory. A tragic navigational error in thick mist led to the aircraft crashing close to the summit of Winter Hill above Horwich, Lancashire. A memorial plaque to the four lost members is on permanent display in Braddan's clubhouse.

Тарих 1960-1970 жылдар

1960-шы жылдар – оптимизм, жаңару және жаңа өзін-өзі тану дәуірі болды. 1962 жылы клубтың эмблемасы жасалды және ол 1962–63 маусымының басынан бастап команданың жейделерінде пайда болды. Эмблемада аққу мен футбол мотивтері бейнеленген, бұл Кронкборн стадионының жанындағы тоған мен өзенде мекендеген аққулар отбасынан шабыктандырылған. Жергілікті баспасөздердегі матч туралы баяндамада Брэддан клубын «Аққулар» деп атады, ал бұл жаңа лақап қабылданды және содан бері қолданылып келеді. Онжылдықтың басында қызығушылықты Комбинация командасы тудырды. Сол дәуірде және 1967 жылға дейін Комбинация командалары екі өңірлік лигаға бөлінді, Солтүстік және Оңтүстік дивизиондарының чемпиондары Комбинация лигасының титулы үшін шешуші матч – іс жүзінде Кубок финалына қатысты. Брэддан үш маусым қатарынан «оңтүстік» чемпионы ретінде шешуші матчқа өтті. 1961–62 жылдары олар Пил клубына есе жіберді, бірақ 1962–63 жылдары қосымша уақыттан кейін 3:2 есебімен жеңіске жетіп, батыстық командадан кек алды. Сол маусымда Брэддан екінші рет Жастар кубогын жеңіп, Боул стадионында өткен финалда Лакси клубын 4:0 есебімен ұтты. Келесі жылы олар лиганың шешуші матчында Рамзи клубымен қосымша уақыттан кейін 3:3 есебімен тең түсті, сондықтан титул бөлісілді. 1-ші команда онжылдықты тұрақты бастады, бірақ 1963–64 жылдары 1930-шы жылдардың гүлденген кезеңдерінен бері ең жақсы лига маусымын өткізді. Олар 1-ші дивизионда төртінші орынды иеленді және маусымның көп бөлігінде титул үшін күресті. Келесі төрт маусым команданың турнир кестесінде төменге қарай жылжуымен аяқталды, бірақ 1968 жылы Брэддан Манкс футболында футбол мәселелерін басқару үшін менеджер алған алғашқы клубтардың бірі болды. Уилф Саузерн осы лауазымға тағайындалды, және оның әсері бірден байқалды. 1-ші команда, жақсы физикалық формада және жақсы ұйымдастырылған, 1968/69 маусымда бесінші орынға көтерілді, ал клубтың үздік ойыншысы Арти Кьюли «Жылдың IOM футболшысы» атанды – осы құрметке ие болған жалғыз Брэддан ойыншысы. 1969–70 маусымы керемет болды, өйткені Брэддан 1930-шы жылдардың даңқын қайтаруға тырысып бақты. 1-ші команда 1-ші дивизионда үшінші орынды иеленді, бұл соғыстан бері ең жоғары көрсеткіш, ал Комбинация командасы Комбинация 1 лигасының титулын және Жастар кубогын жеңді, соңғысы Касл-Таундағы финалда Сент-Джордж клубын 3:1 есебімен ұтты.

