Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1975 жылғы қазан айында келесі оқиғалар болды:
Month of 1975
The following events occurred in October 1975:
1975 жылдың 1 қазаны (сәрсенбі)
"Маналадағы трилла" кезінде Мұхаммед Али Филиппиннің Манила қаласында өткен бокс матчында бұрынғы чемпион Джо Фрейзерге қарсы ауыр салмақтағы бокс әлем чемпионатын сақтап қалды. Марокко мен Мавритания Испания Сахара колониясында референдум өткізу туралы хабарлағаннан кейін Батыс Сахараны басып алып, аумақты өзара бөлісу туралы құпия келісімге келді. Оңтүстік Тынық мұхитындағы Гилберт және Эллис аралдары тәуелсіздік алуға дайындалып екіге бөлінді. Гилберт аралдары Кирибати мемлекетіне, ал Эллис аралдары Тувалуға айналды. Сегіз жылдық құрылыс пен 5,7 миллиард доллар жұмсалғаннан кейін, АҚШ-тың баллистикалық зымыранға қарсы қорғаныс жүйесі – Сафгавард бағдарламасы Солтүстік Дакота штатының Кавальер округінде екі радарлық кешені мен 32 шахтасымен толыққандай іске қосылды. Бірақ, келесі күні АҚШ Өкілдер палатасы радар жүйесінің ядролық соғыс кезінде тиімсіз және осал нысана болып табылуына байланысты бағдарламаны жабу туралы шешім қабылдады; төрт айдан кейін нысан жабылды. Монреальге жақын орналасқан Квебек штатының Макмастервилл қаласындағы Canadian Industries Ltd. (CIL) жарылғыш заттар зауытында болған жарылыстан сегіз адам қаза тапты. Уганда президенті Иди Амин Нью-Йоркте Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында сөйлеген сөзінде, АҚШ-тағы сионизмнің ықпалы мен Израиль мемлекетінің алты күндік соғыс кезінде басып алған территориялары үшін сынға алды. 39 жастағы американдық барабаншы және Booker T. & the M. G.'s тобының негізін қалаушы Ал Джексон, Мемфистегі үйіне қарақшылық кезінде атылып қайтыс болды.
In the "Thrilla in Manila", Muhammad Ali retained his world heavyweight boxing championship against former champion Joe Frazier in a boxing match in Manila, the Philippines. Morocco and Mauritania reached a secret agreement to invade the Western Sahara and divide the territory between them, after Spain announced that it would hold a referendum in the Saharan colony. The Gilbert and Ellice Islands, a British protectorate in the South Pacific Ocean, were divided in anticipation of independence. The Gilbert Islands would become the nation of Kiribati, while the Ellice Islands would become Tuvalu. After eight years of construction and the spending of 5.7 billion dollars, the Safeguard Program, anti ballistic missile complex for the United States, became fully operational in Cavalier County, North Dakota with two radar complexes and 32 silos. The U. S. House of Representatives voted the next day to shut down the program, in large part because the radar system was a vulnerable target that would be ineffective during a nuclear war; the site was closed after four months. A blast at a Canadian Industries Ltd. (CIL) explosives factory killed eight employees at McMasterville, Quebec, near Montreal. Ugandan President Idi Amin addressed the United Nations General Assembly in New York, and criticized Zionism for its influence in the United States and the actions by the State of Israel for its occupation of territory that it had captured during the Six Day War. Died: Al Jackson, Jr., 39, American drummer who was a founder of Booker T. & the M. G.'s, died after being shot during a burglary of his home in Memphis.
