Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық ұйым (1964–75); Еуропалық ғарыш агенттігінің алдыңғы ұйымы, ESRO-ның ізбасары.
International organisation (1964 75); predecessor to the European Space Agency
the successor organisation to ESRO
Еуропалық ғарыш зерттеу ұйымы (ESRO) – ғарышта ғылыми зерттеулерді бірлесіп жүргізу ниетімен 10 еуропалық мемлекет құрған халықаралық ұйым. Ол 1964 жылы құрылған. ESRO ұйымы бұрыннан бар халықаралық ғылыми мекеме, CERN-ге негізделген. ESRO конвенциясы, ұйымның құрылтай құжаты, оны ғылыми ізденістерге толығымен бағытталған ұйым ретінде көрсетеді. Бұл ұйымның өмірінің көп бөлігінде осылай болды, бірақ Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) құрылғанға дейінгі соңғы жылдары ESRO телекоммуникация саласында бағдарлама бастады. Осының салдарынан ESA негізінен таза ғылымға бағытталған емес, телекоммуникация, жерді қадағалау және басқа да қолданбалы қызметтерге шоғырланады. 1975 жылы ESRO ELDO ұйымымен бірігіп, Еуропалық ғарыш агенттігін құрды.
The European Space Research Organisation (ESRO) was an international organisation founded by 10 European nations with the intention of jointly pursuing scientific research in space. It was founded in 1964. As an organisation ESRO was based on a previously existing international scientific institution, CERN. The ESRO convention, the organisations founding document outlines it as an entity exclusively devoted to scientific pursuits. This was the case for most of its lifetime but in the final years before the formation of ESA, the European Space Agency, ESRO began a programme in the field of telecommunications. Consequently, ESA is not a mainly pure science focused entity but concentrates on telecommunications, earth observation and other application motivated activities. ESRO was merged with ELDO in 1975 to form the European Space Agency.
Ғарыш зерттеулері жөніндегі Еуропалық дайындық комиссиясы
Еуропалық бірлескен ғарыш бағдарламасының бастаулары әдетте 1959 және 1960 жылдары ғалымдар мен ғылым басшыларының шағын тобы жасаған бірқатар бастамаларға байланыстырылады, осы бастамалар италияндық физик және мемлекеттік қайраткер Эдоардо Амалди мен француз физигі Пьер Виктор Оже есімді екі дос тарапынан жеделдетілді. Амалди де, Оже де еуропалық деңгейде ғылыми ынтымақтастыққа бей-жай болған жоқ. Шындығында, олар 1950 жылдардың басында Еуропалық ядролық зерттеулер ұйымы CERN-нің құрылуына әкелген процесте маңызды рөл атқарды.
The origins of a joint European space effort are generally traced back to a number of initiatives taken in 1959 and 1960 by a small group of scientists and science administrators, catalysed by two friends, physicists and scientific statesmen, the Italian Edoardo Amaldi and the Frenchman Pierre Victor Auger. Neither Amaldi nor Auger was a stranger to the cause of scientific collaboration on a European scale. Indeed, it was they who, in the early 1950s, were key actors in the process which led to the setting up of CERN, the European Organization for Nuclear Research.
ESLAR
ESLAR, алдыңғы зерттеулер зертханасы 1966 жылы құрылды, негізінен ESLAB орналасқан жері бойынша саяси дауды шешу үшін. Кейін ESRIN деп аталған, ол Еуропалық ғарыш зерттеу институтының аббревиатурасы болып табылады, ESLAR Фраскатиде (Италия) орналасқан. ESRO конвенциясы ESRIN-нің рөлін былай сипаттайды: "ғарыштағы өткен және болашақ эксперименттерді түсіну және жоспарлау үшін қажетті физика мен химияның негізгі зертханалық және теориялық зерттеулерін жүргізу". HEOS 2 31 қаңтарда 1972 жылы Ванденберг әуе базасынан "Дельта" зымырасымен ұшырылды. Аспаптарға магнитометр, бөлшектерді анықтағыш және шаңды анықтағыш кірді, олар барий бұлтын шығару контейнерін алмастырды.
