Кіріспе

Жарылыс шуы – жартылай өткізгіштерде және өте жұқа оксид қабаттарында пайда болатын электрондық шудың бір түрі. Оны кездейсоқ телеграф шуы (RTN), попкорн шуы, импульстік шу, екі тұрақты шу немесе кездейсоқ телеграф сигналы (RTS) шуы деп те атайды. Ол екі немесе одан көп дискретті кернеу немесе ток деңгейлері арасында кездейсоқ және болжауға болмайтын уақыттарда бірнеше жүз микровольтқа дейінгі кенеттен қадамдық өзгерулерден тұрады. Кернеудің немесе токтың әрбір өзгеруі бірнеше миллисекундтан секундқа дейін созылуы мүмкін және аудио динамикке қосылғанда попкорнның жарылуына ұқсас дыбыс шығарады. Жарылыс шуы алғаш рет ерте нүктелік диодтарда байқалды, содан кейін алғашқы жартылай өткізгіштік операциялық күшейткіштердің бірі – 709 коммерцияланғанда қайта ашылды. Барлық жағдайларды түсіндіретін жарылыс шуының нақты бір көзі теориялық тұрғыда белгілі емес, бірақ ең көп айтылатын себебі – жұқа пленка интерфейстерінде немесе жартылай өткізгіш кристалдарындағы ақаулықтарда заряд тасымалдаушыларын кездейсоқ тұтқындау және босату. Бұл зарядтар транзистордың жұмысына маңызды әсер ететін жағдайларда (мысалы, MOS қақпасының астында немесе биполярлық базалық аймақта) шығыс сигналы айтарлықтай болуы мүмкін. Мұндай ақаулар өндіріс процестерінен, мысалы, ауыр иондарды имплантациялаудан немесе беткі беттің ластануы сияқты қасақана емес жанама әсерлерден туындауы мүмкін. Жеке операциялық күшейткіштерді белгілі бір қолданбадағы шу мөлшерін азайту үшін шыңдық детектор схемаларымен жарылыс шуына тексеруге болады. Жарылыс шуы математикалық тұрғыда телеграф процесі арқылы модельделеді, ол екі түрлі мәндер арасында үзіліссіз секіріп отыратын Марковтік үздіксіз уақыттық стохастикалық процесс.