Кіріспе

Американдық белсенді Энтони Д. Ромеро (9 шілде 1965 жылы туған) – американдық заңгер және Америка Азаматтық Бостандықтар Одағының атқарушы директоры. Ол 2001 жылы бұл қызметке латын американдық және ашық гей ретінде алғашқы болып тағайындалды.

Ерте өмір және білім

Ромеро 1965 жылғы 9 шілдеде Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданында Пуэрто-Рикодан келген Деметрио мен Корали Ромероның отбасында дүниеге келді. Ромеро балалық шағының алғашқы жылдарын Бронкстағы мемлекеттік тұрғын үй кешенінде өткізді. Ол бауырларының үлкені болды. Әкесі Манхэттендегі ірі қонақүйдің үй иесі болып жұмыс істеді, бірақ ағылшын тілін жеткілікті меңгермегендіктен, банкетке қызмет етушінің жоғары жалақылы жұмысына бірнеше рет үміткерлігі қабылданбады. Кейін Деметрио Ромеро жұмыс берушісіне шағымдану үшін өкілдік ететін кәсіподақ адвокатынан көмек сұрады. Ол сот ісін жеңіп, жақсы жалақылы жұмыс іздеуге және отбасының тұрмыс деңгейін жақсартуға мүмкіндік алды. Содан кейін отбасы Нью-Джерси штатының маңындағы қалашыққа көшіп, онда Энтони орта мектепті бітірді. Ромеро отбасының орта мектепті бітірген тұңғыш мүшесі болды. 1987 жылы Принстон университетінің Вудро Вильсон атындағы қоғамдық және халықаралық істер мектебін "Колумбиялық көші-қон және АҚШ-тағы саяси қатысу" тақырыбындағы дипломдық жұмысын қорғап бітірді. Кейін 1990 жылы Стэнфорд құқық мектебінен заңгер мамандығын алды. Ол Нью-Йорк адвокаттар алқасының мүшесі. Стэнфорд университетінде Динкельспил стипендиясын, Принстон университетінде Кане стипендиясын, ал екі оқу орнында да Ұлттық испаниялық стипендиясын жеңіп алды. 1992 жылы Ромеро Форд қорында жұмыс істей бастады, бастапқыда Азаматтық құқықтар және әлеуметтік әділдік бағдарламасында бағдарламалық қызметкер болып жұмыс істеді. Осы лауазымда төрт жылдан кем уақыт өткен соң, ол директор болып тағайындалды, бұл оны қорының тарихындағы ең жас директорлардың бірі етті. Қызметтен кеткенге дейін ол Адам құқықтары және халықаралық ынтымақтастық департаментінің директоры болып жұмыс істеді, бағдарламаны қорының ең ірі бағдарламасына айналдырды. Директор ретінде ол азаматтық құқықтар, адам құқықтары және бейбітшілік жобаларына шамамен 90 миллион доллар көлемінде гранттар бөлді. Сонымен қатар, ол оңдықты әрекет, дауыс беру құқығы және сайлау округтерін қайта бөлу, иммигранттардың құқықтары, әйелдер құқықтары, репродуктивті құқықтар және ЛГБТ құқықтары саласындағы прогрессивті бастамаларды іске қосты.

