Кіріспе

Америкалық суретші (1942 жылы туған)

Линда Мэри Монтано (18 қаңтар 1942 жылы туған, Саугертис, Нью-Йорк) – американдық перформанс суретшісі.

Ерте өмір

Монтано терең католик дінін ұстанатын, жартылай ирланд, жартылай итальян отбасында өсті, және оны өнерге толы орта қоршады. Оның екі ата-анасы да оркестрде ойнаған, бірақ Линданың католик обрядтарына деген құштарлығы мен қайырымдылық қызмет етуге деген ниеті оны Нью-Рошель колледжінде бір жыл оқығаннан кейін Мэриknoll қарындастарының жаңадан кірушілер тобына қосылуға жетеледі. Дегенмен, тәртіпте екі жыл өткен соң Монтано ауыр анорексиядан қиналды және бұрынғы колледжіне оралып, 1965 жылы мүсінші мамандығы бойынша бітірді.

Көркем өнер

1960 жылдардың қалған бөлігінде Монтано оқуын жалғастырып, өнер көрсетуді бастады, ал 1971 жылы өзін толығымен өнерге арнады. Осы кезеңде ол фотограф Митчелл Пейнге үйленді. Осы уақытта Монтано католик шіркеуінен алыстады, бірақ сенімін жоғалтқанына қарамастан, өзінің жұмысына қатаң католик тәрбиесінің әсерін үнемі мойындады. Мысалы, монастырь өмірінің тәртібі мен отбасының адал еңбек этикасы оның кейінгі мансабында өте тәртіпті өнер көрсетулерін жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Монтаноның алғашқы маңызды өнері, «Тауық әйел» (Chicken Woman, 1972) Висконсин университетінің (Мэдисон қаласы) МФА мүсін көрмесіне негізделген. Ол өнер ғимаратының төбесінде үш 2 метрлік (5 метрлік) минималистік торы бар үш ұрғашы тауықты көрмеге қойды. Бұл 1969 жылғы «Тауық шоуы» деп аталды. Монтано 1970 жылы күйеуі Митчелл Пейнмен бірге Сан-Францискоға көшті. Монтано, беті иглотерапиялық инелермен жабылған күйде, монах сияқты әуенмен оқиғаларды айтады. Бұл шешімі туралы Монтано кейінірек: «Ән сөздері, сөйленген сөздерге қарағанда, мидың сезімтал бөлігіне жетеді емес пе?» деп сұрады. Ол өнер және дін туралы диалогын үш жыл бойы дзен монастырында тұрып, ал 1980 жылдары Ананда Ашрамына барып, онда 30 жылдан астам доктор Рамамурти Мишрамен оқыды. Оның ықпалы мен оның көзқарасын бағалау оның өнеріне де, өміріне де үлкен әсер етті. Тайваньдық өнерші Техчинг Ссиемен кездескен соң, олар бір жыл бойы (1983 жылдың 4 шілдесінен 1984 жылдың 3 шілдесіне дейін) екі суретшіні 24 сағат бойы арқанмен байланыстырып, бірлескен өнер туындысын жасады. 1980 жылдардың соңында Монтано Энни Спринкл мен Барбара Каррелласпен бірге «Қасиетті секс» семинарларын өткізе бастады, олармен бірге ол «семинар, секс сиқыры және театрлық қойылымның біріктірілген түрі» болған «МетаморфоСекс» (кейін Монтаноның ұсынысымен «Махаббат өнері» деп өзгертілді) атты туындыны жасады, ол алғаш рет 1995 жылы Техаста көрсетілді.