The 1960s was a decade of optimism, innovation and a new identity. In 1962 a club badge was designed and this was displayed on the team's shirts from the start of the 1962–63 season. It featured a motif of a swan and a football, inspired by the family of swans that inhabited the dam and river adjacent to the home pitch at Cronkbourne. A match report in the local press dubbed Braddan ‘The Swans’, and the new nickname was adopted and has been used ever since. In the early part of the decade it was the Combination team who provided the excitement. During that era and up until 1967, the Combination teams were split into two regional leagues, with the champions of the North and South divisions playing a decider – effectively a Cup Final for the Combination league title. Braddan reached the decider three seasons in a row as ‘southern’ champions. In 1961–62 they lost to Peel, but gained revenge on the westerners with a 3 2 victory after extra time to clinch the title in 1962–63. That season was doubly successful as Braddan landed the Junior Cup for the second time, beating Laxey 4 0 in the final played at the Bowl. The following year they drew 3 3 with Ramsey after extra time in the league decider, so the title was shared. The 1st Team made a steady start to the decade, but in 1963–64 they enjoyed their best league season since the halcyon days of the 1930s. They finished in fourth place in Division 1, indeed challenging for the title for much of the season. The following four seasons were something of an anti climax as the team returned to the lower reaches of the table, but in 1968 Braddan became one of the first clubs in Manx football to engage a manager to take charge of football matters. Wilf Southern was appointed to the position, and the effect was immediate. The 1st Team, fitter and better organised, rose to a fifth place finish in the 1968/69 season, and club stalwart Artie Kewley was named IOM Footballer of the Year – the only Braddan player to date to receive this honour. The 1969–70 season was magnificent as Braddan suggested that they could finally recapture some of the glories of the 1930s. The 1st team finished third in Division 1, the highest position attained since the War, while the Combination team won both the Combination 1 league title and the Junior Cup, the latter with a 3 1 victory over St George's in the final at Castletown.

1970-1980 жылдардағы тарих

1970 жылдар Брэдданның Манс футбол жоғарғы деңгейіне оралуы мүмкін деген үмітпен қарсы алынды, бірақ бұл орындалмады. Бұл онжылдық Брэддан тарихындағы ең даулы кезең болды – үш рет құлдырау, үш рет көтерілу, демеушілік келісім және клубтың болашақ Cronkbourne алаңына иелік етуі туралы Clucas Laundry-ден түскен жаңалықтар. Брэддан тарихының осы кезеңінде клуб пен кір жуу арасындағы байланыс әлсіреп, 1972 жылы клубқа футбол алаңы болашақ өнеркәсіптік даму үшін компанияға берілгені туралы хабарланды. Осы сәттен бастап клубқа үш айлық ескерту беріліп, алаңнан кетуі талап етілуі мүмкін еді. Бұл клубтың алаңнан кетуіне және жаңа жерге орналасуына дейін 23 жылға созылған беймәлімдік пен көңілсіздіктің бастауы болды. Бірінші команда екі маусымда үшінші орыннан соңғы орынға түсіп, 1972 жылы құлдырады. Комбинация командасы келесі маусымда Комбинация 2 титулын жеңіп алды, бірақ бірінші команда жоғарылау мүмкіндігінен мүжілді. Алайда, Брэддан 1974 жылы керемет маусымнан кейін 2-ші дивизион чемпионы атанды. Үлкен аренаға оралғаннан кейін, 1975-76 маусымында тағы бір құлдырау болды, бірақ бұл маусым Брэдданның ФА кубогындағы сенсациялық 4:3 есебімен Peel командасын жеңген тарихи жеңісімен есте қалды. Батыс командасы Манс футболында бірнеше жыл бойы жеңіліссіз болып келді және бұл Брэддан тарихындағы ең маңызды нәтижелердің бірі болды. 1976-77 маусымында жақсы лигалық маусым Брэдданды тағы бір рет жоғары деңгейге көтерді. Алайда, маусымның ең жарқын сәті – клубтың Вудс кубогындағы тұңғыш жеңісі. 16 жасар Стюарт Кейннің соңғы минуттағы әдемі голы жергілікті қарсыласы Gymns командасымен 2:0 есебімен жеңіске жеткізді. Келесі маусымда Брэддан гол айырмасымен тағы да құлдырады, бірақ 20 ойында 14 ұпай жинады. Екінші лигадан құтылу үшін күрескен бес команданы бір ғана ұпай бөліп тұрды, бұл күрес маусымның соңғы минутына дейін жалғасты. 1978-79 маусымында клуб капитаны Нил Макки 2-ші дивизионның үздік ойыншысы атанды. Резерв командасы Комбинация 2 титулын жеңіп алды, ал Брэдданның жасөспірімдері Cowell Cup финалына өтті. Пилде өткен матчта St George's 4:3 есебімен жеңіске жетті, бірақ Брэддан Манс футболының жылдар бойы көрілген ең жақсы және қызықты ойындарының біріне белсенді қатысты. Осы маусымда клуб Howstrake & Highlander Hotels компаниясымен алғашқы демеушілік келісімін жасады, ал IOMFA ережелері жеңілдетілгеннен кейін компанияның логотипі клубтың жейдесінде және алаңдағы жарнамалық баннерде көрсетілуге рұқсат етілді. 