1975 жылдың 4 қазаны (сенбі)
Кәсіби күрескер Джонни Валентайн (Джон Висниски), сол кездегі НВА чемпионы, паралич болып қалды, ал Рик Флэр (Ричард Флиер) ұшақта отын таусылып, Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласынан құлағанда жұлын зардап шекті, нәтижесінде ұшқыш қаза тапты. Күрес мансабын доғаруға кеңес берілгеніне қарамастан, Флэр айлар бойы реабилитациядан өткеннен және өзінің стилін өзгертіп, рингке қайта оралып, "Табиғат жігіті" атымен әйгілілік пен байлыққа ие болды. Қайтыс болды: 89 жастағы Мей Саттон, американдық теннисші, 1905 және 1907 жылдары Уимблдон турнирінде әйелдер арасындағы жекелей сында жеңіске жеткен, ал 1904 жылы АҚШ ашық чемпионатында жекелей сында жеңімпаз атанды.
Professional wrestler Johnny Valentine (John Wisniski), the reigning NWA champion, was paralyzed, and Ric Flair (Richard Fliehr) sustained a broken back, when the plane in which they were riding ran out of gas and crashed at Wilmington, North Carolina, killing the pilot. Despite being advised to give up the pro wrestling circuit, Flair would return to the ring after months of rehabilitation and an alteration of his style, and would go on to fame and fortune as "The Nature Boy". Died: May Sutton, 89, American tennis champion, Wimbledon women singles title 1905 and 1907, U. S. Open singles champion 1904
1975 жылдың 8 қазаны (сәрсенбі)
Оңтүстік Кореяның сериялық қылмыскері Ким Дэ Ду, қыркүйек айында 14 адамды, барлығы 17 адамды өлтірді. Ол соңғы құрбанынан кейін тұтқындалды, бұл 1975 жылдың 13 тамызында басталған өлтірулерге нүкте қойды. Дуг Джарвис Ұлттық хоккей лигасының алғашқы ойынында Монреаль Канадиенс сапында Лос-Анджелес Кингс клубына қарсы 9:0 есебімен жеңіске жетіп, екі нәтижелі пас берді. Содан кейін ол 964 ойын қатары ойнап, НХЛ рекордын орнатты. 1987 жылдың 10 қазанында Хартфорд Уэйлерс клубы Нью-Йорк Айлендерс клубына 4:2 есебімен жеңілді. Президент Форд қол қойған заңға сәйкес, әйелдерге алғаш рет АҚШ әскери академияларына (Вест-Пойнт, Аннаполис, Колорадо-Спрингс, Нью-Лондон және Кингс-Пойнт) қабылдануға рұқсат берілді. Кәсіби баскетболдың екі бәсекелес лигасының чемпиондары Луисвиллде көрсету ойыны өткізді, онда ABA Кентукки Полковниктері НБА чемпионы Голден Стейт Уорриорсты 93:90 есебімен жеңді. 1971 жылдың 5 қазанында НБА-ның Милуоки Бакс командасы ABA-ның Юта Старз командасын 122:114 есебімен жеңген болатын.
South Korean serial killer Kim Dae doo, who murdered 14 people in the month of September and 17 total, was arrested the day after claiming his final victim, bringing an end to a killing spree that had started on August 13, 1975. Doug Jarvis played his very first National Hockey League game, with two assists for the Montreal Canadiens in a 9–0 win over the Los Angeles Kings, and then appeared in 964 consecutive games to set the NHL record, finishing on October 10, 1987 with a 4–2 loss for the Hartford Whalers against the New York Islanders. Women were allowed admission into the United States Service academies (at West Point, Annapolis, Colorado Springs, New London and Kings Point) for the first time, as President Ford signed legislation that included the requirement. The defending champions of pro basketball's two rival leagues played in an exhibition game in Louisville, with the ABA Kentucky Colonels beating the NBA champion Golden State Warriors, 93 90. On October 5, 1971, the NBA's Milwaukee Bucks had beaten the ABA's Utah Stars 122 114.
1975 жылдың 11 қазанында (сенбі)
NBC "Saturday Night Live" бағдарламасының тұңғыш эпизодын көрсетті. Комедияшы Джордж Карлин алғашқы жүргізуші болды, ал Билли Престон мен Дженис Ян алғашқы музыкалық жұлдыздар болды. 29 жастағы Билл Клинтон мен 27 жастағы Хиллари Родэм, екеуі де Арканзас университетінің Фаеттвиллдегі құқық мектебінің профессорлары, 930 Батыс Калифорния көшесіндегі үйлерінде неке қиды.
