Су арналарын бақылау станциялары: өзендер мен каналдардағы су деңгейі мен ағынының өлшенуі, гидрометриялық зерттеулер, деректерді автоматты түрде жинау.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жер бетіндегі су ағынын бақылауға арналған орын – каналдық қайық өлшеу немесе тіркеу станциясы.
Location used to monitor surface water flow
the canal boat gauging or indexing station
Ағын өлшегіш, ағын өлшегіш станциясы немесе су өлшеу станциясы – гидрологтар мен экология ғалымдарының құрлықтағы су объектілерін бақылау және зерттеу үшін пайдаланатын орын. Әдетте, су деңгейінің биіктігі ("көрсеткіш") және/немесе су көлемінің ағыны (өтімділігі) гидрометриялық өлшемдермен анықталады, сондай-ақ су өсімдіктері мен су сапасы да бақыланады. Өлшеу станцияларының орналасқан жерлерін көбінесе топографиялық карталарда табуға болады. Кейбір өлшеу станциялары жоғары деңгейде автоматтандырылған және орталық деректерді тіркеу орталығына деректерді жіберуге арналған телеметриялық жүйемен жабдылған болуы мүмкін.
A stream gauge, streamgage or stream gauging station is a location used by hydrologists or environmental scientists to monitor and test terrestrial bodies of water. Hydrometric measurements of water level surface elevation ("stage") and/or volumetric discharge (flow) are generally taken and observations of biota and water quality may also be made. The locations of gauging stations are often found on topographical maps. Some gauging stations are highly automated and may include telemetry capability transmitted to a central data logging facility.
Ұлыбритания
Англияда өзендердің су ағынын жүйелі түрде алғашқы рет өлшеу 1880 жылдары Темза және Лиа өзендерінде, ал Шотландияда 1913 жылы Гарри өзенінде басталды. Ұлттық су өлшеу станцияларының желісі қазіргі күйінде 1970 жылдардың басында құрылды және шамамен 1500 су ағыны өлшеу станциясынан тұрады, оларға қоса уақытша мониторингтік пункттердің саны өзгеріп отырады.
The first routine measurements of river flow in England began on the Thames and Lea in the 1880s, and in Scotland on the River Garry in 1913. The national gauging station network was established in its current form by the early 1970s and consists of approximately 1500 flow measurement stations supplemented by a variable number of temporary monitoring sites.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та АҚШ Геологиялық зерттеулер қызметі (USGS) – табиғи ресурстар туралы мәліметтерді сақтаумен жүктелген негізгі федералдық мекеме. USGS құрамындағы Су ресурстары бөлімі су ресурстарын мониторингтеуге жауапты. Ағын өлшегішті орнату үшін USGS қызметкерлері ең алдымен, геометриясы салыстырмалы түрде тұрақты және арнайы жабдықтарды қолдана отырып, ағынның дискретті тікелей өлшемдерін алуға қолайлы орын бар өзен участасын таңдайды. Көп жағдайда бұл көпір немесе басқа өзен арқылы өтетін жерде болады. Техниктер содан кейін су деңгейін (су бетінің биіктігін) немесе, сирек жағдайларда, ағын жылдамдығын өлшейтін жабдықты орнатады. Бұл көрсеткіштерді тіркеу және оларды (геостационарлық операциялық экологиялық спутник арқылы) Су ғылымы орталығы кеңсесіне жіберу үшін қосымша жабдық орнатылады, онда мәліметтер сақталады. USGS-тің Америка Құрама Штаттарының әрбір штатында Су ғылымы орталығы бар. USGS ағын өлшегіштерінен алынған ағымдағы ағын деректерін карта түрінде мына мекенжайда қарауға болады: .
In the United States, the U. S. Geological Survey (USGS) is the principal federal agency tasked with maintaining records of natural resources. Within the USGS, the Water Resources Division carries the responsibility for monitoring water resources. To establish a stream gauge, USGS personnel first choose a site on a stream where the geometry is relatively stable and there is a suitable location to make discrete direct measurements of streamflow using specialized equipment. Many times this will be at a bridge or other stream crossing. Technicians then install equipment that measures the stage (the elevation of the water surface) or, more rarely, the velocity of the flow. Additional equipment is installed to record and transmit these readings (via the Geostationary Operational Environmental Satellite) to the Water Science Center office where the records are kept. The USGS has a Water Science Center office in every state within the United States. Current streamflow data from USGS streamgages may be viewed in map form at: .
Қазақстан
Зимбабведе ұлттық су өлшеу желісі Зимбабве Ұлттық Су Басқармасының жауапкершілігінде. Бұл елдегі барлық маңызды өзендер мен су жиналатын алаптарды қамтитын кең желі. Дегенмен, қолданыстағы су өлшегіштерді қарап шығу нәтижесінде, бірқатар станциялардың деректерінің дұрыстығына қатысты маңызды көңіл қою туды, бұл ішінара қаржыландыру мәселелеріне байланысты.
In Zimbabwe, the national stream gauge network is the responsibility of the Zimbabwe National Water Authority. This is an extensive network covering all major rivers and catchments in the country. However, a review of existing gauges raised serious concerns about the reliability of the data of a minority of stations, due in part to ongoing funding problems.
Бангладеш
Бангладештегі ең ірі су өлшеу желісін Бангладеш Су Даму Басқармасы (BWDB) күтіп бағдарлайды. Тағы бірнеше жерде Бангладеш Ішкі Су Көлігі Басқармасы кеме жүру мақсатымен ақпарат беру үшін бірнеше өлшегіштерді ұстап тұрады.
The largest stream gauge network in Bangladesh is maintained by Bangladesh Water Development Board (BWDB). At few other locations, Bangladesh Inland Water Transport Authority maintains a few gauges to provide advisories for navigational purposes.
Чехия
Чехиядағы кейбір өлшеу орындарында (профильдерде) су тасқынының қаупі деңгейін анықтайтын үш деңгей белгіленген. I деңгей – ең жоғары сақтандыру режимі, II деңгей – дайындық режимі, III деңгей – қауіпті жағдай.
In the Czech Republic, in some measuring places (profiles) are defined three levels which define three degrees of flood emergency activity. The degree I is a situation of alertness, the degree II is a situation of readiness, the degree III is a situation of danger.
Канада
Канаданың ағындары мен өзендері Канаданың Суды зерттеу қызметімен, Қоршаған орта және климаттық өзгерістер министрлігінің бөлімшесімен бақыланады. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, ол Канада бойынша 2800-ден астам бақылау станциясынан деректер жинап немесе алады. Бұл деректерді провинциялық және аумақтық үкіметтер су тасқынының болжамдарын жасау және су ресурстарын басқару үшін пайдаланады.
Canadian streams and rivers are monitored by the Water Survey of Canada, a branch of Environment and Climate Change Canada. As of 2021, it operates or collects data from more than 2800 gauges across Canada. This data is used by provincial and territory governments to inform flood predictions and water management.
Шри-Ланка
Шри-Ланкадағы ағындар мен өзендер Су шаруашылығы департаментінің Гидрология және төтенше жағдайларды басқару бөлімімен бақыланады. Бұл бөлім аралдың ішінде 40-қа жуық деңгей өлшеу станциясын пайдаланады.
In Sri Lanka stream and rivers are monitored by Hydrology and Disaster Management Division a branch of Irrigation Department. It operates nearly 40 gauging station around the island.