Америка азаматтық бостандықтар одағы

Энтони Ромеро 2001 жылдың қыркүйегінде атқарушы директор болды, 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі шабуылдардан аз бұрын. Ол – ашықтан айқындалған гомосексуал және азаматтық бостандықтар институтының алғашқы испаноязық директоры. 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін Ромеро «Американы қауіпсіз және еркін сақтау» атты ұлттық науқанды бастады, мақсаты – АҚШ-тағы дағдарыс кезеңінде американдық азаматтық бостандықтар мен негізгі құқықтарды қорғау. Науқан «Патриот Заңына» қарсы тиімді күш көрсетіп, бірнеше сотта жеңіске жетті және Ирак, Ауғанстан және Гуантанамодағы АҚШ-тың күзетінен өткен тұтқындарға қатысты заңсыз азаптаулар мен зорлық-зомбылықты көрсететін жүздеген мың құжатты жариялады. «Патриот Заңының» тармақтарына қарсы соттағы сәтті күресінің нәтижесінде ACLU ФБР-ді соғысқа қарсы топтар туралы, соның ішінде ACLU-ның өзі туралы барлық ақпаратты ашуға мәжбүр етті. Ромеро басшылығымен ACLU Буш әкімшілігінің Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің (NSA) заңсыз тыңдау бағдарламасына қарсы алғашқы заңдық шағымдануды табысты жүргізген ұйым атанды. Содан кейін Ромеро Ұлттық қылмыстық қорғаушылар қауымдастығымен бірлесіп, Гуантанамодағы әскери комиссияларда жеткіліксіз қамтылған әскери қорғаушыларға көмек көрсету мақсатында Джон Адамс жобасын құруға көмектесті. 2006 жылдың 17 тамызындағы федералды сот шешіміне сілтеме жасай отырып, Ромеро Терроризмге қарсы бақылау бағдарламасының конституцияға қайшы екенін айтты және соттың пікірін «Буш әкімшілігінің терроризмге қарсы соғыстағы заңдық стратегиясының табынына соғылған тағы бір шеге» деп атады. Буш әкімшілігін талқылағанда Ромеро «Президент Буштың сегіз жылдық билігі Американың адам құқықтарына адалдығының ең қараңғы кезеңдерінің бірі ретінде тарихқа енбек етеді» деді. 11 қыркүйекке байланысты алаңдаушылықтардың күшеюіне байланысты, ондаған жылдар бойы шамамен 300 000-ға жуық болған ACLU мүшелігі, террористік шабуылдардан және Буш әкімшілігі кезінде қабылданған заңнамадан кейін 573 000-ға дейін өсті. ACLU-ға түскен жалпы қайырымдалық көмек 2001 жылғы бюджеттен екі еседен астамға өсті, ал келесі жылдары жылына шамамен 28 миллион долларға жетті. Ромероның келуімен ACLU қызметкерлерінің саны 186-дан 2001 жылы 379-ға дейін өсті. Ол сондай-ақ қызметкерлердің жалақысын салалық стандарттарға сәйкес келтіріп, кейбір жағдайларда жалақыны 86%-ға дейін арттырды. ACLU-ның барлық ұлттық филиалдық кеңселерінде Ромеро кем дегенде бір штаттық адвокатты жұмысқа алды және орналастырды. Ромероның басшылығымен ACLU-ның үлкен өсуі ұйымға нәсілдік әділдік, діни бостандық, жеке өмірге құқық, репродуктивті бостандық және ЛГБТ құқықтары саласындағы қызметін кеңейтуге мүмкіндік берді. Соңғы жылдары бұл ұйымға жаңа Адам құқықтары бағдарламасын және жаңа бақылау технологияларынан туындайтын жеке өмірге қатысты мәселелерге арналған бөлімді құруға мүмкіндік берді, оның ішінде деректерді өндіру және генетикалық деректерді жинау. 2008 жылы Ромеро Вашингтондағы Әйелдер өмірі үшін наурыз айында сөз сөйлеп, аборттың заңдылығын қолдады. 2013 жылы Ромеро ACLU атынан Эдвард Сноуденді NSA-ға қарсы жасаған құпия ақпаратты жариялауы үшін мақтады. 2016 жылы Ромеро БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мунға есірткі саясатын гумандырақ етуге шақыратын хатқа қол қойды, оған Ева Энслер, Норман Лир және Эрнесто Зедильо сияқты адамдар да қосылды.

Сындар

ACLU-да қызмет еткен кезінде Ромеро ұйымдағы басқа да басшылардың, оның ішінде басқарма мүшелері мен оның алдыңғы басшысы Айра Глассердің сынап-таластауына ұшырады. Олардың шағымдарында оның жұмыс орнындағы және ACLU жұмысына қатысты адалсыздығы мен адалдығының жетіспеуі туралы айтылды. ACLU-дегі сыншылары savetheaclu.org және voicesfortheaclu.org сияқты веб-сайттар құрды, онда ол "ACLU-дың негізгі құндылықтарына қиянат жасады" деп жазылған. 2002 жылы Ромеро сол кездегі Нью-Йорк штатының бас прокуроры Элиот Спитцермен ACLU веб-сайтында анықталған жеке құпиялылықты бұзу туралы келісімге қол қойды. Бұл қателік үшін сыртқы компания жауапты болғанымен, Спитцердің кеңсесі ACLU-дан осы қате үшін 10 000 доллар талап етті, бұл ақша кейіннен тікелей жауапты сыртқы компания тарапынан өтелуге тиіс болды. Дегенмен, келісімде белгіленгендей, Ромеро 30 күн ішінде осы келісімді ACLU ұлттық кеңесіне таратуға міндетті болды. Бірақ ол 6 ай күтті, содан кейін "келісімді келісу, орындау және тарату процесіне қатысты жағдайды түсіндіруде дұрыс емес және үйлесімсіз мәлімдемелер жасады".

Ромероның шығармалары

Біздің Американы қорғау: Террор дәуірінде азаматтық құқықтар үшін күрес. Уильям Морроу, 2007.

Тану

2005 жылы ол Time журналының ең ықпалды 25 испаниялықтың бірі деп танылды. 2009 жылы Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласындағы Санкт-Джордж соборында өткен марапаттау салтанатында ол Американдық жетістіктер академиясының «Алтын тақта» сыйлығын алды, оны Awards Council мүшесі, архиепископ Десмонд Туту табыс етті. 2011 жылы Ромеро олардың негізін қалаушысы Маргарет Сангерге құрмет көрсету мақсатында Planned Parenthood Федерациясының ең жоғары наградасы – «Мэгги» сыйлығымен марапатталды. Ол HBO құжаттық фильмі «Латын тізімінде» көрсетілді. Ромеро 2020 жылы Принстон университетінің Вудро Вильсон сыйлығының иегері атанды.