Кіріспе

Орта Уэльстегі тау-күмбез – Уэльстің орталық бөлігіндегі Радноршир тарихи округінде орналасқан, силурий кезеңінің тақтатастары, сазды тастар мен әктастарынан тұратын тау-күмбез. Бұл орта ғасырлық мағынадағы орман (аң аулау үшін бөлінген жер). Offa's Dyke шабуы шығыс жаққа қарай жақын жерде орналасқандықтан, бұл аймақ Уэльс Марш аймағының құрамына кіреді. Аймақ Қара таулардың солтүстігінде және Камбрия тауларының шығысында жатыр. Гергест Ридж аймақтың оңтүстік-шығысында, Англия шекарасынан өткен Херефордширде, Кингтон қалашығының жанында орналасқан. Аймақтың ең биік нүктесі – Рос-Фаур, кең плато, биіктігіне жетеді және шыңына тригонометрлік нүкте орнатылған. Оған шығыс жақта іргелес жатқан Black Mixen сияқты плато, өзінің шыңында байланыс мачтасы (радио хабар таратушы) бар жалғыз Натталл болып табылады.

Геология

Массив 425 миллион жыл бұрынғы, яғни Силур кезеңінің соңындағы Лудлоу дәуірінің балшықты тау жыныстарынан құралған. Қабаттар Харли Дингл және Уиньярд тастарында көрініс тапқан. 2020 жылы Британ геологиялық қызметі "Knighton" 1:50,000 масштабты геологиялық картасын жариялау мақсатында аймақты геологиялық тұрғыдан картографиялап жатты, бұл аймақта он тоғызыншы ғасырдың ортасынан бері мұндай жұмыс жүргізілмеген.

Ерекше ғылыми маңызы бар жер

Аймақтың бір бөлігі сирек кездесетін саксифрага және басқа да өсімдіктермен белгіленген және қорғалатын Ұлыбританияның ғылыми-табиғат ерекше аумағы (SSSI) болып табылады. Ол ең биік шыңдар мен орталыққа жақын жартасты шатқалды қамтиды. Шыңдық қанаттардың өсімдігі біркелкі, олардың арасында ергежейлі бұталар, қалампыр, қара жидек және көкжидек басым. Бұл бұталармен араласқанда қоянқұйрықты мақта, қызғылт шөп, Carex binervis сияқты саздар және көптеген мохтар мен лишайниктер өседі. Бұталар жақсы өсіп, аймақ жақында өрттен көп зардап шекпегенін және мал жаю қысымы төмен екенін көрсетеді. Қызғылт шөп сирек кездеседі және батысқа қарай бірнеше шақырымда ғана таныс кең жайылмаларды құрамайды. Торфты көлдерде Eriophorum angustifolium қарапайым мақта шөбі өседі. Орман шетіндегі тік беткейлер мен тау жыныстары бай өсімдіктер қауымдастығын қолдайды, себебі бұл шығыс силурлық тақталары сәл әктелген. Кейбір жартастарда мохпен өсетін саксифрага және тасқамен, астрагал және көптеген қызықты мохтар мен бауырлар кездеседі. Мұнда әртүрлі таулы жерлерде көбейетін құстар бар, олардың ішінде қызыл қаршыға, қарақұйрық, сондай-ақ қызылқұс, винчат, еуропалық тасқұйрық, солтүстік бидай және ақ мойынды суқұс орман ішіндегі көптеген өзендерде немесе олардың жанында кездеседі. Radnorshire Wildlife Trust 33 гектар жерді алып жатқан Mynydd Ffoesidoes табиғат қорығын шыңдық үстіртте ұстап тұрады.

Археология

Орманның ең жоғарғы бөлігінде бірнеше қола дәуіріне жататын дөңгелек обалар бар, сондай-ақ аймақта бірнеше сақина тәрізді қабірлер де кездеседі. Олардың көпшілігі Black Mixen және Bache Hill сияқты төбелерде немесе олардың жанында орналасқан. Ежелгі қоныстар көбінесе ерекше платформалар түрінде көрініс береді. Харли Динглдің батыс жағында "Үш ирек" деп аталатын ерекше ландшафттық нысан бар – бұл Харли аңғарының батыс беткейімен төмен қарай созылатын үш шатқалдың жиынтығы. Сонымен қатар, кен өндіру қызметіне қатысты да белгілі бір мәліметтер бар. Нью-Раднор қаласы нормандықтардың жоспарланған қонысы болған, ал қаланың солтүстігінде мот және бейли қамалының орнын көрсететін үлкен үйінді сақталған.

Раднор жотасы

Орман Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери оқу алаңы ретінде пайдаланылған, сол кездің іздері – бомбалық кратерлер мен окоптар әлі де сақталған. Харли Дингл учаскесі 1920 жылдары «Императорлық химиялық өнеркәсіп» компаниясының қорғаныс бөлімімен пайдаланылды. Кейіннен ол реактивтік қозғалтқыштар мен басқа да қару-жарақ жүйелерін жасауға байланысты қолданылды. Қазір «Radnor Range Ltd» компаниясы басқарады және оқ-дәрі мен қару-жарақтарды сынау үшін пайдаланыла береді. Объектінің төңірегінде қауіпті аймақ белгіленген, онда ескерту тулары мен аймақ шекарасындағы хабарламалар орнатылған. Аталған аймақ 2017 жылы кеңейтілді. Қауіпті аймақтан тыс, Блэк Брук өзенінен батысқа қарайғы жерлерде жарылмаған оқ-дәрілердің болуына байланысты кіруге шектеулер қойылған.

Су тасқыны

Бұл аймақта "Су мойнын сындырады" деп аталатын сарқырама немесе каскад орналасқан. Бұл сарқырама 200 жылдан бері туристер арасында танымал, әсіресе Виктория дәуіріндегі туристер үшін әйгілі болған. Оған Кингтоннан Аберистуитхке дейінгі A44 басты жолынан, Жаңа Раднордан кейін көп ұзамай, қысқа, қиын жолмен немесе ормандық жолмен жете аласыз. Сонымен қатар, Уэльстің табиғи ресурстары басқаратын Уоррен Вуд қорығына келушілер үшін шағын тұрақ көлігі бар. Каскадқа асылған аңғардағы өзен бойындағы қысқа жол арқылы жетуге болады. Орманның солтүстік және шығыс жағындағы шұңқыр мен орманға қоғамдық қол жеткізілімді қамтамасыз ететін тағы екі шағын тұрақ көлігі орналасқан.

Аңыздар

Бір аңыз бойынша, жергілікті халық Уэльстегі соңғы айдаһарды ұйықтатып ұстау үшін Раднор орманды айнала төрт шіркеу салды. Ол айдаһар осы аймақта ұйықтап жатқан еді. Ланфихангел Кефнллис, Ланфихангел Ридиттон (Долоу), Ланфихангел Нант Мелан және Ланфихангел Каскобтағы шіркеулердің бәрі де Аждаһарды жеңген қасиетті Михаилге (Уэльс тілінде – Михангел) арналған. Кейбір адамдар төрт шіркеудің біреуі қираса, айдаһар оянады деп сенді.

Жақын қалалар

Таулардың етегінде Лландринод Уэллс, Кингтон, Найтон және Престейн сияқты бірнеше шағын базар қалалары орналасқан. Соңғы қала бұрын Радноршир графтығының орталық қаласы болған. Жаңа Раднор ауылы таулардың оңтүстік бөлігінде жатыр, ал жақын жерде Ескі Раднор, Гладстри және Каскоб сияқты бірнеше басқа ауылдар да бар.