NBC aired the first episode of Saturday Night Live. Comedian George Carlin was the first host, and Billy Preston and Janis Ian were the first musical guests. Bill Clinton, 29, and Hillary Rodham, 27, both professors at the University of Arkansas School of Law in Fayetteville, Arkansas, were married at their home on 930 West California Drive.
1975 жылдың 15 қазаны (сәрсенбі)
Кенияның Ұлттық ассамблеясының вице-спикері Жан Мари Серони және тағы бір депутат Мартин Шикуку президент Жомо Кениатаның наразылығына байланысты, Найробидегі Парламент ғимаратындағы кеңселерде тұтқындалды. Екеуі де Кениатаның 1978 жылы қайтыс болғанға дейін түрмеде қалды. Туған күн: Американдық әнші Гиннуин (Эльгин Бейлор Лампкин) Вашингтон қаласында дүниеге келді.
Jean Marie Seroney, the Deputy Speaker of the National Assembly of Kenya, and another MP, Martin Shikuku, were arrested at their offices in the Parliament building in Nairobi on the orders of President Jomo Kenyatta, who was displeased at their criticism of the government. Both would remain imprisoned until after Kenyatta's death in 1978. Born: Ginuwine (Elgin Baylor Lumpkin), American singer, in Washington, D. C.
1975 жылдың 17 қазаны (жұма)
АҚШ Жоғарғы Сотының судьялары 7–1 дауыспен ауырып жатқан судья Уильям О. Дугласқа ешқандай іс тапсырмау және оның дауысы шешуші болатын кез келген мәселені кейінге шегерді, өйткені Дуглас отырыстар кезінде ұйықтап қалғанда көрінген еді. Дуглас дауыс беруге қатыспады, ал Байрон Р. Уайт, соттағы әріптестеріне қарсылық білдіріп, жалғыз қарсы дауыс берді. Дуглас екі аптадан кейін қайтадан ауруханаға түсті және соттан зейнетке шықты. Америка баскетбол лигасының ең жаңа командасы «Балтимор Клауз» үшінші және соңғы көрсету ойынын өткізді, 500 көрерменнің алдында «Вирджиния Сквайрс» командасына 100:88 есебімен жеңіліп қалды. Команда үш күннен кейін бірде-бір ресми ойын ойнамай жабылып қалды.
The Justices of the United States Supreme Court voted 7–1 to not assign any decisions to the ailing Justice William O. Douglas, and to postpone resolution of any cases where his vote would be important, after the ailing Douglas had been observed falling to sleep during arguments. Douglas did not participate in the vote, and Byron R. White, who wrote a protest to his brethren on the Court, was the only dissenting vote. Douglas was hospitalized again two weeks later and retired from the Court. The Baltimore Claws, newest team in the American Basketball Association, played their third and final exhibition game, losing to the Virginia Squires, 100 88, before a crowd of 500 people. The team folded three days later without ever playing a regular season game.
1975 жылдың 20 қазаны (дүшәмбе)
АҚШ және КСРО жыл сайын кем дегенде 6,000,000 тонна американдық астық сату бойынша бес жылдық келісім жасасты. Кубаның үш әскери-теңіз кемесі – El Vietnam Heroico, El Coral Island және La Plata – марксистік MPLA-ны қолдау үшін Анголаға алғашқы кубалық әскерлерін жеткізді.
The U. S. and the U. S. S. R. entered into a five year agreement for the sale of at least 6,000,000 tons of American grain to the Soviets each year. Three Cuban Navy transport ships El Vietnam Heroico, El Coral Island and La Plata brought the first Cuban soldiers to Angola, to support the Marxist MPLA.
1975 жылдың 24 қазаны (жұма)
Исландиядағы әйелдердің 90 пайызы "қызыл шұлықтар" феминистік тобы ұйымдастырған алғашқы "әйелдер ереуіліне" қатысты.