1979 жылдың жазында бірнеше сақтандырылған ойыншылар келді, ал ұзақ жылдар бойы қақпашы болған Малкольм Макдональд басқаруымен бірінші команда 1979-80 маусымын 1-ші дивизионда сәтті бастады. Олар керемет, көп гол соққан футбол ойнады және 1963 жылдан бері теміржол кубогының жартылай финалына шыққан алғашқы Брэддан командасы болды. Олар сонымен қатар аурухана кубогының жартылай финалына жетіп, 1-ші дивизионда бесінші орынды алды, ал Комбинация командасы төртінші орынды иеленді. Брэдданның төрт ойыншысы – қақпашы Питер Коррис, орталық қорғаушы Нил Макки, жартылай қорғаушы Кит Кермин және шабуылшы Крис Басс – Ман аралының аға құрамасына шақырылды.

There was real optimism that the 1970s could be the decade when Braddan returned to the top of Manx football, but it was not to be. The decade in fact proved to be the most turbulent in Braddan's history with three relegations, three promotions, a sponsorship deal, and some shock news from Clucas’ Laundry over the club's future tenancy of the Cronkbourne pitch. By this stage of Braddan's history the very close links between the club and the laundry had diminished, and in 1972 the club was first informed that the football field had been assigned by the company for future industrial development. At any stage from then onwards, the club could be given three months’ notice to leave the site. This was the beginning of what were to be 23 years of uncertainty and frustration before the club finally vacated the pitch and became established at a new venue. It was a difficult time on the pitch too as the first team dropped from third place to bottom in two seasons, and were relegated in 1972. The Combination team won the Combination 2 title the following season as the 1st Team narrowly missed promotion, but Braddan bounced back to the top flight in style in 1974 as convincing Division 2 champions after a wonderful season. After a promising return to the big time, another relegation followed in 1975–76, but that season will be best remembered for Braddan producing one of the most famous FA Cup upsets of all time with a sensational 4 3 home win over Peel in the quarter final. The western side had been nigh on unbeatable in Manx football for several years and this was one of the most celebrated results in Braddan's history. There was another revival in 1976–77 as a fine league season saw Braddan promoted once again. The highlight of that season however was the club's first success in the Woods Cup. A superb individual goal from 16 year old Stewart Cain near the end sealed a sweet 2 0 triumph over local rivals Gymns in the final played at the Bowl. The following season brought bitter disappointment as Braddan were relegated again on goal difference despite picking up 14 points from 20 games under the two points for a win system. Just one point separated the five teams fighting to avoid the second relegation spot, and the battle went to the last kick of the season. A further promotion followed in the 1978—79 season when club captain Neil Mackie was named Division 2 Player of the Year. The reserves were runaway winners of the Combination 2 title, and Braddan's crop of promising teenagers reached the Cowell Cup Final. That match, played at Peel, was ultimately won 4 3 by St George's – but Braddan played a full part in what was hailed as one of the best and most exciting games seen in Manx football for years. During that season the club also secured its first sponsorship deal with Howstrake & Highlander Hotels, and following a relaxation of IOMFA rules the company's logo was allowed to be displayed on the club's shirts and on an advertising banner at the pitch. Several top players were signed in the summer of 1979, and under the management of long time goalkeeper Malcolm Macdonald, the 1st team made a magnificent start to the 1979–80 season back in Division 1. They played some brilliant free scoring football, and became the first Braddan side since 1963 to qualify for the Railway Cup semi finals. They also reached the Hospital Cup semi final and finished fifth in Division 1, while the Combination team finished in fourth place. Four Braddan players goalkeeper Peter Corris, centre back Neil Mackie, midfielder Keith Kermeen and striker Chris Bass were selected for the senior Isle of Man squad.