ESLAR, a laboratory for advanced research was created in 1966 mainly to break the political deadlock over the location of ESLAB. Later renamed ESRIN, and acronym for European Space Research Institute, ESLAR was based in Frascati (Italy). The ESRO Convention describes ESRINs' role in the following manner: " to undertake laboratory and theoretical research in the basic physics and chemistry necessary to the understanding of past and the planning of future experiments in space." HEOS 2 was launched on 31. January 1972 from Vandenberg AFB with a Delta rocket. Instruments were a magnetometer, particle detectors and a dust detector replacing the barium cloud release cannister.
Тор-Дельта бағдарламасы
ESRO заманында қолданылған, жұмыс атқаратын орташа ұшыру жүйесі – Thor–Delta атынан алған TD бағдарламасы бастапқыда 3 спутникті: TD 1, TD 2 және TD 3 ұшыруды көздеген. TD 1 жұлдыздық астрономияға, TD 2 күн астрономиясына, ал TD 3 ионосфераны зерттеуге арналған болатын. Кейіннен қаражатты үнемдеу мақсатында TD 2 және TD 3 біріктірілді. Бірақ, одан кейінгі қаржылық қиындықтар мен саяси келіспеушіліктер TD 2/TD 3 ғарыш кемелерін тоқтатуға алып келді. Кейіннен TD 2/TD 3 спутниктерімен ұшырылатын бірқатар тәжірибелер ESRO IV спутнигінде жүзеге асырылды.
Named after the workhorse medium launch system used by ESRO at the time, the Thor–Delta, the TD programme initially foresaw the launch of 3 satellites: TD 1, TD 2 and TD 3. TD 1 was devoted to stellar astronomy, TD 2 was to be devoted to solar astronomy while TD 3 was to study the ionosphere. Later TD 2 and 3 were merged to save funds. But subsequent financial difficulties and political disagreements led to the abandonment of the TD 2/TD 3 spacecraft. Later some of the experiments destined for launch aboard the TD 2/TD 3 were flown on the ESRO IV satellite.
LAS
Үлкен астрономиялық спутник (ЛАС) – жоғары ажыратымды ультракүлгін спектрометрді пайдалану арқылы әсем денелер туралы негізгі білім беру миссиясымен орбиталық обсерватория болуы тиіс еді. Жоба 1950 жылдардың аяғында басталды, бірақ қаржылық қолдаудың жетіспеуі және саяси тартыстар салдарынан 1968 жылы тоқтатылды.
The Large Astronomical Satellite (LAS) was to be an orbiting observatory with the mission of providing basic knowledge about celestial objects through the use of a high resolution ultraviolet spectrometer. The project started in the late 1950s and was cancelled in 1968 because of the lack of financial support and political squabbles.
COS-B
ESRO-ның алғашқы сәтті ғылыми спутнигі COS B болды. Бұл миссияны ғылыми қауым алғаш рет 1960 жылдардың ортасында ұсынды, 1969 жылы бекітілді және 1975 жылы ұшырылды. 1982 жылы ғарыштық гамма сәулелері туралы маңызды ғылыми деректер жинағаннан кейін спутник өшірілді, аталған деректерді талдау бүгінге дейін жалғасуда. Бұл ESRO спутнигінің тек бір ғана эксперименттің жүргізілуімен көзге түскен алғашқы мысалы болды.
The first successful ESRO science satellite was COS B. The mission was first proposed by the scientific community in the mid 1960s, approved in 1969 and launched in 1975. It was shut off in 1982 after contributing a great deal of scientific data on cosmic gamma rays, which continues to be analysed today. This was the first ESRO satellite which carried only one experiment.
GEOS
GEOS – магнитосфераны зерттеуге арналған геостационарлық көп эксперименттік спутник болды. Бұл жобаға қажетті құралдарды бірнеше еуропалық мекемелер ұсынды. 1977 жылы GEOS ұшырылған кезде ұшыру құралы істен шығып, жоспарланған орбитаға қол жеткізілмеді. 1978 жылы сол жүктемемен жасалған, өңделген сынақ үлгісі сәтті ұшырылып, 1982 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін өшірілді.
