Кіріспе
Виллимантик – Коннектикут штатының Виндхэм қаласында орналасқан, халық санағы бойынша белгіленген аудан. Бұрын қала ретінде, кейіннен округ ретінде ұйымдастырылған Виллимантик қазіргі уақытта Виндхэм қаласының екі салық округінің бірі болып табылады. Виллимантик Уиндхэм округі және Оңтүстік-Шығыс Коннектикут жоспарлау аймағында орналасқан. Уильмантик өзені бойындағы «Америка жіп компаниясының» фабрикалары үшін «Жіп қаласы» атымен танымал болған бұл орын 19 ғасырда тоқыма өнеркәсібінің маңызды орталығы еді. Алғаш рет 1893 жылы қала ретінде құрылған Виллимантик, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құлдырау кезеңіне енді, нәтижесінде фабрика жабылып, 1980-ші жылдары қала Виндхэм қаласының құрамына қайта қосылды. Виллимантикке жұмыс іздеп әртүрлі этникалық топтар қоныстанды, бастапқыда Батыс Еуропа және француз канадалықтары, кейін Шығыс Еуропалықтар мен Пуэрто-Рикалықтар келді.
Тарих
Виллимантик өзенінің атымен аталған. Бұл сөз алғаш рет 1684 жылы Waramanticut деп жазылған, кейін Wallamanticuk, Wewemantic және Weammantuck болып өзгеріп, соңында Willimantic деп бекітілген. Сөздің түбі Алгонкин тайпаларының біріне – Мохеган, Пеквот немесе Наррагансет тайпаларына жатады. Оны көбінесе "шапшаң сулардың жері" деп аударады, бірақ шын мәнісінде "жасыл батпақтың жанындағы жер" дегенді білдіреді. Виллимантик қаласы, Мэн штаты, Коннектикут штатындағы Виллимантик қаласының құрметіне аталған. Айналасындағы Уиндхэм қаласы 1693 жылы Мохеган халқы сыйға берген жерлерде негізделген. Қазіргі Виллимантикке алғашқы қоныс аударушы Сэмюэл Эшли 1717 жылы жер сатып алып келген. Өнеркәсіп дамығанға дейін бұл аймақ "Уиллимантик Фолс" деп аталған. Алғашқы фабрика 1806 жылы жүн илеу және кардталған фабрика болып салынған. 1822 жылдан бастап тағы да көп фабрикалар ашылды, олардың ішінде жіп фабрикалары ең белгілісі болды. Виллимантик 1893 жылы жарғысы жаңадан бекітілген кезде қала мәртебесін алды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қала жібек және мақта жіптерін өндірудің маңызды орталығы болып қала берді. Қала ірі теміржол торабы болды; 20 ғасырдың басында Виллимантик арқылы күніне жүзге жуық пойыз өтіп тұрды. Қаланың Проспект-Хилл ауданында әсем викториандық үйлер салынды, және қала 1860 жылы 5000-нан аспайтын халқымен 1910 жылы 12100-ден асып, дамыды. Бірақ қиын заман келді; 1985 жылы American Thread компаниясы Солтүстік Каролинаға көшіп кетті, және оның салдарынан қала экономикасы құлдырады. 1983 жылы қала қайтадан поселкеге айналды. 2010 жылы кедейлік деңгейі 25,9% құрап, мемлекеттік орташа көрсеткіштен екі есеге жоғары болды. 1960 жылдардан бері қолданылып келе жатқан героин 2000 жылдардың басында халық денсаулығы үшін үлкен мәселеге айналды, содан кейін 2003 жылы 60 Minutes бағдарламасы осы мәселеге арналған репортаж жариялады. Бұл репортаж жергілікті тұрғындарды ашуландырды, соның салдарынан штат мәселені зерттеу үшін арнайы комиссия құрды. Ұзақ жылдар бойы есірткі және жезөкшелікпен байланысты болған "Хукер" қонақ үйі 2004 жылы "Сет Чонси" қонақ үйі деп аталды және жаңа басқаруға берілді, ал 2005 жылы "Уиндхэм Хаус" деп өзгертілді. Есірткі және жезөкшелікке қатысты ұсталғандардың саны 2000 жылдардың соңында күшті күшейтілген құқық қорғау шараларының нәтижесінде өсті, бірақ 2010 жылға қарай төмендеді.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, халық санағымен белгіленген ауданның (CDP) жалпы аумағы 4,5 шаршы миль (12 км²) құрайды. Оның 4,4 шаршы милі (11 км²) құрлық, ал 0,1 шаршы милі (0 км²) (2,23%) суды құрайды. Виллимантик және Натчауг өзендері Виллимантик қаласының оңтүстік-шығысында Шетукет өзенін құрап ағысады. Хоп өзені де батыс шекарасында Виллимантик өзеніне құяды. Виллимантик өзендермен ішінара шектеледі. Оның батыс шекарасы Виллимантик өзені бойымен өтеді; ал шығыс шекарасы Натчауг және Шетукет өзендерімен анықталады. CDP Ковентри, Мэнсфилд, Колумбия және Либан қалаларымен шектеседі. Сонымен қатар, Оңтүстік Виндэм (Виллимантик қаласының құрамында) және Мансфилд орталығымен де шектеседі.