Өмір сүрген өнердің жеті жылы

Монтаноның шығармалары өнер мен өмір арасындағы байланысты күрделі, өмірді өзгертетін рәсімдер арқылы зерттейді, олардың кейбіреулері жеті жылдан астам уақытқа созылады. Ол көркемдік ритуалдардың – көбінесе жеке өзара әрекеттесулер немесе бірлескен семинарлар түрінде ұйымдастырылатындардың – адамның өмірін өзгертуге және жақсартуға, сондай-ақ рухани энергия күйлеріне, үнсіздікке және өнер мен өмір шекараларын жоюға назар аудару мүмкіндігін қалай пайдалануға болатынымен қызығушылық танытады. 1984 жылдан бастап Монтано "Тірі өнердің жеті жылы" атты тағы бір амбициялық жобаны іске қосты, онда ол Кингстондағы үйінде тек бір түсті киім киіп, күннің бір бөлігін түрлі түсті бөлмеде өткізіп, белгілі бір дыбыс үнін тыңдады – бәрі де нақты бір чакраның энергетикалық сипаттамаларына сәйкес келді. Ол әр жыл сайын түсін өзгертіп, жоба аяқталғаннан кейін анасы Милдред Монтаноның есімін сақтау үшін, ішек қатерінен 1988 жылы қайтыс болған анасының есімін сақтау мақсатында "Тірі өнердің тағы жеті жылы" жобасын жалғастырды. Бұл жолы ол түстерді пайдаланбады, бірақ сол чакраларға назар аударуға тырысты. 1998 жылдан бастап Монтано басқа суретшілерге циклдар ұсынды: Мишель Буш, Барбара Карреллас, С.С. Дуркин, Коосил Жа Хванг, Вернита Н'Конита, Эстер К. Смит, Криста Келли Уолш, сондай-ақ Виктория Сингх пен Куртис Чемпионның серіктей жобалары, Стивен Рейнс және Элизабет Стивенс пен Энни Спринкл үш суретшіге үш цикл беруді үміттенеді, олардың әрқайсысы 2019 жылға дейін созылды. Осыдан кейін Монтано сахналық өнерді жеке оқытуға, денсаулығы нашарлап бара жатқан әкесі Генриге күтім жасауға және "Өнер/Өмір кеңесін" қайтадан қолдануға көшті – бұл техниканы ол жеті жыл бойы Жаңа мұражайда қолданды, онда куратор Марсия Таккер жеке бөлме жасап, Монтаноға ай сайын бір рет адамдарға кеңес беруге рұқсат берді, бұл кеңес берулер Монтано сол жылы киген түспен бірдей боялған терезе орнатылымында өтті. Сол кезде (1984–1991) Монтано ашу құралы ретінде таро, ладонь және экстрасенстік оқуларды, сондай-ақ клиенттерінің сұрақтарына олардың проблемалары мен қиындықтарына ең креативті шешімдерді табу ниетімен жауап беру үшін мұқият тыңдауды қолданды. (Монтано әлі де "Өнер/Өмір/Күлкі кеңесін" қолданады, бірақ қазіргі католиктік практикасымен тыйым салынған таро, ладонь немесе экстрасенстік оқуларсыз).

Өнер / Өмір институты

Монтаноның өзі құрған Art/Life Institute, Кингстондағы болашақ перформанс суретшілеріне резиденция ұсынады, осы жерде Монтано өзінің туындыларын жасап, орындаған. Ол сондай-ақ өзінің және басқалардың жұмысынан алынған перформанс жаттығуларын қамтитын "Art/Life Institute нұсқаулығын" жазды. Бұл нұсқаулықтың мақсаты – перформанс өнерін кез келген адам үшін қолжетімді құрал ету болды. Монтаноның туындылары өмір мен өнер арасындағы шекараны сауалға салды, ал институт және суретшінің басқа да Art/Life кеңестері осы шекараларды жоюға тырысты, перформансты барлық адамдар мен өмірдің барлық саласына енгізуге ұмтылды. Институтта резиденцияны аяқтауға мүмкіндігі жоқтар үшін Монтано онлайн режимінде "Виртуалды резиденция" ұсынады, ондағы тапсырмалар перформансты табиғирақ және кез келген адам үшін қолжетімді етуге бағытталған.

Католиктік дінге қайта оралу

Әкесінің ықпалы Монтаноны қайтадан католик дініне оралуға және нәтижесінде шіркеуге баруға әкелді.