GEOS was a geostationary multi experiment satellite dedicated to magnetospheric research. The instruments for this project were provided by multiple European institutions. When GEOS was launched in 1977, the launcher malfunctioned and the planned orbit was not achieved. A modified qualification model of the same payload was successfully launched in 1978 and remained in operation until 1982 when it was turned off.
Бірінші пакет
Бұл 1971 жылы ESRO мүшелері келіскен саяси өзгерістің атауы еді, ол ғылыми қаржыландыруды күрт қысқартып, жалпы бюджетті екі есеге арттырып, қолданбалы жұмыстарға басымдық берді. Бұл әуелде әкімшілік құрылымда өзгерістерге және ғылыми қызметкерлердің 50%-ы қысқартылуына әкелді. Жаңа бюджеттік ортаны ескере отырып, LPAC осы кезде жоспарланған бес миссияның ішінде қандай екі миссияны іске қосу керектігін шешуге тиіс болды. Соңында HELOS, кейіннен Exosat деп аталды, және IMP D, ISEE 2 деп аталды, жобалары таңдалды.
This was the name of a policy shift negotiated by ESRO members in 1971 which drastically reduced scientific funding in favor of application activities doubling the overall budget. This first lead to a change in the administrative structure and a 50% reduction of the scientific staff. Given the new budgetary environment, LPAC had to choose which two missions to fly among the five which had been planned thus far. It eventually chose HELOS, renamed Exosat, and the IMP D, renamed ISEE 2, projects.
Экзосат
Еуропалық рентгендік обсерватория спутнигі (EXOSAT), бастапқыда "HELOS" деп аталған, 1983 жылдың мамыр айынан 1986 жылдың сәуір айына дейін жұмыс істеді және осы кезеңде астрономиялық объектілердің көптеген түрлерін рентгендік сәулелену диапазонында 1780 рет байқады.
The European X ray Observatory Satellite (EXOSAT), originally named "HELOS", was operational from May 1983 until April 1986 and in that time made 1780 observations in the X ray band of most classes of astronomical objects.
ISEE-2
Бұл жер серігі Халықаралық Күн-Жер зерттеуші (ISEE) ғарыш кемелерінің екіншісі болды. Жоба NASA және ESRO (кейін ESA) арасында Жердің магнит өрісі мен күн желдің өзара әрекеттесуін зерттеу мақсатында жасалған ынтымақтастық шарасы еді. Бағдарлама үш ғарыш кемесін пайдаланды: ана-қызы жұбы (ISEE 1 және ISEE 2) және гелиоцентрлік ғарыш кемесі (ISEE 3, кейін Халықаралық комета зерттеуші деп аталды). ISEE 2-дегі құралдар электр және магнит өрістерінің қасиеттерін өлшеуге арналған. ISEE 2 1977 жылдың қазанында ұшырылды және 1987 жылдың қыркүйегінде атмосфераға қайта кірді. ISEE 1 (әрі Explorer 56) және ISEE 3 NASA құрастырды, ал ISEE 2 ESA құрастырды. Ғарыш зондтары 100-ден астам ғалымдар тобымен қолдау көрсетілген, бір-бірін толықтыратын құралдармен жабдықталған. Кем дегенде 32 мекеме қатысты, ал басты назар магнит өрістерін түсінуге аударылды.
This satellite was the second of three International Sun Earth Explorer (ISEE) spacecraft. The project was a cooperative effort between NASA and ESRO (later ESA) designed to study the interaction between the Earth's magnetic field and the solar wind. The program used three spacecraft, a mother/daughter pair (ISEE 1 and ISEE 2) and a heliocentric spacecraft (ISEE 3, later renamed International Cometary Explorer). The instruments on board ISEE 2 were designed to measure electric and magnetic field properties. ISEE 2 was launched in October 1977, and re entered in September 1987. ISEE 1 (a. k. a. Explorer 56) and ISEE 3 were built by NASA, while ISEE 2 was by ESA. The space probes had complementary instruments supported by the same group of over 100 scientists. At least 32 institutions were involved, and the focus was on understanding magnetic fields.