Кіріспе

Электр тізбегінің түрі Электр тізбегі

Ауыспалы контур – қуат көзінің кернеудің артық көтерілуі немесе импульстік күйінен қуат көзіне қосылған тізбектердің зақымдануын болдырмау үшін қолданылатын электр тізбегі. Ол кернеу шығысында (Vo) қысқа тұйықталу немесе төмен кедергілі жол арқылы жұмыс істейді, мысалы, қуат көзінің шығыс терминалдарына темір бұрыш тастау сияқты. Ауыспалы контурлар жиі тиристор, TRIAC, тризил немесе тиратрон құрылғыларын қысқа тұйықтау құрылғысы ретінде пайдаланады. Іске қосылғаннан кейін, олар қуат көзінің токты шектеу тізбегіне тәуелді болады немесе, егер ол бұзылса, желілік сақтандырғышты немесе автоматты қосқышты іске қосады. Атауының шығуы, шығысты қысқартқыш үшін ашық қуат көзі терминалдарына темір бұрыш лақтырудың бірдей әсерінен туындаған. Оң жақта ауыспалы контурдың мысалы көрсетілген. Бұл контур TRIAC-тің қақпасын басқару үшін LM431 реттелетін зенерлік реттегішін қолданады. R1 және R2 резисторларының бөлгіші LM431 үшін эталондық кернеуді қамтамасыз етеді. Бөлгіш қалыпты жұмыс жағдайында R2 арқылы кернеу LM431 VREF-тен сәл төмен болуы үшін орнатылған. Бұл кернеу LM431 ең төменгі эталондық кернеуінен төмен болғандықтан, ол өшіріліп қалады және LM431 арқылы өте аз ток өтеді. Егер катодтық резистордың мөлшері дұрыс таңдалса, онда өте аз кернеу түседі және TRIAC қақпасының терминалы негізінен MT1 сияқты потенциалға ие болады, TRIAC-ті өшіреді. Егер қуат көзінің кернеуі артса, R2 арқылы кернеу VREF-тен асып түседі және LM431 катоды ток тарта бастайды. Қақпа терминалындағы кернеу төмендейді, TRIAC-тің қақпалық қоздырғыш кернеуінен асып түседі және оны бекітеді.

Шолу

Арқан схемасы, іске қосылғаннан кейін, триггерлік деңгейден төмен кернеуді, әдетте жерге жуық кернеуді тудыру арқылы, қысқыштан өзгеше. Қысқыш кернеудің алдын ала белгіленген деңгейден асып кетуіне жол бермейді. Осылайша, арқан тоқтайтын жағдай алынған кезде автоматты түрде қалыпты жұмысқа оралмайды; арқанды бейтарап күйіне қайтару үшін қуатты толығымен ажырату қажет. Белсенді арқан – бұл транзистор, шлюзді өшіру (GTO) тиристоры немесе мәжбүрлі коммутацияланған тиристорды қолдана отырып, қысқа тұйықтықты жойып, құрылғының қалыпты жұмысын қайта бастауға мүмкіндік беретін арқан. Белсенді арқандар жиілікті түрлендіргішті екі есемен қоректендірілген генераторлардың ротор тізбегіндегі электр желісіндегі кернеудің төмендеуінен туындаған жоғары кернеу және ток импульстарынан қорғау үшін жиі қолданылады. Осылайша генератор ақаулық арқылы өтіп, кернеудің төмендеуі кезінде де жұмысын жылдам жалғастыра алады. Арқанның қысқышқа қарағандағы артықшылығы – арқанның төменгі ұстау кернеуі оған көп қуатты шығармай (әйтпесе қызып кетуі мүмкін) жоғары ақау тогын өткізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, арқан құрылғыны өшіруге бейім (фиусты жарып немесе автоматты қосқышты іске қосу арқылы), бұл ақаулы жабдыққа назар аударады. Бұл термин сонымен қатар қуат көзінің шығысын қысқа тұйықтау әрекетін немесе CMOS тізбегінің бұзылуын сипаттау үшін де қолданылады – PMOS жұбының жартысы, оның сәйкес NMOS-ы ғана қосылу керек болғанда, жартылай қосылған күйде қалады (немесе PMOS қосылғанда NMOS). Нәтижесінде, қуат тізбектері арасында дерлік қысқа тұйық ток пайда болады.

Қолданбалар

Жоғары кернеулік лопаттар HV құбырларын (клистрон және IOT) қорғау үшін қолданылады. Көптеген үстелдегі қуат көздері қосылған құралды қорғау үшін лопат схемасын қамтиды. Микротолқынды пештерде есік құлпындағы лопат схемасы ретінде әрекет ететін микробұғаттағыш жинағы қолданылады. Бұл мониторлық қосқыш есік ашық болғанда желілік қуатты қысқа тұйықтау арқылы магнитронның қоректенуін толығымен болдырмайды. Мониторлық қосқыш жабық күйде қуатты қосу негізгі сақтандырғышты жарып, микробұғаттағышты бүлдіреді.