Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
STAR детекторы (RHIC-дегі Соленоидты Трекер үшін) – АҚШ-тың Брукхейвен ұлттық зертханасындағы Релятивистік ауыр иондар коллайдеріндегі (RHIC) төрт эксперименттің бірі. STAR-дың басты ғылыми мақсаты – кварк-глюон плазмасының (QGP) қалыптасуы мен қасиеттерін зерттеу. Бұл зат күйінің энергия тығыздығының жеткілікті деңгейде болған жағдайда ғана пайда болады деп саналады. QGP-ні анықтау және түсіну физиктерге, қазіргі кезде байқалатын симметриялар (және асимметриялар) қалыптасқан Ұлы жарылыстан кейінгі секундтардағы Ғаламды жақсырақ түсінуге көмектеседі. Басқа физикалық эксперименттерден айырмашылығы, теориялық болжамды бір өлшеу арқылы тікелей тексеруге болады, ал STAR QGP туралы нақты қорытындылар жасау үшін бірнеше бір уақытта жүргізілетін зерттеулерді пайдалануға тиіс. Бұл жоғары энергиялы ядролық соқтығыстарда қалыптасқан жүйенің күрделілігімен және зерттелмеген физика саласымен байланысты. Сондықтан STAR әртүрлі типтегі детекторлардан тұрады, олардың әрқайсысы белгілі бір бөлшектерді анықтауға немесе олардың қозғалысын сипаттауға маманданған. Бұл детекторлар бірлесіп жұмыс істейді, деректерді жоғары деңгейде жинап, содан кейін физикалық талдау жүргізеді, бұл соқтығысу туралы нақты мәлімдеме жасауға мүмкіндік береді.
The STAR detector (for Solenoidal Tracker at RHIC) is one of the four experiments at the Relativistic Heavy Ion Collider (RHIC) in Brookhaven National Laboratory, United States. The primary scientific objective of STAR is to study the formation and characteristics of the quark–gluon plasma (QGP), a state of matter believed to exist at sufficiently high energy densities. Detecting and understanding the QGP allows physicists to understand better the Universe in the seconds after the Big Bang, when the presently observed symmetries (and asymmetries) of the Universe were established. Unlike other physics experiments where a theoretical prediction can be tested directly by a single measurement, STAR must make use of a variety of simultaneous studies in order to draw strong conclusions about the QGP. This is due both to the complexity of the system formed in the high energy nuclear collision and the unexplored landscape of the physics studied. STAR therefore consists of several types of detectors, each specializing in detecting certain types of particles or characterizing their motion. These detectors work together in an advanced data acquisition and subsequent physics analysis that allows definitive statements to be made about the collision.
STAR физикасы
Үлкен жарылыстан кейін, кеңістіктегі материя тым ыстық және тығыз болғандықтан, протондар мен нейтрондар өмірге келе алмады. Оның орнына, ерте ғалам кварктар мен глюондардан тұратын плазмадан құралды, ал бүгінгі салқын ғаламда олар шектеліп, тек күрделі бөлшектердің (байланысқан күйлердің) ішінде ғана кездеседі – мысалы, протондар мен нейтрондар. Ауыр ядролардың жеткілікті жоғары энергиядағы соқтығысуы физиктерге кварктар мен глюондардың жоғары тығыздықта босатылып, деконфайнментке ұшырайтынын зерттеуге, және егер солай болса, осы материяның (яғни кварк-глюон плазмасының) қасиеттерін анықтауға мүмкіндік береді. Атап айтқанда, STAR эллипстік ағын сияқты ыстық кварк-глюон материясының ұжымдық кеңеюін зерттейді. Бұл кварк-глюон материясын сипаттайтын тасымалдау коэффициенттерін – қиылыс және көлемдік тұтқырлықты – анықтауға, сондай-ақ хиральді магниттік эффект сияқты макроскопиялық кванттық құбылыстарды зерттеуге мүмкіндік береді.
In the immediate aftermath of the Big Bang, the expanding matter was so hot and dense that protons and neutrons could not exist. Instead, the early universe comprised a plasma of quarks and gluons, which in today's cool universe are confined and exist only within composite particles (bound states) – the hadrons, such as protons and neutrons. Collisions of heavy nuclei at sufficiently high energies allow physicists to study whether quarks and gluons become deconfined at high densities, and if so, what the properties of this matter (i. e. quark–gluon plasma) are. In particular, STAR studies the collective expansion of the hot quark gluon matter, such as the elliptic flow. This allows to extract the transport coefficients that characterize the quark gluon matter, including the shear and bulk viscosity, and to investigate macroscopic quantum phenomena, such as the chiral magnetic effect.
Ынтымақтастықты басқару
STAR басқаруы екі бөлім арқылы жүзеге асырылады: институционалдық кеңес, оны кеңес қатарынан сайланған төраға басқарады, және сайланған өкіл(дер) мен олардың басқару тобы. Өкіл(дер) ғылыми, техникалық және басқару мәселелері бойынша ынтымақтастықтың өкілі болып табылады. Кеңес ынтымақтастыққа қатысты жалпы мәселелермен айналысады. Мысалдарға ынтымақтастықтың ұйымдастырылуы мен басқарылуы, жарғының және оған енгізілген өзгерістердің қабылдануы, ынтымақтастыққа жаңа мүше институттарды қабылдау саясаты және STAR нәтижелерін жариялау және ұсыну саясаты кіреді. Кеңес төрағасының өкілеттігі шартты түрде екі жылды құрайды. Кеңес өкілді немесе екі өкілден тұратын топты сайлайды, олар кейіннен Кеңестің қалауынша қызмет етеді. Өкіл(дер)дің лауазым мерзімі әдетте 3 жылды құрайды, ал бір адам өкіл ретінде ең көп дегенде екі рет қатарынан қызмет ете алады. Сайланған өкіл(дер) мен олардың орынбасарлары, сондай-ақ STAR кеңесінің төрағалары төменде тізімделген. Тізімде көрсетілген институт – адамның бұл лауазымда болған кездегі институты.
The governance of STAR is via two branches: the institutional Council which is run by a Chairperson elected from the Council ranks, and elected Spokesperson(s) and their management team. The Spokesperson(s) represent the Collaboration in scientific, technical, and managerial concerns. The Council deals with general issues that concern the collaboration. Examples include the organization and governance of the Collaboration, adoption of bylaws and amendments thereto, the policy on admission of new members institutions to the Collaboration, and Policies for the Publication and Presentation of STAR Results. The term of the office of the Council Chair is nominally two years. The Council elects, a Spokesperson or a team of two Spokespersons who then serve at the discretion of the Council. The normal term of office for the Spokesperson(s) is 3 years, and an individual is eligible to serve at most two consecutive terms as Spokesperson(s). The elected Spokesperson(s) and their team of Deputies, and the Council Chairs of STAR are listed below. The Institute listed indicates the institute the person was at when they held the position.