Су өзендерінің сапасын бағалаудағы су жұмырқалыларының ролі
RIVPACS
RIVPACS жүйесі – Ұлыбритания өзендерінің су сапасын бағалауға арналған биомониторинг құралы. Судағы шаян тәрізділер түрлері арқылы өзеннің экологиялық жағдайын анықтайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
RIVPACS (Өзен омыртқасыздарының болжау және жіктеу жүйесі) – Ұлыбританиядағы тұщы су өзендеріндегі су сапасын бағалауға арналған су биомониторингі жүйесі. Ол зерттеу алабындағы макроомыртқасыздар түрлеріне (мысалы, тұщы су креветкасы, тұщы су губкасы, құрттар, раковиналар, сулы қоңыз, тұщы су мүсірлері, жәндіктер және т.б.) негізделген. Осы түрлердің кейбіреулері ластануға, оттегінің аз мөлшеріне және басқа да стрес факторларына төзімді, ал басқалары сезімтал; организмдердің төзімділігі әртүрлі. Сондықтан, әртүрлі сападағы өзендерде әртүрлі түрлер әртүрлі пропорцияда кездеседі. Кейбір организмдер ерекше жақсы индикаторлық түрлер болып табылады. Зерттелетін учаскелерде табылған түрлер жиынтығы сол учаскенің түрлер жиынтығын құрайды және анықтама учаскелері мен анықтама емес учаскелерін салыстыру үшін статистикалық негіз болып табылады. Күтілетін және байқалған түрлерді салыстыру арқылы өзеннің экологиялық денсаулығының осы аспектісін бағалауға болады. Жүйе стандартталған, пайдалануға оңай және салыстырмалы түрде төмен құнмен қамтамасыз етуге тиіс. Ол су сапасын бақылаудың химиялық әдістері сияқты басқа да түрлерін толықтыра алады. RIVPACS Су аясы директивасын іске асыруға макроомыртқасыздарды жіктеудің ресми құралы ретінде қолдау көрсетеді. Анықтама учаскелерін таңдау және түзету әртүрлі жолдармен жүзеге асырылуы мүмкін. Әдетте, олар зертене жатқан аймақтағы ең жақсы жағдайларды көрсетеді және өзеннің шағын бөлігі болып табылады. Кейде анықтама учаскесінің күтілетін көрсеткіштері адамның әсерінен аймақтың бүлінуіне байланысты түзетіледі. "Табиғи" тұщы су учаскелерінен физикалық сипаттамалар, химиялық құрамы және макроомыртқасыздар туралы ақпарат жинау үшін үлгілер жиі, кейде жылына бірнеше рет алынады. Австралиядағы AUSRIVAS, Испаниядағы MEDPACS және басқалары.
RIVPACS (River Invertebrate Prediction and Classification System) is an aquatic biomonitoring system for assessing water quality in freshwater rivers in the United Kingdom. It is based on the macroinvertebrate species (such as freshwater shrimp, freshwater sponges, worms, crayfish, aquatic snails, freshwater mussels, insects, and many others) found at the study site during sampling. Some of these species are tolerant to pollution, low dissolved oxygen, and other stressors, but others are sensitive; organisms vary in their tolerances. Therefore, different species will usually be found, in different proportions, at different river sites of varying quality. Some organisms are especially good indicator species. The species found at the reference sites collectively make up the species assemblage for that site and are the basis for a statistical comparison between reference sites and non reference sites. The comparison between the expected species and the observed species can then be used to estimate this aspect of the ecological health of a river. The system is meant to be standardized, easy to use, and relatively low cost. It can complement other types of water quality monitoring such as chemical monitoring. RIVPACS supports the implementation of the Water Framework Directive as its official tool for macroinvertebrate classification
Reference sites can be chosen and adjusted several ways. Usually they represent the best conditions within the region or area under study, and are a short stretch of river. Sometimes the reference site expectations are adjusted for degradation of the entire region by human impact. 'Pristine' freshwater sites are sampled to collect information on physical characteristics, chemistry, and macroinvertebrates, sometimes several times each year. AUSRIVAS in Australia, MEDPACS in Spain, and others.