Ninety percent of the women in Iceland took part in the first "women's strike", organized by the Red Stockings, a feminist group.
1975 жылдың 26 қазаны (жексенбі)
Юстин де Якобис (1800–1860), Италияда туған Эфиопияға миссионер болып келген, Рим-католик шіркеуінде қасиетті әулие деп жарияланды.
Justin de Jacobis (1800–1860), Italian born missionary to Ethiopia, was canonized as a saint in the Roman Catholic Church.
1975 жылдың 29 қазаны (сәрсенбі)
АҚШ президенті Форд Ұлттық пресс-клубқа Нью-Йорк қаласын федералды түрде құтқаруға бағытталған кез келген заңға вето қоятынын мәлімдеді. Келесі күні «Нью-Йорк Дейлі Ньюс» газеті «ФОРД ҚАЛАҒА: ӨЛІП ҚАЛ!» деген танымал тақырыпты жариялады. Кейін «Йоркшир Рипері» деп танылатын Питер Сатклифф өзінің алғашқы қылмысын жасады – инглиз қаласы Лидсте Вилма Макканнның басын балғамен қиратты. Ол 1981 жылдың 2 қаңтарында қамауға алынып, кейін 13 адамды өлтіргені үшін сотталды. 15 жасар Марта Моксли Коннектикут штатының Гринвич қаласындағы әулетті ауданда 15 жасар Майкл Скакельдің үйінде өткен Хэллоуин кешінде жоғалып кетті. Оның денесі келесі күні соққыға жығылып, гольф клубымен пышақталған күйде табылды. Этель Кеннедидің бай немере інісі Скакель 24 жылдан кейін Мокслиді өлтіргені үшін айыпталып, ересек ретінде сотталып, 2002 жылы 20 жылдан өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Испанияның Хуан Карлос I-і диктатор Франсиско Франконың билік жүргізуге тым нашар екенін мойындағаннан кейін мемлекет басшысы міндетін атқарушы болды. Австралияда 1975 жылғы нәсілдік дискриминацияға қарсы заң күшіне енді. Тун Мустафа Малайзияның Сабах штатының бас министрі лауазымынан кетті, бұл Сабахтың тәуелсіз мемлекет болуына бағытталған әрекеттерге қатысты болжамдарға нүкте қойды. Қайтыс болды: Майамиде Кастроға қарсы «Либертад» апталығын шығаратын 57 жастағы кубалық эмигрант Роландо Масферрер машинасына орнатылған бомбадан қаза тапты. Қылмыс әлі де ашылмаған.
U. S. President Ford told the National Press Club that he would veto any legislation for a federal bailout of New York City. The next day, the New York Daily News ran the famous headline "FORD TO CITY: DROP DEAD". Peter Sutcliffe, who would become known as the "Yorkshire Ripper", committed his first murder, shattering the skull of Wilma McCann with a hammer in the city of English city of Leeds. He would be arrested on January 2, 1981 and would later be convicted of 13 murders. Martha Moxley, 15, vanished after going to a Halloween party at the home of her neighbor, 15 year old Michael Skakel, in an affluent neighborhood in Greenwich, Connecticut. Her body was found the next day bludgeoned and stabbed with a golf club. Skakel, a wealthy nephew of Ethel Kennedy, would be indicted for Moxley's murder 24 years later. Tried as an adult, Skakel would be convicted in 2002 and given a sentence of 20 years to life. Juan Carlos I of Spain became acting Head of State after dictator Francisco Franco conceded that he is too ill to govern. The Racial Discrimination Act 1975 took effect in Australia. Tun Mustapha resigned as Chief Minister of Sabah, a state in Malaysia, bringing to an end speculation that he would attempt to lead secession for Sabah to become an independent nation. Died: Rolando Masferrer, 57, Cuban exile who published the anti Castro weekly newspaper Libertad in Miami, was killed by a bomb placed under his car. The murder remains unsolved.