Тарих 1980 жылдан 1990 жылға дейін

1980 жылдар клуб үшін қиын онжылдық болды, оның барысында футбол мәселелері жаңа алаңды дамыту және қаржыландыру проблемаларына екінші орынға түсті. Клукас Ландри клубқа онжылдық бойы маусым сайын Кронкборн алаңын пайдалануға мүмкіндік берді, себебі экономикалық төмендеу олардың алаңды дамыту жоспарларын тоқтатты. Клуб Дугластағы Гленкрачерри және Виктория көшелері арасындағы IOM Спорт Кеңесіне тиесілі жерді жалға алды, бірақ бұл жерді футбол алаңы ретінде пайдалануға дайын ету үшін көп жұмыс қажет болды, ал клуб үйін салу әлі күтіліп тұрды. Жаңа алаңды дамыту және қаржыландыру кезінде туындаған көптеген қиындықтар келесі 15 жыл ішінде клубтың өмір сүруіне қауіп төндірді. Алаңдағы жағдай 1979–80 маусымындағы үлкен үміттерді орындамады және 1982 жылы клуб төмендеді. 1982–83 маусымында Комбинация 2 титулы үшінші рет жеңіліп алынды, бірақ бірінші команда жоғарылау мүмкіндігінен айырылды. Клуб 1984–85 жылдары жақсы көрсетіс танытып, 2-ші дивизион және Комбинация 2 титулдарын жеңіп, үш жылдық үзілістен кейін элиталық лигаға оралды. 1985 жылы тарих жасалды, алғаш рет жасөсперімдерден Брэддан командасы құрылып, 1985–86 маусымында 14 жасқа дейінгі лигаға қатысты. Келесі үш маусымда бірінші команда 1-ші дивизиондағы статусын сақтау үшін көп еңбек етті және 1986–87 маусымында жетінші орынды иеленді. Он жылдық дайындықтан кейін Брэддан клубтың 1988–89 маусымынан бастап жаңа алаңға көшетінін жариялады. Алаңға «Кронкборн» деген ат берілді, бұл бастапқы алаңмен тарихи байланысты сақтау мақсатында жасалды, сондай-ақ клуб үйі салынғанша уақытша шешім ретінде ауысу бөлмесі орнатылды. Жаңа алаңдағы тарихи алғашқы матч 1988 жылдың 17 қыркүйегінде көрші «Сент-Джордж» клубына қарсы өтті, бірақ жергілікті мердігер орнатқан дренаж жүйесінің жеткіліксіз екені анық болды. Алаңдағы ойындар тоқтатылды, ал Брэддан екі маусым бойы «көшпенді» болып, Дуглас корпорациясынан жалдаған алаңдарда ойнады. Бұл клуб үшін өте қиын және көңіл көншітпейтін кезең болды, жаңа алаңқа байланысты үлкен несие төлемдері қаржылық қиындықтарды күшейтті. Осы жағдайда клуб төрт маусымдық жоғары дивизионнан кейін маусым соңында төмендеуі заңды болды. Жаңа онжылдық басталғанда, 1989–90 маусымында тағы бір Комбинация 2 титулын жеңіп алу қуаныш сыйлады, ал сол жазда Клукас Ландри клубтың Кронкборн алаңына қысқа мерзімге оралуына келісім берді. Сол кезде алаңдағы клуб үйі қиратылған еді, ал қажетті жабдықтарды орнату үшін жылжымалы модульдер орнатылды. Екі жылдан астам уақыттан бері бос тұрған алаң жақсы жағдайға келтіріліп, клуб тағы бес маусым ойнады.