Экономика
Виллимантиктің алғашқы зауыты 1822 жылы Чарльз Ли Мейн-стритте салды, ал 1824 жылы Джиллсон диірмендерінің біріншісі салынды. 1854 жылы Джилсон диірмендерін Хартфордтан келген инвесторлар тобы сатып алып, Виллимантик зығыр компаниясын құрды. 1879 жылы компания өз катушкаларын өндіру үшін Мейн штатының Говард қаласында ағаш өңдеу зауытын салды, ол 1881 жылы Виллимантик деп аталды. 1880 жылы Виллимантик зығыр компаниясы №4 зауытын салды, ол электр жарығы үшін жобаланған алғашқы өнеркәсіптік ғимарат және сол кездегі әлемдегі ең үлкен мақта зауыты болатын, ол 1995 жылы екі жасөспірімнің қолынан өрт сөндірілгенге дейін тұрды. 1898 жылы компания American Thread Company компаниясымен сатып алынып, өндіріс кеңейтілді. 1985 жылы компания Солтүстік Каролинаға көшіп кеткен кезде зауыт жабылды. Сонымен қатар, Brand Rex Corporation коммерциялық және өнеркәсіптік клиенттерге арналған арнайы сым мен кабельдерді өндіретін өндіріс орнын сақтап тұрады. 2018 жылдың қаңтар айында өрт Виллимантик қалдық қағаз өңдеу зауытын қиратты, бірақ ол қайта жаңартылып, қазіргі уақытта жұмыс істеп тұр. 2021 жылдың 26 шілдесінде Casella Waste Systems Willimantic Waste Paper Company компаниясын сатып алды.
Қызықты орындар
Виллимантик Виктория дәуірі сәулетінің мол мұрасына ие. Проспект-Хилл тарихи ауданы – 993 ғимаратты қамтитын Ұлттық тізілімге енгізілген тарихи аудан. Виндэм қалалық әкімшілік ғимараты, бұрын Виллимантик қалалық әкімшілік ғимараты болған, романдық жаңарту стиліндегі ғимарат, Виндэм және Виллимантик қалаларының әкімшілік кеңселерін орналастырады. Виндэм тоқыма және тарих мұражайы көршілес Джиллсон Миллз және Виллимантиктің өнеркәсіптік революция кезеңіндегі тарихын сақтап, көрсетеді. Коннектикут шығыс теміржол мұражайы, бұрынғы Колумбия түйіскен жүк ауласының орнында орналасқан, локомотивтер мен вагондардан тұратын коллекцияға және қайта жаңартылған алты орынды дөңгелек депоға ие. Виллимантик – Виллимантик жаяу көпірінің туған жері. 1907 жылы салынған бұл көпір АҚШ-тағы екі штаттық тас жолды байланыстыратын, сондай-ақ үш негізгі көлік түрін – жол, теміржол және өзенді кесіп өтетін жалғыз жаяу жүргіншілер көпірі болып табылады. Thread City Crossing ("Бақа көпірі") – 2000 жылдың қыркүйегінде қозғалысқа ашылған Виллимантик өзені арқылы салынған көпір. Онда сегіз фут биіктігіндегі, жасыл түспен боялған қола бақалар бетон жіп орамдарының үстінде отыр, бұл Виллимантиктің тоқыма өнеркәсібіндегі тарихын және 1754 жылғы Виндэм бақалар шайқасы туралы жергілікті аңызды бейнелейді.