The 1980s was a tough decade for the club, during which footballing matters were to become secondary to the problems of developing and funding a new ground. Clucas’ Laundry continued to allow the club the use of the Cronkbourne pitch on a season by season basis through the decade as an economic downturn had stalled their plans to develop the site. The club had taken out a lease on land owned by IOM Sports Council between Glencrutchery Road and Victoria Road in Douglas, but this land needed much work to be made ready for use as a football pitch and a clubhouse was still to be built. The many difficulties encountered with the development and funding of the new site were to threaten the very existence of the club over the following 15 years. On the field, the great promise of the 1979–80 season was sadly not sustained and relegation followed in 1982. The Combination 2 title was secured for the third time in the 1982–83 season, but the 1st team missed out on promotion. The club bounced back in fine style in 1984–85, winning both the Division 2 and Combination 2 titles and returning to the top flight after a three year absence. A piece of history was made in 1985 as for the first time a junior Braddan team was established, entering the Under 14 league in the 1985–86 season. For the next three seasons the 1st team worked very hard to maintain their Division 1 status, and achieved a seventh place finish in the 1986–87 season. Following a decade of preparation, Braddan announced that the club would move to its new venue from the start of the 1988–89 season. The ground was named ‘Cronkbourne’ in order to preserve historical links with the original pitch, and a temporary changing facility was erected to be used until a clubhouse had been constructed. The historic first match on the new ground was played against neighbours St George's on 17 September 1988, but it was already clear that the drainage system installed by a local contractor was inadequate. No further games could be played on the pitch, and Braddan spent two seasons as ‘nomads’ playing on pitches hired from Douglas Corporation. It was a very difficult and disappointing time for the club, compounded by financial problems through crippling loan repayments associated with the new ground. It was perhaps inevitable in such circumstances that the club suffered relegation at the end of the season after four seasons in the top division. As a new decade dawned there was a welcome boost in the form of another Combination 2 title win in the 1989–––90 season, and later that summer Clucas’ Laundry agreed to the club making a short term return to the Cronkbourne pitch. By that stage the clubhouse on the site had been destroyed, and portable units were installed on site to provide essential facilities. The pitch, vacant for over two years, was soon restored to good condition, and the club was to play there for five more seasons.

Тарих 1990 жылдан 2000 жылға дейін

1990-жылдар Брэдден клубы үшін екі кереғар жарты жылдықтан тұратын онжылдық болды. Алғашқы бес жыл клуб Кронкборн алаңына қайта орналасты, және алаңдағы көрсеткіштер тұрақты түрде жақсарды: жоғары дивизионға өту, 1-дивизионда бекіну, жасөспірімдер құрамасының дамуы және бірнеше кубок жеңісі. Онжылдықтың екінші жартысында клуб ұзақ күткен жаңа алаңға толық көшуді аяқтады, бірақ ойын көрсеткіштері төмендеді. Кронкборн алаңына оралғаннан кейін, 1990/91 маусымындағы ең маңызды оқиға Вудс кубогының финалына шығу болды, бірақ бұл қатты көңіл көтерусіз аяқталды. Брэдден матчтың көп бөлігінде жетекке шықты, бірақ Колби қосымша уақытта екі гол соқты. Келесі маусымда 1-команда Рамзиге жеңіліп, жоғары дивизионға өту мүмкіндігінен айырылды, бірақ Иэн Лэйннің басшылығымен команда үнемі жақсарып жатты. Олар ФА кубогының жартылай финалына жетті, бірақ қайта ойнағаннан кейін Сент-Джорджқа шамалы есебімен жеңілді. Ал Комбинация командасы клубқа Комбинация 2 кубогын жеңіп, жеңіс сыйлықтарын әкелді. 