Мәдениет
Виллимантикте әр жылдың 4 шілдесінде Бум-бокс парады өтеді, онда марш оркестрінің орындауының орнына тұрғындар WILI жергілікті AM радиостанциясына қосылған бум-бокс әкеледі. Бұл дәстүр 1986 жылы Еске алу күні басталды, сол кезде парадқа марш оркестрі шақырыла алмады. Парадқа "Вашингтон Пост" газеті назар аударды. Валентин күні шоколад фестивалі, оның ішінде нан пісіру байқауы ұйымдастырылады. Бұл іс-шара 1980 жылы танымал футболкалар жинағымен басталды, содан кейін 1982 жылы "Қалалық Купидон" тағайындалды, қазір бұл жыл сайынғы шара. Жылына бір рет Виллимантик Викториандық үйлестіру қауымдастығы "Викториандық күндер" шарасы аясында Проспект-Хилл тарихи ауданындағы үйлерге экскурсиялар ұсынады. 2002 жылдан бастап, мамырдан қыркүйекке дейін әр айдың үшінші жұмасында қала орталық көшесінде "Үшінші жұмалық көше фестивалі" өтеді, бұл тікелей музыка мен көше саудагерлері бар өнер фестивалі. Шараны жергілікті коммерциялық емес ұйым "Виллимантик Ренессанс" ұйымдастырады және шамамен сегіз мың адам қатысады.
Білім
Виллимантикті Виндэм мемлекеттік мектептері қамтамасыз етеді, олар Виллимантиктегі және Виндэмнің қалған бөлігіндегі мемлекеттік мектептерді басқарады. Виллимантикте Windham Early Childhood Center мемлекеттік балабақшасы, Sweeney Elementary және Natchaug мектептері бастауыш білім беру үшін, Windham Middle School орта білім беру үшін және Windham High School жоғары сынып оқушылары үшін бар. Орта мектеп оқушылары сондай-ақ лотерея арқылы Виндхэмдегі Чарльз Х. Барроуз STEM академиясына түсуге үміткер бола алады. Сонымен қатар, Виллимантикте Капитолий театрындағы сахналық өнер орта мектебі бар, оны EASTCONN басқарады, және Коннектикут техникалық орта мектептері жүйесінің бөлігі болып табылатын Виндэм техникалық орта мектебі орналасқан. Сондай-ақ, жеке христиан мектебі, St. Mary St. Joseph School бар, ол Pre K-тен сегізінші сыныпқа дейін білім береді. Шығыс Коннектикут мемлекеттік университеті, төрт жылдық либералды өнер колледжі, Виллимантикте орналасқан, сондай-ақ Куинбауг аңғарының қоғамдық колледжінің филиалы да бар.
Үкімет
Уиндхэмге қайта қосылғанға дейін Уиллимантикте бірнеше қала басшысы болды; Уиндхэм қалашығы 2009 жылға дейін әкімдер кеңесімен басқарылды, содан кейін сайланған қала басшысы бар қалалық кеңес/қала басқарушы жүйесіне өтті. Коннектикут штатының Өкілдер палатасында оның көп бөлігі 49-ауданға, ал кейбір батыс бөліктері 48-ауданға кіреді. Уиллимантик 1893 жылдан 1960 жылға дейін, округтік жүйе таратылғанға дейін Уиндхэм округінің орталығы болды. Виндхэм сот округінің ғимараты да Уиллимантик қаласының орталығында орналасқан.
Көлік
Виллимантикке бірнеше мемлекеттік трассалар: 14-ші трасса, 32-ші трасса, 66-шы трасса, 195-ші трасса және 289-шы трасса қызмет етеді. Оған қосымша, Willimantic Bypass (US 6) бақыланатын кіруге ие трасса да қызмет көрсетеді. Ескере кетсек, сыртқы әлеммен байланыс тек жер үсті жолдары арқылы жүзеге асырылады, себебі Виллимантик айналма жолы тек 66-шы трассамен қиылысатын екі нүктеде ғана бөлінген. 1960 жылдары 384-ші мемлекетаралық тасжол Виллимантикті батыста Хартфордқа және шығыста Провиденске қосу мақсатында салынбақ болған, бірақ аталған жоспардан кейін бас тартылды. Қала бұрын ірі теміржол торабы болғанмен, бастапқы жоспарларға қарамастан, ешқашан он миль радиусы ішінде мемлекетаралық тасжол салынған емес. Тарихи тұрғыдан алғанда, Виллимантикке қалааралық трамвай қызметі де көрсетілген: 1903 жылдан 1936 жылға дейін бір желі оңтүстік-шығысқа қарай Норвичке, ал 1909 жылдан 1926 жылға дейін тағы бір желі солтүстік-батысқа қарай Ковентриге дейін жүрген. Екі желі де орталық теміржол ауласында аяқталып, бірақ рельстерді қиып өтпегендіктен физикалық байланыс болмаған. 