1992/93 жылы Брэдден 1984/85 жылғы жетістігін қайталап, 2-дивизион және Комбинация 2 кубогын жеңіп, қайтадан үлкен аренаға оралды. 1-команда маусымның соңғы матчына дейін лигада жеңіліссіз болды және Алтын кубокта финалда жеңілді. Комбинация командасы төрт маусым ішінде үшінші рет Комбинация 2 чемпионы атанды, ал жақында құрылған 14, 16 және 14 жасқа дейінгі командалар да жақсы көрсетіс көрсетіп жатты. Клуб келесі екі маусымда 1-дивизионда бәсекеге қабілетті болды, Пульроз Юнайтед, Рушен Юнайтед және DHS Олд Бойз сияқты сол кездегі үздік командаларға қарсы жеңіске жетті. Команданың құрамының мықтылығы 1994/95 маусымында керемет өнер көрсеткен өте күшті Комбинация командасында көрінді. Олар Комбинация 1-де екінші орын алды және клуб тарихында төртінші рет Жастар кубогын жеңіп алды, лига чемпиондары DHS Олд Бойсты 1:0 есебімен жеңді. Көп жылдық күрес пен қиындықтардан кейін, 1995 жылдың жазында Дугластағы Виктория көшесінің жанындағы жаңа алаңға толық көшу аяқталды. Мэн аралының спорт кеңесі Ұлыбританиядан арнайы мердігерді тиімді дренаж жүйесін орнату үшін қаржыландырды, ал Гленкратчери жолының соңында алаңға қарап тұрған клуб үйі салынды. Алаң мен айналасының жабық болуы ерекше сипат береді және ауа райынан қорғанышпен қамтамасыз етеді. 1995/96 жылы Манкс футболында жеңіске үш ұпай берілген алғашқы маусым болды, ал Комбинация командасы жаңа алаңда үш ұпай жинаған Брэдден командасы болды, олар маусымның басында Фоксдейлді 5:3 есебімен жеңді. Бірінші команда жаңа үйінде алғашқы жеңісін төртінші әрекеттен кейін ғана Лаксиге қарсы 2:1 есебімен жеңіп алды. Кейбір ауыр жеңілістерге қарамастан, команда өздерінің жоғары дивизиондағы орнын сақтап қалу үшін бірікті. Келесі екі маусымда Брэдден мүмкін емес болып көрінген құлдыраудан құтылу үшін "Гудини клубы" ретінде танылды. 1996/97 жылы екі дивизиондағы сандарды теңестіру үшін бір ғана клуб төмен дивизионға жіберілді, және Брэдден соңғы орында қалды. Алайда, сол маусымның ең жарқын сәті Коуэлл кубогы командасының өнері болды. ФА ережелері Брэдденге жарыста командасы жоқ басқа клубтардан ойыншыларды шақыруға мүмкіндік берді, және олар топтық ойындарда көптеген гол соққан мықты құрама жасады. Жарым финалда Рамзиге қарсы 4:1 есебімен жеңіске жеткеннен кейін команда Кастелтаунға қарсы финалға өтті. Олар турнирде жеңімпаз болуға үміткер деп есептелгенімен, бұл орындалмады. 3:3 есебімен тең түскеннен кейін екі күннен кейін қайталағанда 3:2 есебімен жеңілді. Бірақ бонустың орнына, кейбір жалға алынған ойыншылар жақын арада Брэдденге тұрақты түрде қосылды. Келесі маусымда 1-команда одан да қиын құтылуға қол жеткізді, өйткені олар бүкіл маусымда тек екі лига ойынында жеңіске жетті, олар аман қалу үшін соңғы екі матчта жеңіске жетуі керек болды. Кольбидегі 2:0 есебімен жеңіске жеткен команда соңғы ойында Лаксиге қарсы 2:1 есебімен жеңіске жетті. Олардың сәттілігі 1998/99 жылы аяқталды, өйткені 17 ұпай жинағаннан кейін - 1995 жылы жеңіске үш ұпай енгізілгеннен бергі жылдардағы ең жоғары көрсеткіш - Peel-де жеңілгеннен кейін алты жылдан кейін жоғары дивизионнан төмен түсті. Бұл кезеңде Комбинация командасы көбірек табысқа қол жеткізді және 1998/99 жылы Комбинация 1-де 51 ұпай жинады. 2-дивизионға оралу ұзаққа бармайды деген үміт болды, бірақ 1999/2000 жылғы маусымды жақсы бастағаннан кейін команда жаңа мыңжылдықтың басында маусымды бесінші орында аяқтады.

The 1990s was a decade of two contrasting halves for Braddan. For the first five years the club was based back at the Cronkbourne pitch and there was a steady improvement on the field with promotion, consolidation in Division 1, a thriving junior set up and several trophies won. The second half of the decade saw the club finally complete the long awaited permanent move to the new ground but also a decline in playing fortunes. Having completed the return to the Cronkbourne ground, the highlight of the 1990/91 season was a Woods Cup Final appearance, but this ended in cruel disappointment. Braddan led for most of the match, only for Colby to snatch two goals in added time. There was more frustration the following season when the 1st Team missed promotion with a defeat to Ramsey in the last game, but under the management of Iain Laing the team were improving all the time. They reached the FA Cup semi final, narrowly losing to St George’s after a replay. The Combination team meanwhile brought silverware to the club by winning the Combination 2 title. 1992/93 was the season Braddan made it back to the big time, emulating the achievement of 1984/85 by winning both the Division 2 and Combination 2 titles. The 1st team remained unbeaten in the league until the very last match of the season, and were beaten finalists in the Gold Cup. The Combination team were Combination 2 champions for the third time in four seasons, and the recently established 14 16 and under 14 teams were both doing well. The club was respectably competitive in Division 1 for the next two seasons, achieving victories over top sides of the day such as Pulrose United, Rushen United and DHS Old Boys. The strength in depth of the squad was reflected in a very strong Combination team which enjoyed a wonderful 1994/95 season. They finished second in Combination 1 and won the Junior Cup for the fourth time in the club’s history, beating the league champions DHS Old Boys 1 0 through a Brian Crook penalty in a tense final at the Bowl. After so many years of frustration, the permanent move to the new ground off Victoria Road in Douglas was finally completed in the summer of 1995. The Isle of Man Sports Council had provided funding for a specialist contractor from the UK to be brought in to instal an effective drainage system, and a clubhouse was built overlooking the pitch at the Glencrutchery Road end of the ground. The enclosed nature of the pitch and surroundings provides character and a degree of shelter from the weather. 1995/96 was the first season in which three points were awarded for a win in Manx Football, and the Combination Team were the first Braddan team to score three points on the new pitch when they beat Foxdale 5 3 early in the season. The First Team had to wait until their fourth attempt for the first victory at their new home which came with a 2 1 win over Laxey. Despite some heavy defeats the team rallied to maintain their position in the top division, and over the next two seasons Braddan became known as the Houdini club for some seemingly impossible relegation escapes. In 1996/97 only one club was relegated in order to even the numbers in the two divisions, and it was Braddan who finished next to bottom. However the highlight of that season was the performance of the Cowell Cup team. FA rules allowed Braddan to recruit players from other clubs who did not have a team in the competition, and they assembled a formidable squad that scored goals by the bagful in the group games. After a 4 1 away win over Ramsey in the semi final, the team went through to the final against Castletown at the Bowl. Despite being billed as favourites to lift the trophy it was not quite to be. A 3 3 draw was followed by an agonising 3 2 defeat in the replay two days later – but the bonus was that some of the loan players were to join Braddan permanently soon afterwards. The following season the 1st Team pulled off an even more unlikely escape when, having won only two league games all season, they went into the last two matches needing to win both to survive. A 2 0 win at Colby was followed by a dramatic 2 1 home win against Laxey in the last game to achieve another great escape. Their luck finally ran out in 1998/99 when despite a points tally of 17 – the highest since three points for a win were introduced in 1995 – relegation after six years in the top flight was confirmed after a defeat at Peel. The Combination Team had enjoyed more success during this period, and amassed an impressive 51 points in Combination 1 during 1998/99. Hopes were high that the return to Division 2 would be short lived, but after a good start to the 1999/2000 season the team finished the season in fifth place as the new millennium began.