19 ғасырда Виллимантик арқылы үш теміржол желісі өткен: 1849 жылы Орталық Вермонт теміржолы, оңтүстіктегі Нью-Лондоннан солтүстікке қарай Вермонтқа дейін, 1849 жылы шығыстан батысқа қарай жүретін Хартфорд, Провиденс және Фишкуилл теміржолы (кейін Нью-Йорк, Нью-Хейвен және Хартфорд теміржолы сатып алған), және соңында 1872 жылы Нью-Йорк және Нью-Англия теміржолының желісі, солтүстік-шығыста Бостоннан Нью-Йоркке қарай Миддлтаун және Нью-Хейвен арқылы оңтүстік-батысқа дейін, оны да Нью-Йорк, Нью-Хейвен және Хартфорд теміржолы сатып алған. Виллимантик 1890 жылдардағы Бостон мен Нью-Йорк арасындағы жоғары жылдамдықты "Ақ пойыздың" сирек тоқтауларының бірі болған. Ең гүлденген кезеңінде жолаушылар теміржолы күніне қырық пойызды өткізген. NH Nutmeg және бірнеше атаусыз жергілікті пойыздарды Вотербериден шығыс-батысқа қарай, Хартфорд және Виллимантик арқылы және шығысқа Бостонға дейін жүргізген. Бұл теміржол қызметі 1955 жылы Дайан дауылынан кейін көпірдің суға батуынан тоқтатылған. Қазіргі уақытта Виллимантикте жолаушылар пойызы тоқтамайды, бірақ бұрын Амтрактың Монреалер пойызы 1991 жылдан 1995 жылға дейін қалада тоқтаған. Виндхэм әуежайы (IJD), жақын маңдағы жалпы авиациялық әуежай, CDP-ге тікелей қызмет көрсететін жалғыз әуежай. Виндзор шлюздеріндегі Брэдли халықаралық әуежайы (BDL) ең жақын коммерциялық әуежай. Airline Trail South трассасы Виллимантик өзенін кесіп өтіп, 2016 жылы салынған және Bridge St. көшесінде аяқталатын жолмен Виллимантикке кіреді. Airline Trail North трассасы Джексон көшесінен басталады, ол Жиллсон паркіне қарама-қарсы орналасқан, содан кейін трасса Виллимантиктің солтүстік-шығыс бөлігінен өтіп, Natchuag өзенін кесіп, CDP-ден шығып, Путнамға қарай жалғасады. Hop River Trail трассасы CT 66 трассасы арқылы (Виллимантик өзенін кесіп өтеді) Виллимантикке кіріп, өзен бойымен Airline Trail трассасына дейін жалғасады, онда аяқталады.
Денсаулық сақтау
Виндэм ауруханасы, Хартфорд денсаулық сақтау жүйесінің еншілес кәсіпорны, 130 төсектік аймақтық аурухана болып табылады. Ардагерлер әкімшілігі Мейн-стритте амбулаториялық жедел жәрдем орталығын да басқарады. Generations Family Health Center, Федералды білікті медициналық орталық, сондай-ақ Мейн-стритте орналасқан.
Медиа
Виллимантикті 1877 жылы құрылған және содан бері үздіксіз қызмет ететін жергілікті газет "The Chronicle" жабдықтады, ол сонымен қатар Шығыс Коннектикуттың басқа қалаларына да қызмет көрсетеді. Виллимантик аймағында екі коммерциялық радиостанция жұмыс істейді: WILI AM 1400 (95.3 FM жиілігіне аударма станциясымен), жаңалықтар, әңгімелер мен спортты тарататын станция, және оның серік станциясы WILI FM 98.3, үздік 40 хит станциясы. Шығыс Коннектикут мемлекеттік университеті FM 90.1 жиілігінде жергілікті NPR филиалы WECS-ті де хабарлайды.
Танымал мәдениетте
Коннектикут штатының трубадуры Хью Блюменфельд 1990 жылдан 1995 жылға дейін қала туралы "Уиллимантик трилогиясы" деп аталатын әндерін жазды: "Thread City", "Main Street Sky" және "How Long". 2007 жылы жазушы-режиссер А.Д. Кальво өзінің тұңғыш фильмі "The Other Side of the Tracks" бөліктерін Виллимантикте түсірді, ал 2011 жылы ол үшінші толық метражды фильмі "House of Dust"тің көп бөлігін Шығыс Коннектикут мемлекеттік университетінің кампусында және қаланың басқа да әртүрлі жерлерінде түсірді. Marvel Comics комиксі "Авангерлер: Аспандық ізденіс" кітабында Мантис өзінің ұлы Секуояны Виллимантикте бір жыл бойы тәрбиелегенін айтады. Оның кейбір бөліктері кейін қайта оралып, Танос клонынан табылды.